Estatu Batuetako Gerra Zibila bukatu orduko, beste bat hasi zen.
Mexikar herria borrokan ari zen…
…Maximiliano enperadore arrotzarengandik libratzeko.
Borroka hartara estatubatuar batzuk hurbildu ziren:
Soldadu ohiak, abenturazaleak, kriminalak… Dirugosez denak.
Hegoaldera abiatzen ziren, talde txikitan…
…eta batzuk, bakarrik.
Kaixo.
Amerikarra zara?
Zer interesatzen zaizu, ni edo zaldiak?
Salgai daukazu baten bat?
-Bat, bai. -Zein?
Asmatu.
-Zenbat? -100 dolar.
Urretan.
-Gogorra da hori. -Oinez joatea ere bai.
Hanka hautsita zeukan.
Hiru hankako zaldiak balio handia du hemen.
-Sufritzen ari zen. -Errukiorra?
Zaldiekin bakarrik.
Hurrengoan pistola ateratzean, esan nora ari zaren apuntatzen.
Astia badut, esango dizut.
-Armada! Ihesi edo borrokatu? -Ez dut liskarrik haiekin.
Tiro polita liskarrik ez duen norbaitentzat.
-Lumadun horrek hil nahi ninduen. -Zergatik ez? Haren zaldia daukazu.
Louisianan urkatu egiten ditugu zaldi-lapurrak.
Kaixo.
Kaixo esan dut.
Zertara etortzen dira hona amerikarrak?
Joeren zaldia du.
Joe Erin akabatu baduk, okerreko bidetik hoa.
Estatu Batuetara joan behar huke saria eskatzera.
Zaldia besterik ez diot hartu.
Gezurtia!
Joe Erini ezin zaio zaldirik lapurtu, bera hil gabe.
Eta inork ezin dik Joe hil, atzetik tiro egiten ez badio.
Jira zaitez, jauna.
Nik ez dut Joe hil.
Lagunduiozue jaunari, mutilok.
Atseginez.
Gure aitak beti zioen botila gizonaren hondamena dela.
Joe! Ez hago hilda!
Horixe esan dizue gizonak.
Ez genekian hire laguna zenik.
Nik ez diat lagunik, Donnegan, ezta hi ere.
Segiozue, mutilok. Bagoaz eta.
Louisianakoa, e?
-"Mint Julep" bat, koronela? -Koronela?
-Konfederatu guztiak koronelak dira. -Jadanik ez.
Gerra zibilak dena kendu dit, alkandora izan ezik.
-Bakarrik bidaiatzen duzu? -Ikusi egin behar.
Zergatik gelditu duzu ikuskizuna? Errukiorra al zara errugabeekin?
Ez dago gizon errugaberik.
-Gerra honetan borrokatu nahi duzu? -Ordaintzen badute…
Pistola mordoak bakarrak baino diru gehiago ematen du.
Kaixo.
Nire zaldia…
Zurea? Beste bat aurkitu duzu, ni salbatzeko bezain bizkorra.
Zer esan nahi duzu?
Zeure zela itzuliko dizut.
Koronela, ez dut ulertzen nola galdu duen Hegoaldeak.
Amerikar asko omen dabil hemen.
Txerri-janak txerria bezala erakartzen ditu istiluak.
Hor daude mutilak!
Aska nazazu!
Ez al duk burdinaz markatu behar?
Zamalka ezak neska!
Bejondeizula, Papaia!
Papaia, zu hartuko zaitut.
Lasai. Bizirik nahi hau.
-Lasai. Hori Ben Trane duk. -Eta zer?
Joe Herini zaldia lapurtuarren, bizirik zagok.
Mila esker, señor.
Uste nuen zaldiekin bakarrik zinela errukiorra.
Gerran gaude.
Pena litzateke denok alde berean ez egotea.
Baten batek nirekin etorri nahi du?
Ondo gabiltza bakarrik.
Tratua egingo dugu Ramirez jeneral errebeldearekin.
-Zenbat ordaintzen du? -Haren eta nire arteko kontua da.
Esklusibista hutsa haiz, Charlie.
Jaunok, ongi etorri Mexikora.
-Zu al zara alkatea? -De Labordere markesa nauzu.
Mexikoko enperadore Maximilianoren laguntzailea.
Zu al zara monsieur Joe Erin?
-Ezagutzen nauzu? -Jakina.
Amerikar poliziari zure balentriak entzun, eta bila etorri natzaizu.
Entzun duzu hori, Ben?
Bere maiestatearen zerbitzuko zeregin bat eskaintzen dizut.
Irabazi handiko zerbitzua egin diezaiokezue enperadoreari.
-Zenbateko irabazia? -Horixe jakin nahi dut nik.
Bere maiestatea oso eskuzabala da.
Zenbat gizon dauzkazu?
-17. -Azkar egiten dituk batuketak, e?
Oker al dago kontua?
Bai.
Okerreko gizonarekin ari zara.
Zortzi gizon hauek nireak dira. Zazpi horiek, berarenak.
Sartzen bagara, neuk aginduko dut.
Bat nator Charlierekin.
Beste inor bat dator Charlierekin?
Bejondeizula! Ohore handia da niretzat zu ezagutzea.
Ohorea nirea da, berorren gorentasuna.
-Nor da? -Juarista bat… Errebelde bat.
Benito Juarezen armadako soldadua.
-Ramirez jenerala naiz. -Jenerala?
-Zer proposatzen diguzu? -Gurekin bat egitea.
Alferrik ariko zinatekete. Nekazari horiek ez daukate dirurik.
Independentziaren alde ari garenez, amerikarrok aintzat hartuko duzue.
Dirua ez, kausa bat eskaintzen dizuegu.
Zer, Ben? Aditua da kausatan. Konfederatuen alde borrokatu zen.
Borroka kementsua. Zorionak.
Zergatik? Galdu egin genuen.
Enperadorea izugarri eskuzabala izango omen da.
Sentitzen dut. Bere gorentasuna gure presoa da orain.
-Zer esan duzu? -Markesa gure presoa da.
Eta zuek denak ere bai.
Zuetako bakoitza gure 20 gizonen jomuga da.
Distantzia honetatik gure arma zaharrak ere eraginkorrak dira.
-Hain erraza bada, ekin. -Ez gara basatiak.
Ez dugu odol hotzean hiltzen.
Baina ezin dizuegu utzi Maximiliano zerbitzatzen.
Ez bazarete errenditzen, Pedrok bere doinua bukatu aurretik…
Hobe duzu luzea izatea, Pedro, ez baituzu besterik joko.
Itxaron.
Atera itzazue ume horiek hortik.
Beti gustatu izan zaizkit umeak. Zuri ere bai, jenerala?
Jakina.
Donnegan! Pittsburgh! Sartu ume horiek barrura.
Goazen, umeok.
Azkar!
Ederki, Joe!
Bi horiek ez gaituzte geldiaraziko. Ezta 200 balira ere.
Ez, baina ez diete utziko ume horiei handitzen.
-Donnegan! -Zure aginduaren zain, Joe!
Umeak bizirik nahi badituzu, bidali zure gizonak mendira.
Orduan joango gara, lehenago ez.
Gerrak ez dira umeak hiltzen irabazten.
Hitzematen dizuet berriz elkar ikusiko dugula.
Donnegan! Pittsburgh! Askatu umeak!
Gizon liluragarria zure laguna. Eta iruzur bikaina umeena.
Edo ez zen iruzurra?
Bizirik daude, ez da hala?
-Non dago jauregia? -Mexiko Hirian. Gauez helduko gara.
Goazen, ba.
Jaka urdin honek amorratzen ez bazaitu, zurekin joango naiz.
Ba al dago gizon hoberik? Gerra irabazi du, ezta?
-Nahi duzuna egizu. -Txoratuta daukazu.
Segi.
-Nire diru-zorroa. -Zuretzat debalde da.
Ez bilatu. Kea bezala desagertzen dira Mexikon lapurrak.
Larrua besterik ez da. Maxek beste bat erosiko dizu.
Sentimenduagatik da. 12 dolar neuzkan barruan.
-Hori da bizimodua Max zaharrarena! -Hau da hau atari ederra!
-Zatozte hona! -Zer dago hor?
Ez zara gurekin etorriko?
-Enperadoreak jauregi bat egin du. -Ezagutzen duzu haren historia?
Hegoaldean bageneuzkan liburuak…
Eta pare bat etxe, honen parekoak izan zirenak.
Izan zirenak?
Suntsitutako guztia berriz berreraiki daiteke.
Beharbada, gizona gogotik ahalegintzen bada.
Ez naiz paseatzera etorri.
Tira! Puskatxo bat jan ezazu!
-Zer gertatuko ote zaio? -Goxoago hurbildu hakio.
Jaunok.
Hona Danette kapitaina. Monsieur Erin, monsieur Trane.
Baduzu kidetasun bat gizon honekin.
Armada Konfederatuko soldadua izan zen.
Kidetasun handirik ez dugu, orduan.
Ez naiz sekula galtzaileen alderdian borrokatu.
Ez baitzara berarekin borrokatu.
Horretan asmatu du, kapitaina.
Kapitainak atendituko zaituzte aurrerantzean.
Esaiozu Maxi zain gauzkala.
Harrituta naukazu, ondo ezagutzen baituzu protokoloa.
Ez nekien zer esku erabili bazenekienik.
Ehiza-txakur baten buztana baino handiagoa ez nintzenean…
…berunezko soldadutxo bat neukan, honelakoxea.
Behin soldadutxoa galdu, eta negar egin nuen.
Amak esan zidan: "Ez negar egin. Soldadua noizbait agertuko da".
Eta arrazoi zuen.
Itzuli zara.
Joe! Han!
Kontuz. Ardo pittin bat ahoan sartzen ari zaizu.
Kaixo…
Kaixo!
Marie. Inoiz baino ederrago zaude gaur.
Mila esker, Henri.
Henri maitea, eskerrak onik itzuli zaren.
Jauregia hutsik zegoen zu gabe.
Zure bidaiak arrakasta izan du, bistan da.
Bai, baina ez da atsegina izan.
Erin jauna eta Trane jauna. Marie Duvarre kondesa.
Ez da harritzekoa presaka itzuli nahi izatea.
Amerikar guztiak oso ederrak dira.
Konplimendu bat egin dizue.
Mila esker, andrea. Zu nonahi beti ederra.
Zure frantsesa zure lausengua bezain polita da.
New Orleansen biak ikasten ditugu.
Nazkante zikina…
Bere maiestate enperadorea.
Barkaidazue.
-Berorren maiestatea. -Henri.
A zer itxura narrasa duten. Badakite zer egin behar duten?
Eskuzabaltasunez sarituko dituztela besterik ez dakite.
Heriotza sari eskuzabala iruditzen al zaizu?
Juaristen balak ez badira, berorren maiestatearen lantzariak.
Aurkeztuidazu talde kementsu hori.
Berorren maiestatea…
Barkaiezu, jauna. Ez dute gorteko protokoloa ezagutzen.
Pozten naiz gurekiko elkartasunez gure zerbitzura ariko zaretelako.
Argi utz dezagun gauza bat.
Gure zerbitzuak garestiak dira.
Su-ahalmena protokoloa baino gehiago interesatuko zaizu, ezta?
Bai horixe.
Gure zalgurdi batek Veracruzeraino joan behar du juaristen lurretatik.
Oroitarazten dizut nire lantzeroek ere parte hartuko dutela.
Ixo. Huts egin zenuen.
Barkatu, baina gizon horiek zergatik ariko dira hobeto?
Pittsburgh.
-Honengatik. -Izan ere.
Utziko didazu? Aski tiratzaile ona naiz.
Bai! Winchester errepikapen-errifle berria.
Pistola bikoitza baino bizkorragoa eta begiz ikusi ezina omen da.
Denetik egiten du, izkinetara tiro egin izan ezik.
Oso dibertigarria.
Arma onak erabiltzaile ona behar du, ordea.
Monsieur!
Eutsi kapelari, Max. Eta ez kezkatu emakumeez eta umeez.
Hiru zuzi geratzen dira. Arma hutsik duzu, tamalez.
Ez dago hutsik. Tiratzaile ona omen da berori.
Utzidazu, jauna.
Mila esker, monsieur.
Dena aurrera…
Eta dena atzera.
Hobe dut uztea. Baditugu arazo nahikoak zerbitzariekin.
Gizon hauekin salbu egongo naizela segurtatzen diot berorri.
Hortaz, onartu egin beharko dut.
Zalgurdian kondesa joango da.
Berriz ikusi nahi du Paris, eta desio guztiak onartzen dizkiogu.
Markesa kezkatuta dago ea kondesa salbu helduko ote den Veracruzera.
Helduko da, prezioa egokia bada.
Ekintza-gizonekin tratuan, ekintza espero izatekoa da, noski.
25.000 urretan zentzuzkoa iruditzen zaizue?
Kopuru polita, baina bi aldiz politagoa da Veracruzerako emakumea.
Kopuru bikoitzak erantzukizun-sena handituko dizue, beraz?
Bikoiztu egingo luke.
50.000, beraz.
Zer demontre…!
Ura sartzeko zorian dago!
Joe bizkor ibiltzen da beti.
Nahiago nuke bizkortasuna pistolara mugatuko balu.
Herrialde bitxia!
Zalgurdiak gurdi zamatu batek baino arrasto sakonagoa uzten du.
Herrialde bitxia, bai horixe.
Oso konboi luzea emakume bat babesteko.
Bi egun beharko ditugu erasorako gizonak lortzeko.
-Lor itzazu. -Bai, jauna.
Bitartean, ordea, gutxik egin beharko dute askoren lana.
-Ongi etorri, jauna. -Jana eta edana 70 lagunentzat.
Onena, aitu?
Jan-edanez urri gabiltza, ordea, eta enperadoreak ez du ordaintzen.
Ordubete barru afalduko dugu.
Hemengo ardoa balekoa da. 59ko uzta. Hemen pasatuko dugu gaua.
Defendatzen erraza da, gainera.
Laztana, ohi ez bezain galai zaude gaur arratsean.
-Bi amerikarrak bezain galai? -Harrituta naukazu, Henri.
Jakin behar zenuke ez dela bi gizonen beldurrez egon behar.
"Zure frantsesa zure lausengua bezain polita da".
"Andrea, New Orleansen ikasi nuen frantsesa".
Jolastu nahi duzu, e?
Oina zapaltzen didazu!
Tex! Kontuz ibiltzeko esan dizut.
"Amerikarrak oso galaiak zarete".
Tira, kondesatxo, goazen.
Tira, Joe. Itzulidazu.
Jakina.
Ez duzu zeure trastea arretaz zaintzen, ezta?
-Begiratu zure atzean, Joe. -Tira, Txikitxo.
Hori baino hobeto ari zaitezke.
Kontuz, Joe.
Katua jasoa du.
Zer dakizu zuk? Bai, ba. Har ezazu, Txikitxo!
Tirotxo batek ez dizue festa zapuztuko, ezta, mutilok?
Ballad, erakutsiguzu dantzan. Jo ezazu "hoedown" bat, Pittsburgh.
Zure esanetara, Erin jauna.
-Ene… -Kaixo!
Zure ustez, zenbat dago hor?
Nahikoa.
Birentzat?
Gabon.
Sei kutxatako bakoitzak 500.000 dolar dauzka urretan.
-3 milioi. -Hots polita du horrek.
Zer nahi duzu, Paris bisitatu edo erosi?
Europatik tropak ekarri eta Maximilianori eusteko da diru hori.
Gerra baino hamaika erabilera zibilizatuago bururatzen zait.
-Andrea, ezustekoz beteta zaude. -Utzidazu beste bat eransten.
-Nik aski dut milioi batekin. -Nik, ez.
Txerri hutsa naiz.
Pena litzateke dena batera ez gordetzea.
Baliteke. Baina zuetako inork ezin du hemendik bakarrik irten.
Juaristek hau harrapatuko balute, gerra irabaz lezakete.
-Ez dute harrapatuko. -Ez dituzu juaristak ezagutzen.
Susmotan daude. Maximilianok ni behar ninduen kamuflajetzat.
Nola egin ote du huts zu aukeratuta?
Enperadoreak oso begiko du markesa…
…beraz, ziurtatu nuen markesak begiko izango ninduela ni.
Badirudi kontu hau aspalditik dabilkizula buruan.
Hala da.
Ontzi-kapitain bat zain edukiko dut Las Palmasen.
Ontzi bizkor bat ainguratuta dauka Veracruzen.
Eta markesak badaki hori?
Zoritxarrez, lotsatuta jakin dut Henri leial zaiola enperadoreari.
Eta esango nuke prest dagoela Maximilianorengatik hiltzeko.
-Nola dakigu zutaz fio gaitezkeela? -Nola dakit zuetaz fio naitekeela?
Kondesa, nire hizkuntzan hizketan hasi zara.
-Eta zurean? -Bidaia interesgarria izango da.
Ez atera gehiago pistola nigandik gertu.
Jaunok.
Bide luzea dugu Veracruzeraino.
Ikusi duzu hori?
Ondo lo egingo zenuen, goizean goiz hain alai egoteko.
Ez da goizagatik, kondesagatik baizik. A zer emakumea!
Izan ere. Urretan balio du pisatzen duena.
Orain.
Kendu erditik, nekazariak!
Oraindik ez!
Joe!
Zalgurdia!
Aurrera!
Lehen larrua salbatu didazu.
Barkatu hain berandu iristeagatik.
Polikiago etorri izan bazina, aberatsagoa zinateke.
-Beharbada ez zait bururatu. -Pena Ace Hanna ez ezagutu izana.
Joko-etxe bat zeukan Laredon.
Nire aita hil zuen kartetan ni txikia nintzenean.
-Damuz, Acek etxera eraman ninduen. -Zer ikusi behar du horrek nirekin?
Acek zioen: "Ez alferrik arriskatu".
"Ez fio inortaz. Ez egin alferrikako mesederik".
Arrazoi zuela jakiteko bezainbat bizi izan zen.
Nik tiro egin, eta 30 segundoz iraun zuen bizirik.
Badakizu zer? Lehen aldia da hau norbaiti kontatzen diodana.
Eskerrik asko.
Geldi, karabana! Hil-zaurituak kontatu!
-Horra Papaia! -Utziozu benetako gizon bati!
Ez duk inoiz harrapatuko, Pittsburgh!
Zer dun? Ez al dun oihu egin behar?
Atsegin ditinat neska-oihuak. Ben Trane etorriko zain salbatzera.
-Ez al da hala, Donnegan? -Hala da.
Geldi!
-Nondik atera da? -Bere borondatez etorri duk.
Askatzen duanean sinetsiko diat.
Gizona bahaiz, jaitsi zaldi horretatik.
Askatzen duanean jaitsiko nauk.
Tiro egiozue jaitsi bitartean.
Zain gaudek!
Ez al zarete gaurkoz nahikoa borrokatu?
Entzun diozue.
Tex, gurdira igo.
Konfederatu xaharraren xarma! Erleak eztira bezala datozkizu, e?
Mandazain batek bezain ondo ekarri du honaino gurdia.
-Zaldira igo, Ballad. -Veracruzera joan nahi dut.
Veracruzera paseo bat, besterik gabe?
Behin mesede egin zenidan.
Beste bat asko eskatzea da?
Oso soineko polita duzu.
Ez diozu ukatuko, ezta? Bihotza hautsiko diozu.
Kapitainak zure balentriak kontatu dizkit. Zorionak, mademoiselle.
Esaiguzu zergatik zauden hemen.
Ez al duzu entzun? Bidaiari bat hartu dugu.
Erabaki hori markesari dagokio.
Zer?
Veracruzera bidaia ona opa dizut. Abiatzeko ordua dugu.
Karabana, aurrera!
-Mila esker, señor. -Aurrera!
Atsegina, ezta, Ben? Orain neska bana dugu.
Ez duzu nahikoa egin nire alde, ezta?
Zergatik ez? Nire lehen laguna zara eta.
-Gaur ikusi dugun bosgarrena da. -Seigarrena. Nonahi daude.
Kontu ziurra da ez dutela luzaroan itxarongo.
Hi! Esnatu! Ez galdu bidea bistatik!
Txalogarria da nola kezkatzen zaituen zalgurdiaren segurtasunak.
Kondesa babesteko nago hemen.
Besterik ez? Ez al dituzu babestu behar, ba, gurdiak…
…janaria, zaldiak, edo ni neu?
Krokodilo-irribarre horretan hortz gehiegi ditu. Ez dut atsegin.
Ez atera, ba, hainbeste zalaparta zalgurdiaz… edo nitaz.
Kapitaina ez badago Las Palmasen, ikusiko duzu zalaparta zer den.
-Atxilotu bat daukagu. -Eta hiru lantzari galdu ditugu.
Ez da truke ona.
Korri! Korri, txotxolo!
Zergatik ez zarete harrika saiatzen?
Ez duzu jokoa hain azkar bukatzen ikusiko nahiko.
Luzaroan bizi bedi Juarez!
-Bidaia atsegina? -Ez da atsegina inor hiltzea.
-Ezta juarista bada ere. -Ezta juarista bada ere?
Harritzekoa da mexikar emakume batek hori esatea.
Urdaila hutsik abertzalea izatea zaila da.
Ramirezek eta juaristek irabaziko balute? Gauzak aldatuko lirateke.
Nola irabaziko dute dirurik gabe? Armarik gabe?
Ikusi zenuen Ramirez jenerala, eta Maximiliano hautatu zenuen.
Zergatik ote naiz ni desberdina?
Desberdina zara. Neska gehienek ez dute diru-zorrorik lapurtzen.
Non dago?
Hori uste baduzu, zergatik utzi didazu zurekin etortzen?
-Emadazu. -Bilatu duzu azkenaldi honetan?
Hutsik dago, noski.
12 dolar.
Zaila da diru-zorroak lapurtzeko ohitura aldatzea.
Zergatik zaude Veracruzera iristeko irrikaz?
Hobe dut leku berean denbora gehiegi ez geratzea.
Eta Veracruzen jende asko dago… eta patrika asko.
Eta soineko asko.
Kea bezala desagertzen omen da Mexikon lapurra.
-Egia al da? -Kea ikusi egiten da desagertzen.
Veracruzera bakarrik iritsi nahi banu, lortuko al nuke?
Baliteke, señor.
Baina zergatik?
Ace Hanna delako batek zioen: "Zainduta eduki behar da bizkarra".
Elkarrekin joango gara?
Auskalo.
Diru-zorro hori beteko dizut.
-Henri? -Bai?
Hemen geratu nahi nuke. Festengatik ospetsua da Las Palmas.
Jakina. Nekatuta egongo zara, gainera.
Segi dantzan! Atsegin dut gure herria pozik ikustea.
-Hemen geldituko gara. -Hurrengo herrira joan gintezke.
Zailagoa izango zaigu Veracruzera bihar arratsean iristea.
Kondesak hala nahi du. Eta ez diot kontra egin nahi.
Jatekoa eta lotarako lekua antolatuko ditut.
Jatekoa bakarrik. Lotarakoa ez da beharrezkoa izango.
Kondesak hemen egin nahi digu traizioa.
Gelditu karabana.
Nik eramango dut hau.
Jakina. Zure esanetara.
-Ongi hezia bihurtzen ari zaigu. -Bai.
-Ontzi-kapitain hori hemen dago? -Kantinaren aurrean.
Bibotedun gizona.
-Geroago etorriko da nigana. -Zergatik ez orain?
Kontuz ibili behar dugu markesaren susmoak ez pizteko.
Baliteke hura ez fidatzea gutaz gu elkarrez fio garen bezainbat.
Joan al da kondesarengana?
Oraindik ez. Ez bada mugitzen, neuk harrotuko dizkiot hautsak.
Lasai. Ez ezazu uxatu. Itxaron ontzia non dagoen esaten dion arte.
-Ez zara berataz fidatuko, txoroa? -Ez.
Baina ezin du ezer egin gu gabe.
Gerra Zibila bezalako txikikeria batek nola utzi zintuen sosik gabe?
Oker jokatu nuen, neure jabetzan borrokatu bainuen azken gudua.
Ez kezkatu. Honen ondoren marmol sendoz berreraikiko duzu.
Bistan dago ez dakizula gauza handirik gure jabetzez.
Etxeaz gainera, lurra dago eta jende pila bat.
Eta ataka gaiztoan daude orain.
Zure laguntza behar dute berriz hasteko, koronela?
Beraz, ez zara errukiorra zaldiekin bakarrik.
Ez begirik kendu kapitain horri. Nik urrea zainduko dut.
Tira, mutilok. Segi jotzen.
Inoiz ez dut benetako banda batekin jo.
Pospolorik baduzu, jauna?
-Señor, izutu egin nauzu! -Nola sartu zara hor?
Kondesak soineko baten bila bidali nauela esan diet.
-Eskerrak kondesa ez naizen. -Eziozu esan.
Festan jantzi nahi dut soinekoa.
-Bera han egongo da, ordea. -Ordurako, jantzita edukiko dut.
-Mereziko du, señor. -Soineko horrekin ikusten…
Kapitain horren zelatan zeundela uste nuen.
Kondesarengana joan da. Asti pixka bat utziko diot.
Hemen dena ondo?
Elizako patioa bezain isilik, fandango hori kontuan hartu gabe.
Soinu ederra du, ezta?
Horrelako musikarekin zaila izan behar du burua erne edukitzea.
Hala da, pentsatzen jarriz gero.
-Ibili al da inguruan norbait? -Arimarik ez.
Norbait ibili izan balitz, tiro egingo zeniokeen.
Bai, ezta?
Ondo da, Joe. Neska ikusi duzu.
Nik bertan geldituko nukeen, hilik.
Soineko bat lapurtzeagatik?
Zuk eta Ace Hannak ez zenuten asko iraungo bazkide gisa.
Acek ez zukeen aukera handirik izango.
Hemengo kala honetan ontziratzen bazara…
…ez duzu Veracruzeko soldaduengatik kezkatu beharko.
-Bihar iluntzean han egongo naiz. -Zu eta amerikar horiek guztiak?
Bi bakarrik. Besteak bidean galduko dira.
-Txalupa hondartzan egongo da. -Gauza bat garbi gera dadila:
Ontzira urrearekin igotzean, bakarrik igoko naiz.
-Baina bi amerikarrak? -Berriz diot: Bakarrik igoko naiz.
Ederki. Nire eskifaia ondo prestatuta eta armatuta dago.
-Hau utziko dizut edo oroituko zara? -Oroituko naiz.
-Nor da? -Ireki!
Joseph! Zure bila joateko zorian nengoen.
Joseph!
Lecroix kapitaina. Erin jauna, aipatu dizudan gizona.
Atseginez, monsieur.
-Bihar arte, ba. -Jakina.
Zergatik hainbeste presa?
Baina, Joseph, dena konponduta dago.
Bidaia luzea du. Ez duzu atzeratu nahiko.
Parisi!
-Nor naizen ahaztu zaizu. -Ez zait ezer ahaztu.
-Hilik banengo bezala begiratu dit. -Bai zera!
Askotan ikusi dut begirada hori, eta ezagutzen dut.
-Hain gutxi fio bazara nitaz… -Ez naiz batere fio zutaz!
Urre hori besterik ez duzu nahi. Eta ez duzu ni gabe lortuko.
Ontzi horretaz jabetuko naiz zuk han oina jarri aurretik.
Beraz, ematen dizudana onartzen eta aintzat hartzen ikasiko duzu.
Ikusten? Zu eta ni gauza bera gara eta.
Basati zikina! Tranerekin egin behar nuen tratua.
Ben Trane zaharra…
Ez da nolanahikoa.
Beauregard jeneralaren laguntzailea. Yanki pila hil ditu.
Eta jaun prestua. Hegoaldeko benetako jaun prestua!
Ben Trane koronela, zure zerbitzura.
Ez naiz berataz fio. Jendea gustatzen zaio, eta horrela ezin da.
Gu biok bakarrik izango garela esan nahi duzu?
Kapitain horrek ba ote daki igerian?
Beti nabigatu nahi izan dut neure ontzian.
Baina, Joseph…
…milioi eta erdi edukiko duzu eta milioi eta erdi edukiko dut.
Eta elkar edukiko dugu.
Baina nola libratuko zara Trane jaunaz?
Hatzez ilea laztantzen dizudanean, zirrara sentitzen dut oinetan.
Baina asti gutxi dugu, eta monsieur Tranek ezagutzen ditu gure planak.
Gure planaren zati bat.
Zenbat dakit nik zure planez?
Chérie…
Jakin nahiko duzu zergatik partekatuko dudan dena zurekin.
Baina, chérie, zuk dakizu ontzia non dagoen.
Baina gero kontuz ibili behar dugu…
…batak ez dezan bestea kareletik behera bota.
Ace Hanna harro legoke zure pentsaeraz.
Eta ni ere bai.
Joseph…
…amerikarra zara jaiotzez…
…baina frantsesa bihotzez.
-Erantz ezazu. -Kondesak faltan dauka?
Ez kezkatu horretaz. Mugi.
Mugitzen ari naiz. Soinekoa puskatzea nahi duzu?
Gaur gauean ez dugu festarako astirik izango.
Begira. Ez al da zoragarria?
Ukitu. Zetazkoa da.
Zetazko soineko bat janzten dudan lehen aldia da.
Zuk ni hau jantzita ikustea nahi nuen, behin bakarrik.
-Urrea aurkitu duzu, ezta? -Urrea?
Talde honekin bat egin duzun ezkero bila zabiltzan urrea.
-Ez duzu hori sinetsiko. -Zalgurdia zainduta zegoen.
Ez zinen soineko baten bila sartuko, ezta Txinako zetazkoa izanagatik.
Ondo da. Bazenekien lapurra nintzela.
Lapurra, eta juarista.
Nola diozu hori? Nik atera nuen gurdia juaristek eraso zutenean.
Jakina, erasoaren ondoren. Niri gezurrik ez. Denak juaristak zarete.
Zergatik lagundu zenidan, ba?
Orain zure laguntza behar dudalako.
Zu ez zara soldatapeko hiltzaile horiek bezalakoa.
Badakizu Maximilianok ez duela urre horretan eskubiderik.
Hartzen duen gizonarena da urre hori. Joe Erinena edo nirea.
Soineko hori gustatzen zaizu. Dozena bat nahi zenituzke?
Edo ehun, kapela, zapata eta eguzkitakoekin?
Nola esan dezakezu hori?
Urre hori gu biona delako, Nina.
Biok dakigu ez dagoela 3 milioi dolar balio duen kausarik.
Itxaron hemen!
-Zaldiak! -Zer gertatzen da?
Bildu gizonak eta ekarri zaldiak!
Zalgurdia hartu dute!
Itxaron!
Zalgurdia berreskuratuko dugu, baina elkarrekin.
Orain, ateraidazu bala!
-Zergatik ez duzu urrea zaindu? -Eta zu zertan zenbiltzan?
Orain berdin dio. Bala ateraidazu!
Atseginez.
-Zer gertatzen da? -Ez traba egin! Sufritzen ari da.
Geldi!
Denok ikusiko dugu hor barruan zer dagoen.
Bitxia da zer-nolako arretaz zaindu duzuen biok zalgurdi hori.
Eta besteei ezer esan gabe.
Azkar joan zaizue mozkorraldia.
Horretarako aski da tiro batzuk entzutea.
Guk uste duguna hor barruan badago…
…gu engainatzen aritu zaretela pentsatu beharko dugu.
Ireki!
Markesak hanka egin digu, Joe.
Ezer ez.
Ez duzu suerterik, ezta, Joe?
Arranopola!
-Pittsburgh! Winchesterrak! -Ez du lortuko!
Erotu egin al da?
Itxaron pixka bat.
-Arrazoi zenuen. Berriz elkarrekin. -Ondo egin duzu errenditzen.
Errenditu? Bai zera! Baina zertarako biziak alferrik galdu?
Hor ez dago urrerik.
Pedro.
Adarra jo digute. Urrea gurdi batean eramango dute Veracruzera.
Ez zinen honaino hori esatera etorriko.
Bil ditzagun geure indarrak urrea berreskuratzeko.
Ez. Urre hori Mexikorena da. Ezin da inorekin partekatu.
Ez dugu partekatzea eskatzen, ordainketa zintzo bat baizik.
100.000 dolar.
-Diru asko da. -Asko hilko dira hori lortzeko.
Ederki. Urrea eskuratzean ordainduko zaizue.
Hitza hartzen dizut, señor.
Eta guk tratua beteko dugu.
Bejondeizula, koronela.
Robert E. Leek berak ez zuen sekula maniobra hoberik egin.
100.000 dolar…
Apustua bikoiztu behar nuen.
Zertarako apustuaz kezkatu, 3 milioi edukita jokoan?
Badakizu zer? Ace Hannaren gero eta antz handiagoa duzu.
Aurrerantzean, biok elkarrekin amaiera arte.
Beti izan den bezala, Joe?
-Ez zaude minduta, ezta? -Zergatik egon behar nuke minduta?
Ondo da. Txoroa izan naiz ziria sartuko nizula uste izanik.
Nola asmatu duzu hain azkar?
Krokodilo-Hortz Zaharrak urrea gurdira eraman duela?
Berak eta nik ideia bera izan dugu, baina bera azkarragoa izan da.
Zer demontre…!
-Aurreratu egin nauzu, kapitaina. -Nire bidea zuzenagoa zen.
-Banuen azkar ibiltzeko arrazoia. -Jakina. Trikimailua ondo atera da.
Enperadorea pozik egongo da. Ontzia prest dago?
Bai, jauna.
Zaindariek ontzira eramango zaituzte. Bihar abiatuko zarete.
Ederki. Orain…
Pozik bidaliko nauzu ziega batera, ezta, Henri?
Ez horixe.
Kondesak oso bizimodu erosoa izan du orain arte.
Gozatzen segi dezala geratzen zaion gutxian.
Bai, jauna.
Hemendik, andrea.
-Nik uste baino jatorragoak dira. -Jatorrak? Zer ba?
Tontotzat gauzkate. Urrea berentzat berreskuratuko dugula uste dute.
Ez nekien kaiku hauek idazten zekitenik.
-Zertan ari dira? -Biharkoa ez da erraza izango.
Beren izenez lurperatuko dituztela ziurtatu nahi dute.
Ideia ona da. Zuk nire izena idatzi, eta nik zurea.
Ziria sartuko diogu San Pedrori.
-Zer dugu? -Gotorlekurainoko bidea egin dugu.
-Aurrekoan baino prestatuago daude. -Eta aurrekoan huts egin genuen.
Pozten naiz zuek hemen egoteaz. Nola erabil daitezke winchesterrak?
Hori da artilleriatik gertuena daukazuna.
Ederki. Zuek babestuko gaituzue ateei erasotzen diegun artean.
Jenerala, zer ideia ona! Zuen atze-atzean egongo gara.
Zer duzu hor? Tekila?
Gizon bitxia! Egokitu zaionarekin pozik dagoen bakarra.
Bitxia zergatik? Sari handi bat irabazteko aukera izango du bihar.
Dirua. Merezi du horregatik bizia arriskatzeak?
Ezagutzen dudan beste edozergatik baino gehiago.
Gizonak hori baino gehiago behar du. Zerbaitetan sinesteko premia du.
Badaukat hori ere.
-Elkarren ezagunak zarete? -Pare bat alditan egon gara.
Ni ikusteaz harritzen zara?
Zergatik? Bart gauean biok genekien urre hori Mexikorena dela.
Erleak eztira bezala, ezta, Ben?
Eskerrik asko.
Okerreko taldearekin gaudela uste dut.
Lagunduiezue! Leihoetara apuntatu!
Bigarren posiziora!
Goazen!
Punteria ona, koronela.
Potroak badituzte. Urrea lortzen badute, merezia izango dute.
Ez duzu tratua errespetatu nahiko?
Nik ez nieke nire kopetako izerdia ere emango.
Granada!
Mugi, gizonok!
Joseph!
-Non dago urrea? -Markesa urrearekin ihesi doa.
Ben! Markesa!
-Ballad! Donnegan! -Orain etorriko naiz.
Goazen!
Ballad! Atera gurdia hortik!
-Non dago ontzia? -Kilometro gutxi batzuetara.
Kostan gorako hurrengo kalan, iparraldean.
Orain biok dakigu non dagoen, ezta?
Joseph, zurekin eramango nauzu?
Zuk eta Ben Tranek ez duzue sekula ikasiko. Ikusi arte, chérie.
-Geldi, Ballad! Bidaiari bat duzu. -Badaukagu, Erin jauna!
Mila esker.
Joe!
Ace Hannaren kontua benetakoa zen, nonbait.
Tamalez, ez duzu mamia ulertu. Gurdia eramango dut.
Urre hori juaristentzat izango da.
Pistola ateratzeko aukera egoki bat ematen badidazu, ez.
Zuk Balladi eman diozun bezala.
Aspaldiko errukia, ezta, Ben?
Acek ere bazuen, Joe.
Horretan zegoen Ace oker.
"Vera Cruz" Mexikon filmatu zen oso-osorik.
Produktoreek biziki eskertzen dute…
…Mexikoko herriaren eta gobernuaren laguntza beren ekarriagatik…
…bai eta mexikar zinema-teknikariena ere…
…haien laguntza gabe film hau ez baitzen egin ahal izango.
ITZULPENA - AZPITITULUAK: Jon Muñoz