Hauek dira gertaerak:
1959ko otsailean, Ural Mendietara abiatu ziren 9 errusiar mendizale.
Handik bi astera, hilik agertu ziren bederatziak.
Dyatlov Pasabideko Gertakaria deitu zitzaion.
-Grabatzen ari naiz. -Holly King da nire izena.
Psikologia-ikaslea naiz Oregongo unibertsitatean.
2008an erreportaje batean ikusi nuen goi mailako 30 zientzialari…
…Ural Mendietako leku urrun batean bildu zirela, Errusian.
50 urtez mundua txunditu zuen misterio bat argitu nahi zuten.
"Dyatlov Pasabideko gertakaria" deitzen zitzaion…
…1959ko espedizio-buruagatik, Igor Dyatlov baitzuen izena.
Haiek huts egin zuten, baina ni liluratu egin ninduen kontuak.
Kittles irakasle maiteak gertaera horri buruzko proiektu bat…
…izendatu zigunean, ezin nuen sinetsi, beraz.
Lagun bati aipatu nion, Jensen, zinema-ikaslea…
…eta film bat egin behar genukeela esan zidan.
Orduan, dirulaguntza eskatu, eta…
…lortu egin genuen!
Esaiguzu zer gertatu zen.
Gertakariaren lehen berria Yuri Yarovoi-ri entzun nion…
…bertsio fikzionalizatu bat argitaratu baitzuen liburu batean:
"Konplexutasun-mailarik handienaz".
Hilarazi egin zuten, noski.
"Yuri Yarovoik auto istripu bat izan zuen 1980ko urtarrilaren 28an".
Berdin zion hark gertaera fikzionalizatu izana.
Ez zuten nahi inork Dyatlovez hitz egitea.
Eta gertaera haiek psikologiako ariketatzat erabiltzen hasi nintzen…
…gauza asko dakizkigulako Dyatlov pasabidean gertatuaz…
…eta, hala ere, misterioan bildua dago kontu guztia.
Zein dira gehien ematen diren azalpenak?
Azalpen "zientifikoen" artean aipatuena…
…dementzia hipotermikoa deritzan gaixotasun bat da.
Dementzia hipotermikoa: Hori da denek hitzez hitz diotena.
Baina niri gehien gustatzen zaidana hau da:
"Biluztasun paradoxikoa".
Hipotermia larria dutenei gertatzen zaie.
Orientazioa galdurik, bero handia dutelakoan, erantzi egiten dira.
Holly! Eskarmentu handiko mendigoizaleak ziren.
Hiportermia larria izan zuten denek aldi berean, gau berean?
Hiru egun egon ziren han kanpoan. Zergatik orduan?
Elur-jausia izaten da beste erantzun sarri bat.
"Biluztasun paradoxikoa" baino txorakeria handiagoa da hori.
Zergatik?
Elur-jausi bat entzunik, zergatik joan ziren kanpamentutik oinutsik?
Baina, berez, ezin konta ahala erantzun daude galdera horrentzat.
Ikasle gehienek beren beldurrak proiektatzen dituzte.
Errusiar armada?
Ikasleek azalpen sinesgarri bat baino gehiago ematea nahi dut.
Jar daitezela haien lekuan, egin zutena ulertu ahal izateko.
Hori da bila nabilen erantzuna.
Egia aurkituko dugu.
-Sekula aurkituko ez duten arren. -Zer esan nahi duzu?
Ez dago egiarik.
Gure bidaiako lehen zatian Oregondik Errusiara joango gara.
Ez dugu lerro gorri eten hori erabiliko gure bidaia erakusteko!
Hutsegitea!
Kholat Syakhl da gure azken helmuga:
"Hildakoen Mendia" esan nahi du, hitzez hitz.
Benetan.
Izen hori eman zien Mansi tribuak historian zehar gertatutako…
…heriotza eta desagertze misteriotsu ugariei.
Orduan, hots-ingeniari bat aurkitu genuen, Denise Evers.
Campus osoan bera zen ezaugarri fisiko egokiak zituen bakarra.
Mutil argal asko daude hots-munduan.
Zer dute txarra mutil argalek?
Barkatu nire hutsegitea.
Bi gidari trebe aurkitu genituen gero.
Andy Thatcher naiz, Iparraldeko Txango Elkartearen lehendakaria.
Estatu Batuetako ia mendi guztiak igo ditut, eta A.T. ere bai.
-Zer? -Appalache Mendietako ibilbidea.
Mainetik Georgiaraino. Uda osoa behar izan nuen.
-Hau egiteko gai zara, beraz? -Bai.
Zergatik egin nahi duzu hau, Andy?
Hemengo guztia eskalatu dudanez, erronka berri baten garaia da.
-Beldur zara? -Ez.
9 lagun hil ziren bidaia berregitera goaz. Badakizu?
Bai, duela 50 urte. Ezta Elurretako Gizon Izugarria balitz ere!
-Yeti! -Hil zen edo joan egin zen.
-Eta zu nor zara? -JP Hauser da.
-JP. -Hori da.
Hau egiteko prest zaudela uste duzu?
Urtebete egon zen Himalaian. Prest dago.
-Benetan? -Bai.
-Denbora hartu nuen. -Denbora pila.
Hauser? "Hauser Hall" bezala?
Aurre-aurrean daukagun eraikina bezala?
Hori da.
Filosofiara joan behar dudala gogoratu naiz. Gero arte.
Taldea osatu genuenez, lanean hasteko ordua zen.
Mapak aztertu, trasteak prestatu, jatekoa eta gainerakoak bildu…
…eta inguruko mendietan entrenatu ginen.
Gogoa bero genuen, eta abiatzeko irrikaz geunden.
-Gorroto ditut erraketa alu hauek. -Oso guapo zaude, ba, Jensen.
Aizue, itxaron pixka bat!
Ia bera gorroto dudan bezainbat.
Kaka!
Eta orain urtarrilak 25 da.
Abiatzeko garaia.
Ural Mendietan galdutako Oregongo 5 ikasleen bila dabiltza oraindik.
Duela 3 egun, erreskate taldeak ikasleen gauzak aurkitu zituen:
Dendak, motxilak eta bestelako tresnak.
Ivan Kudryavtsev, gure errusiar berriemaileak datu gehiago ditu.
Arratsalde on. Ivan Kudryavtsev naiz, Errusia 24 kanalekoa.
Nazioartean eta hemen gehien aipatu den albistearen berri emanez.
Estatubatuar dokumentalista talde bat misteriotsuki desagertu da…
…Ural Mendietan, Igor Dyatloven espedizioaren arrastoan.
Espedizio hartako 9 kideak modu arraroan hil ziren 1959an.
Adituek hainbat teoria dituzte desagertzeak esplikatzeko.
Klima arriskutsua da, tenperatura -50°koa, eta haizeak izugarriak.
Haizeak berehala aldatzen du norabidea.
Gailurrean mendebaldetik jotzen du, eta, beheraxeago, ekialdetik.
Beraz, mendian gora igotzen ari dena zuzen doala uste duen arren…
…zeharo beste norabide batean doa.
Ez dakigu Errusiako iparralderako klimarako prestatuta ote zeuden.
Lurretik kanpoko ontzi bat edo aurkituko zuten.
Azken urteotan gauza bitxi asko gertatu da inguru hauetan.
Leku hau zenbat eta gehiago aztertu…
…orduan eta seinale misteriotsu, gaizto eta mistiko aurkitzen ditut.
Misterio ulergaitz ugariek teoria asko eragin dituzte.
Mistikoak ere bai, aspalditik ikusi izan baitira objektuak zeruan…
…eta hango nornahik kontatzen ditu Yetiren oinatzen kontakizunak.
Hango tribu batek ere, Mansik, bere teoria du.
Mansi zaharrek oroitzen dutenez, Dyatloven taldea galdu zenean…
…zarata handiak eta suzko bola bitxiak agertu ziren mendietan.
Leku horretan bi munduk talka egiten dute, gure ustez.
Mundu batetik bestera pasa daiteke.
Han dago espirituen munduen sarrera.
Errusia 24 kanalak berri ematen jarraituko du…
…Ural Mendien iparraldean misterioz galdutako 5 estatubatuarrez.
Igor Dyatloven taldeak 1959an heriotza aurkitu zuen leku berean.
Eskerrik asko, Ivan.
Igor Dyatlovek eta beste 8 errusiar mendizalek duela 50 urte…
…egindako bide bera berregiten ari ziren ikasleak.
Ikasleen grabazio-tresnak aurkitzea izan da aztarnarik itxaropentsuena.
Adituek grabazioak aztertu dituzte, jendaurrean erakutsi gabe…
…baina gaur "Conspira-Leaks" deritzan hacker talde batek…
…grabatutakoa eskuratu, eta bere web orrian jarri du.
Atea ireki, eta ilunpeak irentsi egin nau, nire ametsean bezala.
Tira, tira.
-Amets bat besterik ez zen. -Barkaidazu.
Jensen, ez gara inoiz hemendik aterako!
Barkaidazu.
Hilabete lehenago
Errusian lurreratu gara. Orain, Chelyabinsketik Ural Mendietara…
…Ivdel deritzan hiri batera.
-Tatuaje polita! Bi hegalak dituzu? -Bakarra. Ez zidan min gutxi egin!
Baduzu besterik? Edo zerbait erakutsi nahi diozu kamerari?
Ez amets egin, zerria! Hitz egiguzu telefono horretaz.
GPSa du. Eta telefonoak seinalerik ez duenean…
…GPSak munduko edozein lekutan nabigatzen du.
Primeran!
Ezin dut honekin kendu, laztana. Ez dut isurkaririk ekarri.
-Ezidazu hau egin. -Kamerari hitz egiten diozu?
Lucillerekin ari naiz.
-Neska bati bezala hizketan? -Kameralaria kamerari beti atxikia.
Eziezu entzun, laztana. Jeloskor daude.
-Mila esker. -Oso atxikia…
Eskerrik asko.
Zergatik hartu dituzue motxilak kanpoan astebete pasatzeko?
Proba bat da. Gizakia naturaren kontra.
Jendea milaka urtez bizi izan da traste hauek gabe.
Eta ni ere moldatuko naiz. Ipurdia jokatu, baietz.
Konfiantza osoa duzu.
Konfiantzarik gabe sartzen bazara honetan, ez zara itzuliko.
Eta zu, JP?
Aukera paregabea zela pentsatu nuen.
Ahal dudan gehiena egin eta ikusi nahi dut.
Hainbat hilabetez irauteko behar dudan guztia daukat motxilan.
-Hor? -Hainbat urtez, agian. Bai, hor.
Zenbat jendek esan dezake hori?
Ez ahal dugu luzaroan bizirik iraun ahal izan beharko!
-Auskalo. -Auskalo.
Kaixo esan Ivdeletik!
Gau bat pasatuko dugu Ivdelen, Piotr Karov elkarrizketatzeko.
Dyatloven taldeko hamargarrena zen; gaixotu, eta itzuli egin zen.
Handik gutxira, nerbioetatik jo, eta psikiatriko honetan dago.
Ez! Itzali kamera!
Ez ukitu kamera!
Itzali!
-Ez grabatu! -Esaiozu kamerari!
-Joan zaitezte, mesedez! -Gerra Hotza amaitu da.
Zergatik ezin dugu Piotr Karov elkarrizketatu?
-Hil zen. Ospa. -Zer?
-Nola hil zen? -Ospa!
-Adiskidetsua, ezta? -Holly, goiko leihoan!
Zer? Bera al da?
-Ez dut ulertzen! -Ikusi al duzue?
Guretzat al zen? Zer zioen?
-Ikusi duzue, ezta? -Zer kristo!
Badakit Jensen ematen dudala, baina leihokoa Piotr Karov zela uste dut.
Eta jakin nahi dut zer esan nahi duen erakutsi digun kartelak.
Baina bera ikusi ezin dugunez eta trenik ez dagoenez…
…Vizhajera joaten saiatuko gara, han hasiko baita gure txangoa.
Ez dugu Jensen bidaliko mandatari, Gerra Hotza berriz has lezake eta.
Esan digute horko taberna batera joateko…
…bezero batzuek ahaideak dituztelako Vizhajen.
Beharbada, eramango gaituzte. Konforme?
-Goazen. -Tabernarena ondo iruditzen zait.
-Okerreko bidea hartu duzu. -Ez, hemendik joan behar dugu!
Horixe esaten ari nintzen! Jensen, 1; Andy, 0.
Ezin da txakurrik ekarri. Bakarrik bueltatu behar etxera.
-Zer barregarria! -Superherria!
Holly, badakizu mozkorrek zergatik ez duten gidatzen Errusian?
-Ez. -Argazki bat aterako dugu.
Tenporizagailua daukat kameran.
Hiru zenbatuta, "bizimodu petrala" esaten badugu.
-Bat, bi, hiru -Patata!
Badakizu ingelesez?
Jakina.
-Zerbait edan nahi duzue? -Bai, mesedez.
Jensen, bilatu eramango gaituen norbait.
Gazte jatorrak gara lur arrotzean, eta trago bat nahi genuke.
-Nora zoazte? -Vizhajera.
Zer diozu tragoaz?
Vizhaj?
Zertarako?
Dokumental bat egiten ari gara Dyatlov Pasabideko gertakariaz.
Orduan hau probatu behar duzue.
-Zer daukagu? -VIP, jaunok.
Edan dezagun tragoa!
Nirekin zaudetenez, tratamendu berezia. Baduzue zigarrorik?
Hemen asko daude.
-Heriotza-Botila, etiketarik gabea. -Hautsez betea.
-Ene, usaintzen duzue? -Bai!
Kiratsa dario.
-Ez hain betea. -Bete ezazu!
Handia da.
Edan dezagun.
-Banatuko ditut? -Itxaron, itxaron.
Ene, a zer saltsa! Izugarria izango da.
-Har dezakegu? -Mesedez.
Zuen bidaiaren arrakastari.
-Eskerrik asko. -"Na zdorovje"
Zer?
Ez dut ezer jakingo Errusiako jendeaz, kulturaz edo historiaz…
…baina etxeko lanak egin ditut taberna dotore batean.
-Beraz… Topa! -Topa, lagunok!
Kaka zaharra!
Zer zarete, marikoiak?
Zer da hau?
-Sa-ma-gon. -Samagon.
Errusiar pattar bat da.
Eta zergatik eman diguzu Samagon?
Hauei eman genien joan baino lehen.
Nork edan zuen hori?
Dyatlov! Abiatu aurretik hau edan zuten.
Geldi. Ez du graziarik.
-Ez da zantzu txarra izango? -Ez, kointzidentzia hutsa.
-Beste erronda bat eskatuko dugu. -Bai.
-Film bat egiten ari zarete? -Bai.
-Eta Vizhajera zoazte, ezta? -Bai.
Badakizu nola iritsi hara?
Nik eramango zaituztet.
Bai? Ederki.
Bihar abiatuko gara.
-Bai. -Denok eramango gaituzu?
Lasai asko.
Esan dizuet ondo aterako zela.
Aterako al diozu trago bat?
-Zer nahi duzu? -Vodka.
Eskerrik asko.
Lasai. Sergei naiz.
Ikusten? Ez dago hain gaizki.
-Jensen garraioaren arduradun? -Neskak dauzkagu gutxienez.
-Segi ametsetan. -Zenbat falta da Vizhajera?
64 bat kilometro.
64? Primeran.
Patata nahikoa badugu, behintzat.
-Denise, goazen! -Aizue!
Begiak izoztuta dauzkat, eta ez zaizkit irekitzen.
Ez du graziarik. Zer egingo dut?
-Ez mugitu. -Goxo-goxo, Andy.
-Itxaron. -Kaka!
Itxaron. Bestea.
Hori da. Hobeto?
Bai. Eskerrik asko.
Hotz dago? Zera…
-Hotzak nago, ba. -Ederki, goazen!
Ez, gizona. Hori ez dago ondo.
-100 dolar, hori miazkatzen baduzu. -Dolar bat JPri miazkatzen badiozu.
Tira, mutilok!
Hau gustatuko zaizue. Sergei izeba bisitatzera etorri da.
Zer zirrara!
Dyatlov erreskatatzera joandako lehen taldekoa izan zen izeba.
-Benetan? -Bai.
Zuekin hitz egiteko esango diot, nahi baduzue.
-Bai. -Filmean agertuko naiz, ezta?
Bai horixe. Izebak badaki ingelesez?
Nik baino hobeto.
Itzuliko al didazu gauza bat?
-Hartu kamera. -Bai noski.
Goazen izeba ezagutzera.
-Nola du izena? -Alya.
Maistra zen.
Zer da hori?
Piotrek erakutsi zigun oharra.
-Horrela? -Baietz uste dut.
Zer esan nahi du?
"Ez hurbildu!"
Esaiguzu zer gertatu zen.
Nire anaiak, Vallikek, Sergeiren aitak, lehen gorpua aurkitu zuen.
Oraindik gogoan dut nola oihukatzen zuen itzuli zenean.
Segi.
Asko kostatu zitzaigun beste gorpuak aurkitzea.
Bide bat…
Gorpu-bide bat…
Bi aurkitu genituen…
…eta emakume bat, su bat egin zuten zuhaitz handiaren ondoan.
Hor bi aurkitu genituen.
Eta beste lau amildegian.
Oso triste geunden…
…baina ez geunden harrituta…
…bizirik inor ez zegoela ikusi genuenean.
Hura oso eszena bitxia zen.
Urduri sumatzen nuen jendea.
Nik ere sumatzen nuen…
…leku hartan zerbait txarra zegoela.
Urrundu egin nintzen. Leku hartatik alde egin nahi nuen.
Horrela aurkitu nituen beste bi, iparraldean.
Zerbait arraroa zeukaten, besteek baino arraroagoa.
Eta zerbait zeukaten gertu, elurretan.
Makina bat.
-Oso arraroa. -Barkaidazu.
Moztu dezagun minutu batez.
11 gorpu aurkitu zenituzten, beraz.
-Bai. -Ziur zaude?
Badakit zer ikusi nuen.
Ez dut sekula ahaztuko.
Baina txostenak, argazkiek… 9 besterik ez zeudela diote denek.
Eta zer?
Sinesteko esaten dizuten guztia sinesten al duzu…
…edo zeure begiei sinesten diezu?
Hurrengo bidean utziko zaituztet.
Ezin dizugu behar bezala eskertu, Sergei.
-Esan nizun. -Zer esan zenidan?
Lurretik kanpokoak! Zer izan liteke, bestela?
Eta militarrak? Zeuk esan zenuen esperimentu bat egiten ari zirela.
-Lurretik kanpokoak, nire ustez. -Bai, horrek zentzu gehiago du.
Eta zuri, Andy? Zer iruditzen zaizu lurretik kanpokoen Jensenen teoria?
-Txorakeria. -Gogor samarra da, ezta?
Ez dut uste Andy zure teoriarekin bat etorriko denik.
Hor konpon.
Ez nauzu nahikoa filmatu? Mendiak filmatu.
Zu askoz interesgarriagoa zara, JP.
Andy! Denisek ez dizu begirik kentzen.
Bai, jabetzen naiz. Ai ene!
Txotxoloa!
Hau al da espero zenutena?
-Bai. -O, bai!
JP! Azken hitzak?
Hori al da?
-Zer? -"Kholat Syakhl".
Bai.
Hildakoen Mendia.
Demontre!
Ikusten duzuenez, eguraldia azkar aldatzen da.
Eta aldatu egin da.
Nire erraketa berriz!
Kaka putza!
-Ez dut hemen hil nahi. -Gorago, eguraldia hobetuko da.
Jensen!
-Beste harraldi bat gehiago! -Zatoz!
Hau zoragarria da.
Hauser jauna, emaiguzu kanpamentuko sukaldearen berri.
Ahalik eta sinpleena eta arinena gustatzen zait, beraz…
…mendiko txile desidratatua ekarri dizuet. Goxo-goxoa.
Badakizu barazkijalea naizela, ezta?
-Bai zera? -Bai.
Ez dakit, ba. Makarroiak gaztarekin, bai?
Ederki. Ura irakingo dugu, ba.
Elurra erabiltzen ari zara.
Bai. Gorde egin behar dugu gure ura. Irakinak bakterioak hiltzen ditu.
-Sekulako usaina du. -JP, sukaldari handia zara.
Itxaroten ez baduzu…
…ahoa erreko zaizu.
Txotxoloa!
Zergatik eman didazu, bero-bero zegoela jakinda?
-Ez diot zaporerik hartzen ezeri. -Merezia duzu.
-Ezusteko bat denentzat. -Zer da?
Txokolatea?
-Itxura ona du. -Denbora guztian eduki duzu?
Nonahi ondo lo egiten dut.
-Ezusteko bat dut zuretzat, Denise. -Zer da?
Arestian moldatu dut, egurra mozten ari nintzenean.
Eskerrik asko. Zer polita!
-Ez da dendan sartuko. -Zer egingo dut honekin?
-Gero erakutsiko dizut. -Bai horixe.
Zenbat gau pasatuko ditugu tipo hauekin?
Bi.
Goxoa!
Zer moduzkoa da Beefaronia?
Goxoa dago.
-Pixka bat nahi duzu? -Ez.
O, Jensen, erakutsi zure begi ederrak.
-Zer sexia! -Sexia da?
Nolakoa da zure lehen esperientzia filmazio profesional batean?
-Hau filmazio profesional bat da? -Onenetan onena.
Grazia du. Zer moduz zabiltza txangoan?
Ondo. Erraza da. Lotan ere egin dezaket.
Zatoz, txangoa. Zatozte, mendiak.
Uste genuen bihar zu izango zinela txangoaren buru.
-Gure neskak segi dezala. -Hobe izango da.
Bere konfiantzak hunkituta nauka.
Beste gauza batzuk ere gustatzen omen zaizkizu, ezta?
Ene!
Ez diot entzun, eta pozten naiz.
-Hobe ez entzun izana. -Barregarria izan da.
Ez al da ederra?
Zer?
Aurora boreala.
Egia da.
Bai, oso…
…polita.
-Zer moduz duzu mihia? -Ondo.
Aurora boreala interesatzen ez bazaizu, Deniseren denda hor dago.
Zuk sinetsi edo ez sinetsi, ez nago Deniseri lerde-jario begira.
Zer ari zara, ba?
Gertakaria baino astebete lehenago, argi laranjak zeuden zeruan.
Sei lekuko bereiziek esan zutenez.
-Lurretik kanpokoak! -Hori uste dute gehienek.
Erantzun ofiziala hau izan zen: "Ohiz kanpoko eguraldi-egoera".
Ilargia hodeietan islatzen, horrelako gauzak.
-Baina zuk ez duzu hori sinesten. -Zoazte lotara!
Goiz hasiko gara. Bihar iritsiko gara helmugara.
-Ederki. -Zer?
Egun handia.
Unetxo bat besterik ez.
Zer izan da hori?
-Zer izan da zer? -Zarata hori!
Ahaztu ezazu.
Holly! Altxa! Zerbait egon da hemen! Begira!
-Jensenen txantxa bat da. -Kaka zaharra!
-Zer arraio? -Grabatzen ari gara.
-Denise? -Hau ez zait gustatzen.
Denise, zerbait gertatu behar balu, bart gauean gertatuko zen.
Ezin duzu hori jakin.
Ez zintuzket arriskuan jarriko. Bitxia delako filmatu behar dugu.
Hor konpon.
Itxarongo al duzue pixka bat?
Eskerrik asko.
Baboa zara.
Gaur goizean esnatu, eta gauza bitxi bat aurkitu dugu.
Oinatzak bi arroka hauen artean eta denden inguruan.
Itxura bitxia dute. Ikusten duzue zer handia den hori?
Eta bestea handiagoa da. Bi oinatz, bi pertsona desberdin.
-Pertsonak? -Ez naiz yetiaz ari.
A zer tamaina duten oinatzek! Zer izango da bestela?
Ez dakit. Hartz bat, elurretako tigre bat?
Elurretako tigrea?
Elurretako tigrea iraungita dago, sasijakintsu.
Are bitxiagoa oraindik:
Elur mota honetan ibiltzeko, bota bereziak behar dira.
Ondo heldu behar diotenez, puntak edo arrakalak behar dituzte.
Baina hauek oinatz leunak dira, oinutsik zegoen norbaitenak.
Andyk dioenez, gaueko tenperaturekin 10 minututan behatzak izoztuta!
Horrek yetiarena esplikatuko luke.
-Ez da yeti! Yeti ez da existitzen! -Nola dakizu?
-Zu ez zara existitzen! -Faborez, Jensen!
Grabatzen ari gara.
Oinatzak ez dira kanpamentuan ez sartzen, ez ateratzen.
Zerutik eroriak dirudite; oinutsik ibili dira gure inguruan…
…eta hegan joan dira gero.
-Yetik hegan egiten al du? -Baliteke.
Bilduko al ditugu gauzak?
-Ba al dago elurretako tigrerik? -Ez, ez dago.
Zatoz.
-Ez dugu hori zeharkatu behar, ezta? -Ez.
-Ondo zaudete? Isilik egon zarete. -Bai, ondo gaude.
-Ez dirudi ondo zaudetenik. -Ziria sartu digute eta.
Ziria sartzen ari natzaizuela uste duzue?
Ez, bart gauean Oin-Handi gure kanpamentuan ibili dela uste dugu.
Nola faltsutuko nuen hori?
Arrazoi duzu. Inork ez du inoiz Oin-Handiren oinatzik faltsutu.
Munstro amateurra.
Polita da ondo pasatzea, baina begiratu inguruan.
Munduko lekurik okerrena da hau inor ikaratzeko.
Ez dakizue zer esaten ari zareten.
Esan beharrik ez dago muga-mugan gaudela denok gaur goizean.
Holly! Entzun duzu?
Zarata bitxi horiek nondik datozen ikertzen ari gara.
Grabazioa entzun ondoren, inor ez da azalpenik emateko gai.
Gero hau aurkitu dugu:
Kanpamentukoak bezalakoak. Aztarnarik ez barruan edo kanpoan.
Ikaratu samar gaude.
Holly! Etorri hau ikustera! Oinatz gehiago!
-Zer da hori? -Eguraldi-dorre bat.
Leku urrunetan daude. Goiko helizeak haizearen abiada neurtzen du.
Ez dabil, ezta?
-Zer ari zara? -Begira oinatzei.
Zarata hori egin duen zera hori hemen dago; zergatik?
-Eta? -Itxaron.
Zer arraio!
Ondo al zaude?
-Bai. -Ziur?
Holly…
Mihi bat?
-Hau ez da segurua, Holly! -Hori zirudien.
Bada zerbait! Mihi bat da! Berehala joan behar genuke!
-Denise…? -Zer diozue oinatzez?
-Animalia batena izango da! -Itxarongo al duzue pixka bat?
Zatoz.
Ziria sartzen ari zaigu bere film ergelerako.
-Konforme? -Bai.
Ondo al zaude?
Bai. Zertxobait ikaratuta.
Denok gaude urduri.
Txinan ba omen dago mendi-pasabide bat…
…non txoriek paretak jotzen dituzten eta jendea erotuta hiltzen baita.
Haizeak 4 megahertzioko zarata sortzen duelako…
…erotu egiten du jendea.
-Uste duzu…? -Haizeak erotuta gauzkala?
Ez. Denok ikusi dugu grabazioa eta dena delako hori entzun dugu.
Esadazu zer gertatzen zaizun.
Lehendik entzuna daukat.
Ene, Jensen!
Izan nuen…
Bidaia txar-txar bat izan nuen institutuan nengoenean.
Azidoarekin? Nik ez dut inoiz hori egin.
Garuneko zelula guztiak sutan jartzen zaizkizu aldi berean.
Lehen aldiz zure bizitzan.
Gero, dena arraroa izan zen…
…eta entzun egin nituen.
Segika zetozkidan, eta ni korrika nindoan.
Eta hurrena oroitzen dudana da poliziek heltzen nindutela…
…kalearen erdian bainengoen deabruez garrasi bizian.
Eta orain hemen nago zurekin.
-Eta haiek hemen daude. -Maitea, txikitan…
…horrelako ametsa izaten nuen.
Leku hau bera agertzen zen. Mendiak, elurra, dena.
Badirudi iman batek harengana erakartzen nauela.
Eta hemendik irten, eta ate hura zegoen.
Ate bat. Eta ez dut ireki nahi, baina ireki beharra daukat.
Eta beste aldean ilunpe hori dago.
Eta ilunpeak xurgatu egiten nau.
Eta garrasi bizian esnatzen nintzen.
Gau-izualdiak neuzkalakoan, gurasoek psikiatrarengana eraman ninduten…
…hark pastillak eman zizkidan, baina ez zen ezer konpondu.
Orduan, zientzialarien albistea ikustean konturatu nintzen.
"Hori da ametsetan egon naizen lekua".
Horregatik dakit beste inork ezin egin izan duena egingo dugula.
Jende hari zer gertatu zitzaion jakingo dugu.
Hemen egon beharra zeneukan zuk ere.
Eromen handia iruditzen zaizu?
Denbora luzea daramazu nire ondoan. Gure Velma izan behar zenuke.
-Zer da hori? -Scooby Doo.
-Txakurra? -Ez, ez, Velma…
Taldeko neska bizkorra da: Ile motzekoa…
-Ez dut telesail hori ikusi. -Hor konpon.
Hemen kanpatu nahi ez baduzue, joan egin behar genuke.
Ez dut hemen kanpatu nahi.
Mendi hori harrigarria da, gero.
Esan al dut zer gorrotoa diedan erraketa hauei?
Norbait? Inor ez?
-Itxaron! -Mugi, dortokak.
Itxaron! Hemen da! Iritsi gara!
-Jainkoari eskerrak! -Ziur zaude?
Ehun aldiz ikusi ditut argazkiak. Hemen gertatu zen.
Hau da Dyatlov Pasabidea.
Duela 53 urte, 9 lagunek leku honetan bertan kanpatu zuten…
…afaldu, eta lotara joan ziren.
Halako batean, gaueko 9etatik 11etara…
…errusiar agintariek "indar ezezagun kontrolaezin"tzat definitu zutenak…
…dendatik ihes eginarazi zien ikara bizian, denda urratuz…
…eta gauean murgildu ziren…
…-17° Cko tenperaturan.
Harraldi hau gustatuko zaizu, Andy. Telebistako chef bat dirudizu.
Bai? Nor?
Homosexual bat.
-Zer zakarra! -Oso atsegina, Jensen.
Rustem Slobodin, 23 urte…
…erori zen lehena.
Igor Dyatlov, 23 urte…
…talde burua eta denen artean eskarmentu handienekoa.
Hari bururatuko zitzaion dendetara itzultzen saiatzea.
Zinaida Kolmogorova, 22 urte.
Nik orain dudana baino urtebete zaharragoa.
Bera zegoen kanpamentutik gertuen suntsitu aurretik.
Eta bera zen borroka-zantzuak zituen bakarra.
Mihia eta aho-barrunbearen zati handi bat falta zitzaizkion.
Ludmila Dubinina, 21 urte.
Nicolai Thibeaux-Brignollel.
Alexander Zolotarev.
Alexander Kolevatov.
Heriotza guztien arrazoia hipotermiari egotzi zitzaion.
Baina Rustemek eta Nicolaik haustura larriak zituzten garunean…
…eta Ludmilak eta Zolotariovek hautsita zituzten saihets batzuk.
Gorpu batek berak ez zuen defentsako zauririk…
…edo kanpoaldeko edonolako zauririk.
Zerbaitek hautsi zituen bi gizonen garunak…
…eta hautsi Ludmilaren eta Alexanderen saihetsak…
…ubelduak besterik ez utziz.
Gainera, Alexanderren gorpuak erradiazio-maila handia zuen.
Kaixo!
Nola hartuko zuen hemen kanpoan Alexanderrek hainbeste erradiazio?
Eta zergatik berak bakarrik?
Georgiy Krivonischenko, 24.
Yuri Doroshenko, 21.
Besteak korrika zihoazen artean…
…haiek su ondoan eseri ziren…
…eta hil arte izoztu ziren.
-Zer gertatzen da, Andy? -Ezer ez.
Ez dirudi "ezer ez" denik.
GPSa izorratuta dago. Abisatu egin behar zigun hona iritsitakoan.
Eskerrak konturatu zaren.
Eta hori ere nire errua izango da.
-Ez dakit. Ez zenuen izorratuko? -Ez!
Nire ordularia ere izorratuta dago, ba. Eta altimetroa, hondatuta.
Eta begira. Hau Suunto iparrorratz bat da.
Himalaian zehar eraman ninduen, eta ondo ibili da beti nonahi.
Joan egin behar genuke.
-Zer? Iritsi berriak gara! -Ez dugu oraindik zertan itzulirik…
…baina itsu gabiltza GPSik eta mapa fidagarririk gabe.
-Zer du mapak txarra? -Ez genuen hemen egon behar.
Zer esan nahi duzu?
Maparen arabera, 23 km. egin ditugu. Ezin gauerdia baino lehen iritsi!
Eta zer? Azkar ibili gara.
Goazen iparrorratza bere onera etortzen den arte.
Eremu magnetiko gisako bat dago arrokan, noski.
Beste leku batean has gaitezen, inork ez du aldea sumatuko.
-Grabatutakoa ez da bat etorriko. -Pikutara grabatutakoa, Holly!
Okerren bat dago. Joan egin behar genuke.
Orain biltzen badugu dena, lortuko dugu.
Ez, ez, ez. Nik ere ez dut gelditu nahi…
…baina dena bildu eta abiatu orduko, ilunpetan ibili beharko dugu.
Gau bakar bat da.
Jendea milaka urtez bizi izan da ordularirik eta GPSrik gabe.
Gau bat iraungo dugu, ezta?
Horretarako etorri gara.
Goazen afaltzera.
Eskerrik asko.
Gau-hitzordu bat hondatzen ari naiz. Sobran nago ni hor.
Ez dakit zer ikusten dion tipo horri.
-Harroputza da. -Zakarra…
Denda horretan lekua dago. Ez duzu haiekin bat egin nahi?
Zuek biak, agian. Noizbait izango duzu Andy bezalako mutil polit bat…
Zer ari zara?
Ezer ez…
Kaka!
Eskerrik asko.
Horregatik ez duzu neskarik aurkitzen.
Ezin dut neskarik aurkitu, zurekin nabilela uste dutelako.
Nahi bai zuk.
Gure basamutilak eremu magnetikoaz dioena…
Bai?
Eta hori ez baldin bada?
Esaiguzu begira gaudenoi zer daukazun hor.
Geiger kontagailu oinarrizko bat.
Labur esateko, erradiazio-mailak sumatzen ditu.
Entzuten duzuenez…
…erradiazioa dago inguru honetan.
Arrokako uranioa izan liteke.
Ez da arriskutsua, baina behar lukeena baino gehiago da.
Eta hortik dator, inondik ere.
Goazen egiaztatzera.
-Norabide horretan. -Kontuz.
Lucilleri ez zaio hau gustatzen.
Zerbait aurkitu dugula uste dut.
Jensen.
Ikusten nola izotza meheagoa den han?
-Bai. -Elurra.
Bai? Zer du?
Badirudi norbait egon dela hemen.
Azken egunetan, beharbada.
Kontuz.
Hemen goian.
Holly, kontuz.
Itxaron.
Ez dut uste hau arroka denik.
-Kaka! Grabatzen ari zara? -Ari naiz.
Kontuz.
-Ikusten duzu hau? -Bai.
Segi, segi!
Tira.
-Zer da hori? -Ez dakit.
-Ai ene! -O, Jensen!
Ikusten duzu?
Esaiozu kamerari zer ikusten ari zaren.
Zer ari zara ikusten? Tira!
Kobazulo bat edo…
Uztazu kamera, eta etorri niri laguntzera.
-Ate bat dago. -Zer?
Uztazu kamera lurrean.
Hau grabatu beharrekoa da.
Oso bitxia da eta.
Horixe bitxia dela. Begira!
Ate bat da mendien erdian.
Kanpotik ixten da.
Barruan zerbait edukitzeko pentsatuta dago.
-Bai, baina zer? -Holly!
Begira… Tira!
Errusiar gobernuak ahalegin handiak egin ditu ate sendo bat eraikitzeko…
…eta barruan dagoen zera hori hor edukitzeko. Ez genuke…
Jensen! Zer arraiotarako gaude hemen?
Ez duzu jakin nahi ea "indar ezezagun kontrolaezina" yetia den…
…edo sobietarrek asmatutako superman bat?
Hemen zer dagoen jakin nahi dut, eta erantzuna atearen atzean dago!
Lagunduko al didazu irekitzen?
Itxaron.
-Mugitzen ari da. -Irekita dago.
Izotzak itxita dauka.
Beraz, ireki daiteke, izotza urtzen badugu.
-Besteei deitu, ura berotu… -Ez, ez, ez.
-Zeren eta… -Zer?
Nahiko urduri daude jadanik, eta honekin izutu egingo dira…
…eta ez dut kanpamentua mugitu nahi.
Bihar kontatuko diegu.
Utz dezagun orain hau, eta gero itzuliko gara.
Kaixo, mutilok. Zer dugu?
-Ohera joan nahi duzu? -Noski.
Gabon.
-Gabon, Holly. -Gabon.
Gabon.
Zer ari zara irakurtzen?
"Hiltegia 5".
-Ez zaizu Vonnegut gustatzen? -Ez, liburu hori gustatzen zait.
-Atzo etorri zitzaidan gogora. -Zer ondo!
Zirrara handia eragiten du.
-Eseri, irakasle. -Eskerrik asko.
Jar dezagun hau hemen.
Ez dago berotzerik elur gainean eserita egonik denbora guztian.
Hozminduta daukat ipurdia Vizhajetik joan ginenez gero.
-Zerbait aurkitu duzue Geigerekin? -Ez. Erabat segurua da.
Zer ondo!
Badakit zerbait aurkitu nahi zenuela zure filmerako.
Oraindik badago astia.
Maitasun gaztea.
Ez dakit, ba.
Thatcher jatorra da, baina ez da senargai kastakoa.
Ez? Nik ondo ikusten ditut.
-Txangoko ligetan maisua da. -"Txangoko ligea"?
Bai. Hala da.
Txangoko ligea: Urrun eraman neska bat, bereziki hotz dagoen lekura.
Neskak epelean goxo-goxo egon nahiko du…
Zer erromantikoa, ene!
-Eta hori ez da okerrena. -Herpesa du?
Nik dakidala, ez.
Ikusi diozu telefonoko kamera?
Oh, ez! Grabatzen ari da?
Paisaiak bakarrik, ez. Ohe gainean kamera digital on bat du.
Ez! Denise!
Lur jota geratuko da.
Zein da txangoko zure jolasa?
Nire lagun gaztea aurkezten dizut.
Whiski koronela.
Kaixo, koronela. Bai, mesedez.
John Patrick Hauser, mozkortu egin nahi nauzu?
Hori da "biluztasun paradoxikoa" lortzeko modurik onena.
Ona da.
-Ikusten dituzue bi horiek? -Ez kezkatu; txangoko ligea da.
-Zer da "txangoko ligea"? -Bidean zaude oraindik, Casanova.
Ez ditut tipo horren sobrak nahi.
Lucillerekin ari zaitezke, ezta?
Barre egingo duzu, baina…
…Oregonen legezkoa balitz kamera batekin ezkontzea…
…ezkondu egingo nintzateke, baina, zoritxarrez, ez da legezkoa.
Beraz, gure harremana profesionala da, gehienbat.
-Lotara noa. -Oso ondo.
-Gabon. -Gabon.
Amets goxoak izan.
Barkatu oinatzak faltsutzeagatik zu akusatu izana.
Ondo da. Ni ez nintzela jakingo ez banu, gauza bera usteko nuen.
Okerreko ondorioa atera dugu.
Belarrondoko bat emango zenidala uste nuen, baina ez.
Hutsegitea konpondu nahi baduzu…
…emadazu zerbait epela goxo-goxo egoteko.
-Benetan? -Bai.
Bai.
Goizeko 6ak dira.
Txangoko hirugarren eguna da.
Eta Denise ezagutzeko ordua da.
Zer ari zara?
-Geure filma egiten. -Berriz prest zaude?
Ez dirudizu harrituta.
-Ez nago harrituta, hunkituta nago. -Hunkituta?
Itzali hori.
-Zer? -Itzali!
Ez esan ez duzula inoiz zeure burua larrua jotzen filmatu.
-Andy! -Txangoa oroitzeko modurik onena.
-Ivdeleko afariaz oroitzen? -Ivedelen larrua jo zenuen?
Kaka!
Zer izan da hori?
-Andy, zer arraio izan da hori? -Entzun duzu, ezta?
Aizue?
Ondo al zaudete denak?
Zer da hori?
Zer arraio da hori?
Kaka!
Denise! Hartu zure gauzak!
Denise, altxa!
Elur-jausia!
Goazen, azkar!
Denise! Korri, korri!
Goazen!
Denise, etorri!
Denise!
Ez!
Andy!
Ai ene!
-Denise! -Denise! Denise!
Hilda dago!
Denise hilda dago!
Nonbaiten egongo da arnasa hartzen.
Hil da!
Hor utzi duzu!
-Hor utzi duzu! -Zoaz pikutara!
-Txangoko lige bat baizik ez zen! -Isilik egon!
Arrazoi du! Ezin diogu ezertan lagundu!
-Hil egin dute! -Elur-jausi bat izan da!
Esnatu! Gu hiltzen saiatuko dira, istripu bat balitz bezala.
Eroa! Elur-jausiak ez al dira existitzen?
Ez dituzu leherketa horiek ikusi?
Edo ukrainar talde bat izan da mendi-ahuntzak leherrarazten?
Ez dakizu zer gertatu den!
Nola aurkituko gintuzten hemen? Begiratu inguruan!
Baimenak eskatu, eta txangoaren ibilbidea bidali behar izan nuen!
Zehatz-mehatz zekiten non geunden eta noiz egongo ginen.
Guk lo hartu arte itxaron dute. Jensenek arrazoi du.
Norbaitek hil egin nahi gaitu!
-Ene, Holly. Zu ere bai? -O, Jauna!
Esadazue. Nor dira?
Militarrak!
-Hau serioa da… -Isildu biak!
Ez dut sinetsi nahi Denise hilda dagoenik, baina hilda dago.
Lasaitu gaitezen, eta beste inor ez galtzen kontzentratu.
-Andy, zer egingo dugu? -Motxilan daukat botikina.
Orain, zer?
Bere onera ekarri behar didazue hanka.
Bai. Jensen, hartu kamera.
-Nik egingo dut. -Kontuz nire hankarekin.
Barkatu, barkatu, barkatu!
Andy! Galtza moztu behar dut.
Azkar-azkar ariko naiz.
Baina ez…
Kementsua izan. Poliki ariko naiz.
Kaka!
Lasai egon. Ondo aterako da.
Honela egingo dut.
Unetxo bat.
Lagundu egin beharko didazu…
Ai ene!
-Nola dago? -Ondo dago.
-Ezin dut egin, JP! -Nik egingo dut, ba.
Ez dago zuk uste bezain gaizki.
Jensen, bilatu egur puska bat hanka lotuta edukitzeko.
-Ez, ez, ez! -Ez dago zuk uste bezain gaizki.
Sendatuko zara, hitzematen dizut.
Min pixka bat emango dizu.
Bere onera ekarri behar didazu, orain.
-Tira, anaia. -Bai.
Hiru zenbatuko dut.
Arnasa sakon hartu.
-Prest zaude? -Egizu.
Bat, bi, hiru.
Prest? Bat…
Ez dago hain gaizki.
-Zuretzat ez! -Bukatu da.
Traste hau piztuta dago?
Itzali! Ez dut jendeak ni horrela ikustea nahi.
Ez dabil.
Nazioarteko plana ordaindu nuen.
Laguntza behar dugu. Bengala bat piztu behar dugu.
-Hau egin digunak bengala ikustean… -Inork ez digu hau egin!
Ez dakit. Beharbada, Jensenek arrazoi du.
Ez!
Horregatik joan da Andy motxila bila. Vizhayn ikusiko dute argia.
Grabatu egin behar duzu?
Nola bukatuko den ez dakit, baina gertatzen zaiguna grabatuko dut…
…beste Dyatlov misterio bat bezala ez bukatzeko.
Hori egin behar badugu, ezin dugu aurrenik babesa bilatu?
Ezin dugu Andy mugitu.
Zer izan da hori?
-Zer? -Begirada hori.
Zer arraio gertatzen da?
Lehen zerbait aurkitu dugu Geiger kontagailuarekin.
Zer aurkitu duzue?
Ate bat.
Zer?
Izozten egon gara egun puta osoan, bunker puta batetik hurbil egonik?
Baina ezin izan dugu ireki, eta erradiazioa handia da.
Zenbaterainokoa?
Ez da arriskutsua, baina…
Ez dizut sinesten.
Oinatzak faltsutu dituzu?
Ez! Ez ditut oinatzak faltsutu.
Ez dizut sinesten.
Ederki, ez sinetsi.
Elur-jausi hori norbaitek eragin badu, arrazoia hor barruan dago.
Bai.
Bengalak jaurti, norbait etorrarazi, eta ezingo gaituzte hil.
Tira!
Zer?
Argi laranjak zeruan.
JP, barkatu.
Kontatu egin behar nizuen…
…baina hain kezkatuta zeundeten iparrorratzarekin eta maparekin…
Ez nuen nahi honelako ezer gertatzea.
Urratsez urrats segitu diozu 9 lagun hil zituen plan berari…
…zer uste zenuen gertatuko zela?
Ez dakit.
Ni…
Beti erakarri izan nau leku honek…
…ez dakit zergatik. Ezin dut esplikatu.
Ez nuen hau gertatzea nahi.
Norbaitek ikusi ote du bengala?
Ez dakit.
Ez naiz luzaroan hemen egongo. Atea irekiko dut.
Ahabia-pankakeak edo makarroiak gaztarekin?
Ahabia-pankakeak gosaltzeko.
Jan dezagun.
Jensen…
-Zer gertatzen da? -Gizona…
Asko sentitzen dut Deniserena.
Nahi duzuna pentsatu, baina hala da.
Bai, nik ere bai.
Kaka! Norbait dator. Begira!
Lagundu!
Laguntza behar dugu!
Bengalak ikusi ditugu! Ondo zaudete?
Gure laguna zaurituta dago!
-Gezurretan ari da. -Zer?
Ez dute motxilarik. Nola iritsi dira hain azkar?
-Segika ari zaizkigu. -Haiek egin dituzte leherketak!
-Nork? -Militarrek!
-Zoazte, zoazte berehala! -Ez zaitugu utziko, Andy!
Zoazte! Ni ezin naiz inora joan.
-Altxa dezagun. -Altxa egingo zaitugu.
-Ezin naiz inora joan! -Bat, bi, hiru.
-Ezin dut. -Kaka!
Ezin dut, ezin dut. Zoazte!
Zoazte orain!
Jensen, atea!
-JP, gurekin etorri behar duzu. -Itxaron.
Utzidazue bengala-pistola. Azkar.
Azkar!
Joan egin behar dugu.
-Goazen! -Ez zaitut hemen utziko!
Laguntza bidaliko dizugu!
Tiroka ari zaizkigu!
Baina zer…
Holly!
Ai ene!
-Ez! -Korri!
Ai ene!
-Goazen! -JP!
JP, goazen!
Goazen, Holly!
Altxa!
-Ireki atea. -Kaka! Kaka! Kaka!
Ireki ezazu!
Irekita dago, baina izotzak itxita dauka.
Mutilok! Mutilok!
-Kaka! -Kaka!
Ireki! Sartu!
Sartu!
-Holly! -Itxi ate puta hori!
Trabatu ezazu!
Kanpotik ixten da! Lagunduidazu itxita eusten!
Ondo al zaude?
Ez, odoletan blai nago.
Estutu ezazu zauria.
-Ondo dago. -Ixo une batez.
Kamera galdu dut. Aurkitu egin behar dut.
Hartu dut.
Ai ene!
Zer ikusten duzu?
Tunel bat da.
Tunel batean gaude.
Zer ikusten duzu?
Argi-etengailu bat.
Piztu!
-Badabil. -Jainkoari eskerrak!
-Atea oztopatu behar dugu. -Zer ba?
Kanpotik ixten bada, nahi dutenean sartuko dira eta.
Ez da inor sartuko. Ez dute balarik alferrik galduko.
-Demontre, Jensen… -Ikusi duzu non gauden?
Inor ez zaigu salbatzera etorriko.
Bakarrik gaude.
Badakite egun gutxi barru desidratatuta egongo garela…
…eta ez dute zertan kezkaturik.
Aski dute atea ixtea eta astebete barru itzultzea.
Irteera bat aurkitzen ez badugu.
-Ibil zaitezke? -Bai.
Kontuz.
Kaka!
Zuzen goaz.
Jensen, hurbil geratu.
Polikiago, polikiago.
-Jiratu! -Kaka! Beste tunel bat!
JP, JP…
Zer? Zer?
Zerbait sentitu dut.
Zer?
Hemen zerbait dago.
-Zatoz nire atzetik. -Hemen zerbait dago, zin dagit!
Ez dago inor, Holly.
Goazen!
Kaka!
-Zer bidetik? -Ezkerrera.
Poliki joan.
Argiak piztuta daude oraindik.
Gertu egon.
Ez gehiegi aurreratu.
Ene!
Zer da leku hau?
Laborategi bat da, ustez.
Edo zen.
Zer gertatu da hemen?
Auskalo.
Eseri. Utzi ikusten.
Itxaron…
Tori.
Erabili hau.
Min emango dizu.
Barkatu.
Atseden hartu hemen pixka batean.
Zulo bat aurkitu dut.
-Kontuz ibili. -Bai, lasai.
Begiraiozu leku honi.
Holly, zatoz hona. Begira.
-Zer da? -Bitakora-koaderno bat.
Hitz hau ezaguna dut.
-Bai? -Bai.
Askotan ikusi nuen ikerketa egiten ari nintzenean.
Zer esan nahi du?
"Borrokan hila".
Jakina.
Beste zerbait ulertzen duzu?
Datak besterik ez.
1945.
1959.
Esploradoreak hil ziren urtea.
Eta gero gelditu egiten da.
Zer? Itsasontzi bat da.
"Eldridge" da.
USS Eldridge da, Filadelfia Esperimentukoa.
Zer da Filadelfia Esperimentua?
Tira! Harri baten azpian bizi al zara?
1943an, Estatu Batuetako gobernuak esperimentu bat egin zuen ontzian.
Zer esperimentu mota?
Telegarraioa.
Ai ene!
Zurrumurruen arabera, batzuk ontziarekin bat eginik geratu ziren…
…baina inork ez du inoiz horrelako ezer ikusi.
Argazki hauek izugarri sekretuak izan behar dute.
Norbait hil lezakete honengatik.
Ai ene!
Hemendik irten behar dugu.
-Bai. -JP, mugi zaitezke?
-Ez. -Kaka!
Ez zaitut hemen utziko. Pentsa ezazu zerbait.
Irteera bat aurkitu.
Aurkitzen dudanean, neuk eramango zaitut arrastaka kanpora.
Goazen.
Ene Jesus!
Berez eratutako haitzulo bat da.
Ez du irteerarik izango. Pixka bat handituko zuten.
Espeleologoa zara orain?
Begiraiozu horri.
Indar nuklearreko zelula bat dirudi. Horregatik dago elektrizitatea.
Alexander hemen egon zen. Hemen hartuko zuen erradiazioa.
Irteera bat egongo da.
Kontuz.
Ai ene!
Bukatu da.
-Oraindik badabil. -Emadazu.
Esan dizut duela gutxi norbait egon dela hemen.
Nor da?
Militar bat.
Zergatik dago hemen?
5 estatubatuar hil nahi badituzu 50 urteko sekretu bat ezkutatzeko…
…sekretuak hor segitzen duela ziurtatuko dizun norbait bidali.
-Zer ari zara? -Gauza bat egiaztatzen.
Kaka!
Eguraldi-dorrean aurkitu genuena…
Honen mihia zen?
Nola iritsi da hara?
Zerbait atera beharko zuen kanpora.
Horregatik ez zegon atea giltzatuta.
Berarengan esperimentatzen aritu ote dira?
Askotan egiten dela esan duzu.
Ene bada!
Holly, begira bala-zuloei.
Hau ez zen laborategia, exekuzio-gela zen.
Ai Jauna!
Holly, zer da hori?
Liburu horretako soldaduetako bat dirudi.
Ez dut ulertzen.
-Jensen! -Zera horiek…
…ez dirudite normalak.
Beharbada, horri utziko zion ateratzen.
Zer arraio izan da hori?
Itxaron!
Ate hori ez zegoen itxita, ezta?
Zer da zarata hori?
Kontuz.
Zer zen hori?
JP?
Ene!
Hemen zerbait dago, Jensen.
-O, ez! -Ene!
-Hori odola al da? -Hemendik irten behar dugu.
-Zer da hori? -Ez dakit.
-Argi moduko bat? -Ez, azpikoa.
Utzi ikusten.
Kamera hau bezalakoa da. Eta badu bateria. Ea zer daukan.
-Ez grabatu! -Esaiozu kamerari!
-Joan egin behar duzue! -Gerra Hotza joan da. Lagunak gara.
Aurreratu, bateria bukatu aurretik.
Hilda dago.
Geldi!
Ea zer daukan.
-Ez grabatu! -Esaiozu kamerari!
Kaka!
Hau ezinezkoa da!
Ez, agian ez…
Gogoratu Eldridge, Filadelfiako Esperimentua.
Filadelfiatik Norfolkera telegarraiatu behar omen zuten.
-Eta? -Norfolkera iritsi behar zuen…
…Filadelfiatik irten baino 10 minutu lehenago.
Denboraren makina puta bat egin zuten?
Ez. Inork ez zekien, ez gure zientzialaririk onenek…
…ez gure gobernuak, ez haiek…
…zer gertatzen zen. Ez zekiten zertan ari ziren.
Esperimentu horiek guztiak utzi egin zituzten.
Eldridgeko eskifaia, hantxe urtuta geratu ez zirenak, erotu egin zen.
Haietako batzuek aldaketak izan zituzten…
…mutazioak…
Horrelako gauzak nola egin ditzake jendeak?
JP!
Jensen, goazen!
Goazen!
JP!
Jensen!
Zer ari zara? Zatoz hona!
-Nora joan dira? -Nire bila itzuli dira.
Ez zaituzte harrapatuko. Lasaitu zaitez.
JP!
Sabaian daude!
Jensen!
-Demontre! -Jensen!
-Nora joan da? -Ez dakit!
Hor goian daude!
-Nora joan da? -Ez dakit!
-Nora joan da? -Zoaz JPrengana!
Jensen!
Atetik irtenarazi behar dugu. Nik hori egitean, zoaz korrika!
-Korri! -Kontuz!
-Tuneletik! -Zure atzean!
Segi!
Jensen, hemendik!
Zergatik utzi digute joaten? Zergatik gelditu dira?
Ez dakit. Hilda egon behar genuke. Zergatik ez gaituzte hil?
Zer arraio da hori?
Fosil erraldoi bat dirudi.
-Zer ari dira? -Gure zain daude.
-JP! Bila joan behar natzaio… -Ezin duzu. Begira zer egin dioten.
Ate hori irekitzen badugu, gauza bera egingo digute.
Harrapatuta gaude, eta badakite. Haiek nahi dutelako gaude hemen.
-Holly, ikusten duzu? -Bai.
Berriz egizu.
-Grabatu duzu, ezta? -Bai.
Ederki.
Banekien, banekien…
-Zer? -Telegarraioa.
Izaki horiek, haien desagertzeko modua…
…ukiezin bihurtzen dira.
Beren buruak telegarraiatzen dituzte.
Baina ez ate horien tartetik.
Horregatik ixten dira kanpotik.
Lotura bat egon behar du zera horien eta leku honen artean.
Hemendik datoz.
Honen tartetik datoz.
Zentzua du…
Har-zulo erraldoi bat dirudi.
Telegarraiagailu baten modukoa.
-Nola iritsi da hona? -Ez dakit.
Mansiak, bertakoak, ehunka mila urtez egon dira hemen.
Ez dakit nola dabilen hau, baina marrazki hauek haienak izango dira.
Hortaz, haiek eraiki zuten telegarraiagailua?
Ez dakit. Haitzuloan hori aurkitu, eta marrazkiak egin zituzten, agian.
Lurretik kanpokoen teknologiaren bat izan liteke.
Arma bat egiten ariko ziren.
Eta horrelako atari gehiago baleude munduan?
Gauza hauek han barrutik aterako balira…
…horrek misterio pila argituko luke:
Eldridge, Mothmaneko agerpenak Point Pleasant-en…
Auskalo zer gehiago.
-Akabo linterna. -Kaka!
-Jensen, ez dut ezer ikusten! -Ederki. Helduidazu eskutik.
Kontuz non zapaltzen duzun.
Atearen aurrean gaude. Eskuak luzatu, eta eseri hor.
Ederki.
Gertatu da…
Zer?
Atea ireki, eta ilunpeak irentsi egin nau, nire ametsean bezala.
Tira, neska.
-Amets bat izan zen. -Barkaidazu.
Jensen, ez gara inoiz hemendik irtengo!
Barkaidazu.
Piztuta al dago kamera?
-Ez dut argia ikusten. -Bai.
Zer ba?
Gauza bat bururatu zait.
Ez hasi berriz zenbatzen. Bateria gastatuko da.
Ez.
Atea.
Zulo handiak, espazio-denboraren jarraipena…
…eta gure giza garun hutsalak erabat suntsitzea?
Hau da nire asmoa.
Begira…
Ez du kontrolik.
Ez du botoirik.
Eta horrek esan nahi du leku finko batera doala…
…edo edonora.
Edonora?
Hori da bururatzen zaidan guztia.
Baina…
…leku bat imajinatzen baduzu argi eta garbi adimenean…
…eta kontzentratu ondoren hara eramaten bazaitu?
Pentsatuko duzu: "Etxean, bai, goxo-goxo".
Horra zer.
Eta ez dugu mendiarekin bat eginik bukatuko?
Ez dakit. Ez nuke nahi.
Hemen hilko gara, Jensen.
Edo hau…
…edo haiek.
Zer egingo dugu?
Asmatu nahian nabil…
…baina egongo da leku fresko bat zure oroimenean…
…leku hurbilen bat…
…zehatz-mehatz oroituko duzun leku bat.
Mendiaren kanpoaldea.
Atearen beste aldea?
Gure oroimeneko lekurik freskoenetako bat da…
…eta orain atea itxita dagoenez…
…zera horietatik babestuko gaitu.
Beldur naiz.
"Dena ondo dago, eta egiten ari dena egin behar du bakoitzak".
Nondik dator hori?
"Hiltegia 5".
Ez dut irakurri.
Ez askatu.
Beste gorpu batzuk.
Vallik!
Aurkitu ditugu turista guztiak. Nor dira hauek?
-Urrundu! -Entzun duzu! Urrundu!
-Itxaron! -Ez dugu ezer egin!
-Lagundu egin nahi dugu. -Ondo da.
Armadak berrogeialdia ezarri du hemen zer gertatu den jakin arte.
Zoaz hirira besteekin.
Zoazte!
Zer ari zarete?
Nola jakingo dute zer gertatu den, dena mugitzen baduzue?
-Tira, Alya! -Entzuiozu…
Berak badaki zer den onena. Militarren mende dago orain egoera.
Nor diren ere ez dakizu eta!
Atseden hartu.
Ezkerrera.
Atseden hartu.
-Zer ari zarete? -Besteekin batera jarriko ditugu.
Ez, ez. Miktenko doktoreak ikusi nahiko ditu.
-Bereiz jar itzazu. -Zergatik? Besteak bezalakoak dira.
Tira, tira!
Begira zer arropa!
Ez dut honelakorik inoiz ikusi.
Eraman itzazue. Azkar!
Kakoetatik zintzilika itzazue!
-Nor dira? -Dyatloven taldekoak, beharbada.
-Etorri izan ez balira, hobe. -Hor konpon.
Goazen hemendik.
Ez zait leku hau batere gustatzen. Hotzikarak eragiten dizkit.
2013an, munduko zientzialari nagusiek…
…ez dakite esaten zer gertatu zitzaion Dyatloven taldeari.
Baina batzuek uste dutenez, erantzunak han daude…
…elurraren eta arrokaren azpian, nork aurkituko zain…
DYATLOV PASABIDEKO GERTAKIZUNA
ITZULPENA - AZPITITULUAK: Jon Muñoz