ERAGOZPENA VI
Lekukoen kontakizunetan oinarrituta dago film labur hau.
Khamma jauna, ez daukazu nortasun agiri baliozkorik,
eta ez duzu beste paperik lortu eman genizun epean, alegia...
...azken 48 orduan.
Horregatik zure asilo eskaera ezetsi egin behar dugu.
-Sinatu hemen, mesedez. -Sinatu?
-Mila esker. -Eta orain, zer?
Zuricheko kantonamendura.
Dena zehaztua duzu emandako paperetan.
Bost eguneko epea dut Suitzatik alde egiteko.
Bost egunen buruan ilegala izango naiz.
Aterpetxean gera naiteke... atxilotzeko arriskua dagoen arren.
Barkatu, non dago aterpetxea?
Aterpetxea?
Mila esker.
Kaixo.
-Barkatu. Alex Khamma naiz. -A, zu al zara Khamma jauna?
-Bai. -Ongi etorri.
Jakingo duzunez, hau aterpetxe bat da.
Hemen lo egiteko eskubidea duzu, baina ez gara zure gauzez arduratzen.
Onena da zeurekin eramatea beti.
Inoiz lapurrak eta trafikatzaileak sartzen zaizkigu, eta badira...
...jota edo deprimituta daudenak ere; horiek denak bakean utzi eta kito.
Hemen komunak daude.
Ez dut arazorik nahi. Beraz, istilurik ez, borrokarik ez,
armarik ez, drogarik ez eta alkoholik ere ez. Ados?
A, eta zazpi egunez bakarrik egon zaitezke hemen.
-Zergatik? -Dinamizazio helburuengatik.
Astero aterpe ezberdin batean egin behar duzue lo.
Eta eman dizuten paperean dioen bezala, nortasun agiriak lortu behar dituzu.
Hauxe da zure logela.
Aukeratu ohea.
Tori, astean 60 suitzar franko arropa, jatekoa eta behar duzuna erosteko.
MIGROS supermerkatuetako kupoiak dira.
Eta ezin didazu eskudirua eman? Aukeran, nahiago afrikar denda bat.
Ez, sentitzen dut, arauak dira.
-Non garbitu ditzaket arropak? -Hemen ez daukagu garbigailurik,
beraz, onena duzu dutxa hartzeaz batera garbitzea. Bai?
Kaixo!
"Jauna dut artzain, ez naiz ezeren..."
Iepa, Charly. Zer moduz? Joseph naiz.
-Kaixo. Nigeriarra al zara? -Bai. Zer egingo duzu gauean?
-Ei, Joseph, ez dut dirurik. -Lasai, neuk gonbidatuko zaitut.
-Eskerrik asko. -Ez duzu ezer ordaindu behar. Bi.
-Nondik atera duzu hainbeste diru? -Ez kezkatu, erakutsiko dizut nola lortu.
-Nire laguna da. -Kaixo.
Lehen aldia, hemen? Ondo pasa.
-Etxe polita daukazu. -Zatoz nirekin.
-Ederra gosaria! Eskerrik asko. -Aizu, Alex...
...lanera joan behar dut. Berandu nabil eta banoa.
Baina orain badakizu non bizi naizen.
Nahi duzuenan, etorri bisitatzera, bale?
-Bai. -Dirua behar al duzu?
Ematen badidazu, hartu egingo dut.
Gustura ezkonduko nintzateke emakume suitzar batekin.
-Nola izango da gure etorkizuna? -Ez dut ezkongai-harremanik nahi.
Soilik naturala eta erraza izatea biontzat.
-Ados? -Bai.
Ene! Polizia!
Geldi! Ez mugi!
-Hormaren kontra! -Errugabea naiz.
-Eta orain zer? -Khamma jauna...
...Suitzan ilegalki zaude hil honen hasieratik.
Beraz, bidaia-agiriak lortuko dizkizugu eta Nigeriara itzuliko zara.
Ezin naiz itzuli! Arriskutsuegia da niretzat.
-Erresistentziako kidea naiz. -Hori, nik ezin dezaket konpondu.
Zure asilo-eskaera atzera bota dute, ez daukazulako nortasun agiri baliozkorik.
Eta sartzen ez uzteko erabakia apelaezina da, behin-betikoa.
Gainera, ez zenuen helegiterik aurkeztu.
Eta eman diguzun izena ere gezurra dela uste dugu. Zer diozu?
Tira ba. Hementxe edukiko zaitugu kanporatua izan arte.
Zer? Hemen, espetxean? Ez dut ezer txarrik egin eta.
Ni ez naiz kriminala! Ez naiz itzuliko.
Ez duzu zeure borondatez alde egin nahi? Ziur al zaude?
-Nik Suitzan geratu nahi dut. -Zuretzat kalte!
Behin-behineko espetxealdia 18 hilabetekoa ere izan daiteke.
Etorri nirekin, mesedez.
-Iepa! Rachid naiz. -Ni, Alex.
Zurbil-zurbil zaude. Zer duzu?
Ez da ezer.
Ordubete eta erdi kanpora ateratzeko.
Ei, Alex, zatoz.
Goazen pixka bat ibiltzera eta aire freskoa arnastera.
Nekatuta nago.
Tira, Alex, nahikoa da, jan ezazu.
Gose greban, ala?
Ergelkeria da. Berdin-berdin deportatuko zaituzte.
Jan egin behar duzu.
Zeure buruaren kontra eginez gero, daukazun guztia galduko duzu.
Zure duintasuna, zure askatasuna...
Nire askatasuna? Ez jatea da geratzen zaidan askatasun bakarra.
Eta duintasuna... eustea! Zer besterik?
Ulertzen duzu? Ez jatea da eusteko modu bakarra.
-Ez. Ez du jaten. -Har ezazu!
Alex...
Jan ezazu, arren.
-Zer? -18. ziegan medikua behar dugu.
Gabon.
Ez dut ezer ikusi.
Zure arazoak psikosomatikoak dira.
-Baina, min du eta! -Ez du ezertxo ere.
Beraz, utzidazue lo egiten, faborez.
Khamm jauna, gurekin etorri behar duzu.
Eskuburdinak eta kaskoa ipiniko dizkizugu, arauak dira.
-Onean? Edo txarrean? -Zergatik? Nora goaz?
Ez du ezer jan sei astean. Ospitalera eraman behar duzue.
Hemen egoteko ondo badago, bidaiatzeko ere bai.
Erantzi prakak eta galtzontziloak.
Eta zabaldu hankak.
-Zertan ari zara, jauna? -Aztertu egingo zaitut.
Hor zer aurkitzea espero duzu ba, jauna?
Komunera joateko gogoa dut.
Kendu eskuburdinak, mesedez.
Ez, debekatuta dago. Neuk lagunduko dizut.
Ez dakit... Lotsa ere ematen dit.
Ezinezkoa da, honela ezin dut pixa egin.
Itxi begiak.
-Ikusten? Lortu duzu. -Ene! Ai ene!
Hau da lotsa!
Ene Jainkoa!
-Zer egiten diguzue hemen? -Utzi lekua. Helduiozue.
-Zatoz, eseri hemen. -Ez dut Nigeriara itzuli nahi!
Isilik, e?
Ea, aizu, lagundu.
Ene ama!
Hartu laugarren mailakoak eta igo hegazkinera. Bizkor.
Deitu medikuari.
Bale, segi besteekin. Eta baten bat doala medikuari abisatzera.
Ez dago medikurik, baina erizain bat bidean da.
Aizu, entzuten didazu? Ei! Aizu!
Sartu denak hegazkinean. Arin!
In memoriam Joseph Ndukaku Chiakwa, Alex Khamma ezizenez.
Nigerian jaio zen 1981ean, eta 2010/3/17an hil zen Suitzan...
...deportatzera zihoazenean.
Auzitegi-txosten bakoitzak bihotzeko arazo ezberdin bat jo zuen...
...heriotzaren eragile. Biak bat zetozen, ordea, adieraztean...
...atxilotze-metodoak eta gose greba ere heriotzaren eragile izan zitezkeela.
2011ko uztailean, Fiskaltzak ikerketa ixtea erabaki zuen.
"4. mailako" deportazioak gaur egun ere egiten dira,
eta ikusi dituzuen metodoak darabiltzate atxilotuak mendean izateko.
Azpidatziak: josu.varela@gmail.com