Produktoreak eskertzen die bai Lord Summerisleri...
...eta bai Eskoziako mendebaldeko bere uharteko biztanleei...
...beren erlijio-jardunen berri zehatza eman izana...
...eta film hau egiteko eskaini diguten laguntza.
ZUMEZKO GIZONA
-Arratsalde on, sarjentua. -Baita zuri ere.
Ilea moztu, Mctaggart.
Mezu bat dago hor. Mezu bat denontzat.
Gauza bakoitzak du, ordea, bere denbora eta bere lekua.
Ken dezatela.
Arazo seriorik izan da kanpoan egon naizenean?
Ez, ezer seriorik ez.
Betikoa.
Bortxaketa, sodomia, sakrilegioa.
Badakizu.
Jauna dut artzai...
Ez dut nahiko...
...lurrean etzanik eduki nazan.
Zelai berdeetan zehar...
...berak narama.
Ur lasaietan zehar...
...berak narama, berak narama...
...ur lasaietan zehar.
"Jainkoarengandik jaso dut...
...nik zuei eman dizuedana".
"Eta saldu zuten gauean, Jesus gure jaunak...
...ogia hartu zuen".
"Eta eskerrak eman ondoren...
...ogia zatitu, eta esan zuen...
...har ezazue eta jan".
"Hau nire gorputza da eta...
...zuentzat emango dena".
"Egizue hau nire izenean".
"Afalondoan, berdin, kaliza hartu, eta esan zuen...
...edalontzi hau nire odolaren kaliz berria da".
"Edan ezazue hau nire izenean".
"Ogi hau hartzen duzuen bakoitzean...
...eta ardo hau edaten...
...Jainkoaren heriotza erakutsiko duzue...
...Bera etorri bitartean".
Hau jaun txit gorenarentzat.
Summerisleko posta-marka du.
-Gona kontu bat izango du. -Nork, berak?
Ama Birjina da interesatzen zaio emakume bakarra.
-Ez zen serio ari Mary Bannorgekin? -Serioa da hitz egokia.
Bi urtetan, kilimak besterik ez dizkio egin.
Garbi iraun nahi du ezkon gauerako.
Mary zahar gaixoa!
Ez dakit zer ikusi dion.
Bi horiek ezkontzean...
...Mary gehiago egongo da elizan ohean bizkarrez baino.
Egun on denoi.
-Egun on, Hugh. -Baita zuri ere, sarjentua.
Gutun anonimo bat daukazu.
Irakur ezazu.
"Howie sarjentu maitea...
...urtebete badu inork ez duela May Morrisonen alaba ikusi".
"12 urte ditu eta hilabete asko daramatza etxetik kanpo".
"Ezin izan da uhartetik bakarrik joan".
"Gazteegia da, eta bere amak ez du ezer esaten...
...nire gauzetan sartzeko, besterik ez".
"Ume bat desagertzea denon kontua delako idatzi dizut hau".
"Umeen adiskide bat. Summerisle".
"Hona Rowan Morrisonen argazki bat".
-Joango zara? -Bai, noski.
-Egon al zara han inoiz? -Ez.
Hango sagar ospetsuak dastatu ditut, baina...
Bitxia da, ezta? Fruta hori guztia.
Printzerri osoa da bitxia.
Hasteko, ez dute legerik.
Kantuan eta dantzan ibiltzen dira igandeetan.
Hori atsegina izango zaio zu bezalako pagano bati.
Hala ere, hau kristau herria da oraindik, teorian...
...horrek modaz pasatako kontua badirudi ere.
Patruilaldi honetan deituko dizuet.
Esaiozu Maryri kanpoan egongo naizela gau osoan.
Iritsi naiz
iparraldeko lurrera.
Ochon, ochon
Ochrie!
Penikerik gabe
nire zorroan
janaria erosteko
niretzat.
Behin eduki nituen
ehun ardi.
Ochon, Ochon, Ochrie!
Jauzika
bide estu hartan
eta artilea lantzen
niretzat.
Uzta-jaialdiko gauean izan zen
artaburuak eder daudenean.
Hodeirik gabeko ilargiaren argipean.
Annierekin egon nintzen pixka batean.
Denbora kezkarik gabe joan zen
berandu arte, ia goizaldera arte.
Persuasio gutxirekin neskak onartu zuen
garagarren artean ni ikustea.
Artaburuak eta garagar aleak.
Eta artoa ederra dago.
Ez dut ahaztuko gau zoriontsu hura
artaburuen artean Annierekin pasatu nuena.
Bidali txalupa bat!
Entzun didazue? Txalupa bat behar dut.
Aizu, jauna! Galdu egin zara?
Ez dut uste.
-Hau Summerisle da, ezta? -Bai, jauna!
Orduan, zuzen nabil. Bidali txalupa bat.
Ezin dugu! Hau jabetza pribatua da!
Ezin zara hemen lurreratu baimen idatzirik gabe!
Ikusten duzuenez, polizia naiz.
Uharte honetako norbaitek salatu duenez...
...neska bat desagertu omen da.
Poliziaren zeregina da, beraz, jabetza pribatua izan ala ez.
Bidaliko didazue txalupa bat?
Artaburuak eta garagar aleak.
Artaburuak bai politak.
Ez dut ahaztuko gau zoriontsu hura
artaburuen artean Annierekin pasatu nuena.
Egun on. Portuko burua nauzu.
Howie sarjentua, West Highlandko poliziakoa.
Ume desagertua arazoa izaten da beti.
Bai, bai. Denontzat.
Gure jaun gorenari azalduko diozu gertatutakoa?
Hemengo biztanleen artean bera da bereziena.
Dena bere garaian. Guk ere baditugu geure berezitasunak.
Ezagutzen duzue? Rowan Morrison du izena.
Ez, ez dut inoiz ikusi.
Aurpegia ez zait ezaguna egiten. Ezagutzen duzu hau, Kenny?
Ez da uharte honetakoa.
Ez dut inoiz ikusi.
Ez da hemengoa. Johnnie?
Ezin esan ezagutzen dudanik.
Zer esaten ari zarete? Ez dela uhartekoa?
Hori da. Ez da hemengoa.
Lewis-en eta Mull-en badaude Morrison batzuk. Saiatu han.
"Urtebete badu inork ez duela May Morrisonen alaba ikusi".
"12 urte ditu eta hilabete asko daramatza desagertuta".
Bere amak May Morrison du izena.
O, May! Ia ahaztu zait.
Horixe ezagutzen dugula May! Goiko kaleko dendaria.
-May Morrison? Ziur zaude? -Bai horixe.
Eskerrik asko zuen laguntzagatik.
Baina hori ez da Mayren alaba!
Ez, ez da Mayren alaba.
Orduan, nor da?
Zerua urdin zegoen, haizea bare.
Ilargiaren argia garbi ikusten zen.
Gogoz etzanarazi nuen neska
garagarraren artean.
Han jakin nuen bere bihotza nirea zela.
Bene-benetan maite izan nuen neska hura.
Behin eta berriz eman nion musu
garagarraren artean.
-Arratsalde on. -Zer untxi politak!
Erbiak dira, ez untxi ergelak. Ugaltze garaiko erbi ederrak!
Zer nahi duzu?
-Zu al zara May Morrison? -Bai.
Howie sarjentua, West Highlandgo poliziakoa.
Ene!
Bueltaka ibili den hegazkin horretan etorri zara?
-Bai, hala da. -Ni ikustera?
Ez, hain zuzen.
Ikerketa bat egiten ari naiz zure alabaz.
-Desagertu egin omen da. -Desagertu? Nire alaba?
-Bai. Alaba bat duzu. -Bai.
-Eta hau da? -Ez horixe.
Ez, inolaz ere.
Zatoz nirekin.
Hau da gure Myrtle.
9 urte bete zituen ostegunean.
Ez du zure argazkiko neskaren antzik.
13 edo 14 urte izango ditu.
Myrtle, esan kaixo.
-Hona sarjentua... O! -Howie.
Kaixo, Myrtle.
Zer moduz? Begira, ama, erbi bat marrazten ari naiz.
Barkatu, sarjentua.
Kaixo.
Tori. Margotu belarriak grisez. Barkatu.
Eskerrik asko, Myrtle.
Ezagutzen duzu Rowan?
Bai, noski.
-Ezagutzen duzu? -Bai, txotxolo.
-Non dago orain? -Zelaietan.
Han ibiltzen da egun osoan korrika eta jolasean.
Etorriko al da tea hartzera?
Tea? Erbiek ez dute terik hartzen, txotxolo.
-Erbiek? -Myrtle erbi bat da.
Rowan erbi bat da. Primeran pasatzen du.
-Esadazu... -Tira, sarjentua...
Tea hartzera geldituko zara?
-Bai. -Ederki.
-Oso atsegina zara. -Ez horregatik.
Galdezka ibiltzeak egarritu egingo zintuen.
-Kaixo. -Gabon.
-Gabon.
Kaixo berriz.
-Zu al zara jabea? -Bai.
Alder MacGregor naiz. Eta zu kontinenteko polizia izango zara.
Bai. Howie sarjentua, West Highlandeko poliziakoa.
Ez naiz gaur gauean itzuliko kontinentera.
Baduzu gela bat eta afaltzeko zerbait?
Prestatuko dizut zerbait.
Nire alaba Willowek gela erakutsiko dizu. Willow!
Aita?
Hau Howie sarjentua da, kontinenteko polizia bat.
Gurekin pasatuko du gaua.
-Hau nire alaba da, Willow. -Gabon.
Eraman sarjentua bere gelara.
Zeresan handia eman dute garai bateko emagalduek.
Bargastak, muxarrak eta eme lizunak.
Baina izugarri maite dugun urdanga batez ari naiz.
Ostalariaren alabaz.
Ezin inor maitatu bera baino gehiago.
Nahiz ez den neska hori
amari aurkezteko moduko neska.
Bere garagardoa indartsua da eta gustu handikoa.
Emeki egiten da, sekula ez presaka.
Edan ase arte beretik alferrik galdu gabe.
Ostalariaren alaba.
Eta bere izena aipatzen denean
gizon guztien zerak tente-tente jartzen dira.
Erne ibili.
Herri osoan du neska horrek fama.
Tiraka eranzten omen du azpiko dena.
Bera zaintzen duen panpina hori ez da hain itsusia
nik ostalariaren alaba edukitzen dudan artean.
O, ez dago ezer desiragarriagorik
izter artean daukan zera hori baino
-ezkerreko behatzaren -eta eskuinekoaren artean.
-Berehala afaldu nahi nuke. -Ez da luzerako izango.
Ez utzi horiei zuri traba egiten. Tragotxo bat nahi?
Ez, orain ez.
Kontu ofizial batengatik nago hemen.
Neska baten desagertzea ikertzen ari naiz.
Portuko buruak esango zizuenez.
Hau da neska. Rowan Morrison du izena.
Banatuko duzu bezeroen artean?
Norbaitek baldin badaki neska non dagoen...
...estimatuko nizueke esango bazenidate.
Ez, inork ez du neska ikusi.
Uzta-jaialdiko argazkiak dira horiek?
Bai. Jai bat ospatzen dugu uda bukaera bakoitzean.
-Non dago iazkoa? -Hondatu egin da.
Afaria prest daukazu.
Willow, eraman sarjentua jangelara.
Eskerrik asko.
Nazkagarria da.
Zer? Ez zara gose?
Bai, baina ia janari guztia...
...baserriko zopa, patatak, babak... potekoa da!
Baba naturalak ez dira turkesa-koloreak izaten.
Gauza natural batzuek kolore biziagoak izaten dituzte.
Zergatik jakin nahi nuen, besterik gabe.
Zer nahiko duzu gerorako?
-Sagar bat jango dut. -Ez dago sagarrik.
Ez dago sagarrik? Summerislen?
Denak esportatuko zituzten.
Badugu murtxika esnegainarekin.
Potekoa, jakina.
Alaitu zaitez. Janaria ez da bizitzako gauza bakarra.
Gora, gora, gora!
Non?
Eskaileraren amaieran, eskuinetara.
Eskua jarri diot
belaunean.
Eta neskak esaten dit:
Ikusi nahi duzu?
Willow MacGregor.
Eta neskak dio:
Musu bat nahi duzu?
Willow MacGregor, ohore handiz aurkezten dizut Ash Buchanan.
-Poliki, Johnny. -Igo, Ash Buchanan.
Poliki, Johnny, nire "jingaloe".
Beste sakrifizio bat Afroditari, Willow.
Zer lotsintxa! "Afroditarentzat" esan nahiko zenuen.
Ez dut bereizketa hori egiten.
Giza itxurako jainkosa zara, eta ni zure akolito xumea.
Ondo gozatu, eta berak ere bai.
Ziur egon prest egoteaz, bihar izango baita eguna.
Heriotzaren eta berpiztearen eguna.
Bai.
Eta eskaintza serioago bat...
...gaur gauekoa baino.
Eskua jarri diot
izterrean.
Eta neskak dio:
Probatu nahi duzu?
Eskua jarri diot
sabelean
eta neskak dio:
bete egin nahi nauzu?
Emeki-emeki.
Emeki, Johnny.
Nire "jingaloe".
Emeki-emeki.
Emeki, Johnny.
Nire "jingaloe".
Uste dut alda naitekeela eta animaliekin bizi.
Hain dira lasaiak eta beren buruen jabeak.
Ez dira gauez esna etzaten beren bekatuengatik negarrez.
Ez naute nire onetik ateratzen Jainkoarekiko betekizuna aipatzen.
Bat bera ez da bestearen aurrean belaunikatzen.
Edo duela milaka urte bizi izandako norbaiten aurrean.
Bat bera ere ez da agurgarria.
Edo zorigaiztokoa.
Lur osoan zehar.
Emeki, Johnny, nire "jingaloe".
Emeki-emeki.
Emeki, Johnny.
Nire "jingaloe".
Egun on, sarjentua.
-Baita zuri ere. -Ez al da zoragarria?
Bai, bai. Oso polita.
Etxera joango zara gaur gauean, ezta?
Ikusiko dugu.
-Non dago eskola? -Zelaiaz bestaldean.
Mila esker.
Basoan zuhaitz bat hazi zen.
Zuhaitz on, on, on bat.
Eta zuhaitz horretan atal bat zegoen.
Eta atal horretatik adarra atera zen.
Eta adar horretan habia bat zegoen.
Eta habia horretan arrautza bat zegoen.
Eta arrautza horretatik txoria atera.
Eta txori horretatik luma bat atera zen.
Eta luma horretatik atera zen
ohe bat.
Eta ohe horretan neska bat zegoen.
Eta neskaren gainean gizon bat.
Eta gizon horrengandik hazi bat atera zen.
Eta hazi horretatik ume bat atera zen.
Eta ume horretatik gizon bat.
Eta gizon horrentzat hilobi bat zegoen.
Eta hilobi horretatik hazi zen
zuhaitz bat.
Eta ohe horretan neska bat zegoen.
Eta neska horren gainean gizon bat.
Eta gizon horrengandik hazi bat eta hazi horretatik ume bat.
Eta ume horrengandik gizon bat atera zen.
Eta gizon horrentzat bazegoen hilobi bat.
Eta hilobi horretatik sortu zen
zuhaitz bat.
Eta zuhaitz horretan atal bat eta atal horretatik
adar bat eta adar horretan habia bat.
Eta habia horretatik arrautza bat atera zen.
Eta arrautzatik txori bat, eta txori horretatik luma bat.
Eta luma horretatik atera zen
ohe bat.
Ederki, neskak, nahikoa da. Entzun ondo.
Daisy!
Zer adierazten du Maiatzeko Makilak?
Tira ba, Daisy.
-Askotan azaldu dizute. -Rose andereñoa, nik badakit!
-Edonork esan dezala. -Sinbolo falikoa.
Sinbolo falikoa. Hori da.
Zakilaren irudia da.
Eta gurea bezalako erlijioek zakila gurtzen dute...
...izadiaren indar sortzailea sinbolizatzen baitu.
Zer nahi duzu?
Hitz egin dezaket zurekin?
Jakina. Neskak, atera koadernoak mahaitik.
Honen berri emango diet agintariei, zaude ziur.
Uharte honetan noranahi noala ere, degenerazioa aurkitzen dut.
Iskanbila tabernetan, lotsagabekeria leku publikoetan.
Gazteak ustelduta daude, eta hemendik dator dena.
Gela honetan erakusten diren zikinkerietatik.
Ez nekien poliziak hezkuntzan aginterik bazeukanik.
Tira, hori ikusiko dugu.
Neska, entzun pixka bat.
Polizia naiz.
Ikusten duzuenez.
Kontinentetik etorri naiz hona...
...neska baten desagertzea ikertzera.
Argazki bat daukat hemen.
Elkarri erakutsiozue.
Bitartean, neskaren izena idatziko dut arbelean.
Rowan Morrison.
Horrela du izena.
Ezagutzen duzue izena edo argazkia?
-Ez. -Hor duzu erantzuna.
Neska existituko balitz, guk jakingo genuke.
-Norena da mahai hori? -Inorena ez.
Eskerrik asko.
Labezomorro txiki eta zaharra bueltaka ari da...
...beti norabide berean...
...iltzeari itsatsita geratu arte, gaixoa!
"Gaixoa"?
Orduan, zergatik egiten diozu hori?
Eskolako erregistroa ikusi nahi dut.
Lord Summerisleren baimena beharko duzu.
Hau poliziaren kontua da.
Lord Summerislek baimena eman beharko dizu.
Ni hemen egotea jasan beharko duzu.
Gezurtiak zarete. Gezurti txiki nazkagarriak.
Rowan Morrison zuen eskolakidea da, ezta?
Eta hori bere mahaia da, ezta?
-Ez al da hala? -Jakin behar zenuke...
Zu zara gezurtiena!
Berriz gezurra esaten badidazu...
...oztopoak jartzeaz salatuko zaitut.
Eta hitz ematen dizut hori egingo dudala.
Azken aldiz...
Non dago Rowan Morrison?
Zurekin hitz egin nahi nuke kanpoan.
Neskak, segi irakurtzen.
Maiatzeko Eguneko errituak eta erritualak. 5. kapitulua.
Zer?
Ez duzu ulertzen. Ez dizugu gezurrik esan.
Rowan Morrison existituko balitz, ezagutuko genuke.
Ez al da existitzen?
Hilda dago?
Horrela esan liteke.
Tira ba!
Edo hilda dago, edo ez dago.
Hemen ez dugu hitz hori erabiltzen.
Sinesten dugu...
...giza bizia bukatzen denean...
...arima zuhaitzetara eta airera iristen dela...
...sutara, uretara, animaliengana...
Beraz, Rowan Morrison itzuli egin da, besterik gabe...
...bizitzako indarretara, beste itxura batean.
Hori erakusten diezu umeei?
Bai. Esan dizut. Guk hori sinesten dugu.
Kristautasunaz ez diezue ezer irakasten?
Erlijioen arteko konparazio gisa besterik ez.
Umeentzat askoz errazagoa da irudikatzea...
...berraragitzea berpiztea baino.
Gorputz ustelduek traba egiten diete umeen irudimenari.
Jakina.
Non dago Rowan Morrisonen gorpu usteldua?
Zuk uste duzun lekuan: lurrean.
Hilerrian, esan nahi duzu?
-Nolabait esateko. -Ez.
Hitzez hitz esanda.
Gorpua datzan lurraren ondoko eraikina...
...ez da kristau gurtzarako erabiltzen.
Beraz, eztabaidagarria da hori hilerri bat izatea.
Barkatu. Neskengana joan behar dut. Egun ona pasa.
"Hemen datza Beech Buchanan...
...sugeen eiakulazioaz babestua".
-Egun on. -Baita zuri ere.
Zuhaitzak landatzen dituzu hilobi gehienetan.
-Bai, hala da. -Zer zuhaitz da hori?
Gurbe bat.
-Nor datza hemen? -Rowan Morrison.
-Aspaldi hil zen? -Duela sei edo zazpi hilabete.
Atzeratu samar dabiltza hilarriarekin.
Zer arraio da hori? Azal puska bat dirudi.
-Horixe da. -Hori, zer?
Neska gajoaren zilbor-hestea, jakina.
Non egon behar luke, bere zuhaitzetik zintzilik ez bada?
Non bizi da zuen apaiza?
Apaiza?
Apaiza!
O, zer neska tuntuna zaren, halako zalaparta egiten!
Igeltxo bat besterik ez da.
On egingo dio zure eztarri urratuari.
Edonork esango luke ez duzula sendatu nahi.
Sartu barrura.
Eta orain kanpora! Ez dizu minik eman, ezta?
-Oso gustu txarra zuen. -Lasai. Bukatu da dena.
Tori goxoki bat kementsua izan zarelako. Zein nahi duzu?
Berak du orain eztarriko zure lakarra.
Izaki gaixoa!
Ez diozu entzuten korroka?
Zer nahi duzu, sarjentua?
Ezer ez. Denak erotuta zaudete eta.
Doktorea, zuk sinatu al zenuen Rowan Morrisonen heriotza-agiria?
Rowan Morrison? Bai. Zer ba?
Ikus dezaket?
Jakin behar zenuke heriotza-agiriak...
...erregistroko bulegoetan gordetzen direla. Agur.
Doktorea!
Nola hil zen Rowan Morrison?
Hil arte erre zuten.
Niri ere bazkaria erreko zait, zurekin hizketan segitzen badut.
"Jaiotzen, heriotzen eta ezkontzen erregistroa"
Egun on.
Zuen heriotza-agirien zerrenda ikusi nahi nuke.
Baduzu baimenik?
-Ez, jaun txit gorenarena. -Ez dut behar.
Lord Summerisleren baimena behar duzu.
Ez badidazu laguntzen, hemen eta orain...
...poliziaren ziega batean lo egingo duzu gaur gauean.
Garbi hitz egin al dizut?
Mesedez.
Eskerrik asko.
"M". "m", "m", "m", "m".
"Benjamin eta Rachel Morrison".
Rachel eta Benjamin... Bibliako izenak.
Bai. Oso zaharrak ziren.
Baina Rowan Morrison ez dago zerrendan.
Beraz, ez dago heriotza-agiririk.
-Ezagutzen zenuen? -Bai, noski.
-Hau al da? -Bai, hori da.
Nola hil zen?
Ez dakit. Ez dakit ezer neska horretaz.
Eskerrik asko.
Zu al zara Lennox jauna, argazkilaria?
Lehenik, kimikaria naiz, eta, gero, argazkilaria.
Zuk ateratzen omen dituzu Uzta-jaialdiko argazkiak urtero.
"The Green Man" tabernan ikusi nituen.
Bai, lan aspergarri samarra da.
Zer gertatu zen iazko argazkiarekin?
Ez al dago besteekin?
Ez. Puskatu edo hondatu egin omen da.
-O, zer pena! -Ez duzu kopiarik?
Ez. Ez dut kopiarik gordetzen.
Tabernan argazkia erakutsi nien jendearen artean zu zeunden.
Hau al da neska?
-Zaila da esaten. -Tira, gizona!
8 hilabete baizik ez dira joan. Gogoratuko duzu bera den ala ez.
Eskerrik asko.
Artaburuak eta garagar aleak.
Artaburuak eder daude.
Ez dut ahaztuko gau zoriontsu hura.
Artaburuen artean Annierekin pasatu nuena.
Sartu sugarra barrura, sutan eta sutan eduki han.
Piztu hazia eta elikatu sua eta hazi umea.
Sartu sugarra barrura.
Sutan eta sutan.
Piztu hazia eta elikatu sua eta jarri zutik umea.
Sartu sugarra barrura, sutan eta sutan eduki han.
Piztu hazia eta elikatu sua eta indartsu hazi umea.
Sartu sugarra barrura, sutan eta sutan eduki han.
Piztu hazia eta elikatu sua eta negar eginarazi umeari.
Sartu sugarra barrura, sutan eta sutan eduki han.
Piztu hazia eta elikatu sua eta bihurtu errege umea.
-Jaun txit gorena zain daukazu. -Nire zain?
Hori esan dit. Etorri hemendik.
Hor.
Arratsalde on, Howie sarjentua.
Gazte jendea ikusteak adoretuko zaituelakoan nago.
Ez, jauna. Ez nau adoretzen.
O, sentitzen dut.
Prest egon behar genuke beti eragin erregeneratzaileak hartzeko.
Neska desagertu baten bila omen zabiltza.
Aurkitu dut jadanik.
-Primeran. -Bere hilobian.
Bakezko epailea zaitugu.
Zure baimena behar dut neska hobitik ateratzeko...
...eta kontinentera eramateko patologo batek azter dezan.
Okerren bat susmatzen duzu?
Hilketa eta hilketarako konspirazioa susmatzen ditut.
Orduan, aurrera.
Axolarik ez dizula dirudi.
Ziur nago zure susmoak okerrak direla.
Hemen ez dugu hilketarik egiten. Oso erlijiosoak gara.
Erlijiosoak!
Elizak erortzeko zorian, apaizik ez...
...eta umeak biluzik dantzan.
Izugarri gustatzen zaizkie jainkotasun-eskolak.
Biluzik daude, ordea!
Jakina. Askoz arriskutsuagoa da su gainean jantzita saltatzea.
Zer erlijio ari ote dira ikasten...
...suen gainean saltoka?
Partenogenesia.
Zer?
Hitzez hitz esanda, Miss Rosek esango lukeen bezala...
...sexu-elkartzerik gabeko ugalketa.
O, zer da hau guztia?
Zer daukauze? Biologia faltsua, erlijio faltsua!
Ume horiek ez dute inoiz Jesusen berri izan!
Hura ere birjina baten semea zen, espiritu batek ernaldua.
Eseri, sarjentua.
Zirrara handiak hobeto onartzen dira belaunak tolestuta.
Mesedez.
Hor kanpoko umeak...
...su gainean saltoka dabiltza...
...Suaren Jainkoak emankor bihurtuko dituelakoan.
Ez dituzu horregatik gaitzetsiko.
Zer neskak ez luke nahiagoko jainkoaren semea...
...akneak jotako eskulangile batena baino?
-Horretara bultzatzen dituzu? -Bete-betean.
Summerislen jaiotako belaunaldi berri bakoitzak jakin behar du...
...antzinako jainkoak ez direla hil.
Zer diozu benetako jainkoaz?
Bere aintzarako eraiki izan dira elizak eta monasterioak...
...belaunaldiz belaunaldi uharte honetan!
Zer diozu horretaz?
Hilda dago. Ezin da kexatu.
Bere aukera izan zuen, eta, oraingo hizkeran esateko, akabo!
-Zer? -Oso erraza da.
Utzidazu erakusten.
Joan den mendean, uharteko jendea gosez hiltzen zen.
Gure bizilagunek bezala, bizimodua ardietatik ateratzen zuten.
Eta itsasotik ere bai.
Gero, 1868an, nire aitonak uharte antzu hau erosi zuen...
...eta gauzak aldatzen hasi ziren.
Biktoriar zientzialaria, agronomoa, pentsalari askea.
Izugarri itxura onbera du.
Giza ontasunean sinesten ez duen gizon baten aurpegia.
Oso zinikoa zara, my lord.
Gauza batek erakarri zuen nire aitona uhartera...
...berez eskaintzen zituen langile gogorrez gainera...
...alegia, sumendi-lurraren...
...eta inguruan zeukan golkoko korrontearen konbinazioak.
Bere esperimentuek sinetsarazi zioten...
...hemen ere arrakastaz landu zitekeela...
...berak landua zeukan fruitu bitxi berri bat.
Eta hortara jarri zen biktoriarren sugar handiarekin.
Hori lortzeko modurik onena...
...jendea bere apatiatik ateratzea izan zen...
...eta, hala, itzuli zizkion antzinako jainko alaiak herriari.
Eta gurtza horren ondorioz...
Uharte antzua loratu egingo zen eta fruitu emankorrak sortuko.
Fruitu sendoen lantze berriak bultzatu zituen lehenik...
...bertarako egoerara egokituak.
Baina, jakina, hasieran...
...janaren eta janztekoaren truk lan egiten zuten berarentzat.
Baina zuhaitzak fruituak ematen hasi zirenean...
...oso gauza desberdina izan zen...
...eta apaizak uhartetik joan ziren sekula ez itzultzeko.
Gure aitonak bere konbenientziarako hasi zuena...
...gure aitak maitasunez jarraitu zuen.
Berak modu berean hezi ninduen.
Musikaren, antzerkiaren eta antzinako jainkoen errespetuan.
Naturaren maitasunean eta haren beldurrean.
Naturaz fidatzen eta natura baretzen, behar izanez gero.
-Ni hezi ninduen... -Paganoa izateko!
Paganoa, baliteke, baina, ez, iluminatua.
Gauza bakarrak interesatzen nau: legeak.
Baina esan duzun guztia gorabehera...
...herrialde kristau bateko mendekoa zara.
Baimena eskatzen dizut Rowanen gorpua hilobitik ateratzeko.
Uste nuen emana nizula dagoeneko.
Hor duzu zeure garraioa.
Atsegin handia izan da polizia kristau bat ezagutzea.
Bazegoen aspaldi galdara-konpontzaile bat.
Rhineko kaleetan barrena.
Bizkarrean zeramatzan bere salgaiak
"Ordulariak eta tapak", oihukatzen zuen.
O, letoia daukat zorroan.
Nire mailua metal gogorrekoa da
eta kontu handiz jotzen dut
eta konpontzen ditut te-ontziak.
Neskame batek topo egin zuen galdara-konpontzailearekin
eta maltzur esan zion: "o, ziur"
"nire te-ontziak behar du igurtzi bat".
"Nahi baduzu, etorri hona".
Eskutik heldu zion galdara-konpontzaileari
eta bere atera erakarri zuen.
Neskak esan zion: "te-ontzia erakutsiko dizut".
"Eta ziur zuk astindu dezakezula".
Atsegin baitu urratuak jostea eta ziriak sartzea.
Hori aurkitu dut Rowan Morrisonen hilobian.
Rowan txikiari izugarri gustatzen zitzaizkion erbiak.
Hori sakrilegioa da!
Lurra kristau gurtzarako baldin bada, bestela ez.
Niri transmutazio zoragarria iruditzen zait.
Rowan poz-pozik egongo da. Ezta, lord Summerisle?
Ez nauzue beti ergeltzat hartuko!
Non dago Rowan Morrison?
Hor dago. Hori da fisikoki gelditzen dena.
Bere arima, jakina, baliteke egotea...
Lord Summerisle! Non dago Rowan Morrison?
Howie sarjentua, esango nuke...
...zu zarela detektibea.
Neska bat desagertu da zure uhartean.
Hasieran esan zenidaten neska hori ez zela existitzen.
Geroztik jakin dut existitu zela eta hil egin dutela.
Gero jakin dut ez dagoela heriotza-agiririk.
Eta orain jakin berri dut hilobi bat badagoela.
Ez dago gorpurik.
Oso nahasgarria zuretzat.
Zer uste duzu gertatu dela?
Rowan Morrison hil egin zutela uste dut...
...eta basakeria paganoak hil zuela, gainera...
...baina nekez sinets dezaket hori XX. mendean gertatu denik.
Bihar kontinentera itzultzeko asmoa dut...
...eta nire susmoen berri emango diot polizia buruari.
Ikerketa oso bat eskatuko dut uharte pagano honetaz.
Zuk ikusi zer egin behar duzun, sarjentua.
Beharbada, ez duzu bihar hemen egon nahiko...
...Maiatzeko Eguneko gure ospakizunarekin ez mintzeko.
Broome, erakutsiozu irteera sarjentuari.
-Hemendik, jauna. -Agur.
"Neskame", dio gizonak, "te-ontzia pitzatuta daukazu".
"Eta garbi dago zergatik".
"Iltze gehiegi sartu dizkiote".
"Ez litzateke jadanik nirea ere sartuko".
Ia ez dago produkziorik.
Horra: uzta galdu egin da.
Eta hori Rowan da! Rowan eta uzta galdu egin da.
Eta orain...
...zer dio erlijio zaharrak uzta galduaz?
Musika, antzerkia eta antzinako jainkoen errituak errespetatzen.
Natura maitatzen eta haren beldur izaten.
Naturaz fidatzen eta natura baretzen, behar izanez gero.
Sakrifizioa.
Beharbada, ez duzu bihar hemen egon nahiko...
...Maiatzeko Eguneko ospakizunaz ez mintzeko.
Eta ez badago hilda?
Eta Rowan ez bada hil?
Sarjentua.
Nor dabil hor?
Ni baizik ez.
Nire laztana.
Mesedez.
Zatoz.
Esadazu nola egin
zuri emango dizkizudan gauzak.
Laztan leun bat.
Lumaren gisako bat.
Zeruko ortzadar bat harrapatuko dut
eta muturrak lotuko ditut
elkarrekin.
Hemen nago.
Ez naiz gaztea eta polita?
Mesedez.
Zatoz.
Esadazu nola egin
zuri erakutsiko dizkizudan gauzak.
Izan zenezake
ikuspegi zoragarri bat.
Eguerdiko eguzkia
gauerdian.
Dontzeila ederra
zuria eta gorria.
Leun orrazten dizu
eta laztantzen dizu burua.
Nola jetziko du dontzeilak zezena?
Eta laztan bakoitzak
ontzia betetzen du.
Herritik kanpora daramagu heriotza!
"Maiatzeko Eguneko jaialdiak".
"Gizon primitiboa bere uztarako bizi eta hiltzen zen".
"Udaberriko bere zeremonien helburua udazken emankor bat zen".
"Oparotasunaren irudikatzeak Europa osoan daude".
"Britainia Handian, adibidez, oraindik ikus daitezke...
...dantza odolgabe horien bertsioak herri urrunetan Maiatzeko Egunean".
"Pertsonaia kezkagarriak agertzen dira":
"Gizon-abere bat, edo jostailuzko zaldizko bat...
"...prozesioaren buru, nesken kontra erasoan".
"Gizon-emakumea, burlati beldurgarria..."
"...komunitatearen buruak edo apaizak irudikatua".
"Eta gizon-ergel bat: Punch...
"...konplexuena figura sinboliko guztien artean".
"Bera da mozolo pribilegiatua, egun batez errege dena".
"Sei ezpatari datoz pertsonaia horien ondoren...
...eta zeremoniaren klimaxean ezpatak jotzen dituzte...
"...eguzkiaren sinbolo argi gisa".
"Garai paganoetan, ordea, dantza horiek...
...ez ziren soil-soilik dantza ikusgarriak...
"Erritu amorratuak ziren, sakrifizioan bukatzen zirenak...
"...eta haren bidez dantzariek etsi-etsian espero zuten...
...Baratzen Jainkosa menderatzea".
"Garai onetan, abereak eskaintzen zitzaizkien jainkoei...
...baina ez-urteetan, uzta txarra zenean...
...gizaki bat sakrifikatzen zitzaien".
"Kultura batzuetan, erregea bera zen".
"Beste batzuetan, berriz, birjinarik maiteena".
"Maiz, ezkutatuta edukitzen zituzten zeremonia baino lehen".
"Neguan eguzkia Lurretik ezkutatzen den bezala".
Rowan ez dago hilda!
"Sakrifikatzeko metodoak ez ziren beti berdinak".
"Batzuetan, biktima itsasoan itotzen zuten...
...edo hil arte erretzen zituzten sakrifiziozko su batean".
"Batzuetan, sei ezpatariek burua mozten zioten birjinari".
Ene! Jende hau ez da hain erotuta egongo!
"Gero, apaiz gorenak larrua kentzen zion umeari".
"Eta azal oraindik beroa kapa bat bezala jantzita...
...kalez kale gidatzen zuen jendetza alaia".
"Gero, apaizak jainkosa berpiztua irudikatzen zuen...
...eta uzta oparo bat ziurtatzen zuen hurrengo urterako".
Egun on, sarjentua!
Nire hegazkinera joan beharra daukat.
Neuk eramango zaitut.
Laster etorriko naiz polizia gehiagorekin.
Hegaldi ona izan!
Zatoz hona!
Itzultzeko esan dizut!
Zer gertatzen da? Ez dabil?
Ez. Norbait egon da hemen?
Nik dakidala, ez.
Umeetako batek zerbait egin badio trasteari...
Polizia baten lana oztopatzen ari zara!
Ez natzaizu oztopatzen ari.
Sam zaharrak eramango zaitu, beharbada, kontinentera.
Astebete barru itzul zaitezke.
Nik bakarrik aurkitu beharko dut Rowan Morrison.
-Dena kontrolatuta, Oak? -Bai, milord.
MacGregor, ea aurten ez dizugun jantzia zabaldu behar.
Moldatuko naiz, milord...
...baina gero eta estuago daukat urtero.
Lagunok, nahikoa da.
Udaletxearen aurrean bilduko gara 3retan.
Eta, gero, prozesioan joango gara herrian eta landan barrena...
...hondartzara, harrien azpira...
...gure errituaren arabera sakratua den bidetik.
Aurten, prozesioaren bukaeran, aditzera eman dugun bezala...
...sakrifizio sakratu bat eskainiko zaio Nuadari...
...Eguzkiaren gure jainkorik sakratuenari...
...eta Avellenauri, Baratzen gure Jainkosa maiteari...
...indar berritua eman ahal izan diezaiegun...
...hala izan daitezen emankorragoak gure uztak.
-Gora Maiatzeko Erregina! -Gora Maiatzeko Erregina!
Gora Maiatzeko Erregina!
Alde egin zenuela uste nuen.
Morrison andrea, ez dakit badakizun...
...baina Rowan ez dago hilda.
-Nonbaiten ezkutatu dute. -Nork?
Non dagoen baldin badakizu, esadazu, berandu baino lehen.
Esan nizun...
Jainkoarren! Zer-nolako ama zara zu?
Ez duzu ezer egiten alaba hil dizutenean?
Ni zu banintz, kontinentera itzuliko nintzateke.
Ez sartu ez dagozkizun gauzetan.
Etxe guztiak miatuko ditut hurrengo orduetan.
Eta norbait, zu barne, tartean sartzen bada...
...hiketaren konplize gisa atxilotuko dut!
Ez duzu inoiz ulertuko sakrifizioaren benetako izaera.
Paganoak! Pagano odolzaleak!
Bai?
-Kendu mozorroak! -Ez.
Kendu itzazue!
-Zer ari zara? -Etxe guztiak miatzen...
...neska desagertu baten bila.
Baa baa, ardi beltza, badaukazu artilerik?
Bai, jauna. Bai, jauna. Hiru zorro bete.
Barkatu.
-Zer da hori? -Landetako bizitza.
John Barleycorn.
Zer dago barruan?
-Zer da hori? -Jantzi bat. Jakinduriaren izokina.
Kaixo. Azkar itzuli zara.
Non daude beste poliziak?
Ez da inor etorri. Hegazkina ez dabil.
Whiski bat.
Beraz, herri osoa hankaz gora jartzen aritu da denbora guztian.
-Whiski bat! -Ez naiz harritzen nekatuta egotea.
Aurkitu duzu neska?
Ez. Ez naiz harritzen.
Ordu erdiz etzango naiz.
Ez diezadatela trabarik egin.
Zu banintz, hor geratuko nintzateke gaua arte.
Ez zaizkigu arrotzak gehiegi gustatzen.
Lo dago.
Ez dut hori berarekin erabili nahi.
Jauntxoak esan digu ez zegoela beste aukerarik.
Baina Aintzaren Eskuarekin ezin jakin noiz esnatuko zaren.
-Hainbat egun egon daiteke lo. -Askoz hobeto.
Ez dugu nahi bera tartean sartzea. Tira, piztu.
Honek loaraziko zaitu, nire sarjentu maitea.
Aldatzera noa. Ezin dugu Punch gabe egin.
Hobe duzu prestatzea.
Neskak bost minutu barru hastekoak zarete, ezta?
Agur.
Zer gertatzen zaizu, MacGregor? Hori al da dantzatzea?
Jauzi batzuk egin. Maskuria erabili.
Ergelarena egin. Horretarako zaude hemen.
Mozkortzen ariko zinen zeure tabernan.
Horrela askoz hobeto!
Ederki, ederki!
Hona hemen zuri burua moztu dizuna!
Moztu, moztu, moztu, moztu!
Denek pasatu behar dute, MacGregor. Zori-jolasa da, gogoratu.
Holly da! Ondo egina.
Lagunok, hondartzara.
O, Itsasoaren jainkoa!
Garagardo hau eskaintzen dizut libazio gisa...
...zuk, berriz, datorren urtean eman diezazkiguzun...
...zure erresumako fruitu aberats eta ugariak.
Agur, Itsasoko Erregea!
Onartu gure eskaintza!
Eta orain, gure sakrifizio izugarrienerako...
Lurreko fruitua agintzen duzuen horiek.
Rowan da.
Zer gertatzen da, MacGregor jauna?
Ez beldurtu. Polizia naiz.
-Hemendik aterako zaitut. -Bizkor, jauna!
Ez zait leku hau gustatzen. Badakizu zer egin behar duten?
Mugi, mugi! Bizkor!
Kobazulotik ihes egin dezakegu! Badakit bidea.
Bizkor.
Irteera hor goitik da.
Goazen! Tunel handi batetik da!
Suzirien gure lagunak atzean utzi ditugu, nonbait.
Barkatu. Uste baino okerragoa zen.
-Ondo egin al dut? -Primeran!
Rowan maitea!
Rowan, maitea! Goazen!
Ongi etorri, ergela.
Zeure borondatez etorri zara leku aproposera.
Jokoa bukatu da.
Jokoa? Zer joko?
Ehizatuak ehiztaria gidatzen duen jokoa.
Rowan Morrisonen bila etorri zinen.
Baina guk aurkitu zintugun zu, eta hona ekarri.
Hemen zaudenetik, pentsamenduak eta ekintzak kontrolatu dizkizugu.
Rowan Morrison preso geneukala sinetsarazi genizun...
...eta sakrifikatu egingo genuela iazko uzta txarra izan zelako.
Badakit uzta txarra izan zela! Uztaren argazkia ikusi dut!
Uzta txarra izan zen, bai. Hondamen hutsa...
...aurrenekoz, nire aitona hona iritsi zenez gero.
Loreak atera ziren, baina fruitua adarretan zimeldu zen.
Aurten ezin da hori berriz gertatu.
Eta ziur dakigu hori saihesteko eskaini behar diegula...
...Eguzkiaren gure Jainkoari eta Baratzen gure Jainkosari...
...gure esku daukagun sakrifiziorik onena.
Animaliak ondo daude, baina onargarritasun mugatua dute.
Ume bat hobe da, baina ez da hain eraginkorra...
...nola den pertsona heldu mota egokia.
Zer esan nahi du "pertsona heldu mota egokia"k?
Zu zaitugu, sarjentua, pertsona heldu mota egokia.
Hala jakinarazi digute gure ikerketa zehatzek.
Zu bakarrik zinen guk behar genuena.
Bere borondatez etorriko zen gizona.
Erregearen boterea duen eta legea ordezkatzen duen gizona.
Birjina izanda etorri zaigun gizon bat.
Ergel bat bezala etorri zaigun gizona.
Kendu nire bidetik!
Zu zaitugu ergela, Howie jauna.
Punch, historiako biktima ergelik handienetako bat.
Egun bakar batez erregearena egitea onartu duzulako.
Ergel batek bakarrik egingo luke hori.
Errege bat bezala gurtua eta onartua izateko.
Heriotza eta berriz jaiotzea sumatuko dituzu.
Berpiztea, nahiago baduzu.
Berpiztea, zoritxarrez, ez da zurea izango...
...gure uztarena baizik.
Kristaua naiz.
Eta kristaua naizenez berpiztea espero dut.
Eta orain hiltzen banauzue ere...
...ni berpiztuko naiz...
...ez zuen sagar madarikatuak.
Lo egizu
ondo eta azkar.
Egiten duzuena egiten duzuela ere...
...ez duzue hau aldatuko...
...nik betiko bizitzan sinesten baitut...
...gure Jaun Jesukristok hitz eman zigun bezala.
Bizitza eternalean sinesten dut...
...gure Jaun Jesukristok agindu zigun bezala!
Ondo dago hori.
Hori sinesteagatik...
...oraingo egunetan bakana den dohain bat emango dizugu:
Martiri-heriotza.
Bizitza eternala izateaz gainera...
...santuekin eseriko zara aukeratuen artean.
Tira.
Iritsi da Zumezko Gizonarekiko hitzordua.
Ez, itxaron!
Itxoin eta entzuidazue!
Eta nahi duzuen eran har dezakezue.
Hilketa bat egitera zoazte.
Ez duzue ikusten? Ez dago Eguzkiaren Jainkorik.
Ez dago Baratzen Jainkosarik.
Zuen ahaleginen hondamenak eragin du zuen uzten porrota.
Uharte honetan ezin da fruiturik sortu. Izadiaren kontra doa.
Ni hiltzeagatik ez dituzue zuen sagarrak berreskuratuko!
Summerisle, esaiezu ez dituztela berreskuratuko.
Esaiezu! Esaiezu alferrik izango dela!
Badakit balioko duela.
Ez duzue ulertzen? Zuen uztak huts egiten badu...
...datorren urtean beste sakrifizio odoltsu bat egin beharko duzue.
Eta, orduan, Summerisleko erregeak berak izan beharko du...
Uztak porrot egiten badu, Summerisle...
...datorren urtean zure jendeak zu hilko zaitu Maiatzeko Egunean!
Uztak ez du porrot egingo!
Errege onberaren eta birjina eroaren sakrifizioa...
...onartu egingo digute.
Baina itzultzen ez banaiz, nire bila etorriko dira!
Ez da aztarnarik geratuko. Igo ezazu, Oak!
Ez!
Pentsatu! Pentsatu zer egin behar duzuen!
Pentsatu!
Jainkoaren izenean, pentsatu zer egin behar duzuen!
Ai, Jauna! Ai, Jesus!
Ai, Jauna! Kristo!
Ez, ez, Jauna! Ez, Kristo!
Ez, ez!
Eguzkiaren Jainko ahaltsua, Baratzen Jainkosa eskuzabala...
...onartu gure sakrifizioa gure loreek fruitua eman dezaten.
Eguzkiaren Jainko ahaltsua...
-...Baratzen Jainkosa eskuzabala... -Entzun Jainkoaren hitzak!
...onartu gure sakrifizioa gure loreek fruitu eman dezaten.
Esnatu, paganoak, eta kexu egin!
Jainkoak hondatu dizkizue baratzak!
-Berak utzi dizue ezer gabe! -Errespetatu sakrifizioa.
Itxoin, nekazariok...
...zuen zelaietako uzta galdu egin delako...
...eta mahastia lehortu egin delako!
Eta sagarrondoa ahuldu egin da!
Zelaietako zuhaitz guztiak zimeldu egin dira!
Egia desagertu egin delako...
...Gizonaren semeen artetik!
Desioak porrot egingo du...
...eta gu guztiok hilko gara!
Madarikatuak!
Uda badator.
Ozen kantatu, kukua.
Hazia hazten ari da eta ezti-ura isurtzen.
Eta basoa berpiztu da.
Kantatu, kukua.
Ardia zakar ari zaio beeka arkumeari.
Behiak txekorrei marruka.
Jauna dut artzai.
Ez dut desiratuko
jaitsi nazala
etzanda egoteko
larreetan.
O, Jauna!
Hazia hazten ari da eta ezti-ura isurtzen.
Eta basoa berpiztu da.
Kantatu, kukua.
Ai, Jauna!
Apal eskatzen dizut Neil Howie zerbitzari honen arimaren alde...
...gaur joango baita mundu honetatik.
Ez nazazu utzi etsaien eskuetan.
Ezidazu burua galarazi.
Libra nazazu infernuko oinazetatik, Jauna, hobenik gabe hilko bainaiz.
Eta eraman nazazu zorion horretara.
Amaierarik gabeko zorion horretara!
Kristo gure Jaunagatik.
Hazia hazten ari da eta ezti-ura isurtzen.
Hondamena! Hondamena!
Kantatu, kukua.
Ardia zakar ari zaio beeka arkumeari.
Behiak txekorrari egiten dio marru.
Idia ostikoka dabil eta oreina zelaietan.
Ozen kantatu, kukua.
Kukua, kukua.
Hegazti basatia zara.
Ez gelditu inoiz, kukua.
AZPITITULUAK: Jon Muñoz