Ingurumen misterio batekin hasiko gara gaur gauean.
Aztarnak kosta osoan daude, begien irispide osoan.
Sebastian Inlet parkeko kosta arrain hilez josita dago.
Arrain hil pila jaso dute…
Ehunka arrain hil…
5.000 zozo hilik agertu dira kilometro koadro batean.
Goizeko 4etan deitu zidan: zerutik txoriak erortzen ari ziren.
Zientzialariek ez dakite zergatik hil diren.
Hedabideek gertaera horien berri eman zuten.
Orain kontatuko den historia inoiz ez da plazaratu.
Zure ezkerretara ikusiko duzu; begiratu zure ezkerretara.
Ikusten duzu?
Bidali horra filmazio guztia.
Ederki. Itxura ona du.
Hasteko, kontaizkiguzu gertaera nagusiak.
Ederki.
Donna Thompson dut izena.
Komunikazio ikaslea nintzen Amerikako Unibertsitatean…
…eta Uztailaren 4ko ospakizunen berri ematen ari nintzen…
…Claridgen, Marylanden, 2009an.
Hau da hondamen hartaz jendaurrean hitz egiten dudan lehen aldia.
Han egon nintzen.
Goazen haien atzetik.
Ondo zaude, Donna?
Bai.
Hasiko al gara?
Uste nuen errazagoa izango zitzaidala horretaz hitz egitea.
Prest egotean, esadazu eta jarraituko dugu.
-Ederki. -Azken zatitik, aurrera.
Donna Thompson da nire izena.
Ni eta beste batzuek 3 urte daramatzagu…
…2009ko uztailaren 4an Claridgen gertatutakoaz hitz egin nahian.
Baina batzuetan hitzek ez dute eraginik izaten.
Baina orain "govleaks.org" web-orriaren laguntzaz…
…egun hartan grabatutako informazio digital guztia jaso ahal izan dugu.
Bahitua izan zen informazio digital guztia.
Ez dakit hau norbaitek ikusiko duen…
Ez dakit zerbait gertatuko ote zaidan hau plazaratzeagatik.
Baina badakit ezin dudala behar bezala bizi…
…historia hau kontatu arte.
Zaila da herri hura nolakoa zen esplikatzea.
Goizeko 6ak dira: Mike entzuten ari zarete egun zoragarri honetan.
Independentzia Eguna da.
Egun on, Chesapeake, eta egun on, Amerika.
Zuen maratoilaria naiz.
Zer dela eta? Zuekin egongo naizelako gau eta egun…
…zuekin ospatzen.
Eta ez zait ospatzeko modu hoberik bururatzen…
…gure nazioaren erdi-erdiko musika pixka batekin baino.
Udaro etortzen nintzen familiarekin.
Zaila da herri hau nolakoa zen esplikatzea.
Alaia zen.
Hemen jan nuen lehendabizikoz karramarroa.
Udako lehen musua.
Hori John Stockman alkatea da.
Aspiradora-denda bat zeukan.
Egun batean, alkatetzarako aurkeztu eta denek botoa eman zioten.
Horiek Martin eta Helen Wycoff dira.
Komunitatearen zerbitzuko ekintza askotan sartuta zeuden biak.
Familia osoa egun hartan hil zitzaien.
Egun on, Maryland.
Barkatu!
Zergatik ez zidan inork esan galtzak estuegi nituela?
Barkatu, grabazio hori ikusten dudan bakoitzean…
…latza egiten zait, eta hura konpentsatzeko joera izaten dut.
Umoreaz baliatzen zara zirrarak ezkutatzeko.
Hori da.
Hobe zenuten hau aktore baten ahotsarekin moldatzea, edo auskalo.
Orain geldituko dut hau. Jende pila deitzen ari da, kexuka.
Nahi baduzue jakin, Aaron Copeland da, gure herrikoa…
Bixigarri pixka bat? Bai?
Udako praktikak egiten ari nintzen.
Oso urduri nengoen…
…jendea elkarrizketatzeagatik.
Miss Krustazeoa izatea da neska guztien ametsa.
Gauza handiago baten hasiera ote da hau?
Eskerrak eman nahi dizkiet gurasoei laguntzeagatik…
…eta Taylor ahizpari beti hor egoteagatik.
Egun on, Maryland. Donna Thompson naiz, Claridgetik.
Claridgen ospatuko da aurten Chesapeakeko Uztailaren 4ko festa.
Eta egun osoan emango dizuet horren berri.
Ohore handiz iragartzen dizuet oraintxe hasi dela…
…karramarro-jatearen 57. Claridgeko urteroko lehiaketa.
Enkoadratuta nago?
Horra garai zaharretako Claridge.
1903an sortu zuen, ustez, hemen inguruko arrantzale batek…
…eta karramarro-jatetxe bat zabaldu zuen.
-Nola duzu izena? -Tyler.
-Luzaroan prestatu zara honetarako? -Ez.
Eta baditu, edo bazituen…
…6.200 biztanle, guztira.
Oilo-industria handi samar bat du. Jatetxe mordo bat.
Eta diru-iturri handia dute uretako udako turismoan.
Nor da hurrengoa?
Ene! Hau da Stockman alkateari egin nion lehen elkarrizketa.
4 aldiz egin niola uste dut.
Burua soildua zuenez ilea azkar lehortzen zitzaiola ere esan nion.
Bai, azkar lehortzen da.
Ikusten denez, mundu guztia ondo pasatzen ari da.
Bai, primeran.
Orduan ez nekien gizon hark nola egingo zion gero aurre…
…gertatu behar zuenari.
Gauzak zeharo okertu zirelako lehen zantzuak…
…uztailaren 4a baino 6 aste lehenago agertu ziren.
Albisteetan agertu zen.
Baina inork ez zuen sumatu zer gertatu behar zuen.
Bi zientzialarien gorpuak agertu dira Chesapeakeko badian…
…36 orduz desagertuta egon ondoren. Kausa ezezagunez hil ziren.
Baina gorpuek marrazoen hozkaren antzeko zauri asko zeuzkaten.
Bi ozeanografoak badiako kutsadura maila neurtzen ari ziren.
Horra bi ozeanografoak.
Bata Cousteau institutukoa zen.
Bestea, berriz, Marylandeko Unibertsitatekoa.
Beren ikerlanen bideo egunkari bat grabatu zuten.
Eta Chesapeako Ingurumen-Batzordera bidali zuten.
…alga gorri hauek bakterioen hazkundea adierazten dute.
Oilo fabrikak isuritako uretako elikagaiez elikatzen ari dira.
-Eraso bitxia da. -Bai.
Ez dut inoiz entzun badian marrazo-erasorik izan denik.
Marrazo gehienak agresiboak izan daitezke…
…iaz bi eraso izan ziren…
-Hemen eta han. -Bai.
Chesapeako Badiatik kanpo badaude ur gaziak…
…eta Marrazo Mailurik etorri izan da inoiz.
Horrek pixka bat aztoratzen nau…
…txalupa bat dugu, eta maiz ateratzen gara badiatik kanpo.
Ur analisiaren emaitzak dauzkate.
-A, bai? -Bai.
Zer daukazu?
Merkurio maila neurriz gora dago.
Azido poliasikoak, organofosfatoak, PCB, duela 20 urte debekatua,…
…endokrina-eragozleak, sendagaiak…
…Viagra, estrogenoak, DDT, Giardia mordoa.
Hemen denetik dago.
-Marrazo Mailu bat izan ote da? -Ez dut uste…
Marrazo Mailuek ez dute sabelean eta bularraldean kosk egiten.
Ez dut inoiz horrelako hortz markarik ikusi.
Korrontea toxina jario hori guztia mugitzen ari da.
Mugitzen zer? Oso doinu itxia duzu.
Korrontea toxina jario guztia mugitzen ari da.
Herri horretara hurbiltzen ari da. Claridgera.
Batzuk kezkatuta zeuden badian gertatzen ari zenaz.
Eta eztabaidak izan zituzten horregatik herritar batzuekin.
Zure oilasko-etxalde horiek oilo zirina botatzen ari dira badiara…
…eta hura hiltzen ari dira.
EPA badia aztertzen ari da, hori da garrantzitsuena.
Eta haien ardura da hori.
Webleku hau 2009ko uztailaren 5ean itxi zuten.
Estalpe bakoitzean 32.000 oilo egongo dira.
4.500 kilo behar dituzte janaritarako.
Matematikoki egiten dute dena.
Berdin zait zer esaten duten badiaz.
Zertxobait desberdin dago. Baina gure umeak ur horietan hazi dira.
Beraz, ez ditut kezka horiek ulertzen.
20 milioi kilo oilo-kaka botatzen dute urtero badiara.
Hori dena oilo-zirina da.
Begira uretatik zer gertu gauden. Hortxe dago.
Oilo-zirina, ura.
Ekonomia hobetu eta garatu egin behar dugu.
Badia garatu behar da. Ordainduko dugu, gero, hura garbitzeko.
Jende asko haserretu zitzaidan…
…itsas ura gatzgabetzeko planta jarri genuenean.
Itsas ura gatzgabetzeko planta horri esker, handitu egin genuen…
…inguruetako hegazki hazkuntza.
Itsas ura gatzgabetzeko plantak badiako ura irazten zuen.
Jendeak ura edan zezan eta oilo-industriak erabil zezan.
Denek uste zuten uretako gai kaltegarriak kenduko zituela.
Belardiei on egin zien. Hainbat igerileku dugu.
Eta, gainera, ez dakit zuentzat…
…baina, niretzat, hau da inoiz edan dudan urik onena.
Jendea ekonomiaz kezkatuta zegoen eta ura ez zitzaion axola.
Amerikar guztiak bezala ari ziren, bizibidea atera nahian.
Umeak hezten, bizitzaz gozatzen.
Eta bazirudien den-dena ondo zihoala.
Nire senarrari deitu! Zerbait egin!
Zer gertatzen da?
Ama!
Inork ikusi al du nire senarra? Zer gertatu zait? Lagundu!
Eraman nazazue ospitalera!
Laster jakingo dugu txapelduna nor den.
Eraman nazazue ospitalera!
Ez dut horrelakorik inoiz ikusi.
Hori grabatzen ari al zara?
Botaka ari dira! Grabatzen ari al zara?
Ai, Jauna!
Moztu kamerak!
Danny, non zaude?
Hau objektiboaren tapa da…
Enkoadratuta al nago?
Hori Jack Abrams doktorea da.
Larrialdietako mediku burua zen Atlantic ospitalean.
350 paziente tratatu zituen egun hartan zehar.
Eta gau hartan bertan hil zen.
Alkandora erantziko al duzu?
Jira zaitezke pixka bat, kameran ondo ateratzeko?
-Larrialdi bat al da? -Bai.
-Osasun-profesional bat zara? -Medikua naiz.
Ederki. Itxaron.
Larrialdiko operazioak.
Jack Abrams doktorea naiz, Claridgeko Atlantic ospitalekoa.
-Zer nahi duzu? -Bakterio-agerraldi latz bat dugu.
Williams naiz, Gaixotasun Kutsagarrien Sailekoa.
-Bakterio-kasu bat dela uste duzu? -Bat, ez, 30!
Zer?
30 lagun dauzkat ospitaleko itxarongelan.
Zer sintoma dituzte?
-Babak, forunkuluak, lesioak… -Non?
Aurpegian, lepoan, hanketan, bularrean…
Emakume batek forunkuluz betea du bizkarra.
-Noiz hasi da? -Gaur.
-Zer uste duzu dela? -Ez dut ideiarik ere.
Horri lotutako sintoma-zerrenda bat emango dizut.
Ederki.
Aziendaren edo baserriko abereen ondoan egon zara?
Ez.
-Luzaroan egon zara eguzkitan? -Ez.
Ohi baino gehiago? Ohi baino gutxiago?
Ez.
Hezurretako mina dut.
Kezkatuta nago: jende pila dugu sintoma berekin.
Horregatik ari gara hau egiten.
Beraz, begiratu kamerari eta zure izena esan.
Loni Gisik dut izena. Zer esan behar dut?
Horrela ondo zaude. Galdera pare bat egingo dizut.
Ez nekien hainbesterako zenik; hara joateko baizik ez dizut eskatu.
-Egunero egiten didazu hori. -Ondo da, amona. Barkatu.
Janaria hartu eta ospa. Horregatik esan dizut joateko…
Ezkerrekoa Paul agentea da.
Jimson agentearen ezkontzako aitabitxia izan zen.
Zer da hori?
12,42etan eman zuten Claridgeko lehenengo hilaren berri.
Tiro egin diote?
Ea pultsua duen.
Hilda dago. Ez diot bala-zulorik ikusten.
Gazte zuri bat daukagu hemen, Centre eta Hydeko izkinan etzanda.
Hilda dago. Bidali larrialdikoak berehala.
Ba al dago inor hor?
-Kaixo. -Kaixo.
Zer iruditzen zaizu, Andrew? Oin hori gustatzen zaizu?
Claridgeko su-festa ikustera goaz. Badakizu zer den hori?
Horiek Alex eta Stephanie Talmet dira.
Mutila Towsendngo dentista gazte arrakastatsu bat zen.
Stephanie Claridgen hazi zen, baina Baltimoreko abokatu handi bat zen.
Deitu diet, eta han elkartuko omen gara.
Hori haien umea da.
Wilmingtonen alokatu zuten ontzia Claridgeko su-festara joateko.
Horregatik joan ziren hara.
Abian jarriko dugu motorra? Prest zaude?
911: Zer esan diguzu?
Gauza txar bat ikusi dut.
Gauza txar bat esan duzu?
Bai, hori uste dut.
Bizilagunaren etxera joan naiz…
…eta gauza txar bat gertatu zaio.
Non zaude?
Odoletan dago!
Andrea?
Kamerarekin grabatzen ari naiz, etxe parean daukat eta.
Zein da zure helbidea?
-Etxean nago! -Zer kaletan dago zure etxea?
Odoletan dago! Bidali norbait!
-Zer du odoletan? -Bidali norbait berehala!
Bidali norbait azkar Maple Streeteko 114ra!
Donna, zatoz hona!
Esan dizute zer gertatzen den? Badakizu nor daukaten hor?
Goazen bere atzetik.
Arazo bat dugu 911ko zentralean.
Sistema trabatzeko zorian dago, dei gehiegi ditugu!
Atlantic ospitalea gainezka dago. Alban klinikan 75 lagun daude.
Dorseyko klinikan ilara izkineraino dago.
Birus hilgarri bat omen da. Eskuak garbitu…
…eta ez erantzi eskularruak.
Mendebaldetik etorri behar duzue Prince kalean barrena…
…St. Jamesen gelditu, eta hegoaldera begiratu.
Gorpu bat omen dago lurrean botea.
St. James kaleko 123an.
Marla Spatafora, jota utzi dute.
Baten batek zanpatu egin du.
Billek eta nik belarretan aurkitu dugu.
Erraiak aterata ditu, eta mihia moztuta.
Mihia moztu diote?
Bai. Etxeko indarkeria dirudi. Badakigu zerbait senarraz, Jasonez?
Krimenaren gertalekuan nago Jerry izeneko gizon batekin.
Arrantzalea da eta… Sporafina andrea ezagutzen zenuen?
-Spatafora andrea. -Barkatu. Gaizki esan digute izena.
Emakume zoragarria zen. Oso lasaia, oso isila.
Askotan gertatu da horrelakorik? Etxeko indarkeriazko kasurik?
-Barkatu? Zer? -Errepika ezazu.
Hilketa bat zelakoan, ohiko galderak egin nizkion.
Ohiko kazetarien tankeran.
Ez!
Orain lotsatu egiten nau hori ikusteak.
Esan zerbait bukatzeko.
Gaizki sentitzen naiz hori egin ondoren.
-Oso zakar aritu naiz? -Ez.
Arraroa da kazetariarengan egoerak eraginik ez duela itxuratu beharra.
Ez, ondo egin duzu.
Ez zara gehiegi hunkitu eta ez zara kazetariegi aritu berarekin.
Berriketa polita izan da.
Ondo da.
Alex eta Stephanie Claridgera abiatu dira. 2,20ak dira.
7 orduko bidaia dute.
Urduri al zaude? Aitona-amona ikusiko ditugu.
Urduri gaude, bai.
Ez dugu ezer esango amonaren orrazkeraz.
Nora joan da?
Hor dago aita.
Begira!
Zuk hau ikustea nahi dut.
Baba modukoak dirudite…
Neska horrek, Jennifer, telefonoz grabatu du bere burua…
…bat-batean atera zaion azaleko erregosia erakusteko.
-Zera horiek nire besoetan… -Ai ene! Jennifer, zer nazka!
Telefonoko dei zerrenda ikustean, konturatu ginen…
…bere lagunarekin harremanetan jartzen saiatu zela egun osoan.
-Ez didate erantzuten. -Zerbait ipini al duzu hor?
Ez du inork erantzuten. Erantzungailuak besterik ez.
Zerbitzu txarra!
Bideo horiek ikusten ditudanean, tristetu egiten naiz.
Gurasoak duela ordubete joan dira.
Ez dakit nora joan diren, ez baitidate esan.
Atea ireki eta alde egin dute…
…agur esateko edo nora zihoazen galdetzeko astirik niri eman gabe.
-Min ematen dizu? -Bai, min handia!
Euriarekin ondo entzungo da?
-Baietz uste dut. -Ozen hitz egingo dut.
Arrain infektatu bat ikusi dugu, eta orain boroskopio honekin…
…arrainaren aho barruan begiratuko dugu, kasu bakarra den jakiteko.
Etorri nirekin.
Barrura.
Tinko dago.
Hauetako bakoitza larba bizkarroi bat da.
Esplikatuiezu.
Larba bizkarroia izaki bat da.
Arrainek larben arrautzak jan, eta larbak haien tripan hazten dira.
Hau bitxia da. Sekula ez dut horrelako larbarik ikusi.
Ez dakit bizkarroi horiek nondik datozen.
Hilaren 18an bideo hau Stockman alkateari bidali zitzaion…
…Chesapeako Ingurumen Batzordeko lehendakaria denez.
Ez dago bere erantzunaren arrastorik.
Zer esan du?
Irratian entzun berri dut hilketa bat izan dela.
-Beste bat? -Bai.
Marla Spatafora hil duten lekutik 12 etxe sail harago gertatu da.
Agintariek diotenez, gorputza zeharo mutilatuta omen dago.
Poliziak uste du senarra tartean sartua dagoela.
Hori entzun dugu. Kazetari batzuek diote abusuak jasan zituela.
Haren berri nahi baduzu, begiratu www.wvbr33news.com.-en
Arrakasta izan dezake horrekin. Sinestezina!
-Zer axola du? -Sinestezina.
Neska hori moldatuko al da horrekin?
Moldatuko ote nintzen zalantzan zeuden, hilketa bat baitzen.
Ez zen ezer gertatzen, herriko jai bat zen. Nork pentsatuko zuen?
-American Unibertsitatekoa naiz. -Ospa etxe honetatik.
Ez nintzen galdera egokiak egiten ari.
Eta orain urteko gertaerarik handienaren berri ematen ari da.
Handia izan liteke, bai.
-Prentsa-agiria dugu. -Prentsa-agiria?
Ai ene!
Orain ikusita ez dut ulertzen nola uste nuen oraindik…
…hura hilketa bat zela.
Grabatzen ari zara?
Edozer dela ere, jarraituko du hanka eta belauna jaten…
…eta gorantz joango da, gonadetaraino.
Bizkarroi motaren baten bi jatorri desberdin direla uste dut.
Gorputz barrutik kanpora literalki hozka ateratzen ari den zerbait.
Badaude lesioak, forunkuluak…
Eta barrutik kanpora bidea jaten egiten ari den zerbait dago.
Hori zer arraio den aurki dezazuen behar dut.
Alkatearekiko elkarrizketa
-John, zer gertatu da? -Inoiz ez dugu hilketarik izan.
Oso lanpetuta ibili naiz hauteskundeekin eta festarekin.
Harremanetan nago sheriffaren bulegoarekin.
Oraindik ez dago hilketa gisa sailkatua.
-Ikerketa ez da bukatu? -Ez, inolaz ere.
George Khouri naiz, Irratiko Badia-koa.
Gure web-orrian entzun ezazue albiste guztien podcasta.
John Stockman gure alkatea hemen daukagu.
Garrantzi handiko zerbait jakinarazi nahi digu…
…eta berari emango diogu hitza.
Aukera hau eman izana estimatzen dizut.
Zurrumurru asko dabil, eta horrek estutu baizik ez gaitu egingo.
Beraz, gertatutakoa argitzen saiatuko naiz.
Badakigu beroarekin bakterio-mailak handitu egiten direla.
Horregatik izaten ditugu heste-minak edo erregosiak azalean.
Zoritxarrez, hemen badian ere batzuetan hori gertatzen da.
Hala ere, eta entzun ondo denok…
…inork ez dezala inor izutu kontu bitxi eta eroekin.
Norbait sentibera baldin bazaio bakterio mota horri…
…edo zeuen buruak bereziki zaindu nahi badituzue…
…ez egon gaur denbora asko uretan.
Bakterio-maila izugarri altua da.
Ekaitz baten ondorengoa edo ongarriena baino askoz altuagoa.
Azkarregi hitz egiten ari zara, polikiago esan ezazu.
Etxaldeetako ongarria uretara isurtzen da.
Eta hori ez da batere ona. Maila izugarri altua da.
Bukaera hori trakets samar gelditu da.
Edozein berri baldin badut, eta hori garbi gera dadila…
…berriz etorriko naiz zuei hori jakinaraztera.
Eta Khouriri eta entzule guztiei Uztailaren 4 bikaina opa dizuet.
Arrainontzi bat. Claridgetik 10 kilometrora.
Handi-handia da, ez da ontzian kabituko.
Harrapatu duzu, e?
Handia da, gero!
Demontre! Begiraiozu!
-Danny, zer da hori? -Ez dut inoiz halakorik ikusi.
Ongi etorri berriz ere Badiako Irratira. George Khouri naiz.
Zuzenean ari gara, eta, noski, gero gure web-orrian egongo gara.
Espekulazio asko daude. Dei pila ditugu.
Jendeak ez daki zer pentsatu, baina teoriarik ez da falta.
Kultu sataniko batek inbaditu gaitu, beharbada.
Drogak isuri dituzte airean. Teoriak barra-barra dabiltza.
Al-Quaeda dela uste dut.
Azpijoko terrorista bat da. Arrainak pozoindu dituzte.
Gripearen aurkako txertoez irakurtzen aritu naiz.
Pestizidez bete digute janaria.
Hodei arraro bat egon da badia gainean. Zirkularra zen.
…gerra bakteriologikoa, Iran, eta Guantanamokoak askatu nahian.
Lurraren berotzearen eraginez omen da.
Ezin dut haiekin hitz egin. Erantzugailua agertzen zait.
Ontziralekuan elkartzekotan geratu gara.
Ontziralekura joango gara ba.
Ehuna hilik du hemen ere.
-Denak mutilatuak. -Zer?
Denak mutilatuak.
-Honi mihia falta zaio. -Mihirik ez?
Eta horien haragiak kosk egina dirudi. Oso nahasgarria da.
Zergatik?
Ez nago ziur zerk egin ote duen hau.
Arrainak ez dio arrainari kosk egiten.
Horra neska!
Nekatuta nago. Nik grabatuko zaitut.
Ez, ez.
Ez dut interneten bukatu nahi.
Grabazio berreskuratu honi urak kalte egin dio.
Tira! Ez zaitut Facebooken biluzik jarriko.
-Edo beharbada, bai. -Izar bihurtuko nintzateke.
Izar handia, hori bai.
Hau Denise Buttonen kamera digitalak grabatua da.
Softbal taldeko "pitcher" nagusia zen.
Kamiseta erantzi.
-Ez ba. -Utzi hori ikusten. Tira!
Zergatik nahi duzu hori egitea?
Zer polita zaren ikusi nahi dudalako.
Amak ez du nahi gu elkarrekin egotea.
-Beraz, zergatik egingo dut hori? -Gustukoa nauzulako.
Ederki, baina nirekin sartuko zara.
Sartuko zara, bai horixe.
-Zer moduz? -Primeran! Etorri!
Ez. Marmokek zuri kosk egingo dizute.
Oso dibertigarria.
Benetan. Badago hemen zerbait…
Ez didazu ziria sartuko.
Marmoka bat izango da… Ondo al zaude?
Kamera 12 urteko ume batek aurkitu zuen handik hilabetera.
Haien gorpuak ez dira inoiz agertu.
-Zer polita den hau! -Bai horixe.
-Ene! Begiratu zure atzean! -Zer?
Zure atzean! Seinale bat dirudi.
Maitasuna egiteko seinale bat?
-Ez du zerikusirik sexuarekin. -Nire ustez sexu-seinale bat da.
Ez. Dena sexua da.
Batzuetan, grabazio horiek ikustean…
…grabazio pribatu horiek…
…maitekiro ari ziren jolasean…
…gertaera ilun eta latz bat gertatzera zihoala jakin gabe.
-Gogoa duzu? -Bai horixe.
Ai ene! Ai ene!
Goazen pixka bat freskatzera.
Ai, ene! Alex, kamera! Ez, aska nazazu. Baboa!
Tentela!
-Merezia duzu. -Demontre!
Zer moduz uretan?
Ahoan zerbait sartu zait.
Bainatu egingo zara, goiz edo berandu.
Begira zer ondo zauden zure ontzian.
Duela ehunka urte, zola hau belarrez josia zegoen…
…eta ostra mordoa zegoen.
Gaur egun badiaren %40 hilda dago. Ez dago ezer.
Itxaron. Ez dizut ondo ulertu. %40 hilda dago?
-Ondo dago? -Ez. %40arena ez dago argi.
Gaixotasunak Kontrolatzeko Zentroa konektatuta dago.
Eraman ezazue gaixo hori 104. gelara.
30 kasu omen dituzu hor…
60 lagun ditut baba, forunkulu eta shock anafilaktoekin.
-Orain 60 dituzu, beraz? -3ri mihi erdia falta zaie.
Informazio pila da hori.
Metizilina eman diezu?
Jakina! Ez du eraginik izan.
-Zer esan nahi duzu? -Zabaltzen ari da, hala ere.
-Zenbat kasutan? -Kasu guztietan.
Hori garrantzitsua da.
Badakit, lesioak zabaltzen jarraitzen dute eta.
-Baduzu informazio berririk? -Oraingoz, ez.
Gauza pila izan liteke.
Onddo batek edo bakterio batek eragindakoa izan daiteke.
Onddo tropikal bat izan genuen iaz Vancouverren.
-3 bat ordutan zabaldu zen. -Vancouverren? 3 ordutan?
30 bat lagun hil ziren.
Iparraldeko hemisferioan ez dugu horrelakorik inoiz ikusi.
Batzuei mihi erdia falta zaiela esan duzu?
Bai, itxaron. Argazkiak ikusi nahi dituzue?
Bidali al dizkiezu argazkiak?
Lehengo mezu bati atxikita edukiko dituzu.
Claridgeko itsasartean gaude.
Erruduna aurkitu dugula uste dugu.
Goazen laborategira. Ea zer harrapatu dugun.
Bizkarroi hauek zakatzetan itsatsiak dirudite.
Ene, zer nazka!
Hementxe. Ikusten duzu?
Honi isopodoa deitzen zaio.
Munduko izakirik zaharrenetako bat da.
Harrikatzen arokoa da.
-Begira. -Zer da hori?
-Arrainaren mihia jan du. -Izugarria da!
Anomalia bat dela uste duzu?
-Uste dut dela… Zer esan duzu? -Normala dela uste duzu?
Ez dakit. Bertsio mutaturen bat izan behar du.
Ez luke isopodorik egon behar ur gazietan. Hau handia da.
Begira hau!
Isopodo guztiak bizirik jaten ari dira arrain hau.
Ez dut ulertzen. Horrek ez du zentzurik.
Ozeanografoen txostena alkateari eta Ingurumen Batzordeari…
…bidali zitzaien. Ez zuten erantzun.
Zerbitzu mediku bati internetez bidalitako bideoa.
Min ematen du.
Oso gauza txar bat daukat.
Lagundu…
Amy Tylerren mezuak. 15 urte.
"Kaka putza! Gauza arraro bat jan dut".
"Gauza arraro bat sumatzen dut urdailean".
"Zer da?"
"Amy?"
-Zer gertatzen da? -Hau pazientez josita dago.
Ai ene! Zer gertatzen zaie? Hori Long jauna da.
Laguntza behar dute.
Entzun duzu hori? Begira! Begira!
Lagunduidazue!
Mesedez, lagundu!
Auto ikuskizun batera etorri zen; 24 ordu geroago gaixotu egin zen.
Bizkarroi bat izan omen zen.
Ura oinekin bakarrik ukitu, baina berehala gaixotu zen.
Vibrio Vulnificus bakterioak infektatu omen zuen.
Bizirik ateraz gero, beso-hankak galduko zituen.
Ur gazietako hondartza batean ibiltzen ebaki bat egiten baduzu…
…berehala joan behar duzu medikuarengana.
Vibrio Vulnificus bakterioak bihotzekoa eragin dezake…
…gorputz-atalen bat galtzea edo heriotza eragin ditzake.
Atlantic ospitalean tratatutako gizon baten hanka da hau.
Hona infekzio beraren argazkia. Begiratu azal azpiko kolpeari.
Vibrio Vulnificus dirudi, baina sintomak desberdin samarrak dira.
Batzuei mihi erdia falta zaie.
Beraz, zer daukagu hemen?
Stephanie, non zaude?
Zurekin hitz egin nahi dut. Ospitalean nago.
Aita ospitalean duzu.
Oso infekzio gaiztoa du.
Hanka anputatu behar diote.
Hau eromen hutsa da. Eromena!
Ez duzue ontzitik inolaz ere atera behar.
Entzun didazu, Stephanie? Ez atera ontzitik.
Stephanie!
Etorri pixka bat.
Beste gauza bat esan nahi dizut.
Begira ontzi hori.
Lesioak ditut.
Hemengo jende asko ez da onik aterako.
Beste aldetik filma ezazu. Badator.
Gogoratu maite zaitudala. Saiatuko naiz berriz deitzen.
Ez dago inor.
Uretan norbait ikusten duzu?
Ezin dugu baztertu janariko birus bat edo airetik etorria izatea.
Uretako bektore bat dirudi.
Bai, babak ekinokokosiak eraginak dirudite.
Marinum bakteria edo skistosomiasis izan litezke lesioen kausa.
Kolera ere izan liteke.
-Bai, baina azkar hedatzen ari da. -Ura kutsatuta baldin badago…
…gai kimiko batek beste tankera bat eman liezaioke bakterioari:
Onddo-bakterioa edo zizare mutatua bihur liteke. Auskalo.
Laguntzaileak behar ditut! Eta morfina ere bai!
Abrams doktorea!
-Anputatu duzun gizona… -Zer gertatzen zaio?
-Beste hankan du. -Zer?
Beste hankan du.
Morfina behar dut 2an eta laguntzaileak ere bai!
Ingurumena Babesteko Agentzia telefonoan.
Zer arraio gertatzen da Chesapeake Badian?
Zer diozu?
Gaixotasunak, bakterioak edo mutazioak sor litzakeen zerbait?
Badaude gai kutsagarriak, algak, hondakinak, oilo-zirinak…
Zer gehiago?
2002an isuri txiki bat izan zen erreaktore nuklear batean…
…baina ez genuen uste 2014 arte badian eragina izango zuenik.
Baina lurrez doa, beraz, lehenago gerta liteke hori.
-Jendea ur hori edaten ari da? -Ez, gazia da. Ezin da edan.
Baina isuriak daude putzuetan eta urak gatzgabetzeko plantan.
Urak gatzgabetzeko plantari esker…
…oilo-etxaldeak jartzeko ahalmena handitu dugu.
Oiloek 7.500 litro ur edaten dute egunero.
NEFen arabera, baliteke uren heren bat zikina egotea…
…beraz, erradioa edo tritioa egon liteke…
Marcie Bates 11,27an hil zen
…sendagaiak, oilo-zirinak…
2002an isuri txiki bat egon zen erreaktore nuklearrean…
Eta ez zenuten abisatu?
Ez da gure zeregina uraren erradioaktibitate maila neurtzea.
Estatu Batuetako uraren erdiak nonbaiteko isuriren bat izango du.
Ez al duzue ura erregulatzen?
Ur iraziak arau guztiak betetzen ditu.
Zubiak, C; Dikeak, C; Edateko ura, D-; Errepideak, D-.
Edateko ura, D-.
Kupula horrek sekulako onura ekarri du.
2,5 milioi kilo oilo-zirin botatzen da urtero badiara.
Hau da inoiz edan dudan urik onena.
-Zer ari zara? -Kixkalita nago.
Aurpegia pixka bat bustiko dut.
Hori nire kameralaria da, Jim Wait.
Ezin zara bi segundoz lasaitu, ostia?
Hori da bera agertzen den une bakarra.
Gau hartan hil zen. Grabazio gehiena berari zor zaio.
Nora zoaz?
Gobernadorearekin hitz egin behar dut. Abrams doktorea naiz.
Gobernadorea bulegotik kanpo dago.
Erizainak korrika pasatzen dira baina ez dira gelditzen.
-Begira ezazu. -Ari naiz.
Sei bat metro ditugu aurrean.
Ez jo bozina!
Ez bidali mezurik eta ez youtubeatu.
Ene! "Youtoubeatu" esan du.
Osasun-izurri gisako zerbait dugu Claridgen.
Jendea hiltzen ari da.
CDCkoak dortokak baino motelago dabiltza.
Etortzen denean emango diot gobernadoreari mezua.
Zer? Badaukazu?
Atera kanpora eta grabatu dena, ez ni grabatu.
Barrura etorri!
Inork ez zuen zubi hori zeharkatu. 3 egunez itxita egon zen.
Ikertzen aritu naiz, baina ez dago jakiterik nork agindu zuen hori.
-Pilotu automatikoa jarri dut. -Ederki.
GPSa bikaina da. Teknologiaren gailena.
Eskuinetara jiratzeko dio, baina ez dakit zergatik.
-Biribilean mugitu. -Niregatik, ondo.
"Donna. FBI bulegoan dago. Ezin ditut zure berriak blogera igo".
"Ez didate uzten, jendeari beldurra eragingo diogulakoan".
Badakizu ez dugula hemen egon behar.
Ez dute hau plazaratuko, FBIk ez dielako uzten.
Konstituzioan, 1. Gehigarria deitzen zaion zerbait badago ba!
-Grabatzen ari da? -Bai.
Kaixo, Donna Thompson naiz.
Uztailaren 4ko festako ospakizun lekutik hizketan ari natzaizue.
-Entzun duzu hori? -Bai. Zer zen?
Zer arraio da hori?
Barkatu.
Oihuak entzun omen zenituen uraren beste aldean.
Skype eten egin da. Zer esan duzu?
Zaraten oihartzuna airean, norabide guztietan.
Bai, oso ahula zen.
Baina oso nabarmena, aldi berean.
Hemendik zetorren, handik zetorren…
Oso hots urruna zen, mamu batena bezalakoa.
Oinazea jendearen ahotsetan…
…laguntza eske negarrez ariko balira bezala.
-Baina ez zenekien non zeuden. -Ez. Ideiarik ere ez.
St. Jamesen eta High Marketen arteko izkinara joan behar duzue.
Emakume batek garrasiak entzun ditu…
…edo norbait ozen hizketan kalearen beste aldean.
-Talde bat edo pertsona bat? -Ez dakit.
Irratian aipatzen dituzten sekta horietako bat izan liteke.
Ez dakit.
-Ireki ondo begiak. -Bai.
Polizia, ireki!
Sartzera noa.
Aizue?
Donna Thompson naiz.
Uztailaren 4ko festako ospakizun lekutik hizketan ari natzaizue.
Ez dakigu ziur zer gertatzen ari den…
Zentrala, hemen SM-102!
Tiroak St. James kaleko 362an.
Bidali laguntza berehala!
Entzun didazu?
Bidali berehala, tiro bat entzun da!
St. James kaleko 362a
Ez dakit inork entzuten didan! Barrura sartzera noa!
SM-1018 barruan dago. Bidali gizon gehiago!
Jim! Sartzera noa!
Grabazio hau digitalki prozesatu da hobeto entzun ahal izateko.
Mesedez!
Zer ari zara?
-Hilzorian daude. -Ez, ez daude hilzorian.
Hilzorian daude! Begiraiezu!
-Zer egin duzu? -Erreguka ari zitzaizkidan.
Zer dabilkie hor arrastaka?
Ez dakit zer den!
-Zer daukate hor? -Gorputzetik ateratzen ari zaie.
-Haragia jaten ari zaie! -Barrutik ateratzen ari zaie!
Gorputz barrutik ateratzen ari zaie!
Mesedez!
Zer dira gauza horiek?
Ez du mihirik, ezin du hitz egin!
Mesedez!
Tiro egidazue!
Ezin duzu hori egin!
Hankan daukat! Kenduidazu!
Kosk egiten ari zait!
Itxaron! Itxaron!
Jim! Ez, ni naiz!
Kostazainek jasotako azken irrati transmisioa
Cessna 157 naiz.
Aurrera.
Zer arraio gertatzen den jakin nahian nabil.
Claridgerako sarbideak itxi dituztela badakit.
Baina ur gainean nago eta arrain hilez betea dago dena.
-Arrain hilak? -Pila bat, nonahi.
Jaso duzu hori?
Marylandeko Unibertsitateko irakasle baten ikerlana.
Ba al dakigu zerbait cymothoa exigua horretaz?
Ozeano Bareko krustazeo isopodo bat da.
Atlantikoan ere agertu izan da. Iaz 75 cm.ko bat aurkitu zuten.
Itsaspeko batean sartu nahi zuen, balea hil bat ote zelakoan.
Asmatzen ari al zarete? Photoshopen egina dirudi.
Ez, benetakoa da.
Nola sartu da ur-hornidura sarean?
Eskala normalean asko egoten dira. Itsas zorria deitzen diete.
Baina hain handia izanik, nola sar daiteke irazte-sisteman zehar?
Eta larbak zer?
Erantzun ditzakegun galderak egin.
Ea asmatzen dugun zer gertatu zaien bi urpekariei.
Ozeanografoen bideo txostena. Claridgeko kostatik 3 km.ra.
Iritsi gara.
Eguraldi onaz baliatuz, ea korronteak Claridgera garamatzan…
…bizkarroi horiek ikusi, eta zeri egiten diogun aurre ikustera.
Oso ederra da, zoragarria.
Estatu Batuetako estuariorik politenetako bat da.
Baina inork ez daki zer daukan azpian.
-Zer moduz? Ez oso ondo, ez? -Primeran.
-Oso ondo egon da. -Berriz ere.
Oso modu bitxian eserita nago, ez? Jendea horrela esertzen da?
Utzidazu kamera, gauza batzuk grabatu nahi ditut.
Hemendik ikuspegi zoragarria dago eguzkitan.
Ur ederra!
Ur eder lasaia!
Ez da sumatzen ekosistemak jasan duen eragina.
Ez da sumatzen zer amesgaiztoa dagoen hor azpian.
Goazen bizkarroi horiek ikustera. Ea zeri egin behar diogun aurre.
Geure begiez ikusiko ditugu.
Grabazio honetan ikusten denez…
…ozeanografoak isopodo handituen sarda batean murgildu ziren.
Horiek ez dira itsas zorriak edo larbak.
Horiek hil zituzten ozeanografoak eta bi nerabeak.
Galdera da ea agintariek ez ote zuten grabazio hau ikusi.
Edo nahiago izan zuten hura ez erakutsi.
Jim!
8,58. 2009ko uztailak 4.
Entzun al duzu hori?
Zerbait entzun dut.
Bai, entzun dut.
Hemendik da.
-Entzuten duzu? -Intziria dirudi.
Hurbildu zaitezke?
Zer da hori?
Ai ene!
Zer egin behar dut, doktore?
Zuk eta zure lankideek ospitaletik joan behar zenukete.
Nire lankideak duela 20 minutu joan dira.
-Ondo egina. Zuhur jokatu dute. -Zuhur?
Bakterio hori giza gorputzean sartzen den orduko…
Mirari bat da zu oraindik infektatua ez egotea.
-Ondo nago. -Ederki, baina beranduegi da.
Ospitaletik berehala atera behar duzu.
Jende oinazetua daukat hemen.
Oinak eta hankak anputatu ditut. Besoak anputatu ditut.
-Altxatu eta joatea nahi duzu? -Badakigu eta sentitzen dugu.
Zoaz nonbaitera laguntza bila. Ez etorri hona…
…ez dizute lagunduko, eta niri ere ez.
Hilotzez betea dago dena.
-Azaleko erregosi bat da eta! -Benetan, jendea hiltzen ari da.
Inork ez die laguntzen kordea galtzen dutenei.
-Inork ez die laguntzen? -Ez.
Mihian min duzu? Nik min handia dut.
Beldur naiz. Ez dakit zer egin.
Ez dut deia eten nahi. Ez dut bakarrik geratu nahi.
9,03. 2009ko uztailak 4.
Nire gurasoak hor al daude?
Ura gauza hilez betea dago. Zer da hori?
-Gobernadoreak zerbait esan du? -Bai. Berarekin hitz egin dut.
Larrialdi-egoera ezarri behar ote dugun galdetu dit.
Eta esan diot ordu batzuk itxaroteko ea konpontzen dugun.
Batzuk osasuntsu daude…
…eta CDCkoek ez dakite kutsagarria ere ote den.
Guardia Nazionala inguruko herriak isolatzen ari da, prebentzio gisa.
Erradiazioaren aurkako jantziak agertzen badira, a zer istilua!
Ez dago kazetaririk inguruan, neska eta kameralaria izan ezik.
FBIk bloga itxi die, beraz, berdin jarraituko dugu.
Zuk eta zure gizonek egoera hau menderatu behar duzue.
Duela ordu erdi ezin dudala nire gizonekin hitz egin.
-Zer? -Ez didate erantzuten.
Hedagailuak deskonektatu ditugu esku-telefonoak itzaltzeko…
…baina horrek ez luke eraginik izan behar zuengan.
Zatoz nire bila. Zer gertatzen den ikusi nahi dut.
5 minutu barru hor egongo naiz.
Ondo al zaude?
Sekula ez naiz hainbeste izutu.
-Aurpegiko odola joan zait? -Ez, alde horretan pila duzu.
-Zer da hori? -Zer?
Zer kristo da hori?
Ene! Begira nola daukan aurpegia! Begiraiozu aurpegira.
Ene bada! Biribilean ari nintzen korrika.
Egoera tragikoa ez balitz, barregarria litzateke.
Izututa nengoen. Ez dut geroztik beste albisterik eman…
…film hau egin arte.
Hori izan zen grabatu genuen azken gauza.
9,26. 2009ko uztailak 4.
Gauzen bila itzuliko naiz nora goazen jakitean.
Nora garamatzazu? Kai muturreraino, eta gero?
Ez dakit tutik ere. Ezin naiz haiekin harremanetan jarri.
A zer ongietorria, ezta? Ederra da.
Aizu, mesedez…
Dena grabatua.
Inoiz ezagutu dudan Uztailaren 4ko jairik lasaiena da hau.
Su-festa galdu dugu. Zer arraio gertatzen da?
Grabatzen jarraitu beharra daukazu?
Bai, su-festarik eza grabatzen ari naiz…
…zure gurasoek ikus dezaten ez-ospakizunetan egon garela.
Alex eta Stephanie Claridgera iritsi zirenean…
…700 hildakotik gora zeuden.
Eta haiek hantxe, ume batekin.
Utzi kamera behingoz, eta lagundu gurasoak bilatzen.
-Baliagarriagoa litzateke. -Ondo ari zara…
Atsegina zait zuk umearena egin eta nik den-dena egin beharra!
Zer arraio da hori?
Ai ene!
Demontre!
-Alex, Alex… -Ostia!
-Alex, ez grabatu… -Aizu?
-Hemendik joan nahi dut. -Ai ene! Begira horri!
-Ez hurbildu! Joan egin nahi dut! -Nora joango gara?
Ez dut hemen egon nahi hildako batekin eta Andrewekin.
-Ene! -Eman…
Ez ukitu!
9,53. 2009ko uztailak 4.
Gai kimikoen nahasketa toxiko batek mutazioak eragin ditzake.
Eta horrek eragina du badiako oilo-zirin mailarekin.
Eman dizkidazun kopuruak zuzenak badira…
…simaurreko esteroideak 50 edo 60 aldiz handitu daitezke.
Bai tamainaz eta bai kopuruz.
Zera horrek hain esteroide kopuru handia du…
…non txitak 42 egunetan hazi baitaitezke…
…ama naturaren arabera 6 hilabetetan hazi ordez.
Oilo-etxaldeak isuritako zirinekin elikatzen ari dela uste dute.
Arrain hauen artean 5-1ekoa da emeen eta arren arteko proportzioa.
Izaki mota eboluzionatu berri bat izan liteke.
Putakumea!
Bertsio mutaturen bat izan liteke.
Ez luke isopodorik egon behar ur gazietan.
Txalo bero bat Buzzi gizon hauek martxan edukitzeagatik.
Jendea ur hori edaten ari da?
Ahora zerbait sartu zait!
Nola sar daiteke irazte-sisteman zehar?
Eta larbak zer?
Claridgeko urak gatzgabetzeko plantari esker…
-Izaki eboluzionatu berri bat da. -Esteroide kimiko gehiegi ditu…
Bertsio mutatu bat…
75 cm.ko bat aurkitu zuten, itsaspeko batean sartu nahian.
Jane!
Jarridazu Etxe Zuriarekin.
Ai ene!
Ene! Adarra jotzen didazu? Zer demontre?
-Ai ene! -Zer ostia?
Ai ene!
Non arraio gaude?
Badirudi jende asko atera zela kale nagusira.
Anbulantzia baten zain egongo ziren.
Itxaropenez zain zeuden…
Ilunpetan ontzian abiatu nahi duzu batere gasolinarik gabe?
Poliziari deitu nahi diot.
Oraintxe esan didazu esku-telefonoak ez dabiltzala.
Goazen telefonoak ibiliko diren lekuren batera poliziari deitzera.
Leku hori irekita dago. Goazen.
-Itxaron. -Goazen barrura. Ondo zaude?
Bai, bai.
Ai ene!
Utzi gauzak hemen.
-Nola dago Andrew? -Ondo, lotan.
Hau ezin da izugarriagoa izan.
Ziur zaude ez dela hildakorik egongo?
Bai, ziur nago.
Dena ondo dago. Hemen gera gaitezen.
Begiratzera noa ea linearen bat badabilen.
Ea norbait ikusten dudan kalean. Polizia edo.
Aurkituko ditugu.
11,01. 2009ko uztailak 4.
Ez da ezer gertatu. Irratia hondatu zaien polizia batzuk.
-Txantxetan ari badira… -…kalera botako ditut.
Horrelakorik ez da inoiz gertatu.
Arrazoiren bat egongo da.
Ikusiko duzu hurrengo udal-bileran…
Tira, Lee. Hori besterik ez dugu behar orain.
Zer da hori?
-Jantzi gerrikoa. -Ai ene!
Polizia-auto batean zoaz.
Gerrikoak kezkatuta nauka.
Norena da autoa?
-Jimsonena dela uste dut. -Barruan dagoena bera da?
Ez dakit.
-Norena da etxe hori? -Zer arraio ari da?
Itxaron.
Jim da.
Zer du…? Badirudi…
…zerbait egin duela.
-Mozkortuta dago? -Pistola eskuan du.
-Ospa! -Zer gertatzen da? Etorri.
Etorri hona.
Zerbait gertatzen zaio.
-Ospa! -Jim…
-Ospa! -Tira, Jim.
-Lasaitu, motel. -Ospa!
Sartu atzealdean.
Sartu atzean. Ospitalera eramango zaitut.
-Joan zaitezte! -Nonbaitera eramango zaitugu.
Goazen, motel.
-Ez zaitut hemen utziko! Goazen! -Denok hilko gara!
Zuregana joango naiz!
Ez, ez. Utziozu joaten.
Ez. Norabait eraman behar dugu. Zu gera zaitez hemen.
…haragia jaten ari zait.
Sartu autoan. Nonbaitera eramango zaitut.
Goazen.
-Ez genuke horrela hil behar. -Ez gara hilko. Sartu autoan.
-Hil egin behar duzu. -Ezin zaitut ukitu, baina sartu.
Ez, Jim! Itxaron pixka bat. Jaitsi arma berehala!
Bill, itxaron pixka bat. Alexen bila noa.
Alex!
Bill Skypen dago.
Entzuten didazu?
Bai. Zer gertatzen da?
Claridgera etorri gara gurasoengana.
-Non zaudete, denda zahar batean? -Hildakoz beteta dago.
-Zer? -Hiri osoa hildakoz josita dago.
-Bai zera! -Bill! Mesedez…
-Serio ari al zarete? -Erabat serio, demontre!
Deitu poliziari ba.
Ezin dugu poliziarekin hitz egin eta gurasoekin ere ez.
Telefonoak ez dabiltza. Ez dago koberturarik. Zure beharra dugu.
-Non zaudete? -Claridgen!
-Claridgen? -Bai! Marylanden, demontre!
-Deitu norbaiti! -Zer gertatu zaizue?
Ez dakigu zer gertatu den.
Zer daukazu lepoan?
Zer daukat lepoan?
-Ene, Alex! -Zer da hau? Kaka!
12,01. 2009ko uztailak 5.
Jack Abrams naiz, Marylandeko Atlantic ospitaleko medikua.
Berriz ikusteko itxaropenaz ari naiz bideo hau grabatzen.
Hemen gertatutakoa munduari erakutsi nahi diot.
Hona nentorrela…
ICUn giltzapetu naiz…
…CDCk telefono deiak oztopatu dizkit.
FEMAri deitu diot, baina laguntza ez da iritsi.
Uste dut badakidala zergatik ari den jendea hiltzen.
Birus baten bila ibili gara, izurria eragingo zuen birus bat.
CDCra deitu dugu eta jakintsu pila bildu behar izan dute…
…nik orain badakidan gauza bera aurkitzeko.
Hau ez da birus bat…
…gorputzean infiltratutako organismo bat baizik.
Babak sintoma bat dira.
Horrek nahasi gaitu.
Isopodoa da.
Organoak jaten ari zaizkie. Barrutik jaten ditu.
Hesteak jaten dizkie.
Gibela, giltzurrunak, birikak eta azala jaten dizkie.
Izugarri azkar hazten den organismoa da.
Ez dakit zergatik hazten den hain azkar.
Erregosi honi duela 45 minutu erreparatu diot.
Kamera eskuan, ikusten dudan guztia grabatzen segituko dut.
Grabazio hau aurkitzen baduzu, erakutsi jendeari.
Erakutsi.
John Stockman alkatea istripuko zauriengatik hil zen.
Zauriek sendabidea zuten, baina ez zegoen larrialdi zerbitzurik.
Alex! Ene! Alex!
Stephanie, zer gertatzen da?
-Esadazu! Zer gertatzen da? -Arrastaka dabilkit!
Esango al didazue zer gertatzen den?
Badatoz. Badatoz. Laguntzera datoz.
-Ez, ez nago. -Ondo zaude.
-Mina ematen dit! -Badakit.
Badakit, baina kanpora atera behar dugu.
Ez!
Ezin dut oinazea jasan!
-Alex! -Har ezazu!
Zer gertatzen zaizu? Tira!
-Mesedez… -Ez!
-Alex… -Buka ezazu hau!
Ai ene!
Mesedez!
Alex goizeko 1,26etan hil zen.
Badian irentsi zuen larba bizkarroi handi bihurtu zitzaion…
…8 ordutan, nahastura toxikoaren eraginez.
Steve Slattery naiz, Segurtasun Nazionalekoa.
Chesapeake Badiari buruzko mezu bat dela eta deitzen dizut.
Bai? Zer?
Duela aste batzuk uretan bi gorpu agertu zirela entzun genuen.
Poliziak uste zuen marrazo mailu baten erasoa izan zela…
…eta bainatzeko debekua eta marrazo-alerta ezarri nahi zuen.
Laborategiko azterketen arabera, ez zen marrazo mailu bat izan.
Zer zen?
Ez zeuden ziur, eta txostenak bidali zizkiguten.
Guk, berriz, Kostako Guardiari bidali genizkion.
Haientzat, ez zuten zentzurik.
Eta FEMAra bidali zituzten, baina haiek ez zuten erantzun.
Beraz, zuei bidali dizuetela pentsatu dugu.
Hori ondo dago.
-Zer zioen txostenak? -Ba…
Gauza bitxi asko. Heriotzaren kausa ez zegoen zehaztuta…
…bizkarroi mota askoren eta hainbat infekzioren eraginez hil ziren.
-Txosten horren kopia bat nahi? -Bai. Gustura irakurri nahi nuke.
Ea argitzen dudan. Bi urpekari zuloz josita ageri dira…
…eta gauza bat besterik ez dakigu…
…bizkarroi eta infekzio batzuek misteriotsuki jan dituztela.
-Hori da. -Inork ez daki zer gertatu den…
…eta 16 egun joan dira informazioa gugana iritsi arte.
Gertaera larrien alarma piztu genuen arrazoirik gabe…
…eta errieta gogorra egin digute hemen.
A bai? Nik gorpuz beteta daukat herria.
Herri txiki bat. Ez dezagun ikuspegi orokorra galdu.
Zer ikuspegi mota da hori?
Lagunduidazu. Lagunduidazu.
Ez da hain erraza horrelako zerbaitekin alarma piztea.
Larrialdi-egoeragatik Chesapeake Badia osoa ixtea.
Alegia, hondartzak, jatetxeak, aisialdiko arrantzalekuak.
Jendea izutu egingo luke gaixotasun kutsagarri baten zurrumurruak.
Ezin da ekialdeko kosta osoa itxi goragoko aginte baten baimena gabe.
Ederki. Ulertu dizut. Eskerrik asko, Slattery agentea.
Ederki. Mila esker.
5,30ak aldera erradiazio-jantziak eta Guardia Nazionala iritsi ziren…
…eta herria 40 egunez berrogeialdian egon zen.
Bitarte horretan ahal izan zituzten kamera guztiak bahitu zituzten.
Claridge ubidean kloro pila isuriz hil zituzten isopodoak.
Batzuk bizirik atera ziren.
Eta, auskalo zergatik, ez ziren inoiz gaixotu.
Herriak tratu finantzario bat egin zuen gobernuarekin.
Ez dakit zenbat diru ibili zen tartean.
Baina badakit isiltasuna tratuaren baitan egon zela.
Stephanie bezalako jendearekin hitz egiten saiatu naiz…
…baina ez du film honetan parte hartu nahi izan.
Chesapeake badiaren %40 hilik dago oraindik.
Bide batez, gobernuaren iritzi ofiziala hau da:
Sasoikoak ez ziren neurriz gaineko tenperaturek eragin zuten izurria.
Donna Thompson naiz, agur esaten.
BADIA
AZPITITULUAK: Jon Muñoz