HAIZEA HARROTU DA
Haizea harrotzen ari da, bizitzen saiatu behar dugu.
Hemen duzu.
Utziko al didazu?
-Ingelesez da. -Hiztegi bat daukat.
-Ederki. Eramazu. -Eskerrik asko.
-Uztazue! -Zu ez sartu!
Hobe duzu joatea.
Jiro…
Utzi jendea bakean.
Heroia dirudizu.
Irristatu, eta erori egin naiz.
-Borroka inoiz ez dago justifikatua -Badakit.
Zoaz mokadu bat jatera.
Eskerrik asko.
Anaia zaharrena, itzuli zara!
Zure zain nengoen. Goazen banbua biltzera.
Anaia zaharrena!
Banbua bildu nahi dut.
Nirekin joango zinela hitzeman zenidan.
Etxeko lanak egin behar ditut.
Hori ez da etxeko lana.
Ingeles aldizkari bat da.
Zer bibote barregarria!
Italiar hegazkingile ospetsu bat da.
Caproni du izena. Kondea omen da.
-Harramazka egin dizute. -Utzi bakean.
Iodo pixka bat jarriko dizut.
Isilduko al zara?
Anaia zaharrena, zer ari zara?
Zu ezin zara hona igo.
Ez dituzu betaurrekoak jarrita.
Izarrei begiratzeak ikusmena hobetuko dit.
-Amak errieta egingo dizu. -Izar iheskor bat!
Han beste bat.
Politak dira. Ikusten? Hura bezalakoa.
Asko daude.
Japoniar mutiko bat naiz.
Uste dut hau nire ametsa dela.
Hau nire ametsa da.
Nirea ere bai.
Zure ametsa?
Amets bera banatzen ari garela uste duzu, japoniar mutikoa?
Arraroa da.
Zu al zara Caproni kondea? Pozten naiz zu ezagutzeaz.
Interesgarria. Bai, hau amets bat da. Mundua amets bat da.
Ongi etorri nire erreinura.
Ohore handiz.
Begiraiezu.
Etsaien hiria bonbardatzera doaz. Horietako asko ez dira itzuliko.
Baina gerra laster bukatuko da.
Igo, japoniar mutikoa.
Hau nire ametsa da. Gerra bukatzean, hau eraikiko dut.
Bikaina, ezta?
Hegan egin dezagun.
Bonben ordez, bidaiariak eramango ditu.
Hona ezin gara igo, noski…
…baina ametsetan nonahi joan zaitezke.
Zatoz nigana. Oholan zehar ibil zaitezke.
Begira.
-Ederra da, ezta? -Bai, aparta.
Ehunka lagun eramango ditu Atlantikoan zehar.
Caproni jauna? Galdera bat dut.
Hegazkinak diseinatu ahal izango ditut? Zer iruditzen zaizu?
Inoiz ez naiz pilotua izango. Bista laburregia dut.
Entzun, japoniar mutikoa.
Ni ez naiz pilotua. Hegan nola egin ere ez dakit.
Hegazkinak pilotatzea erraza da.
Baina ni hegazkin-sortzailea naiz. Ingeniari aeronautikoa!
Bai!
Entzuidazu, japoniar mutikoa.
Hegazkinak ez dira gerrako tresnak. Ez dira aberasteko.
Hegazkinak amets politak dira.
Ingeniariek ametsak errealitate bihurtzen dituzte.
Bai!
Arrivederci. Berriz ikusiko dugu elkar.
Jiro, ohera joan behar zenuke.
Izutu egin nauzu, hizketan entzun dizut eta.
Ama, ingeniari aeronautikoa izango naiz.
Benetan? Amets zoragarria da hori.
Hegazkinak amets politak dira. Berak hori esan dit.
Hegazkin politak diseinatu nahi ditut.
Aizu, nire lekuan eser zaitezke.
Barkatu.
Mesedez.
Zer haize zoragarria!
Andereño, kapela galduko duzu.
Ez kezkatu, Kinu.
Kontuz!
Ondo al zaude?
Onik!
Jokaldi ona.
Eskerrik asko.
"Le vent se lève".
"Il faut tenter de vivre".
"Le vent se lève. Il faut tenter de vivre".
"Haizea harrotzen ari da. Bizitzen saiatu behar dugu".
Lurrikara.
Galdara lehertzeko zorian dago!
-Zer gertatzen zaio? -Hanka.
Erakutsidazu.
Min ematen dit.
Kinu, kemena izan.
Hautsita dauka. Ezin da horrela ibili.
Andereñoa, galdara. Mesedez, salba zaitez zu.
Hori txorakeria bat da.
Ez da ezer lehertuko.
Nire maleta.
Orain saiatu lasaitzen.
Ezin da ibili. Non bizi zarete?
-Ueno-n. -Hara eramango zaituztet.
-Sua. -Goazen.
-Eta zuen maletak? -Ez dira garrantzitsuak.
Barkatu.
Itxaron!
Azkar ibili beharko dugu.
Nire alkandoretako bat. Berri-berria da.
Egarriak egongo zara.
Putzua ia lehor dago. Zuk nahi al duzu?
Eskerrik asko.
Sua ez da Uenora iritsi.
Ni unibertsitatera noa. Zuek?
Norbait ekarriko dut etxetik.
Zurekin joango naiz.
-Zaindu hau, Kinu. -Zainduko dut.
Laster itzuliko gara. Ez kezkatu.
Zaindu nire maleta.
-Mila esker. -Zuen eskuetan utziko dut.
Baina nola duzu izena?
A zer mutil bitxia! Ez al duzu uste, Kinu?
Jiro! Egun ederra aukeratu duzu itzultzeko.
Zer-nolako katea dago, Honjo?
Ekialde osoa sutan dago.
Hau da ekarri ahal izan dugun guztia.
Zigarrorik badaukazu?
Ate bat sutan? Primeran! Ez dute sekula sua itzaliko.
Akabo Tokio.
Eraiki egin du. Kapronik amets apartak ditu.
Gelditu kamera!
Haizea aldatzen ari da. Honantz dator.
Haizea harro al dago oraindik, japoniar mutikoa?
Bai, haize gogorra dabil.
Orduan, bizi egin behar duzu. "Le vent se lève".
"Il faut tenter de vivre".
Kaixo, Jiro. Prest?
Eraikin zahar guztiak modaz pasatuta daude.
Kaleak zabalagoak dira.
Hegazkinak ere ez dira aldatu.
Ongi etorri!
Berdela berriz?
Aparta dago.
Egunero gauza bera. Janari bera, eskola berak.
Ekarriko didazu arrautza bat?
Mendebaleko potentziak metalezko hegazkinak egiten ari dira.
Probatu txerrikia noizbehinka.
Hamar bat urteko atzerapena dugu.
Zer?
Ederra, ezta?
Begira zer kurba zoragarria.
Hezurrei begira egoteko jaten duzu berdela?
Bukatu, behingoz. Kafea hartzera goaz.
Jiro gogor ari da lanean.
Arrain hezurrak.
Horikoshi jauna etorri da bazkaltzera?
Jiro!
Honjo, entzun hau.
NACAk badu kurba estandar bat, hezur hau bezalakoa.
Estatubatuarrek ere berdela jango dute?
Jiro, pakete bat zuretzat.
Neska batek hau ekarri dizu, jauna.
Zu kanpoan zeunden eta niri eman dit.
Ikusten dut. Eskerrik asko.
Zure maitearen opari bat?
Badaukazu zigarro bat? Emadazu bat.
-Jiro! -Utziozu joaten.
-Kaixo, Horikoshi jauna. -Eskolatik nator.
Zure gonbidatua zain daukazu. Dama gazte bat.
O, ederki.
Esan egia, non zeunden?
Kayo, barkatu.
Zeharo ahaztu zait.
Benetan!
-Non dago ama? -Osabaren etxean.
-Han geratuko da? -Gau bakar batez.
Hazi egin zara, Kayo. Eta oso ederra zaude.
Zitala zara, gero! Ez zara etxera inoiz etortzen.
O, ia ilundu du!
Hemen geldituko zarela esango diet. Baporea hartuko dugu.
Oso gustukoa izango zaitu.
Tira, bi urte pasatu dira!
Ez al zara saiatu bera berriz ikusten?
Bai, noski, behin hara joan nintzen.
Sua bere kalean itzali zen.
Ikusten? Hemen dago kaia.
Hotzak zaude?
Ondo nago. Ez nuen sekula amestuko Tokio hain bizkor suspertuko zenik.
Zurekin gera naiteke, Jiro?
Aitak ez ninduke hemen bakarrik bizitzen utziko.
Nagoyan egongo naiz zu etortzen zarenerako.
-Hegazkin enpresa batean? -Bai.
Gizonentzat ondo dago hori.
Nik medikuntza ikasi nahi dut Tokion.
Medikua? Zu ona izango zarela uste dut.
Hala uste dut nik ere.
Aitarekin hitz egingo dut etxera joaten naizenean.
Eskerrik asko. Zure esku uzten dut.
Jiro!
Etorri zara.
-Lortu duzu. -Azkenean.
-Bide onean gaude. -Bai.
Hirirantz joango dira.
Ehunka zeuden.
Landaldean ez dago lanik.
Beste banku bat kiebran! Zein ote da oraingoan?
-Horiek dira bezeroak? -Hala dirudi.
Zurrumurruak zeuden.
Ekonomia gainbeheran dago, eta gure nagusi berria ere bai.
"Mitsubishi, barne errekuntzako motorrak".
Zure zain geunden. Zergatik zatoz hain berandu?
Apirilean etortzeko esan zidaten.
Martxoan etorri behar zenuen, ba!
Zeregin bat daukat zuretzat.
Hegalerako txarrantxa diseinatu behar duzu.
Berehala behar dut. Atzeratuta gabiltza.
Hemen.
Datuak prest daude. Hemendik.
Hau da zure lan mahaia.
Inportaziokoa da, baina inori ez zaio gustatzen.
Datuak hemen, kapela hor.
Entzun! Arrano Proiektuak ingeniari berri bat du.
Denok aipatzen entzun dugun jenioa da.
Aurkeztu zeure burua.
Jiro Horikoshi.
Orain, lanera.
Jiro, goazen.
Bazkaltzeko ordua da. Goazen.
Muntaketa saila? Begiratu bat eman nahi nioke.
Ezin zaio ingeniari hasiberriari tresna hori diseinatzeko eskatu.
Bi.
Mesede bat egingo diguzu?
Begira, aurrera doa.
Barkatu zure atsedenaldian zuri traba egin izana.
Ez. Ingeniari gazteek maizago etorri behar zenukete.
Honjo, txarrantxa jarrita dauka jadanik.
Badakit.
Kurokawa adarra jotzen ari zaizu. Berea zurea baino hobea da?
Kurokawa jauna gogorra da beti berriekin.
Honjo, zatoz hona eta botaiozu begiratu bat.
Zure iritzia behar dut.
-Zer iruditzen zaizu? -Sendoa dirudi.
Hau ez da ona. Nire diseinua bezalakoa da.
Orduan, txarra izango da.
Kapataza, bazkalordua bukatu da.
Ixo.
Hegazkinak liluragarriak dira!
Hala izango dira, baina berandu gabiltza.
Hattori naiz.
Hattori jauna gure ingeniari burua da.
Hau bere lehen zeregina da?
Arranorako txarrantxa.
Hau ez da txarrantxa. Esplikatu hori, gazte.
Orri horrek hegaleko presioa xurgatuko du.
Kablea automatikoki uzkurtu eta zabalduko da.
Txarrantxan zehar fuselajeko ainguraraino doa.
Hegala berriz diseinatu behar genuke, ordea!
Arrazoi duzu. Oraindik ez ditut kalkuluak egin.
Denbora galtzen ari zara. Non duzu eskatu nizun lana?
Bukatuta dago.
Oso diseinu txukuna iruditzen zait.
Perfektua da.
Aurkeztu zure lana bukatzen duzun orduko!
-Ni banoa. -Ni ere bai.
Zer moduz Kurokawaren etxeko lanak?
Bukatzen ari naiz.
Idiak!
Hegazkin-zelaira eramaten dituzte prototipoak.
Idiek tiraka eramandako azken hegazkina. Hala gaude, atzeratuta!
Izaki zoragarriak dira, baina.
Badator!
Prest!
Markara hurbiltzen ari da.
Demontre!
-Hartu duzu? -13,3 segundo. 145 korapilo.
Polikiegi. 10 korapilo gehiago behar ditugu.
Gutxiegi da. Motorra ez dabil ondo.
Kurokawa!
Armadaren ordezkariak.
Diseinu ausarta.
-Mitsubishiren beste lorpen bat. -Zuen Arranoa izugarria da.
Amiltze gogorra. 200eko muga hautsi nahi du.
-Jausgailua ireki da. -Goazen beraren bila!
Eguraldia garbitzean ikertuko dugu gertatutakoa.
-Zer moduz dago pilotua? -Ondo.
Eskerrak.
Kurokawa jauna, goazen. Arrano Bia eraikiko dugu.
Txarrantxak huts egin duela uste duzu?
Ez. Arazoa askoz sakonagoa dela uste dut.
Ez dut sekula ahaztuko gaur ikusi dudana.
Begien aurrean bide amaigabe bat ireki zaidala iruditzen zait.
Ez da Arrano Birik egingo.
Armadak gure lehiakideengana joatea erabaki du.
Gaurkoa izan da haien iritzia aldarazteko azken aukera.
Bonba-hegazkin bat eraikiko dugu Junkersen laguntzaz.
Bukatu dira oraingoz ehiza-hegazkinak.
Alemania ikusteko aukera duzu. Onartu dut jadanik.
-Irekita dago oraindik? -A, ongi etorri berriz.
Ohi baino beranduago zatoz.
-Betikoa: bi puska. -Berehala.
Tori.
Ez al ditu inork zaintzen?
Gurasoek berandu arte lan egiten dute. Gauero hor dauzkate zain.
Nahigabetu egiten nau denda ixteak.
Jakina. Eskerrik asko.
Etorri berriz.
Goseak egongo zarete. Tori jateko zerbait.
Bizkotxoa da, erosi berria.
Har ezazue.
Goazen!
Hemen zaude, Jiro?
Berri txarrak Arranoaz. Ezeztatu egin omen dute.
Bizkotxoa? Jateko ohitura bitxiak dituzu.
Zer espero zenuen?
Neskak irribarre egin eta eskerrak emango zizkizula?
Ez, noski.
Tira, beharbada, bai.
Dozenaka ume gosetu dago auzo honetan.
Pieza baten kostuak ume horien familia hilabetez elika dezake.
Zergatik da hain behartsua Japonia?
Badakizu zenbat ordaintzen diegun alemanei beren teknologia?
Japoniako ume guztiak elikatzeko lain, bizkotxoa eta guzti.
Ahalik eta gehiena aprobetxatuko dut aukera hau.
Zu ere bidaliko zaituzte?
Gaur esan didate.
Benetan? Zer berri onak!
Herri behartsuek hegazkinak nahi dituzte.
Asko ordaintzen digute hegazkinak diseinatzeko. Ironikoa da.
Bihar Tokiora joango naiz. Ezkontzera.
Ezkontzera?
Bulegoan gogotik lan egiteko, familia behar da etxean.
Ironia gehiago.
Aleman harroputzak! Ez digute ia ezer irakasten.
Ez dut idirik ikusten.
Aireratze-pista fabrika ondoan dago.
Dena handiegia da.
G-38a da. Hori da erosi behar duguna?
Bonba-hegazkina bihurtzeko. Erabateko sekretua da.
Nor bonbardatu nahi du armadak honekin?
Estatu Batuak, seguru asko.
Ene, ez da nolanahikoa!
Harrigarria.
Bidaiariak hegaletan eserita. Pena bonba-hegazkinerako erabiltzea!
Zer axola dio? Metalezko armazoiko teknologia behar dugu.
Txantxetan ariko zara. Ezin gara barrura sartu?
Zoragarria.
Geldi! Aska ezazue!
Horrela tratatzen dituzte alemanek beren gonbidatuak?
Japoniarrek dena kopiatzen duzue. Teknologia Alemaniarena da.
Tira! Japoniak horrelako plano asko ditu.
Honjo, uztazu.
Zuen teknologiarako baimena dugu.
Hitzarmen bat sinatu genuen. Hemen egoteko eskubidea dugu.
Zuen nagusiek ez digute inoiz esan hegazkina ikuskatu ezin dugunik.
Ziur nago zu zure lana egiten ari zarela…
…baina ez dugu hau onartuko. Berdinen arteko hitzarmena da.
Japoniarrei hemen inguruan ibiltzen ez uzteko agindua dugu.
Hori Junkers doktorea da.
A zer ingeniaria!
Barrura sar zaitezkete. Junkers doktorea ados dago.
Harrituta nago erakutsiko digutelako.
Nik uste baino bibrazio handiagoa du.
Gure nagusiak zorabiatzen ari dira.
Utzi armadako ofizialei hemen esertzen.
Itxaron pixka bat.
Hegazkin hau aparta da benetan.
Begira, pasillo bat hegalean zehar.
Harrigarria da.
Zentral elektriko baten barruan egotea bezala da.
"Guten tag". Junkers doktoreak baimena eman digu.
Zure langunea erakutsiguzu.
Hau hegaldi-ingeriaritza gunea da.
Hegazkin hau zoragarria da.
Japoniarrak ezin dira urrunago iritsi.
Jakina, adiskidea.
-Hau sinestezina da. -Bai, zoragarria.
Teknologia industrial alemanaren garaipena.
Junkers doktorea nire heroia da, baina bere enpresa bihurrikatua da.
Zigarro bat nahi, Jiro?
Jiro!
Zigarro bat.
Ez. Bukatu dira.
Kanpoan hotz dago, baina gela hau epel dago.
Uste nuen alemanek beheko suak erabiltzen zituztela.
Junkersek berogailuak ere egiten ditu. Hegazkin bat dirudi.
Ederra da.
Eta gure teknologia primitiboa da. Hori esan nahi duzu?
Ez al ditugu metalezko eraikuntzak geure kasa aurkituko?
Hemen ezin dugu ezer ikasi.
Hauek ekuazio hutsak dira.
"Teknologia hau Alemaniarena da".
Beharbada, ez dugu haien teknologia ere beharko.
Zura eta olana metala bezain onak izan litezke.
Beraz, ez dugu inoiz lortuko. 20 urteko atzerapena dugu.
Goazen paseatzera.
Garuna borborka daukat.
Akiles ematen dugu, 20 urteko aurrerapeneko dortokaren atzetik.
Bost urtetan tarte hori betetzen badugu…
…bost urte gehiago geratuko zaizkigu bidean.
Haren atzetik ibiliko gara beti.
Noizbait hura harrapatu, eta aurrera segituko dugu.
Noizbait dortoka izango ote gara?
Zer?
Entzun hori.
Shuberten "Neguko bidaia". Aparta guretzat.
-Zer zen hori? -Hangarrean ikusi ditugu.
Jiro?
Bukatu dut. Zoaz bainatzera.
Munduarentzat hila…
…japoniar hegazkintzaren etorkizuna aurpegian eramango balu bezala.
Telegrama bat egoitza nagusitik.
-Sartu. -Ez da beharrezkoa.
Batzuk berehala itzuli behar dugu. Zu hemen geratuko zara.
Jiro mendebaldera joan, eta Japoniara itzuliko da.
-Mendebaldea? -Mundua ikustea nahi dute.
Bera bakarrik?
Caproni jauna.
Haizea harrotzen ari da oraindik?
Bai.
Nire azken hegaldira gonbidatuko zaitut, ba. Zatoz.
Erretiratu egingo al zara?
Jauzi handi bat da.
Saltatu!
Mugi. Abiatzeko zorian gaude.
Lehiatila bat dago fuselajearen azpian.
Mugi!
Utzi pasatzen.
Igo gora!
-Erabateko ahalmenean! -Hegan! Hegan!
Nire langileen familiak eta nire ahaideak. Ia herri osoa.
Ibilaldi pribatuan goaz…
…bonba-hegazkin hau aireko armadari eman aurretik.
-Zer iruditzen zaizu? -Ez da sinestekoa.
Antzinako Erromako eraikin bat dirudi.
Hegazkin hau handiegia da gerrarako…
…baina aireko armadari handia gustatzen zaio dena.
Japonia behartsua eta atzeratua da.
Sekula ezingo dugu horrelako zerbait eraiki.
Inspirazioa gauza garrantzitsua da ingeniari batentzat.
Inspirazioak etorkizuna irekitzen du teknologiaren bitartez.
Nire emaztea eta familia.
Italiarrok ere behartsuak gara. Aho gehiegi elikatu behar!
Eser zaitezte! Azpikoa puskatu egingo da eta.
Zatoz.
Kontuz. Hau ametsa bada ere, burua gal dezakezu.
Zer aukeratuko zenuke, mundua piramideekin edo gabe?
Piramideak?
Gizadiak hegan egitea amets egiten du, baina ametsa madarikatuta dago.
Hegazkinak sarraskirako eta suntsipenerako tresnak izango dira.
Badakit.
Baina, hala ere, piramidedun mundu bat da nire aukera.
Zer mundu aukeratuko duzu zuk?
Hegazkin ederrak sortu nahi ditut.
Horrelakoak?
Oso dotorea.
Bide luzea dut aurrean. Oraindik motorra ere ez daukat.
Bravo! Amets ederra!
Erretiratu egingo naiz. Hau da nire azken diseinua.
Artistak hamar urtez bakarrik dira sortzaileak.
Ingeniariok ez gara desberdinak.
Bete-betean bizi itzazu zure hamar urteak.
Jiro, hitz egin behar dugu.
-Bilera bat dut. -Ezeztatu ezazu.
-Hau agindu zaila da. -Denak dira zailak.
Zenbat denbora daramazu gurekin, Jiro?
Jiro?
-Zenbat denbora? -Bost urte.
Prest egongo zara, ba. Zu nahi zaitugu proiektuaren gidari.
Itsas armadaren 1932ko diseinu lehiaketarako da. Ehiza-hegazkina.
Sekulako mauka.
Zer, Jiro?
Zer iruditzen zaizu?
Utzi nire esku.
Ederki.
Honjo eduki nahi nuke taldean.
Ideia txarra.
Elkarren lehian bukatuko zenukete. Adiskidetasuna garrantzitsuagoa da.
Lasaitu, eta bukatu kafea.
Kontua, mesedez.
Beste asmo batzuk ditugu Honjorentzat.
Japoniar motor madarikatuak!
Eta madarikatua ontzigain laburregi hau!
Uniforme garbiak!
Eskerrik asko.
Eskerrik asko zure laguntzagatik.
Jantziak ondo gelditzen zaizkizue.
Itxi hegaldietako ontzigaina!
Geldi!
Lortu dugu!
Hegan ari da!
Aita!
Bravo! Geldialdi ona.
Oso atsegina zara. Ondo al zaude?
Ondo nago. Tori.
Eskerrik asko. Hau hotelekoa da.
Tira, agur.
Aita, zakarra izan naiz gizon horrekin.
Ez kezkatu. Gure hotelean dago.
Izango duzu berari eskerrak emateko aukera.
Zer gertatzen da?
Ezer ez. Eguzkitakoa harrapatu didan gizona.
Bakarrik dagoela dirudi.
Barkatu. Hobe izango dut joatea.
Ez, mesedez, geratu. Udaberriari eskertzen ari nintzaion.
Hari eskatu diot zu hona ekartzeko.
Ez zara batere aldatu. Orduan bezala zaude.
Zenbat eskertu genizun lurrikararen ondorengo zure laguntza.
Zu berriz ikusi eta eskerrak eman nahi nizkizun.
O, orain gogoratzen naiz.
Nahoko Satomi da nire izena.
Jiro Horikoshi.
Ondo al zaude?
Ondo nago.
Zuri alkandora itzuli eta handik bi egunera ezkondu zen Kinu.
Pozez negar egin zuen zu aurkitu zintugunean.
Gure printze urdina zinen.
Zuen printzea?
Zaldi zuriko printzea bezalakoa izan zinen egun hartan.
Aterki honek itogina du.
Ondo da.
Kinuri kontatu behar diot.
Bigarren umea izan berri du.
Oso ume polita da.
Koadroa zeharo busti zaizu.
Bai, horrela utziko dut gaurko egunaren omenez.
Begira. Oskarbitzen ari du.
Euria hemen atertu du.
O, begira horri.
Ia ahaztu zait ortzadarra nolakoa den.
Bizitza ederra da, ezta?
Hobe dut itzultzea. Aita oso kezkatuta egongo da.
Hor dago aita.
Aita!
Zatoz. Aurkeztuko zaitut.
Blai-blai zaude.
Ez kezkatu. Ondo nago. Horikoshi jaunak berriz salbatu nau.
Jiro Horikoshi.
Satomi. Alabak eragozpenak sortu dizkizu berriz ere.
Hemen eser naiteke?
Jakina.
Tabako alemana. Azkena. Txar-txarra.
Badakit nola sentitzen zaren. Niri gauza bera gertatu zitzaidan.
Alemania bisitatu duzu, ezta? Dessauraino.
Sherlock Holmes izan behar duzu.
Ingeniaria zara.
Aldizkari alemanak irakurtzen dituzu. Hegazkin-aldizkariak.
Japoniar ingeniari guztiek Dessau bisitatzen dute.
Zuzen zaude.
-Junkers doktorea estualdian dago. -Zer-nolako estualdian?
Gobernuaren aurka dago. Haserrearazi egingo du.
Hitler jaunaren gobernua?
Naziak jipoitzaile koadrila bat dira.
Hau leku on bat da.
Eltxorik ez. Berorik ez. Eta berro onak.
Leku ona gauza txarrak ahazteko.
Zigarro bat? Japoniarrak dira, tamalez.
Eskerrik asko.
Gau polita da. "Hier ist der Zauberberg".
"Mendi magikoa", Thomas Mannena?
Leku ona ahazteko.
Txinan gerra bat hastea. Ahaztu ezazu hori.
Estatu-panpina bat Mantxurian egitea. Ahaztu hori.
Nazioen Elkartea uztea. Ahaztu hori.
Mundua zure etsai bihurtzea. Ahaztu hori.
Japonia lehertu egingo da.
Alemania ere bai.
-Alemania gerran hasiko da berriz? -Bai. Gelditu egin behar lukete.
Barkatu luzaroan zu zain edukia.
Nahokok sukarra du.
Afaria ezeztatu beharko dugu.
Sentitzen dut. Esaiozu hobetzea opa diodala.
Joan beharra daukat. Medikua iristeko zorian dago.
"Nork ikusi du haizea?"
"Ez nik eta ez zuk".
"Hostoak dardarka ari direnean, haizea haien artetik pasatzen da".
Utzi haizeari eramaten…
…hegal hauek zuretzat.
Jiro?
Nahoko!
Kontuz ibili!
Ondo harrapatua.
Bravo!
Dama gaztea hobeto dago?
Bai, askoz hobeto.
Zorionak.
Mendi magikoa da. Denak sendatzen ditu.
Arrazoi duzula uste dut.
Hasieran, mutil hau oso triste zegoen.
Orain oso zoriontsua da.
Maitemindu egin da.
Egia da.
Udako maiteminak azkar ahazten dira.
Menditik joango zara eta hemen gertatutakoa ahaztuko duzu.
Nik, ez.
Aipatzen ari zaren pertsona nire alaba izango da, ezta?
Bai, Nahoko da.
Mesedez, emaiguzu zure baimena.
Baina…
Aita!
Onartu egin nahi nuke.
Zer ederra!
Baina lehenengo gauza bat esan behar dizut.
Bai?
Ama tuberkulosiaz hil zitzaidan duela bi urte.
Nik ere tuberkulosia dut.
Kapela harrapatu zenidan egun hartatik maite zaitut.
Haizeak nigana ekarri zintuen egunetik maite zaitut nik zu.
Ezkon zaitez nirekin.
Ezkonduko naiz.
Baina sendatu egin behar dut. Itxarongo al didazu?
Ehun urte itxaron behar badut ere.
Zorionak.
Mutil jatorra da. Zure alaba zoragarria da.
Hau uda ona da.
-Jiro, hemen! -Honjo!
-Noiz etorri zara? -Orain dela bi egun.
Beroa, ezta?
Begiratuiozu honi.
Ederra da.
Lerro eder eta garbiak.
Diseinu erradikala da. Dena libre utzi didate.
Baina ez dugu ezer jakingo hegan egin arte.
Hegan egingo du. Harrotzen sentitzen dut haizea.
Japoniar Akiles zara. Tartea bete duzu.
Nire hegazkina latorrizko ahatetxo bat zen.
Ideia bat dut zuretzat.
Oraindik ez dut probatu.
Erabili torloju lauak lehiatiletarako.
Erresistentzia gutxituko dute.
Mantentzen erraza izango da, gontza alde batera badu.
Erresorte bakarra nahikoa du.
Ideia ona da, Kolon eta bere arrautza bezala.
Erabili egin behar zenuke.
Eskerrik asko, baina oraingoan, ez.
Nire planoei eutsiko diet.
Zuk erabili ondoren, nik erabiliko dut.
Ederki.
Azkar ibili, zain egongo naiz eta.
Jiro! Hemen zaude?
Jiro, Kurokawa jauna da.
Larrialdi bat da.
Gero arte.
Hurrengoan etorri etxera bisitan.
Jiro, pedalei eragin.
Polizia berezia bila dabilkizu.
Pentsamenduaren krimeneko mutilak.
Zergatik ni?
Esan diet kanpoan zeundela negoziotan.
Badoazela itxuratzen? Ez dugu huts hori egingo.
Hobe duzu hemen lan egin. Zure gauzak ekarriko ditut.
Zer gertatzen da? Zergatik dabiltza nire bila?
Nire lagun batzuk atxilotu dituzte. Inork ez daki zergatik.
Aurrera.
Hona hemen zure gauzak.
Barkatu eragozpena.
Beste zerbait behar duzu?
-Utzi hori eta ospa. -Jiro, hemen dago!
Ertzekiko prototipoa.
Itxura bikaina du.
Ai, iaz iritsi izan balitz!
Jiro, zer iruditzen zaizu?
Gure hurrengo hegazkina ahate hazia izango da, ez ahatetxoa.
Metalezko ahatea.
Zer diozu, Kurokawa jauna?
Aluminio-aleazioa. Oso arina. A zer luxua!
Ederki, berriz lanera.
-Ez da inor ageri. -Ederki, Jiro.
Hobe egun batzuetan ezkutuan ibiltzea.
Gauzak erraztuko ditugu.
Nik emango dizut ostatu.
Nire apartamentuan gelditu. Gutun baten zain nago.
Kontu konfidentzial bat da?
Bai, oso konfidentziala.
Poliziak gutunak miatuko zizkizun.
Nire andregaiarena da.
Herri moderno batean ez luke horrelako gauzarik gertatu behar.
Ezkontzeko hitzemanda zaude?
-Jiro gizakia da, azken finean. -Zoragarria!
Japonia herri moderno bat dela uste duzu?
Ez da dibertigarria.
Ez da batere dibertigarria. Polizia bila dabilkizu.
Utziezu zure maitasun-gutunak irakurtzen.
Itsas armadako diseinu-lehiaketa zure esku dago.
Enpresak babestuko zaitu, baliagarria zaren artean.
Lanean kontzentra zaitez.
Faltan botatzen zaitut. "Castorp jauna" bat-batean joan da.
Zergatik dabiltza beraren atzetik?
Otoitz egiten dut Japoniatik onik atera dadin.
Jiro, telefonoa zuretzat.
Banoa.
-Telefonoa hor dago. -Eskerrik asko.
-Esan? -Jiro? Telegrama bat duzu.
Zer?
Zure etxe-jabeak duela bi egun ekarri du.
Irakurridazu.
Ziur zaude?
Nahokok… biriketako hemorragia… izan du.
Mesedez, etorri azkar. Satomi.
Aizu? Hor al zaude?
Ulertu dizut. Eskerrik asko.
Itxaron!
Zer gertatzen da?
Zein da Tokiora iristeko modurik azkarrena?
Tokiora?
Lehenbailehen egon behar dut han.
Utzi ikusten.
Eguerdiko autobusean abiatuta, tren espresa har dezakezu.
Norbait bidaliko dut autobusari zure ordez itxaroteko.
Jiya!
Laztana!
Lehenago etorri nahi nukeen.
Kutsatu egingo zara.
Ederra zara.
Maite zaitut.
Jiro? Lorategitik?
Sartu…
Aita, Jiro ni ikustera etorri da.
Baina berehala joan behar du.
-Hurrengoan, ate nagusitik. -Lorategitik dibertigarriagoa da.
Ondo da.
Kontuz ibili, laztana.
Zu ere bai.
Agur.
Lagunduko dizut.
Azken trena? Korrika joan beharko duzu.
Hain larria al da? Neuk zaindu nahi nuke.
Horretarako, zure lanean kontzentratu behar duzu.
Orain hobe duzu joatea.
Joan da.
Negarrez ari zara, maitea?
Medikuak gomendatutako sendategira joango naiz.
Baina oso bakartuta dago. Bakarrik egongo zara.
Sendatu egin nahi dut.
Jiroren ondoan bizi nahi dut.
Garaiz etorri zara. Batzordea zain dago.
Prest zaude?
Ahaleginak egingo ditut.
Orain itsas armada gure bezeroa da.
Ahalegin guztiak egingo ditut.
-Entzun ere ez diezu egin. -Hala da.
Beraz, ideia hori baztertu dut.
-Denak berandu arte gelditzen dira. -Jiroren diseinu-mintegian!
Hurrengo diseinuak azken teknologia du.
-Begiratu. -Lurreratze-tren tolesgarria!
270 korapilorako beharko dugu.
270 korapilo? Hori 500 km/h da!
Uste dut itsas armadak 220 korapilo eskatzen zituela.
Etorkizunerako diseinatzen ari gara.
Hegalak 120 kilo pisatzen du metro koadroko.
Erresistentzia gutxitu, eta mugara eramango dugu teknologia.
Aleroi irekiak izango ditu eta ertzekiko hegalak.
Egin dezakegu!
Noiz hasiko gara?
Baina pisua arazo bihurtu da.
Armak kenduz gero, ondo aterako litzateke.
Oraingoz ideia hori baztertzea erabaki dut.
Xarmagarria da. Luzidoa eta logikoa.
Ia-ia lortu du.
Gure motorrak ez dira behar bezain indartsuak.
Hori berdintzeko, egitura arin eta sendo bat behar dugu.
Gehiegizko pisua eta erresistentzia azal fin batekin gutxituko ditugu.
Metalezko borroka-hegazkin bat eraikiko dugu…
…sekula munduak ikusi ez duena.
Galdera bat dut!
Hirayama jauna, mesedez.
Hirayama jauna gure produkzio-ingeniaria da.
Eskerrik asko.
Iltze zapal berriez hitz egingo digu.
Teknikoki, egitura sendoak eraiki daitezke iltze zapal hariztatuekin.
Zertaz ari da?
Erresistentzia gutxitzeaz.
Iltze zapal hariztatuz estaliko dugu hegazkin osoa.
-Galdera bat! -Galdera bat dut!
Interesgarria izan dela esan beharra daukat.
Inspiratzailea izan da.
Gaurko gutuna, Satomi andereñoa.
Eskerrik asko.
Telefono dei bat, nagusi.
-Gero deituko diet. -Larrialdi bat dela uste dut.
Esan? Satomi jauna?
Zer?
Jiro! Jiro!
Eskerrak! Kezkatuta nengoen ez ote zintudan aurkituko.
Orain hemen naukazu. Ibil zaitezke?
Goazen.
Ikusi egin behar zintudan Itzuli egin behar nuke.
Ez joan.
Elkarrekin egon behar genuke.
-Zer lagun xarmagarria! -Nahoko da nire izena.
-Beraz, zu zara Nahoko? -Jiro, zu al zara?
Eskari batekin etorri gara zugana.
Zergatik ez, laztana? Konponduko gara.
Gela pila daukagu…
…baina ezin dut onartu bikote ezkongabe bat elkarrekin bizitzen.
Berehala ezkonduko gara.
Kurokawa jaun-andreak, izan zaitezte gure lekukoak.
Hemen? Gaur gauean?
Zoragarria iruditzen zait, laztana.
Nahoko oso kementsua izan da ospitaletik alde eginda.
Aitak baimena eman digu. Eta medikuari ere esan diot.
Mesedez, lagundu.
Andregaiak eta nik prestakuntza batzuk egin behar ditugu.
Zatoz nirekin, Nahoko.
Ez kezkatu, horrelakoa da beti.
Neskak benetan axola badizu, bidal ezazu hara berehala.
Ezin dut hori egin. Lana utzi behar nuke.
Zein ari da hizketan, zure bihotza edo zure egoa?
Ez dugu denbora askorik. Erabakia hartu dugu.
Ikusten dut.
Ondo da. Benetako zeremonia bat dugu!
Badatoz.
Badator!
Andregai eder honek bide luzea egin du bere maitearengana iristeko.
Berarengatik utzi ditu munduko gauza guztiak. Zer diozu?
Entzun! Gizon hau inozo bihozgabe bat da…
…etxe propiorik gabea.
Hori ondo iruditzen bazaizu, sartu.
Ezkon-botoak trukatu behar dituzte.
Zoragarri zaude.
Kurokawa jaun-andreak.
Ez dago hitzik zuen eskuzabaltasuna eskertzeko.
Ez dugu inoiz ahaztuko zuekiko dugun zorra.
Zoratzen gaude Jirok hain kide zoragarria aurkitu duelako.
Baietz, laztana?
Jakina. Hau zoragarria da. Oso kementsuak zarete biak.
Nekatuta egongo zara.
Ametsetan bezala nago. Gela jiraka ari da.
Hobe duzu atseden pixka bat hartzea.
Zatoz hona.
Baina zure egoera…
Zatoz.
Hain berandu iristen zara beti etxera?
Kayo, zeharo ahaztu zait.
Bihozgabea zara.
Zorionak medikua izateagatik.
Zorionak zure ezkontzagatik.
Familiaren izenean etorri naiz Kurokawatarrei eskerrak ematera.
Esna daude oraindik?
Ohera joan dira.
-Nahoko ezagutu duzu? -Bai.
Zer egingo duzu? Gelan bakarrik dago egun osoan.
Bere egoera zuk uste baino okerragoa da.
Barneko sendagilea naiz. Zerbait badakit horretaz.
Zu ez kezkatzeko, goizero masailean gorria margotzen du.
Oso gustukoa dut Nahoko. Oso pertsona ona da.
Nola egin diezaiokezu hori?
Nahitaez gelditu behar al du hemen?
Bai.
Egun bakoitza oso baliotsua da guretzat.
Atseden har ezazu. Pozten naiz zu bisitan etorri izanaz.
Etxean nago.
-Zain nengoen. -Lotan egon behar zenuke.
-Zutik egon zaitezke? -Kayo gaur etorri da.
Lagun onak gara jadanik.
Eguzkia bezalakoa da, etorkizun distiratsua du eta.
Hurrengoan, nire doktore gisa etorriko da.
Eta zure amak blusa bat eta kamisoi bat egin dizkit.
Begira, goxo-goxoak dira.
Argitsuegia?
Ondo dago.
Biharko bukatu behar dut plano hau.
Zure berdel-hezurrena?
Gogoratzen zara.
Arinagoa izan litekeela uste dut.
Gehiago hurbildu zaitez.
Emadazu eskua.
Lanean ari zarenean zuri begira egotea gustatzen zait.
Erregela esku batekin erabiltzeko lehiaketa aise irabaziko nuke.
Saihets bakoitza 14 gr. arinagoa egin dezaket.
Benetan? Zer ondo!
30 saihetsek ia kilo erdi pisatzen dute.
Hori gehiegi da.
Kilo laurden bat bientzat aski da.
Neuk bakarrik jan nezake kilo erdi bat berdel.
Eskua eutsita edukiko dizut. Lo egin behar zenuke.
-Ez zara joango? -Ez.
Zigarro bat behar dut. Utziko didazu minutu bat ateratzen?
Ez. Erre ezazu hemen.
-Ez da ona zuretzat. -Berdin dio.
Kaixo, Honjo.
Begiratu dezaket?
-Zer moduz zure bonba-hegazkina? -Aurrera doa.
Hau abangoardia da. Bide osoa egin duzu.
Iltze zapala distiratsu!
Latza da ukituan.
Teknika ikasten ari gara oraindik.
Zuk atzean utzi dituzu alemanak. Ni haiekin trabatuta nago oraindik.
Diseinu hau zu zara, berdel hezurretik zuzenean.
Iltze zapalak eta zure lehiatila erresortedunak erabiltzen utzidazu.
Jakina. Zergatik ez?
Berriz diseinatu?
Bai, baina fuselajea aldatzen bakarrik uzten didate.
Eta hegalak bakarrik utzi?
Hor daude erregai-biltegiak. Kolpe bat, eta eztanda.
Zama arintzeko, babestu gabe utziko ditugu erregai-biltegiak.
Japoniako lehen bonba-hegazkin aurreratua da. Itsas armada pozik!
3.000 kilometro egin behar ditu zama handi batekin.
Zaldi gehiago eranstea ez litzateke aski izango.
Noren kontra borrokatu behar dira?
Txina, Errusia, Britainia Handia, Herbehereak, Estatu Batuak.
Japonia lehertu egingo da.
Ez gara arma-saltzaileak. Hegazkin onak egin nahi ditugu.
Arrazoi duzu.
Gero arte. Lo pixka bat egin.
Jakina. Zuk ere bai.
Banoa.
Gabon.
Ongi etorri etxera.
Bukatuta dago. Ea nola egiten duen hegan.
Zorionak. Oso gogor lan egin duzu.
Pistarako bidean dago.
Gau batzuk hemen pasatuko ditut orain.
Nekatuta egongo zara.
Pixka bat.
Ziur nago ondo hegan egingo duela.
Bai, hegan egingo du.
Ez nukeen egingo zu gabe.
Maite zaitut, Jiro.
Nahoko…
Banoa.
Suerte ona izan.
Zergatik jaiki zara, Nahoko?
Hobeto sentitzen naiz gaur. Paseatzera noa.
Kontuz ibili, ez nekatu.
Gela txukundu gabe daukat. Etortzen naizenean txukunduko dut.
Ederki. Goza ezazu.
Kayo gaur etorriko da. Polita izango da.
Bai. Goiz etorriko naiz.
Mesedez, sartu.
O, ez.
Gutunak utzi ditu! Bat niretzat da.
Sendategira doa! Hona ekarriko dut berriz.
Ez! Utziozu joaten.
Ez dugu ezer egin behar trena abiatu arte.
Jirok bera zen bezalakoa gogoratzea nahi du.
Hau zoragarria da! Gutako bat dela pentsa ezazu.
Zer moduz abiadura?
Zenbakiak altuegiak dira. Berriz aztertzen ari gara.
Zenbateko abiaduran?
-240 korapilo. -240!
-Zoragarria! -A zer bonba-hegazkina!
Aizu, Jiro.
Jiro!
Amets batean bezala hegan egiten du. Eskerrik asko.
Berriz ikusi dugu elkar, japoniar mutikoa.
Caproni jauna…
Hemen ezagutu genuen elkar.
Ametsen gure erreinua.
Edo hildakoen lurra.
Ez hainbeste. Nolabait ere, bai.
Eguzkitako 10 urte hauek bete-betean bizi izan dituzu?
Bai. Baina bukaera aldera gauzek gainbehera egin dute.
Horixe esan nahi du gerra bat galtzeak.
Horra zure Zero ehiza-hegazkina.
Zoragarria. Diseinu aparta.
Hegazkin bakar bat ere ez da itzuli.
Ez zeukaten etortzeko arrazoirik.
Hegazkinak amets ederrak dira. Amets madarikatuak…
…zeruak noiz irentsiko dituen zain.
Norbait zain daukazu.
Nahoko…
Aspalditik egon zaizu hemen zain.
Laztana, bizi egin behar duzu.
Bizi egin behar duzu.
Joan egin da.
Ederra zen, haizea bezala.
Eskerrik asko.
Bizi egin behar duzu.
Aurrena, nire etxera joango gara? Ardo bikain bat daukat.
Jiro Horikoshi-ren eta Tatsuo Hori-ren omenez.
Bide txuri maldatsua…
…zeruan barrena doa.
Lanbro leun eta kulunkari batek…
…inguratzen du eta heltzen dio.
Denen oharkabean, bakar-bakarrik.
Gorantz doa.
Ezeren beldurrik gabe.
Dantzan.
Zeruan egoteko irrikaz.
Zeruan zehar abiada bizian.
Bizitza osoa, lurrun arrastoa.
Hil aurretik ere…
…leiho horretatik, gora-gora…
…zeruari begira.
Orain inork ez du ulertzen.
Inork ez luke ulertuko.
Hau baizik ez lukete pentsatuko: "Gazteegia".
Oraindik… zoriontsua.
Zeruan egoteko irrikaz.
Zeruan zehar abiada bizian.
Bizitza osoa, lurrun arrastoa.
Zeruan egoteko irrikaz.
Zeruan zehar abiada bizian.
Bizitza osoa, lurrun arrastoa.
ITZULPENA - AZPITITULUAK: Jon Muñoz