Denetik idazten dut, denetik irakurtzen dut. Paxtuneraz eta darieraz.
Gauza ederrak saltzen ditut.
Emakume bati zerbitzatzen ikusi dizut.
- Neure begiekin ikusi dut. - Ez, nik...
Ikusi egin zaitut!
Denetik irakurtzen dut, denetik idazten dut. Gauza ederrak saltzen ditut.
Parvana.
Geratzen zaigun gauza baliotsu bakarra da.
Ez dut inoiz jantzi. Ezta behin ere.
Non jantzi behar zenuen ba, Parvana?
- Jarrai dezagun zure ikasketekin, ados? - Bai, aita.
Zer dakizu Zetaren Ibilbideari buruz?
Zetaren Ibilbidea...
Aita, ez dut ezer gogoratzen Zetaren Ibilbideari buruz.
Eta istorio bat balitz bezala hartzen badugu?
Istorioak gure bihotzean geratzen dira, beste ezer geratzen ez denean.
Gure herriak beti kontatu izan ditu istorioak, hasieratik,
Partia eta Khorasan ginenetik.
Hindu Kush mendietako herrialde apurtua,
iparraldeko basamortuen begi kartsuek kiskalia.
Lur beltzak eta gailur izoztuak,
gure herrialdea munstro baten hezurdura harritua zen.
Ariana ginen, zintzoen eta ohoretsuen herrialdea.
Bidegurutzea ginen
ekialdetik mendebaldera merkantziak zeramatzatenentzat.
Izarrak aztertuz, ordena ikusi genuen kaosaren erdian.
Zientzialariak, filosofoak eta ipuin-kontalariak ginen.
Galderek erantzunak bilatzen zituzten, eta gero galdera gehiago.
Unibertsoan zer toki geneukan ulertzen hasi ginen.
Baina elkarren aurka borrokatzen zuten inperioen ertzetan geunden,
eta behin eta berriz aldatu zituzten mugak milaka urteren barruan.
Agintari boteretsu horien artetik sortu zen Ziro Handia, Persiakoa.
Gero Alexandro Handia, Mazedoniakoa.
Gero Maurya Inperioa, Gengis Khan,
eta horrela gainerakoak.
Aldi oro, odola isurtzen zen
eta, aldi oro, batzuk bizirik irteten ziren.
Patroi bera errepikatzen zen, behin eta berriz.
Gaztea nintzenean, Parvana,
bakea ezagutu nuen, hemen, hiri honetan.
Haurrak eskolara joaten ziren, emakumeak unibertsitatera.
Inperio guztiak gutaz ahaztu ziren.
Aldi batez, behintzat.
Baina ez zuen asko iraun.
Lurra hauskor bihurtu zen gure oinen azpian,
ez zen inoiz segurua.
Lehenik, estatu-kolpea egon zen, gero, inbasioa,
gero, gerra zibila.
Kaos horretan, batzuek ordena berrezar zezaketenengana jo zuten.
Baina garesti atera zitzaigun.
Duintasun berezi bat erabaki dugu emakumeentzat.
Emakumeek ez dute irten behar, ez eta premiarik gabe arreta deitu ere.
Emakume batek bere burua erakusten badu, xaria islamikoak madarikatuko du...
Dena aldatzen da, Parvana.
Istorioek gogorarazten digute.
Parvana?
- Entzuten ari al zinen? - Bai, aita.
Hitz egidazu gure arbaso nomadei
eta haien urrezko mendiei buruz.
Ea ba.
Duela 2000 urte...
Bai...
Duela 2000 urte...
bazen Baktriako printzesa bat
- eta koroa bat zeukan. - Eta?
Eta?
- Parvana? - Alde!
Urrundu nire gauzetatik! Alde!
Joateko esan dizut, txakur tentela.
Zertan ari zara?
Zergatik egin du oihu neskatoak?
- Haurra besterik ez da, ez da ezer gertatzen. - Arreta deitzen ari da!
Etxean egon beharko luke, eta ez merkatuan, bere burua erakusten.
Ez dut semerik, haurtxo bat besterik ez.
- Alabaren laguntza behar dut... - Jarri zutik.
- Ni... - Zutik jartzeko esan dizut!
- Ezagutzen zaitut. - Bai, Idrees.
Zure irakaslea izan nintzen. Ikasle ona zinen.
Baliorik gabeko gauzak irakatsi zenizkidan.
Talibanekin elkartu naiz eta Islamaren etsaien aurka borrokatzen dut!
Etsaia banaiz, nire bekatuengatik,
Jainkoak hanka bat kendu dit, jada.
Niri arpa jotzen, zaharra?
Hanka gerran galdu nuen, elkarrekin borrokatu genuen horretan.
- Zenbat urte ditu neskatoak? - Idrees...
- Haurra da. - Ezkontzeko adina du.
Laster emaztea bilatu behar dut.
Ezkontzeko hitza emana du.
Behar bezala estali dadila!
Ez zenioke gehiago begiratu beharko.
- Zer esan duzu? - Ez begiratzeko gehiago nire alabari.
- Hil zaitzaten lor dezaket! - Idrees...
- Kontuz ibili zer esaten duzun. - Nahikoa da, goazen.
Ondo zaude?
Bai, aita.
Hau da nire neska.
Goazen etxera.
Parvana!
Mutil horri esan diozu ezkontzeko hitza emana nuela.
Ezkondu egingo al naiz?
Jakina ezetz, haurra zara eta.
Jolas zaitezen nahi dut, eta istorioak kontatu nahi dizkizut.
Handia naiz horretarako.
Handiegia istorioak entzuteko? Beti gustatu izan zaizkizu.
Zertarako balio dute?
Amarekin hitz egingo dut, eta konponduko dugu.
Ez kontatu soinekoarena.
Eta ez dut inoiz entzungo nola amaitzen den.
- Nola amaitzen den zer? - Ezer ez, ama.
Ez dugu salduko Parvanaren soineko ona.
Ez nuen hori esan nahi.
Dirua behar dugu.
Itxaron dezagun apur bat. Negozioa suspertuko da.
Hala balitz, ez genuke saldu beharko.
Baina zerua urrun dago eta lurra gogorra da. Saldu egin beharko dugu.
Istorio bat afaldu aurretik?
Eta soinekoaz ahaztuko gara, oraingoz.
Agian Parvanak zerbait irakurri nahi digu.
Orain ez, ama, nekatuta nago.
Dagoeneko haurra ez dela esan dit.
Eta ez zaizkiola ipuinak gustatzen.
Ez izan hazteko presarik, maitea.
Agian dena ez da uste duzun modukoa.
Ez daukagu urik. Ez duzu nahikoa ekarri gaur goizean.
Ontzi erdi dago, ate ondoan.
Ura ekartzeko bezain gaztea nintzenean, ontziak ez zeuden inoiz...
- ...hutsik. - Geldi.
Afalostean ur gehiagoren bila joan,
edo bestela Zakiren pixoihal zikinak garbituko dituzu.
- Zer moduz zaude? - Orain hobeto, etorri zarelako.
Ilea gutxiago garbituko bazenu, ez litzateke hain azkar amaituko.
Parvana...
Errespetatu beharko zenuke.
Jan ezazue zerbait.
Gauzak hobeto ikusten dira, sabela beteta dagoenean.
Bai, ama.
Zaki, itxaron, mahukak igoko dizkizut.
Ez, ama.
Horrela. Kito.
Ez jan mahaspasa guztiak, Parvana.
Utzi batzuk Zakiri.
Zergatik ez diozu zure kokotseko mahaspasa handi hori ematen, Soraya?
Hara, ez da mahaspasa. Orin iletsua da.
Parvana, barkamena eskatu Sorayari.
Parvana.
Hemen dago!
Ikusi dut!
Emakumeak badaude, estal daitezela!
Gizon hori da, Islamaren etsaia!
Liburu debekatuak dauzka eta emakumeei irakasteko erabiltzen ditu.
Aita!
Ez ezazue eraman!
Nora daramate?
Espetxera.
Eskarmentu ona emango diote Pul-e-Charki espetxean.
Aita, aita!
Ama...
lanpara pitz dezaket?
Isilik egon, Parvana, Zaki esnatuko duzu eta.
Baina aita askatzen badute, argia beharko du etxea aurkitzeko.
Nola itzuliko da? Ez dauka bere makila ere.
Ez. Jarraitu lotan.
Dena ondo aterako da.
Nola dakizu, ama?
- Nola dakizu? - Isilik egon, Parvana.
Nahiko kezkatuta dago, lehendik ere.
E, Zaki, geldi!
Jaiki, Parvana.
Zergatik? Zer gertatzen da?
Aitaren bila goaz.
Pul-e-Charki espetxean egongo zela esan zuten. Hara goaz.
Ezin dugu aita gabe atera.
Soraya gutun bat idazten ari da espetxeko zuzendariari
Nurallah aska dezaten eskatzeko.
Hori eman diezaieket, behintzat.
Debekatuta dago.
Agian ez dugu arazorik izango, arreta deitzen ez badugu.
- Baina ezin dugu... - Goazen, Parvana.
Hartu aitaren makila. Ba goaz.
Aizu!
Salam. Esango zenidake nondik joan naitekeen Pul-e-Charkira?
Salam.
Ekialdera, ibaia igarota.
- Baina oso urrun dago. - Eskerrik asko, jauna.
Entzun, joan zaitez alde zaharretik, inork ez atzemateko.
Zergatik zaudete bakarrik kalean?
- Non da zure senarra? - Ez nuen beste aukerarik.
Ezin zara kanpoan egon, zure senarra edo anaia zurekin ez badoa.
Badakit...
Ulertu duzu?
- Protestatzeko oharra dakarkit... - Zoaz etxera!
- Ez. - Nola ezetz?
Hau nire senarra da. Atzo gauean atxilotu zuten, frogarik gabe.
Argazkiak debekatuta daude!
- Ez daukat inor etxean. - Ez argazkirik erakutsi niri.
Zoaz etxera!
Ez duzu zer eginik hemen. Ulertu duzu?
Zoaz! Berehala!
Iraina zara, zure senarrarentzat eta zure arrazarentzat!
- Zer gertatu den jakin behar dut... - Zaude isilik!
Espetxera joateak ez du ezer aldatuko.
Iskanbila sortzen baduzu, zure senarra zigortuko dute, zure atrebentziagatik.
Eta berriz hemen bakarrik aurkitzen bazaitut, atxilotu egingo zaitut.
Orain, zoaz.
Ama...
Eraman nazazu etxera.
Joan ur bila, Parvana. Ez zaigu geratzen eta.
Goazen.
Zertan zabiltza?
Zoaz, ikusi egingo zaituzte!
Geldi!
Nora joan da mutila? Ikusi duzu?
Ikusi duzu?
Ahaztu neskatoa!
Parvana, ontzi erdia besterik ez da.
- Ezin zenuen osorik bete? - Zaki!
- Ez ezazu esnatu. - Isilik egon, Zaki.
Lasaitu ezazu, Parvana. Konta iezaiozu ipuin bat.
Behin batean, duela asko,
herrixka bat zegoen Hindu Kush mendien magalean.
Entzun. Herritarrek hazi baliotsuak metatu zituzten.
Eta dantzan, abesten, barrez eta jaten ari ziren.
Denak zoriontsu ziren.
Batez ere mutiko bat.
Inork baino gehiago dantzatzen, abesten, barre egiten eta jaten zuen.
Herritarrak dantzan, abesten, barrez eta jaten ari ziren bitartean,
munstroak etorri ziren.
Munstroek astoak izutu eta zuhaitzak jan zituzten.
Herriko gauzarik baliotsuena lapurtu zuten.
Hurrengo urteko uztarako haziak.
Hindu Kush mendietara itzuli ziren. Han nagusia zuten zain,
Elefante Errege beldurgarria. Letaginak beharrean arantzak zituen.
Ama...
Jan, mesedez, ama.
Hobeto egongo zara sabela beteta.
Ez da ia janaririk geratzen.
Merkatura joango naiz.
100 afgani.
Salam.
Zenbat balio dute sei sagarrek?
Salam, neskato, ezin zaitut zerbitzatu.
Baina, jauna... sei sagar salduko zenizkidake?
- Zure aitak erosi behar du janaria. - Eraman egin zuten.
Sentitzen dut. Zatoz geroago.
- Baina badakizu... - Salam.
Kilo bat arroz salduko zenidake?
- Salam. - Aizu!
Neskato! Geldi!
Gelditzeko esan dizut!
Zoaz etxera!
- Poltsa erori zait. - Zaude isilik.
- Dirua galdu dut. - Bota burua atzera.
- Ur bila joan naiteke. - Ez kezkatu horretaz orain.
Naan bat gorde dizut.
Berotu egingo dizut, gozoago egoteko, ados?
- Zer egingo dugu? - Ez dakit.
Agian, goiz joaten banaiz, jendez bete aurretik...
Ez da ongi aterako, Parvana.
Saltzaileak ez dira istilutan sartuko, zu zerbitzatzeko.
Amak lehengusu batzuk ditu Mazar-e-Sharifen.
Laguntza eska diezaieket.
Ez ditugu ezagutzen.
Nola dakizu lagunduko digutela?
Orain behar dugu janaria.
Zure anaiaren arropa da.
Handia izango duzu, baina konpon dezakegu.
Mutila dirudit?
Sulaymanen antza duzu.
Sekulako antza.
Mutil ona zen.
Ez zen zu orain baino askoz ere zaharragoa.
Dena ondo doa, ama.
Parvana merkatura doa janaria eta ura erostera.
Modu bakarra da, ama. Ez zaigu ezer geratzen.
- Hori esan nuen nik, baina... - Salam.
Salam. Barkatu. Salam.
Salam! Sartu, mutiko.
Ez dizut haraino eramango.
Esan.
Kilo bat arroz, kilo erdi dilista eta mahaspasa batzuk nahi ditut.
Batzuk? Asmatu egin behar al dut?
Bai.
Mutiko hau ez da oso azkarra.
Burdin txarretik, ezpata kamutsak.
Begira, irribarrez dago.
Ez daki iseka egiten ari garenik ere.
Eskerrik asko, eskerrik asko, benetan.
Tea isurtzen ari zara.
Barkatu, osaba.
Nor zara eta zergatik ari zara niri begira?
Zein da zure izena? Nonbaitetik ezagutzen zaitut.
- Ez, ez nintzen... - Zer ez zinen?
Ez nauzu ezagutzen.
- Bai, ezagutzen zaitut. - Ez.
Ezagutzen zaitut! Parvana zara!
- Ez. - Shauzia naiz, gogoratzen? Eskolatik.
- Shauzia? - Nik ere ile luzea neukan.
Ez esan inori. Tori zure txanoa.
Mutilen izena behar duzu, deitzen dizutenean ez zalantza egiteko.
Nik orain Deliwar izena dut.
«Ausarta» esan nahi du.
Joan egin behar dut. Pozten naiz zu ikusteaz.
Deliwar.
Ama, eseri, mesedez.
Isildeia hasiko da laster. Zergatik ez da itzuli?
Ondo egongo da...
Norbait gose da?
Parvana, Ala handiak etxera ekarri zaitu.
Ama, naana zapaltzen ari zara.
Usain zoragarria dauka, Parvana.
Zaki...
Ni naiz, ikusten?
Zuretzat erosi ditut.
Ur bila joaten bazara, itzuli zarenerako ohitu da.
Baina nekatuta nago.
Zoaz azkar, laster hasiko da-eta isildeia.
Haren antz handia duzu.
Kendu Sulaymanen arropa, zikindu aurretik.
Dagoeneko zikina dago.
Zer?
Elefantearen istorioa kontatzen jarrai dezazun nahi du.
Elefantea.
Tira...
Hindu Kush mendien magaleko herrixkan,
herritarrek malko saminak isuri zituzten.
Ez zekiten zer egin hazi-poltsa baliotsua gabe.
Ez zeukaten zer landatu udaberrian,
eta ez zuten zer jan izango, neguan.
Baina mutikoak ez zituen malko saminak isuri.
Mendietara begiratu eta oihu egin zuen.
Ez nauzu izutzen,
arantzaz betetako elefante errege handi eta maltzur hori!
Beno, agian beldur pixka bat bazuen.
Malko saminak isuri zituzten herritarrei esan zien
haziekin itzuliko zela, udaberria heldu aurretik.
Haziekin itzuliko naiz, udaberria heldu aurretik.
Baina barre egin zuten.
Barre egin zuten, mutikoa zelako,
ez zelako gerlari handia.
Baina mutikoak emandako hitza errepikatu zuen.
Haziekin itzuliko naiz, udaberria heldu aurretik.
Eta Elefante Erregearen marrua entzuten zen tokirantz joan zen.
Ama,
orain, mutila naizenez, aitaren bila joan gaitezke espetxera.
Ezin dugu hori egin, Parvana.
- Zergatik ez? - Ez da hain erraza.
Saiatu behar gara.
- Ezin dugu ezer egin. - Ez da egia.
Isilik egon, Parvana, ama mintzen ari zara.
Aizu, gelditzeko esan dizut! Zergatik zoaz korrika?
Eta zure burka? Zergatik zaude horrela jantzita, kale erdian?
Nire senarrak eraman du nire burka eta...
sendagaiak erosi behar ditut.
Neskatoa da, eta haurtxoa ere neskatoa da.
Zure senarra zigortu beharko lukete.
Gelditu barruan, zure tokia hori da eta!
Deliwar.
Deliwar!
Orain gogoratzen duzu zure izena?
Uste dut ezin dudala horrela jarraitu.
Lastima, ondo datorkit laguntza.
- Gauza bat ikusi dut. - Zer nahi duzu esatea?
Lagundu egin behar nien.
Jipoitu egingo zintuzten.
Baina ez naiz mutila.
Ez zara mutila, ez zara neska.
Erretilu honek asko pisatzen dut eta laguntza behar dut. Lagunduko didazu?
Hatz egidazu sudurrean, azkar. Bestela, soka apurtuko da.
Hobeto.
- Aatish. - Zer?
Nire izena gogoratu dut. Aatish da.
- Hori ez da izen bat. - «Sua» esan nahi du.
Badakit zer esan nahi duen, baina ez da izen bat.
Niri ongi doakit.
Aatish deituko dizut, orduan.
Mutila zarenean, nahi duzun tokira joan zaitezke, Aatish Khan.
Nora zoaz?
Ikusiko duzu.
Eta jarraitzen bagaituzte?
Hemen lan egitearen plantak egiten ditut.
Sinesten duzula badirudi, haiek ere sinetsi egingo dute.
Ikusten? Garbitzaileak gara.
Zeren zain zaude? Guk ez badugu jaten, saguek jango dute.
Nire aita ikustera joan nahi dut, baina ez dakit nola.
Hartu nire aita, nahi baduzu. Nik ez dut nahi.
Nirea espetxera eraman zuten eta ez dut haren berririk.
- Ez dizute ikusten utziko. - Baina orain mutila naiz.
Ez da ezer aldatzen. Askatu edo ez askatu, ezin duzu ezer egin.
Hori ez dakizu.
Sentitzen dut. Baina horrela da.
Agian bada modu bat, baina diru asko behar duzu.
Zertarako?
Gauza asko lor daitezke eroskeriaren bidez. Asko!
Denetik idazten dut, denetik irakurtzen dut.
Paxtuneraz eta darieraz. Gauza zoragarriak salgai.
Denetik idazten dut, denetik irakurtzen dut.
Eta lehen hemen zegoen gizona?
Galdera erraza da.
Ez al dakizu?
Nola jakin behar dut ba? Non dago?
- Mazar-e-Sharifera joan zen. - Eta zu zer zara harena?
Haren iloba naiz. Aatish.
Irakurtzen badakizu?
Irakurtzeko zerbait daukazu? Paxtuneraz eta darieraz irakurtzen dakit.
Irakurri hau.
Ea ona zaren.
Tira, atera ezazu gutun-azaletik.
«Razaq maitea».
Ozenago, edo beste nonbaitera eramango dut.
«Razaq maitea, espero dut eskutitz hau Kabulera iristea.
Berri txarrak ditut.
Sentitzen dut, baina Hala Begum hil da, bere ahizparen ezkontzara zihoala.
Hala zeraman autobusak mina bat zapaldu zuen.
Zauri oso larriak zituen eta ordu batzuk geroago hil zen.
Hunkituta egongo zara, baina Halarekin hitz egin nuen azkeneko aldian
berarekin oso ona zinela esan zidan.
Alak bedeinka zaitzala, zure bidean gidatu eta kemena eman diezazula».
Sentitzen dut.
Hemen dago nire neskatoa, Kabuleko hauts guztiaren azpian.
Parvana, zer eman diozu Zakiri?
- Gozoki bat. - Gozoki bat?
Handia da, ito egin daiteke.
Utz ezazu, Soraya, utz iezaiozu gozatzen.
Jarraitu istorioa kontatzen, Parvana, Zakirentzat.
Mutil hori zegoen,
bere bizilagunei hazi baliotsuak ekarriko zituela agindu ziena.
- Elefantea, elefantea. - Bai.
Eta elefantea.
Gau hartan, mutilak pinudia gurutzatu zuen, mendira iritsi arte,
Elefante Erregeari aurre egiteko.
Zerbait zuen atzetik, gau ilunean,
baina beldur zen eta ez zuen atzera begiratu.
Korrika hasi zen eta atzetik zuen gauzak ere korri egin zuen.
Mutilak azkarrago egin zuen korri eta jazarleak ere bai.
Deabru ezezagunak atzetik zituela egin zuen korri
gehiago ezin zuen arte.
Muino batetik behera erori zen.
Behera...
Lehengusu maitea,
urte asko dira ez dugula hitz egiten.
Nire senarra atxilotu dutela esateko idazten dizut.
Ez didate esan noiz askatuko duten, askatzen badute.
Nire familia oso egoera larrian dago eta zure laguntza behar dut.
Nire alaba nagusia ezkontzeko adinean dago.
Mesedez, onar ezazu zure seme Ajmalen neskalaguntzat.
Mesedez,
atera iezaguzu Kabuletik, bizirauteko aukera izan dezagun.
Ez gara zama izango zuretzat.
Trebeak eta azkarrak gara eta ez dugu gauza handirik behar.
Alak bedeinka zaitzala.
Fattema.
Denetik idazten dut, denetik irakurtzen dut!
Denetik idazten dut...
Zenbat eskatzen duzu soinekoaren truke?
- Salam. Eskuz egina dago. - Zenbat?
- 3.000. - Ez izan inozoa.
- 300 emango dizut. - 2.000.
Mazar-e-Sharifen egina dago, eskuz.
Zure alaba oso pozik egongo da soineko zoragarri honekin.
Nire emaztea da.
1.500. Ikusten nola distiratzen duen?
Hemen dituzu mila.
- Zenbat irabazi duzu? - Mila.
Nahikoa izango da eskupeko on bat emateko.
- Benetan? - Seguru baietz.
Nik ere aurrezten dut.
Dirua gordetzen dut, aitak ez ikusteko, eta dezente daukat, jada.
Ikusten?
Ez naiz hemen egongo betirako.
- Egon zara inoiz itsasoan? - Ez.
Ni ere ez,
baina entzun dut ilargiak ura hondartzara bultzatzen duela
behin eta berriz.
Hori ikustera joan nahi dut.
Oinak harea berotan jarri eta urak freskatu ditzan nahi dut.
Eta zure aita? Ez al du zure beharra?
Seme ona naiz.
Baina hura ez da aita ona.
Zer egingo duzu itsaso ondoan?
Gauzak erosi eta saldu, orain bezala, baina niretzat.
Batzuk itsasertzera joaten dira, egonean egotera.
Han daude, itsasora begira, eguzkitako betaurrekoekin, edo igerian, urpekoekin.
Gauza horiek salduko nizkieke.
Itxura ona dauka, Deliwar. Agian zurekin joango naiz.
- Nora zoaz? - Opa iezadazu zortea.
Zergatik zatoz hain goiz?
- Ogia eta mahaspasak dakarzkit Zakirentzat. - Zertan zabiltza, Parvana?
- Aitaren bila noa. - Ez.
- Banoa. - Eta isildeia?
Banoa, ezin nauzu gelditu.
Amak asko jasan behar izan du, orain zuk horrelako ergelkeria egiteko.
- Aurkitu egin behar dut. - Parvana, Parvana!
Barkatu!
Salam.
- Kaixo! Barkatu! - Zer nahi duzu?
Zer nahi duzun galdetu dizut.
- Nire aita ikusi nahi dut. - Nor da?
Nire aita, Nurallah Alizai.
- Duela bi aste ekarri zuten. - Alde hemendik.
Dirua daukat, 1000 afgani.
- Laguntzen badidazu emango dizkizut. - Zertan zabiltza?
Ezertan ez, ume batez libratzen.
Ireki, mesedez.
Nire aita ikusi behar dut. Ikusi egin behar dut.
Orain ospa, ez baduzu beste bat nahi.
Esaten dute ez duela beti euria egiten, trumoia jotzen duenean.
Mutikoaren berri izan genuen azkeneko aldian, erori egin zen.
Muinotik behera erori zen, eta lozorroan sartu zen.
Baina ez zegoen dena galduta.
Andre zahar batek aurkitu zuen.
Danbor bat zeukan.
Danbor magiko bat. Hain ederra zen haren soinua
non mutikoaren bihotza esnatu egin baitzen.
Andreak bazekien misio batean zegoela eta galdetu egin zion.
Zeren bila zabiltza?
Bada, Elefante Errege izugarriak bere jaguarrak bidali zituen lapurtzera...
Inork ez du inoiz Elefante Erregea garaitu.
Badakit.
Zergatik uste duzu zuk garaituko duzula?
Garaitu egin behar dut, besterik gabe. Hori da dena.
Hori ez da erantzun ona.
Alabaina, emakumeak esan zion hiru gauza aurkitu behar zituela,
distiratzen zuen zerbait,
harrapatzen zuen zerbait
eta lasaitzen zuen zerbait.
Orduan soilik garaituko zuen Elefante Erregea.
Emazkidazu, mesedez.
Nik ez dauzkat. Bilatu egin behar dituzu.
Eta bizkor. Haziak ez badira laster landatzen, ez da uztarik egongo.
- Bai, badakit. - Ekialdera joateko esan zion.
Ekialdea beste aldean dago.
Baina mutikoak zerbait zuen atzetik,
eta oraindik ezin zion aurre egin.
- Ez zuen dirua hartu? - Uste dut eroskeriak ez duela funtzionatzen.
Ez, ez zen nahikoa, nonbait.
Agian irainduta sentitu zen.
Gehiago aurreztu eta azkarragoa izan beharko duzu.
Nik izan behar al dut azkarragoa?
Entzun dut gizon batek ongi ordaintzen dituela lan txikiak.
Goazen!
Jauna, lanera gatoz.
Eta zu zara...?
Deliwar naiz, eta hau Aatish. Anaiak gara.
Zer izen da Aatish?
- Ez dakit. Galdetu gure aitari. - Non dago zuen aita?
Errusiarrek erail zuten.
- Edozein lan egin dezakegu. - Bidezko prezio baten truke.
- Hau da azkena. - Non gaude?
Ordua da. Ez zarete oso indartsuak, mutilak.
Esan duzuna baino gehiago zen.
Hemen duzue, orain alde.
Esan duzun guztia egin dugu.
Itxoin! Bueltan eramango gintuzula esan diguzu.
Ez naiz taxia, konpon zaitezte itzultzeko.
Berandu noa, kamioia kargatzen asko luzatu zaretelako.
Itxoin!
Atseden pixka bat hartu behar dut.
Ez atera bidetik. Minak egon daitezke.
Ez da nahikoa. Lan hobeak behar ditugu.
Zer, adibidez?
Adreiluak egitea ondo ordainduta dago. Baina lan gogorra da.
Indartsuagoa izan nahiko nuke.
Anaia zaharrago bat duzu, ez?
Sorbaldan eramaten zintuen eskolara. Nola du izena?
Sulayman.
Hil egin zen.
Nola? Gaixotasun batekin?
- Ez dakit. - Zure amak esango zizun ba.
Ez du hortaz hitz egiten, ados?
Ados.
E, begira zer daukadan.
Nire aitak bere gauzak gordetzen dituen kutxan aurkitu nuen.
Nola izan daiteke ura hain urdina?
Oso polita da.
Denetik idazten dut, denetik irakurtzen dut.
Ez nizun ordaindu, aurrekoan. Zenbat zor dizut?
Ez da ezer.
Ez al duzu kobratzen berri txarrak direnean?
Nork irakatsi zizun irakurtzen? Irakasle elbarri hark?
Bai, nire osabak.
- Idatzi ere, ondo idazten al duzu? - Bai.
Tori.
Gorde egin nuen, badaezpada.
Erakutsi non jartzen duen bere izena.
Non jartzen duen «Hala».
Hemen. Ikusten?
Hala.
Badakizu zer esan nahi duen?
Ez.
Batzuetan, gau argietan, ilargia begiratzean,
silueta distiratsua ikus daiteke inguruan.
Silueta horri halo deitzen zaio.
Nire emaztea argi hori bezala deitzen zen.
- Tori. - Gehiegi da.
Ez kontra egin niri.
Eskerrik asko.
Geldi, Zaki. Tiratuko al dizut nik zuretik?
Isildu ezazu. Lo egin nahi dut.
Zer arazo duzu?
Zergatik ez diozu istorio bat kontatzen?
Guztioi gustatuko litzaiguke.
Beno, Zaki, jakin nahi duzu zer gertatu zitzaion mutilari?
Bai, bai, eta elefanteari.
Mutilak korri eta korri egin zuen...
bihotza bizkortzen zitzaion, beldurragatik.
Eta atzetik zuena ez zen gelditzen.
Mutila zuhaitz baten atzean ezkutatu zen eta kemena izan arte itxaron zuen.
Andre zahar bat ahuntz bat jezten saiatzen ari zen
baina min handia zuen bizkarrean.
Min handia dut bizkarrean.
Mutilak, errukiz, zuhaitz baten itzalpean atseden hartzeko esan zion,
berak jetziko zuela.
Eseri zuhaitzaren itzalpean eta nik jetziko dut.
Ahuntza jezten amaitu zuenean,
andre zaharrak esne epel pixka bat eman zion.
Sekula edan zuen esnerik onena zen
eta emakumea zoriondu zuen, zituen ahuntzengatik.
Zure ahuntzak oso eskuzabalak dira.
Trukean, andreak ispilu bat oparitu zion.
Ikusi duzu nola distiratzen duen?
Mutila oso pozik zegoen ispiluarekin,
baina, begiratzean, atzetik zuen gauzaren isla ikusi zuen.
Zertan zabiltza, ama?
Sorayaren arropa ona prestatzen.
Merkatuan salduko al dut?
Parvana, lotarako ordua da.
Peshawarera iristeko modua bilatu behar dut
eta hortik jarraituko nuke, nolabait.
Uste dut Goako hondartza batean
turistak oso aberatsak direla.
Hala balitz, nire harri urdinak erosi ahalko lituzkete
eta nire negozioa hasiko nuke, eta nirekin etorri zintezke.
Aita aurkitzen dudanean.
Aita aurkitzen duzunean.
- 100. - 85 emango dizut.
- 90. - 82.
Laurogeita bost eta tratua eginda..
Laurogeita bost eta mahats-mordo bat, eta tratua eginda.
Gehiegi sakatzen duzu bolaluma, baina letra ona duzu.
Leunago saiatzen bazara, errazago izango da.
Itxaron pixka bat!
Zer duzu, mutiko?
Hemen esertzen zen gizonaz galdetu zenidan.
- Irakaslea. - Zure osaba?
Ez zen Mazar-e-Sharifera joan.
Espetxera eraman zuten, baina ez zuen ezer txarrik egin.
- Nora? - Zer?
- Zein espetxera? - Pul-e-Charkira.
Zenbait aste igaro dira eta nire familiak ez du haren berririk.
Zoaz espetxera asteazkenean.
Hitz egin Roshanekin, nire lehengusua da.
Esan Razaqek bidali zaituela, eta lagunduko zaitu, ahal badu.
Deliwar!
Horrela lan eginda, andre zaharra izango naiz itsasora joaterako.
Edo gizon zaharra.
Eseri eta hartu atseden, Deliwar,
eta istorio bat kontatuko dizut.
- Istorio bat? - Bai, istorio bat.
Behin batean, duela asko,
mutiko batek bere herriari lapurtu zizkioten haziak itzuli behar zituen.
Istorio alaia edo tristea da?
Itxaron eta ikusiko duzu.
Esan zioten hiru gauza behar zituela Elefante Erregea garaitzeko.
Distiratzen zuen zerbait, harrapatzen zuen zerbait eta...
Zuek biok, zatozte!
Goazen!
Mutil hori ezagutzen dut.
Bizkor, zatozte! Tira!
Hobe dugu obeditu.
Mugitu, alferrak!
Hauek al dira langile berriak?
Ez al duzue mingainik? Ergelak zarete?
Idreesek borroka txiki bat iradoki du...
niretzat lan egin dezakezuen ikusteko.
Eserita zeundela ikusi dut, lanean beharrean.
Geldi, Idrees, egidazu tea.
Ikus dezagun zein ahula zaren, txiki.
Ezin du besoa altxatu ere!
Jaiki eta egiguzu tea.
Osaba! Langile berriak behar dituzu.
Hauek ez dira onak.
Nahikoa da, Idrees, utzi bakean haurrak.
Pixka bat gordinak daude...
Ezagutzen zaitut.
Irakaslearen alab...
Idrees, ekarri erriflea!
Ekartzeko erriflea!
Irten!
Idrees, hasi da. Mendebaldera goaz.
Berehala joan behar dugu.
Badakit nor zaren! Entzun duzu?
Igo, goazen!
Oraintxe bertan, koldar hori!
Borrokatu nahi duzu?
Hau da zure aukera.
Han gizonduko zara.
Joan da.
Eta itzultzen bada?
Zortea izango luke.
Non gaude?
Hona etorri nintzen behin, ihes egin ondoren.
Uste dut bidea txikitu egin dela, edo ni hazi naiz.
Zaharra dirudi.
Zapata bat galdu dut.
Eta nik txanoa, baina uste dut kanpoan dagoela.
Zergatik jo duzu?
Nire aita eraman zutenetako bat zen.
Hitz egidazu mutilaz.
- Zer mutil? - Istoriokoa.
Mutila hotzak zegoen.
Eguzkia zeruan egon arren ez zuen berorik ematen.
Baina txano beroa eta beroki handia zituen.
Ez!
Dagoeneko lortu zuen hiru gauzetako bat.
Distira egiten zuen ispilua.
Baina bere burua ispiluan begiratzean, zerbait ikusi zuen atzean,
zerbait izugarria.
- Zaldi bat. - Ez, Shauzia, ez zen zaldi bat.
Bai, zaldi zahar bat.
Hezurrek talka egiten zioten ibiltzean. Ez zuen beldurrik ematen.
Ados, mutilari pena eman zion eta belar ondua eman zion...
Eta zoriontsu izan ziren, betirako.
Istorioaren erdian gaude, ez amaieran!
Harrian zulatutako ate batetik gizon biribil bat atera zen.
Laster hilko den zaldi batean xahutu duzu nire belarra!
Gizon biribilak putzu zahar batera bota zuen mutila.
Behean esmeraldak zeuden,
eta igo zitzan nahi zuen gizonak, belarraren ordainetan.
Esmeraldak ekarriko dizkidazu!
- Nola izena du? - Gizon biribilak?
Ez, mutilak.
Ezin duzu mutil baten istorioa kontatu, haren izena esan gabe.
Jar iezaiozu izena, edo nik jarriko diot.
Sulayman.
Sulayman izena du.
Izen polita da.
Sulayman putzuaren hondoan zegoen.
Bat-batean, hiru eskeleto ikusi zituen.
Bakoitzak esmeralda bat zuen esku hezurtsuan.
Oihu egin zuen, laguntza eske.
Lagundu!
Zaldi zaharrak goitik begiratu zion.
Baina zaldiak aparteko zerbait egin zuen.
Munduko animalia guztien ahotsaz egin zuen irrintzi.
Sulayman goraino igo zen
eta eskerrak eman zizkion zaldiari, bizia salbatu ziolako.
Eskerrik asko bizia salbatzeagatik.
Sulaymanek hiru esmeralda zituen eta janaria eskatu zuen trukean.
Gose zen.
Baina gizona zekena zen.
Arrantza-sare bat bota eta bere janaria bilatzeko esan zion.
Horixe behar zuen Sulaymanek.
Harrapatzen zuen zerbait.
Baina Sulayman joan zenean
hiru eskeletoak atera ziren esmeraldetatik
eta gizona izutu zuten, mendeku hartzeko,
haren erruz galdu baitzuten bizia.
Sulaymanek eta zaldiak mendira bidean jarraitu zuten,
baina zaldia gero eta motelago zihoan.
Atseden hartu behar zuen oso-oso zaharra zelako.
Sulaymanek aterpea eraiki eta itxaroteko eskatu zion.
Zaldia kexatu egin zen,
baina Sulaymanek bazekien bakarrik egin behar ziola aurre Elefante Erregeari.
Ikusiko dugu elkar, zaldi zahar hori.
Eta bakarrik jarraitu zuen.
Bihar asteazkena da.
Hara itzuliko naiz,
espetxera.
Aita ikusten utzi beharko didate.
Hemendik aurrera etxean geratuko zara. Arriskutsuegia da.
Ez, ama. Kanpoan ondo konpontzen gara.
- Gara? - Deliwar eta ni.
Hura ere neska da. Elkarrekin egiten dugu lan.
Zure ahizpa Mazarren ezkontzea adostu dut nire lehengusuarekin.
Onartu du.
Norbait bila etorriko zaigu etzi.
- Ez duzu gehiago egin beharrik. - Zer?
Ezin dugu horrela jarraitu.
Ezin dugu zure mende egon.
Zergatik ez? Jaten ematen dizuet.
Ez da haur batentzako lana.
Nola joango gara ba aita gabe?
Egunero ebakiz eta babaz beteta itzultzen zara.
Joaten zara, eta ez dakit berriz ikusiko zaitudan.
Ezin zaitut zu ere galdu.
Ni ez noa.
Aita itzultzen bada ez da inor egongo haren zain.
Noiz arte itxarongo dugu?
Zarenaz ohartu eta eramaten zaituzten arte?
Zaki lanera bidali arte?
Utzidazu aita ikusten joan aurretik.
- Utzidazu nora goazen esaten. - Parvana...
Utzidazu makila eramaten.
Gero zuekin joango naiz.
Ahizpa eta alaba ona izango naiz.
Zin degizut.
Mesedez, ez joan.
Orain arriskutsuegia da.
Ama...
Banoa.
Isildeia baino lehen itzuliko naiz.
- Ez, Sulayman. - Ama...
Ez zara itzuliko.
Utz iezaiozu joaten.
Utzi Parvanari joaten.
Parvana...
Deliwar!
Sekulako sustoa eman didazu.
Bazter guztietan ibili naiz zure bila.
Zergatik? Nirekin lan egin nahi duzu gaur goizean?
Ez, ezin dut.
Gozoki batzuk Zakirentzat?
Bihar Kabuletik goaz.
Utzi egingo nauzu?
Hala erabaki dute, ezin dut ezer egin.
Nire ahizpa Mazar-e-Sharifen ezkonduko da.
Ni espetxera noa.
Lagun diezadaken norbait ezagutu dut.
Diru gehiago behar dut zaindaria erosteko.
Zure laguntza behar dut gaur.
Beste ukabilkada bat emango dizute sabelean. Ideia ergela da.
- Ez da berriz gertatuko. - Esan dut ideia ergela dela.
Mesedez, lagundu!
Zer nahi duzu egitea?
Magikoki dirua ematea, zure istorioetan bezala?
Gauzak ez dira horrela, Parvana.
Ezin dizut lagundu.
Korri Mazar-e-Sharifera eta eztei ederrak izan ditzazuela.
Agian senarra aurkituko dizute, eta zure arazoak amaituko dira.
Ezkontzara arte, behintzat.
Ergela!
Deliwar!
Shauzia!
Shauzia...
etorri gurekin.
Ezin dut.
Nire aita Mazar-e-Sharifera etorriko litzateke, ni hiltzera.
Ezin naiz Kabuletik joan. Horrela ez.
- Tori, zuretzat. - Ezin dut zure dirua hartu.
Mesedez, hartu.
Zoaz zure aita ikustera.
Esaiozu alaba ona zarela.
Esaiozu Deliwarrek esan zuela.
E, Deliwar!
Zer?
Aipatu zenuen hondartzan ikusiko dugu elkar,
ilargiak ura erakartzen duen hartan,
hemendik 20 urtera, gaurko egunean.
Ez dut uste ezagutuko zaitudanik, Aatish.
Tira, harri urdinak sal diezazkidakezu, prezio onean.
Hurrengora arte.
Bakea zurekin. Fattema zara?
Bai, Fattema naiz.
Zure lehengusua naiz. Mohamad Abdulek bidali nau Mazarretik.
Bildu familia, bagoaz eta.
Ez zinen hain goiz etortzekoa.
Nire semea kanpoan da, itzuli arte itxaron behar dugu.
Ez duzu entzun gerra datorrela?
Goazen edo errepideak moztuko dituzte.
Nire alaba etorri arte itxaron behar dugu.
Semea? Alaba? Zer da?
- Hartu zure gauzak, bagoaz. - Ez naiz joango Parvana gabe.
Itxaron egin behar dugu.
Zorionekoa zara etortzen uzten zaitudalako, zaharra.
Neskak eta haurtxoak gehiago balio dute.
Ez naiz alferrik etorri.
Ez bagara orain joaten, ezingo dugu hemendik irten.
- Eman nire haurtxoa! - Goazen!
Zaki, Zaki!
Eman nire haurtxoa!
Ez, goazen!
- Salam, txiki. - Salam.
Nora zoaz aiton-makil horrekin?
Nire aitarena da.
Espetxera daramakiot.
Ikusten dut.
Harantz goaz.
- Eman nire haurtxoa! - Goazen!
Zure haurtxoa nahi baduzu, zatoz nirekin.
Nire alaba kanpoan da.
Ergela zara, nola utzi diozu bakarrik joaten?
Sartu, edo ez da galduko duzun bakarra izango.
Eman nire haurtxoa!
Isildu ezazu!
Etorri, Soraya, sua piztu behar dugu.
Roshanen bila nabil! Roshanen bila nabil!
Roshanen bila nabil!
Roshanen bila nabil! Ireki atea!
Kendu, mutil tentela!
- Roshanen bila nabil! - Alde!
- Roshanen bila nabil! - Ergela al zara?
- Roshanen bila nabil! - Zertan zabiltza hemen?
Ez da ezer gertatzen, nire semea da.
Zutaz galdetu dute barruan.
Mutil horrek diziplina behar du...
Hori nire arazoa da.
Zer egiten duzu hemen, Errukitsuaren izenean?
Asteazkena da.
Zure lehengusu Roshan ikustera etorri naiz.
Gerra hasi da.
Roshan borrokara joan da.
Gure alde ez daudenak garbitzera etorri gara.
- Maisua. - Bizirik dago?
Ez dakit.
Maisua nire aita da.
Parvana naiz, haren alaba.
Lagundu iezaiozu, mesedez.
Gaua baino lehen itzultzen ez banaiz, zoaz korrika.
Zoaz ahal duzun urrunen eta jarraitu korrika.
Ezin duzu hemen egon gaua heltzean, ulertu duzu?
- Eskerrik asko. - Ulertu duzu?
- Bai. - Ezkuta zaitez ordura arte.
Bazen behin Sulayman izena zuen mutil bat.
Bazekien bere herria zerbitzatzeko jaioa zela
eta denbora amaitzen ari zitzaion.
Eskerrik asko, eskerrik asko, benetan.
Sartu kotxean.
Nire alabaren bila itzuli behar dugu.
Sartzeko esan dut, orain.
Ez goaz zurekin.
Ama!
Zu, sartu! Entzun duzu?
Etortzeko esan dut.
Zatoz, orain!
Ez gara zurekin joango. Aldendu gugandik!
Sartu kotxean! Sartu kotxean orain!
Ama!
Sulayman! Sulayman!
Izan adorea, Sulayman!
Korri, Soraya.
- Hartu Zaki eta korri. - Ama!
Hasi korrika!
Joaten utziko diguzu.
Ireki atea.
Zer egiten duzu horrekin?
Hilda dago, besteekin jarriko dut. Utzi irteten.
- Tira, tira, tira! - Geldi.
Geldi!
Gelditzeko esan dut.
Gaua helduko da laster.
Razaq!
Razaq! Razaq!
Sulayman! Sulayman!
Ispiluak distira egiten du!
Erabili jaguarrak itsutzeko.
Sareak harrapatu egiten du. Bota iezaiezu gainera.
Razaq! Razaq! Razaq!
Nire aitaren bila etorri naiz. Nire aitaren bila etorri naiz.
Utzi lurrean.
Lurrean uzteko esan dizut.
Ikusten al duzu zer ari den gertatzen?
Nora daramazu? Nor da?
Beste aldera begiratu.
Gizon bat besterik ez da. Zer axola dio?
Zoaz.
Zoaz, ez banauzu hil behar.
Oihu egingo dut eta madarikatu egingo zaitut
hatsa dudan bitartean.
Zoaz.
Zoratuta zaude.
Zoratuta.
Hil zaitez hemen, nahi baduzu, ez zait axola.
Hil zaitez.
Sulayman.
Sulayman...
Ez naiz zu hiltzera etorri.
Sulayman, lasaitu ezazu zure istorioarekin.
Amak kontatu ezin duen horrekin. Konta iezaiozu.
Sulayman!
Sulayman izena dut.
Kontatu zer gertatu zen Kontatu zure istorioa.
Sulayman izena dut.
Nire ama idazlea da. Nire aita irakaslea da.
Eta nire arrebak beti borrokan ari dira.
Egun batean, jostailu bat aurkitu nuen kalean. Hartu egin nuen.
Lehertu egin zen.
Ez dut gogoratzen zer gertatu zen gero,
dena amaitu baitzen.
Funtzionatzen du, Sulayman! Kontatu, kontatu!
Sulayman izena dut.
Nire ama idazlea da.
Nire aita irakaslea da.
Eta nire arrebak beti borrokan ari dira.
Egun batean, jostailu bat aurkitu nuen kalean. Hartu egin nuen.
Eta lehertu egin zen.
Dena amaitu zen.
Sulayman izena dut.
Nire ama idazlea da. Egun batean, jostailu bat aurkitu nuen kalean.
Nire aita irakaslea da.
Hartu egin nuen. Eta nire arrebak beti borrokan ari dira.
Lehertu egin zen.
Ez dut gogoratzen zer gertatu zen gero.
Dena amaitu baitzen.
Elefantea eraldatu egin zen.
Hazien poltsa hartu eta Sulaymani itzuli zion.
Sulayman herrira itzuli zen.
Guztiak dantzan, abesten,
barrez eta jaten ari ziren.
Razaq!
Aita, aita! Bizirik dago?
Odola ez da berea, bizirik dago.
Orain, alde hemendik, neskato.
Ahal duzun bizkorren.
Ilargia da.
Soraya!
Ama!
Gure herrialdearen altxorrik handiena jendea da.
Elkarren aurka borrokatzen zuten inperioen ertzetan gaude.
Parvana...
Hindu Kush mendietako herrialde apurtua gara,
iparraldeko basamortuen begi kartsuek kiskalia.
Lur beltzak eta gailur izoztuak.
Ariana gara,
zintzoen herrialdea.
Jaiki zure hitzak, ez ahotsa.
Euriari esker hazten dira loreak,
ez trumoiari esker.