Madame de… emakume txit dotore, txit agurgarri eta goretsia zen.
Biziera polit eta kezkarik gabe batera bideratua zegoen, nonbait.
Ez zen ezer gertatuko, ziur asko, harribitxi hura gabe…
Ai, hauek ezkondu ginenean eman zizkidan!
Zer egin behar dut?
Ama hemen balego, zer egin esango zidan.
Hau guztiagatik ez didate 20.000 libera emango.
O, ez! Ez dut gabetu nahi beroki bakar batez ere.
Ikaragarri gustatzen zaizkit.
Kasu honetan soil-soil jantzi beharra dago.
Ai, Jauna!
Inoiz ez zait hain premiazkoa izan.
Edo, bestela, hau.
Nahiago nuke neure burua uretara bota, lepoko hau eman baino.
Ez. Nire gurutzea.
Gurutzea? O, ez! Izugarri gustatzen zait.
Hau da gutxien gustatzen zaidana.
Nireak dira, izan ere; nahi dudana egin dezaket haiekin.
Tira.
Louise.
-Suerte ona izan. -Mila esker, Nounou.
Eta gosaria?
Egun on, kondesa andrea. Kondesa goiz jaiki da gaur.
Ez dut gau osoan lo egin.
-Konde jauna esnatu da? -Txirrina joko zuen.
Esaiozu joan egin behar izan dudala. Zehaztapenik eman gabe.
Nire santa txiki maitea, egizu hark onar dezan.
Hala bedi.
4 sos, andrea.
-Rémy jauna ikusi nahi dut. -Ederki, andrea.
-Kondesa andrea. -Zurekin hitz egin nahi nuke.
Zin egin behar didazu esango dizudana isilean gordeko didazula.
Gure bezero andreei zor dizkiegu gure bezero gizonak.
-Sekretua nire espezialitatea da. -Ziur nengoen horretaz.
Eser zaitez, kondesa andrea.
Tira ba…
-Zorrak ditut. -Zorrak, zuk?
-Diru pila gastatzen dut. -Mundu guztiak daki hori.
Gehiegi gastatzen dut.
Sekula ez gehiegi.
Hainbeste, non estualdi batean bainago, eta libratu nahi baitut…
…diamantezko bihotz hauetaz.
Zuk beste inork baino hobeto dakizu zenbat balio duten.
Nik saldu bainizkion zure senarrari.
Bai, hala da.
Ez didazu niri begiratu behar.
Berrerosi egingo dituzu, ezta?
Pentsatu beharra daukat.
Ez da posible, ordea. Berehala behar du…
Andrea!
Ene!
Jérôme!
-Ene! Zer du? -Zer gertatzen da?
Begira! Andrea, andrea…!
Ez begiratu hain luzaroan! Egizu zerbait!
Jauna, zer gertatzen da?
Tori. Honek on egingo dizu.
-Mila esker, Rémy jauna. -Zer moduz zaude?
Orain, hobeto.
Moldatuko gara, bai horixe.
Beraz, tratua egina?
Jakina, kondesa andrea. Tratua egina dago.
Kopuru hau zentzuzkoa iruditzen al zaizu?
Zentzua eta ni… Dibertigarria iruditzen zait. Tratua egina.
-Eramanaraziko al dizut hau? -Bihar, 5etan.
Barkatu, hau ez da nire kontua…
…baina zer esango diozu senarrari?
Zerbait asmatuko dut. Fio zaitez nitaz.
-Etxera joango gara. -Ederki, andrea.
-Ene! Galdu egin ditut! -Gaur arratsean ez dituzu jantzi.
Ixo!
-Belarritakoak galdu ditut. -Gaur ez dituzu jantzi.
Ziur nago. Irten garenean erreparatu dizut eta.
Oker zaude. Zalantzan egon naiz diamanteen eta esmeralden artean.
Ez zenituen biak galduko. Eskuan edukiko zenituen…
-…zalgurdian janzteko asmoz. -Ziur nago ezetz.
Barkatu.
Ez daude. Zalgurdian bilatuko ditut.
Hortik, jenerala.
Ez.
-Léon! -Banoa!
-Mugi! -Hemen nago.
-Zerbait galdu duzu? -Bai.
Hara, adiskidea, zer zabiltza lau hankatan?
Zuk itzulitako 15.000 liberen bila nabil.
-Itzuli egin dizkidazu, ezta? -Berehala.
-Estu samar ibili naiz. -Banengoen ba.
-Laster arte. -Hala uste al duzu?
-Zoragarria, ezta? -Zoragarria.
-Zerbaiten bila zabiltza? -Ezer gutxi.
Emazteak diamantezko belarritakoak galdu ditu.
-Ez da posible! -Lehen agurtzera etorri zaizunez…
…beharbada hemen galduko zituela bururatu zait.
Ixo!
Berriz etortzen bada, eserita geldituko naiz.
-Ez zen belarritakorik gabe joango. -Gelan edukiko ditu.
Zer zorigaitza! Abisatu diot gaur arratsaldean.
4 diamante eta 2 zazpi segidan; galera handia iragartzen dute.
Ez niri txorakeriatan hasi!
Diamanteak 7a baino lehen ateratzen badira, galera berehalakoa da.
Ixo! Karten kontu hori lotsagarria da.
Mundu guztiari galdetu nahi diodala esan dizut.
-Non daude besteak? -Jaikitzen ari dira.
Ni sukaldeko lanetarako nago hemen ez belarritakoak bilatzeko.
Gera zaitez nirekin. Berarekin hitz egitera noa.
Nork izango du zu laguntzeko ohorea? Marcelek edo nik?
-Biek, beharbada. Zer berri? -Ezer ez.
-Kafean elkartuko gara, ezta? -Ez, gu, ez. Etxean afalduko dugu.
-Zergatik? Lagunak zain dauzkagu. -Zure bi gazteak jasangaitzak dira.
Bakarka, bakoitza aspergarria da, baina, elkarrekin, jasanezinak.
Jenerala. Jenerala.
-Paramère jaunak galdera bat du. -Izugarri atsegin ditut galderak.
Bitxien bila zenbiltzala, gordin begiratu omen diozu bere emazteari.
Lapurretaren susmoa hartu banio bezala?
-Ez nintzateke hain urrun joango. -Hobe, hobe…
Emazteari begira ez badu inor nahi, andre itsusiagoa hautatu behar zuen.
Maiz ikusi dut bera nireari begira, Louise lapurra dela pentsatu gabe.
Jenerala, dukesari esan diodan bezala, ez duzu kezkatu beharrik.
Bitxi hori aurkituko dugu. Baita poliziari deitu behar badiogu ere.
-Ez ezazu zalantzarik izan. -Nitaz fida zaitez.
LAPURRETA ANTZOKIAN
-Artikulu hori, zer? -Bai, aita.
-Eta bitxiak? -Bai, aita.
-Hartu nire kapela. -Bai, aita.
-Eta nire makila. -Bai, aita.
Banoa, aita.
-Tori, aita. -Zorroa.
Lapurretaren kontu hau onartezina da. Kalte egin diezadake.
Andrea ikusten baduzu, agurtuko al duzu nire partetik?
Belarrondoko bat ematea nahi?
Jeneralak ez du inor hartuko. Hitzordu garrantzitsu bat du 8etan.
Esan behar diodana ere oso garrantzitsua da.
-Zuretzat. -Ez, berarentzat.
Sartu, baina 8etan joan beharra dauka.
-Rémy jauna. -Sar dadila.
Ni tentatzera etorri zara?
Ez, jenerala. Zoritxarrez.
Bizitza osoan ez naiz gaur bezain aztoratuta egon.
Nola?
Bizitza osoan ez naiz… gaur bezain aztoratuta egon.
Tamalez, ez dut zure aztoramenen berri izateko astirik.
Astia hartu beharko duzu, ba.
A, bai?
-Zuri traba egin baino lehen… -Egina dago.
…edo zuri min eman baino lehen, eskatu behar dizut…
90eko berria!
Diskrezioa eskatu behar dizut.
-Diskrezioa behar da, gainera? -Kondesa andreaz ari natzaizu.
Nola?
Atzo etorri zitzaidan bitxi hau ekartzera.
Diamantezko bihotza duten belarritakoak.
-Zer diozu? -Nik…
Kondesa bitxi hau zure ezkutuan saltzen ari zela ezin nuen sinetsi.
Saltzen?
Hau erosiz, uste nuen…
Zer esan nahi zenidan?
Hau erosiz, uste nuen bioi egiten nizuela mesede.
Ez dizut oso ondo ulertzen.
Nik egin izan dut mesederik, baina inork niri egitea ez dut atsegin.
Askoz hobe.
Gaur goizean, lapurreta aipatzen hasi direla ikusi dudanean…
Ez esan ezer. Nigana berehala etorrita mesede handia egin didazu.
Sartu.
Eta eskertu egin nahi dizut.
Ekarri faktura.
Kontuan hartuko dut, noski, zure bisitak galarazi dizun astia.
Horra.
Sentitzen dut.
Sentitzen dut bitxi hori bigarren aldiz zuri saldu behar izatea.
Ez eskatu barkamenik. Zoratzen nago horregatik.
Baldintza batekin, noski: guk biok bakarrik jakin behar dugu…
-…emaztearen oharkabekeria. -Oharkabekeria xarmanta!
-Fida zaitez nitaz. -Agur, Rémy jauna.
-Hitzordurako ordua duzu. -Banoa.
-Zerbait prestatzen ari dira. -Bai horixe.
-Gabon. Berandu nator. -Uste nuen ez zinela etorriko.
Hitzeman nizun.
Pena handia dut, Lola.
Ez dakizu zenbaterainokoa.
Jakingo banu, agian ez nuke joan nahiko.
Lasai egon. Txantxetan ari naiz.
Ordu laurden barru zu ahazten hasi beharko dut.
Ez ahal da luzarorako izango!
Zuri entzunda, badirudi nik uzten zaitudala.
Emakume bati joaten uztea bera uzteko modu bat da.
-Beti ezin da nahi dena egin. -Jenerala izanik, batik bat.
Bai. Batik bat.
Nire teniente bat egoera berean suertatu zen duela hilabete batzuk.
Baina hark alde egin zuen.
-Zigortu egingo zuten. -Bai.
-Ederki. Mila esker. -Eskerrik asko, jauna.
Ez al diogu elkarri musu eman behar?
-Dena zailagotu nahi duzu? -Txit fina zara.
Betiko uzten diren emakume guztiak bezala.
-Zer da hori? -Oroigarri bat.
Bitxi bat?
Ez.
Begiraiozu, jakin-minez bederen.
Emakume batek bitxi bati uko egin diezaioke, hura ikusi ez badu.
Gero, heroismoa bihurtzen da.
Ez zaitez heroikoa izan.
-Trenera! -Agur, laztana.
Trenera!
Ikusi duzu? 13! Suerte ona dakar.
Bidalidazu Konstantinoplako zure helbidea.
Zertarako? Ez didazu idatziko.
Zergatik diozu hori? Nire gutunek traba egingo diote han norbaiti?
Hala izango ahal da!
Itxaron!
-Hor konpon. Gorde egingo dut. -Atsegina zara. Mila esker.
-A zer oroigarria! -Agur.
Ondo ibili.
Lo zaude, Louise?
Ez. Urduri nago.
Zer dela eta?
Belarritako horiengatik.
Hori gehiegi da.
Ez nuen usteko oroigarri xume horiei hain atxikia zeundenik.
Hunkituta naukazu. Baina ez duzu uste gure lagunek eta egunkariek…
…garrantzi handiegia ematen diotela gertaera horri?
Nik baino gutxiago.
Zuk baino gutxiago? Norbaiten susmoa duzu?
Ez! Inorena, ez.
Oinezko morroi berria?
Begi-okerra delako diozu hori, baina oso mutil jatorra da.
Nounouk ondo ezagutzen du bere familia. Ezin duzu bera salatu.
-Zer diozu zeure gelazainaz? -Susmo guztien gainetik dago.
Bera bezalako neska bat ezin da egon hainbeste diruren premian.
Julien? Ezinezkoa.
Ezinezkoa!
Maximilien?
Ez segitu, haserrearazten nauzu eta.
Kontu hori gero eta gehiago aztertu ahala, arrazoi duzula ikusten dut.
Ergelki galdu ditut belarritakoak. Ni naiz errudun bakarra.
Ez ordainarazi besteri zure emaztearen utzikeria.
Zure nahiak aginduak dira, Louise maitea.
Ziur zaude bitxiak galdu izanaz?
Ziur baino ziurrago!
Aurkitu egin dituzula esango duzu.
Biharko afarian barkamena eskatuko diezu gure lagunei.
Oso gaizki esaten ditut gezurrak.
Bai, badakit. Behingo gezurra ez da ohitura.
Baldarkeria bat egin dut, hala ere. Barkamena eskatzen dizut.
Barkatu?
Barkatu!
Berriz esan.
Barkatu. Barkamena eskatzen dizut.
-Ez nekien gorraizea zenuenik. -Artilleriagatik da.
-André? -Bai?
-Ez dugu zera hau gehiago aipatuko. -Sekula ez! Bukatu da eta kitto.
Eskerrik asko.
Gabon.
-Zer da hau? -Opari bat.
-Nola? -Ez didazu ulertzen? Opari bat.
Maite ninduen gizon bat.
A, maitasuna! Ulertzen dut.
Eskerrik asko.
Agur, maitea.
Agur. Suerte ona izan!
Suerte ona izan.
Gehiagorik, ez.
22, beltza, bikoitia eta pasa.
Laukoa, zaldia, pasa.
Dena xahutu dut.
Hau erosi nahi didazu?
-Ez. -Ez?
-Hau? -Ez.
Azken bola da.
-Gehiagorik, ez. -Dena 13ra.
26, bakoitia eta pasa.
Basilea, 10 minutuko geldialdia kontrolerako.
Galdeidazu, adibidez, nondik datozen bitxi hauek.
Duela 3 hilabete erosi nizkion Konstantinoplako bitxigile bati.
Pasaporte diplomatikoa duzunez, ezin dizut ekipajea miatu.
-Itxurak egin? -Itxurak? Nola?
Aitzakia bat behar dut hemen gelditzeko.
-Galdeidazu ea pururik badaukadan. -Pururik badaukazu?
-Zer? -Pururik badaukazu?
Ozenago! Emakume horrek entzutea nahi dut.
-Pururik badaukazu? -Bai. Ez. Konta itzazu…
-Kontatu, kontatu. -1, 2, 3…
Nahi duzuna. Kontrolatu.
Mugan dirua ordaindu beharra atseginerako gauzengatik!
Nik dauzkat txartelak.
Eskerrik asko, andrea.
Jauna, zure pasaportea!
Ez noa. Gauza garrantzitsu bat esan nahi diot emakume horri.
-Sentitzen dut. Ezinezkoa da. -Diplomatikaria naiz, ordea.
Hara! Hori esatea erraza da. Zure pasaportea.
Hor utziko nuen.
-Zuk daukazu nire pasaportea? -Ez, jauna.
Trenera!
-Etorriko naiz. -Barkatu, gorentasuna.
Kontuz! Kontuz!
Ezin dituzu begiak ireki, alproja…?
-Gurdigilea! -Pailazoa!
A zer baldarra! Eskorga bat eramateko ere gauza ez da!
Zer gertatzen da hemen?
-Barkatu. Nire gidaria baldarra da. -Ez horixe.
Baina eskupeko bat emango diot bere baldarkeria saritzeko.
-Ez dizut ulertzen. -Ez nuen espero zu berriz ikustea.
-Ez dugu inoiz elkar ikusi. -Bai, aduanan.
-Aduanan? -Basilean, duela 15 egun.
A, bai! Lagun bati ekarritako soinekoak han atxiki zizkidaten.
-Eta ordaindu egin behar izan nien. -Patua.
-Nik ere hauteman zintudan. -A, bai?
Koadrozko jaka bat zeneukan, lepoko grisa, perla beltz bat gorbatan…
…eta mahuka-biki urre kolorekoak. Eta begi beltzak, gaur bezala.
Patua.
-Abia gaitezke, baroi jauna. -Jadanik?
-Bizkor aritu gara. -Elkar berriz ikusiko dugu?
-Patuak ondo egiten dizkigu gauzak. -Ez zaitut aurkituko, bazoaz…
Fabrizio Donati naiz.
Eta ni, madame de…
Non daude gure lekuak? Horra nirea.
-Zori hutsez ez al…? -Bata bestearen ondoan.
Marka da, gero! Patuak bi aldiz hartu du alferrik nekea.
Bai, ba. Utziko al didazu?
-Zure izena jakin nahi nuke. -Adiskide maitea!
Pozten naiz zu ikusteaz. Konstantinoplan zeundela uste nuen.
-Barkatu zuri abisatu ez izana. -Txantxetan ari al zara?
Ikusten dut emaztea ezagutu duzula. Primeran konponduko zarete.
Ondo ezagutzen dut zure senarra. Maiz ikusten dut enbaxadetan.
Azken aldiz, Madrilen.
-Ez diot hitzik ulertu. -Markesak asko sentitzen du.
Berak elkar ezagutarazi nahi gintuen, dantzaldi bat antolatuz.
Elkarrentzat eginak garela ere esan du.
Elkar ezagutarazi nahi gintuen. Dantzaldi bat antolatu digu.
Elkarrentzat eginak garela esan du, noski.
Andrea?
-Ni torturatzen atsegintzen zara. -Ez, ba, hain gauza erraza baita.
Zer egin behar dut?
Espero nuen zurekin irtengo direnen artean egongo nintzela…
…jenerala maniobretara joatean.
Ezin dizut itxaropena eragotzi.
Inork ez du emaztea zuk bezainbat dibertituko.
Baina abisatzen dizut, koketeria ikaragarria du.
Benetan?
Inork baino hobeto daki norbait itxaropenez hilarazten.
Itxaropen bidezko tortura.
Ezagutu dut hori. Txit tamalgarria da.
Ez diozu nire egunkariari erantzun.
-Egia da diotena? -Ez.
-Baina gauza beraz ari gara? -Bai, noski.
-Beraz, ez? -Aipatu ere ez da egin.
-Gehiegi hitz egin duzu. -Barkaidazue.
-Gera zaitez. Bukatu du. -Ez horixe.
-Gero arte. -Bake biltzar hori hondamena da!
Koketeria ikaragarria omen dut, jakizu.
Ez dizut sinesten.
Konturatzen ez naizenez, ezin naiz zentzatu.
Ingeles horrek dio itxaropena eman omen niola.
Baliteke.
Begiko zaitut. Penatuko ninduke neure jolasa serio hartuko bazenit.
Oso erraza da. Aski dut itxaropenik ez izatea.
-Hain zuzen ere. -Osteguna arte.
Ostirala arte.
Lau egun zu ikusi gabe. Parisen ez da jadanik dantzatzen?
Atzerriko politikan jardun zaitezke horrela.
-Zer kontatzen dute enbaxadan? -Ezer gutxi.
Istiluak omen daude Montenegrorekin.
-Nork esan dizu hori? -Henriette de Grandpierrek.
-Eta? -Saintecroix jaunaren laguna da.
Gizon horrek auzi konprometigarri bat du Montenegron.
Ni zure lekuan, ez nintzateke gehiegi kezkatuko.
Baduzu senarraren berririk?
Berri apartak, mila esker.
2 egun zu ikusi gabe. Nire kabinete burua nire urduritasunaz kexu da.
Gaurko dantzaldia dibertigarria da.
Ikusi duzu almirantearen emaztea dantzariz mozorrotua?
-Nonahi ageri dira. -Elkarrekin egon beharrez.
-Tristuraz al diozu hori? -Ez, baina hala da.
Ez niri zapaldu!
-Berri onak dituzu? -Norenak?
Bai, berri apartak.
24 ordu zu ikusi gabe.
Badakit, sufrikario bat da.
-Gabon, andrea. -Gabon.
-A zer dantzaldi goibela! -Niri ez zait hala iruditzen.
Zergatik egiten diozu irribarre? Ezin dut mutil hori jasan.
Ez esan, gero, itxaropenetan hasia zarenik.
Bai.
Senarraren berri izan dut. Berri apartak, mila esker.
-Bi horiek azkenak dira beti. -Nor da gizona?
-Donati baroia. -Eta andrea?
-Madame de… -Baroia edo ez, nik aski dut.
Banoa.
Jaunok, gabon.
Ez didazu senarraren berri galdetu behar?
Ez.
Arrazoi duzu. Bihar etorriko da.
Ongi bukatua ongi dago.
Mila esker.
Leku zoragarria, ezta?
Bai. Tamalez, oreina ostatutik urrun erori da.
Zorionak. Dena primeran antolatuta egon da.
Eskerrik asko. Uste dut denok hemen gaudela.
Horra gure laguna. Jenerala zain daukazu.
-Denak hemen daude? -Baietz uste dut.
Baina ez dut de Rantzau jauna ikusten.
Eta ez dut Donati baroia ikusten.
Han!
Non?
Han!
Utziko didazu?
Tori, andrea.
O, ez!
Ez da ezer izango. Emazteak maiz izaten ditu ondoezak.
Maniobretatik etortze bitxia!
Estimatuko nizuke korde galtzeak hainbeste luzatuko ez bazenitu.
Ez dituzu gaur arte gainditu dama galant bati dagozkion 3 minutuak.
Ez duzu baroiaz kezkatu beharrik.
-Berriak oso onak dira. -Badakit.
Ziur nago gaur arratsean elkartean ikusiko dudala.
Inbidia ematen didazu.
Oso zoriontsua dirudizu.
Ondo jokatua!
Kolpe polita! Ondo emana!
Bolada txarrean nabil gaur, inondik ere.
-Desenkusatu egin nahi nuke. -Barkatu?
-Desenkusatu egin nahi nuke. -Zergatik? Irabazteagatik?
-Lehen jokaldia baizik ez da. -Ez nintzen horretaz ari.
Tira, ba!
Beste gauza batez ari nintzen.
Zure osasunari, preziatua baita jende askorentzat.
Zureari.
Gaur goizekoa desenkusatu nahi nuen. Ez naiz oso zaldun ona.
Ez zirudien, ba. D'Artagnan bezala ari zinen zaldiari jirabiraka…
…norbait liluratu nahi bazenu bezala.
Barkaidazu zure emazte xarmantaren ondoeza nahigabe eragin izana.
Barkamenik ez eskatu, ohituta dago eta.
Lisboako lurrikaran 20 minutuz egon zen ezaguera galduta.
Lasaitu egiten nauzu.
Eskerrik asko, Julien.
Gabon, Louise. Damu dut zu nirekin ezin etorria.
-Bihar arte. -André!
-Bai? -Alde egin nahi dut.
-Nora? -Oraindik ez dakit.
Gure lurretara edo Londresera. Urruti samar, nolanahi ere.
Baina nik…
-Zergatik jakin nahi nuke. -Lotsagarri agertu naiz.
Hori ahazteko astia eman nahi diet gure lagunei.
Ahaztua dute, ziur egon.
Alde egin nahi dut.
Suspertu beharra daukat. Alde egin nahi dut.
Beldur zara ez ote dizun bihotzeko ahuleziak bihurrikeriarik eragingo?
Elkarrizketa serio bat egitea nahi duzu?
Badakit ez dugula ohiturarik, baina moldatuko garelakoan nago.
Biziki estimatzen dizut alde egin nahi izatea.
Zu bezain emakume argiak bakarrik izan dezake ideia hori.
Baina ez da ideia ona.
Ez zaude zuk uste bezain mehatxatua.
Ni ere ez.
Sekretu bat esango dizut.
Gure ezkon-zoriona gure irudikoa da.
Axaletik bakarrik da axalekoa.
Suarekin jolasean ibili gara. Ni, batez ere.
Baina zure joan nahiak zureganako nire konfiantza frogatzen dit.
Parisen geratuko zara.
Ez, André, arren.
Estualdian zaude? Elkarrekin egongo gara estualdi horretan.
Napoleonek bitan huts egin zuen bizitzan:
Waterloon, eta maitasunean garaipen bakarra ihesa dela esan zuenean.
Aurre egin behar zaio aurkariari.
Zuk ahal duzu.
Nahi duzun guztia ahal duzu.
Harroa zara. Errespetatzen zaitut.
Miresten zaitut.
Eta maite zaitut.
1, 2, 3, 4, 5.
-Zer diote kartek? -Bidaia txiki bat.
Horra.
Bai, baina 9ko diamantea ere badugu.
-Zer esan nahi du? -Atzeratu egingo dela.
Ene bada!
Edo guk uste baino laburragoa izango da.
Ez dut uste. Noiz arte noan ere ez baitakit.
Barkatu. 7ko pika daukat hemen…
-Zer? -Eta 1, 2, 3, 4, 5…
7ko diamantea. Senarrak eragindako trabaren bat.
-Harritzekoa! -Bai, horixe.
1, 2, 3, 4, 5. Erregea eta 10eko diamantea tartean.
Arrotz bat.
Hara! Zein arrotz?
Aztoratu egiten nauzu.
Hori ez litzateke ezer, baina hemen dauzkat 9ko eta 10eko bihotza.
Ene bada!
Zer?
Maitasun handi bat, elkarrenganakoa.
Zer dugu?
Donati baroi jauna behean dago.
Baroi jauna liburutegian zain daukazu.
Nola…?
Nola jakin duzu banoala?
Ez nekien…
Zu lasaitzera etorri naiz.
Eta zure interesagatik eskerrak ematera.
-Margolan horri begira zeunden? -Bai.
Waterlooko gudua da.
"Waterloo, Waterloo, zabaldi goibela".
Horko hori Blucher da.
Bai.
Eskuinekoa Napoleon da.
Hara! Ez nukeen ezagutuko.
Gehiegi esan beharrak isilunea dakar.
-Zergatik joango zara? -Zergatik ez duzu ni joatea nahi?
-Nora joango zara? -Italiako aintziretara.
Ni gabe?
Han egotean, zergatik joana naizen galdetuko diot neure buruari.
Zergatik, ba?
Bai, zergatik?
Adiskide maitea, erokeria bat egin dut.
Eta aurpegiratu ez didazunez, ez zinen konturatuko, noski.
Zer erokeria?
Opari bat nire arrosetan, Konstantinoplan erosia.
-Oraindik ez nekien norentzat. -Erokeria, bai. Nire senarrak…
Nigan pentsatzera behartu nahi zintudan.
Etxekoandrea hor al dago?
Kondesa berehala jaitsiko da. Donati baroia zain dauka.
Hau da hau!
Konstantinoplara joan-etorria egin, eta nigana etorri dira berriz!
Atsegin handia da zu nire etxean ikustea.
Are atsegin handiagoa, atzoko gure elkarrizketan ezerk ez baitzidan…
…plazer hau igartzeko biderik eman.
-Zori hutsez izan da. -Zorioneko zoria!
Bidaia ona opa ahal izango diozu Louiseri…
…egun batzuetarako abiatzekoa baita…
…aste batzuetarako, beharbada.
Ez zenekien?
Alajaina, ez.
Ez al zara berarekin egon?
Bai. Bai.
Ez dizu ezer esan?
Emakumeak, adiskidea, denak berdinak.
Gauzarik sinpleenak misterio bihurtuak.
Gabon, adiskidea.
-Dibertitu egiten nauzu. -Zer ba?
Gure lagunak azalduko dizu.
Lagundu nahi badiozu, berandu da eta.
Zure trena ordubete barru abiatuko da.
Agur, adiskide maitea.
Agur.
Nora idatz diezazuket?
Nire gelazainak emango dizu nire helbidea.
Azkar itzuli.
Ez zaitut maite. Ez zaitut maite…
Itzuli.
Abiatzeko prest.
Har ezazu hau.
-Louise, zain naukazu. -Bai.
Berehala, adiskidea.
Ondo zaindu ezazu zeure burua. Atseden hartu, batez ere.
Zuk ez egin lan gehiegi.
Zu ez zauden bitartean, gela tapizatuko dizut.
Eskerrik asko.
Ez ahaztu izeba Valendreuseri idaztea.
Badakizu zer sentikorra den.
Gogoratuko naiz.
Ez ahaztu arratsean xala janztea.
Gauak freskoak izaten dira aintziran.
Ez zara inoiz hain hauskor egon.
Atsegina izan Nounourekin, bakar-bakarrik sentituko da eta.
Nounou amaginarreba bezalakoa da niretzat.
Trenera!
Azkar itzuli.
Etxekoandre.
Saiatu lo pixka bat egiten.
Etxekoandre!
Maletak eginda daude. Zergatik joan behar dugu?
Iritsi berriak gara. 5 astetan 7 hiritan egon gara.
Ezin duzu ulertu. Utz nazazu.
-Zain naukazu oraindik. -Bai, bai.
Bere gorentasuna oso lanpetuta dago.
Batzar garrantzitsu bat.
Frantses gobernuko jaun horiek urduritzen hasiak dira.
Ez dute bizitza pribaturik?
Eramazu gutun hau Erromara doan trenera.
Badakit: "Presa handikoa".
Eta etorri bost minutu barru honen bila.
Hartzaile bera. Florentziarako posta.
"Maitea, 3 hilabetetan ez dut ezer jaso, behin loreak izan ezik".
"Gutunik sekula ez".
"Non zaude, bada?"
"Berdin dio, etengabe baituzu lagun nire…"
"…nire…"
"…desira misteriotsua".
"Beti erantzun dizut, maitea".
"Baina ez dut izan nire gutunak bidaltzeko kemena".
"Konta ezin ahala gutun".
"Nire adiskidetasuna sakona eta garrantzitsua dela esango zizuten".
"Adiskidetasuna maitasun bihurtu zait, ordea…
"…amaierarik gabeko bidaia honetan".
Urte hasiera honetan…
…bakearen eta oparotasunaren ikur bikoitzaren pean hastera baitoa…
…gure elkarteak atsegin handiz agurtzen zaituzte, jaunok…
…nazio adiskide eta aliatuen ordezkariak zaretenez.
Herrien arteko itunek…
…diplomatikarien dekano izateak maiz hala frogatu izan didanez…
…antza dute, barkatuko didazue konparazio hau…
…senar-emazte jakin batzuena.
"Emakume horrekin sekula ez naiz ezkonduko" dioen gizona…
…ezkondu egiten da azkenean bi hilabetez gogoeta egin ondoren.
Azken batean, zer da itun bat?
Anaitasuna ez da alferrikako hitz bat.
Herrien anaitasuna ez da utopia bat.
Horregatik amaituko dut "gora Frantzia" oihukatuz.
Gora bere aliatuak! Gaurko etsaiak bihur bitez biharko adiskide.
-Ez zaitugu ikusten. -Barkatu, jenerala.
Gutun-harreman oso korapilatsua dut.
-A! Ez da larria izango? -Oraindik ez dakit.
-Baduzu emaztearen berri onik? -Ez. Zuri galdetzekotan nengoen.
-Zerbait galdu zaizu. -Eskerrik asko.
-Gorentasun hori. -Eskerrik asko.
Urte berri on.
-Ikusiko ote nauten beldur naiz. -Ez dago inor. Lasai egon.
Hemen itxarongo dugu.
-Zer luzea! Eternitate bat! -Ez nekien zergatik bizi nintzen.
Zure aurpegia baizik ez nuen ikusten.
-Soilago hitz egizu. -Zer nahi duzu esatea?
Nire esaldirik maiteena, zuk hain ondo esaten duzuna:
"Ez zaitut maite".
Ez zaitut maite, ez zaitut maite…
Nire belarritakoak!
Hauei esker, hurbil zintuzkan. Hauek altxatu didate niri bihotza.
Beti jantzita eramango ditut.
-Nola egingo duzu hori? -Ume bat zara.
Ez zaitut maite, ez zaitut maite…
O, eskularru hauek!
Hauek, ez. Tristeegiak dira.
Ez gelditu hor. Zoaz zeure gelara.
Louise!
Oso berandu gabiltza.
Louise? Tira ba, zer…?
Banoa.
Hara…
Ene…
Ene bada! Nire belarritakoak!
Ez da sinestekoa!
Bai, ez da sinestekoa.
Jantzi egingo ditut.
-Ziur zaude berdinak direla? -Txantxetan ari al zara?
Bai, noski.
Tori.
Orain gogoratu naiz.
Antzokian galdu uste nituen gauean hona etorri nintzen eskularru bila.
Presaka nenbilen eta eskularru hauetara eroriko zitzaizkidan.
Bai, baliteke.
Egizu kontu zer poza horiek berriz aurkitu izana.
Konturatzen naiz, bai.
Ondo pasa. Gabon, jauna.
Donati.
2. baltsa, Donati.
4etarako, Donati. Bai, zergatik ez?
Dantza guztiak, Donati. Horra.
Primeran.
-Gabon. -Gabon.
Zoragarria.
Belarritakoak? Edertu egiten naute, ezta?
Zuretzat eginak dirudite.
Hala da.
Nola onartzen dizu senarrak zuk belarritako hauek janztea?
Gezur bati esker. Nire bizitzako lehena. Tira, lehenetako bat.
Barkatuko didazu, guregatik egin dut.
Gure gezurra izango da.
Gustatuko zaizu, sinesterraza da eta.
Esadazu.
Amaren lehengusina zahar batek bere bitxien erdia eman zidan.
Inor ez da harrituko berak niri hau eman izanaz.
Nire senarra begitan hartua duenez, ez dute inoiz horretaz hitz egingo.
Barkatuko didazu?
Gabon, andrea.
Higuingarria da.
Mundua higuingarria zait.
Ez dut nahi nigan jarria zure begirada baizik.
Joan gaitezen ostegunean Auteileko zure etxetxora.
Hiru egun oraindik!
Luzea, hiru eguneko tartea!
Jeneralak erretzeko gelara joateko eskaria egiten dizu.
Berehala joatea nahi du.
Barkaidazu.
Andrea.
Nekatuegi.
Gauza bat galdetu behar dizut.
-Tori. Hoztu egingo zara. -Ez dut ulertzen. Baroiak…
Itxarongo du. Ez kezkatu.
Emango al dizkidazu, arren, belarritakoak?
Zergatik?
Zuk zeure sekretuak badituzu, nik ere baditut neureak.
-Lagunak harritu egingo dira. -Min ematen dizutela esaiezu.
Ziur zaude jenerala zain daukadala?
Erabat ziur. Norbaitek geldituko zuen.
Konstantinopla?
Bai.
Hiri polita.
Emakume politak.
Bitxi politak.
Ezagutu al zenuen dama…
Zera hauen jabe ohia?
-Ezagutu zenuen dama hori? -Ez. Ez nuen atsegin hori izan.
Ez doakio, nonbait, nik opa izan nion bezain ondo.
Baina hori ez da kontua.
Ez da egokia ez zure duintasunerako eta ez nirerako…
…nire emazteak hain opari bikaina zugandik onartzea.
Ez dakit zenbateraino zaren haren isilmandataria…
…baina beharbada ez dizu esan nik egina niola opari hori…
…ezkondu ginenean.
Ez dut inozoarena egin nahi…
…ezta begiak itxi ere.
Iradokitzen dizut, beraz…
…eta iradokizun hori kontuan hartuko duzulakoan nago…
…belarritako horiek nire bitxigileari berriz ematea…
…eta tratua nirekin egin beharko duela hari esatea.
-Zure emazteak kordea galdu du. -Ez, mesedez.
Baso bat ur, azkar!
Emakume hori ikusten dudan aldiko, lurrera erortzen da.
Lagunduko al dizut?
Ez, mila esker. Ez da ezer.
Utzi komediak. Gezurretan badakizunez, jakizu disimulatzen.
Zergatik eskatu dizkidazu belarritakoak?
Joango al gara Sarah Bernhardt "Adrienne Lecouvreur"en ikustera?
Bikain ari omen da.
Zergatik eskatu dizkidazu belarritakoak?
Ez didazu inoiz elkarrizketa nire gisara eramaten uzten.
Baina Sarah Bernhardtez bakarrik hitz egingo dizut gaur arratsean.
A! Dagoeneko?
Ondoezik zaude?
Zurbil-zurbil zaude. Goazen etxera.
Itxaron hemen, berokia eskatuko dizut.
Berehala joan behar dut. Noiz ikusiko dugu berriz elkar?
Zure senarrarekin hitz egin berri dut. Ezin gara gehiago elkartu.
-Nork erabaki du hori? -Nik, berak esandakoaren ondoren.
Esan dizu belarritakoak nork eman zizkidan?
Ez.
Ezin zara haserretu. Axola ez zitzaidalako saldu nituen.
-Ezin omen zinen horiek gabe bizi. -Orain.
Baina zu ezagutu aurretik saldu nituen.
-Ni ezagutu aurretik bazeneuzkan? -Bai.
-Nork eman zizkizun? -Amak.
Zer dela eta lehengusina zaharraren kontu hori?
"Gure gezurra" niri esan didazu, beraz.
-Oro har, zer esan diozu? -Aurkitu egin ditudala.
-Galdu egin al zenituen? -Bai, antzokian.
Antzokian?
Hori asmatu nuen belarritakoak saldu ahal izateko.
-Gabon, Donati. -Gabon, adiskidea.
Barkatu, zer zenioen?
Galdu egiten bainaiz asmazio horietan guztietan.
Senarrak eman zizkidan ezkondu ginenean.
Barkatuko didazu?
Berehala, ez. Baina noizbait barkatuko didazu.
Hala nahi nuke. Itxaropen horretan saiatzen ari naiz.
Zoritxarrez, ahalegintzen naiz, baina…
…ez nago jadanik hemen.
Eta ez nago jadanik zurekin, Louise.
-Agur. -Agur, gizona.
Laster arte; hala uste dut, andre maitea.
Gabon.
-Ez da ezer izan? -Ez, ezer ez.
-Sekulako mauka. -Ezin dut sinetsi.
Harrituta geratu naiz bitxi hori nire dendan berriz ikustean.
Bitxi onek, gustu oneko jendeak bezala, etxe onak nahiago dituzte.
Baina gizon horrek esan didanean jeneralari saldu behar nizkiola…
…"debekatzen dizut beste inori saltzea, jeneralari izan ezik"…
…txundituta geratu naiz.
Hirugarren aldia baitzen…
Horrelako dozena bat bitxi eta aberasturik erretiratuko zara.
Baina zer kasualitatea!
Kasualitateak hori du ezohikoa, naturala dela.
Agur.
Babarrunak berriz ere. Esan diot sukaldariari…
-"Nazkatuta nago babarrunez". -Arrazoi duzu.
Sar naiteke?
Zer moduz zaude gaur, maitea?
Askoz hobeto.
-Inoiz baino zurbilago zaude. -Ez dut uste.
-Lo egin duzu? -Bai, oso ondo.
Eta esango didazu baita ere oso ondo gosaldu duzula, ezta?
Zergatik ez diozu eguzkiari sartzen uzten? Eguraldi aparta dago.
Ez, mesedez!
Zergatik sartzen zara tartean?
Bakarka hitz egin nahi dut zurekin.
Zer egingo dut, Louise?
Deituko dizut.
Egia da hitzordu guztiak ezeztatu dituzula?
Afari guztiak, dantzaldi guztiak hurrengo bi asteetan?
Ez haserretu. Zakarkeriarik txikienak erotu egingo nau eta.
Ulertuidazu, arren, eta bakarrik irten zaitez hurrengo egunetan.
Zein da zehazki zure gaitza?
Umiliazioa.
Hori azkar sendatzen da.
Ez pentsatu Donatirengan. Abandonatu egin zaitu.
Ahaztu ezazu, berak ahazten zaituen bezala. Eta kontuz ibili.
Erne ibili.
Zorigaitza asmatu egiten da.
Batzuetan tristetu egiten naiz hori asmatzen ez jakiteagatik.
Zer diozu honetaz?
Eskerrik asko!
Utziko al didazu?
Sentitzen dut.
Bitxi hau ez da jadanik zurea.
Esango dizut zer egin behar duzun honekin.
Kaixo, jenerala.
Eutsi.
Berma zaitez nigan. Beldurrik gabe.
Kaixo, François.
Krudela naizela iruditzen zaizu.
Zorigaitz handi bat duzulakoan…
…zorigaitz hori areagotzen dizudala uste duzu.
Egun batzuk barru, barre egingo diezu gaurko zeure sentimenduei.
Eta hain atxikiak dituzun belarritako horiek…
…kristal puska hautsiak bezain hutsalak irudituko zaizkizu.
Horrela ez dira familiatik aterako.
-Ez dizut inoiz barkatuko. -Tori.
Itxaron.
Hona.
Kaixo.
Tori.
Kaixo.
Zer polita! Eskerrik asko, osaba.
Eskerrik asko etortzeagatik. Ikusi duzue nire mutila?
Kaixo, Elisabeth.
Badakizu izebak nahitasun handia izan dizula beti.
Eta, zorion handi hau dela eta… Louise!
Zer ederra!
Ezin dizut onartu.
Ez hartu hain modu tragikoan.
Zuri ere emango zaizu zorion handi hau.
-Norbaitek badu hautsik? -Tori, izeba.
Eskerrik asko.
Berdin zait negar egitea.
Zu berriz?
-Gure ohiko tratuagatik nator. -Zer tratu?
-Badakizu. -Ez.
Azaltzen badizut, indiskrezio bat egingo dut.
Egizu. Ez kikildu.
Bere senarrak hondoa jo duenez, zure ilobak bitxiak saldu dizkit.
-Eta zer? -Eta zer, zer?
-Eta zer egingo diot nik? -Gauza hauek ohitura sortzen dute.
Laugarrenez erosiko zenizkidala bururatu zait.
Utz nazazu bakean belarritako horiekin!
Zeren zain zaudete? Mugi, lanera!
Zu zibila zara, baina gurekin 15 egun daramatza errieta bizian.
Ez du merezi, merkatari bat da.
Dama bat zain daukazu.
Arren, Rémy jauna, ongi porta zaitez etxekoandrearekin.
A zer egoeran dagoen! Egizu eskatzen dizuna.
-Kondesa andrea? -Hor goian zain daukazu.
-Zer egin dezaket? -Diamanteak.
Ilobak esan dio saldu egin dizkizula.
-Senarrak berrerosi egin dizkizu? -Egia esan, ez.
Hobe. Behar ditut. Aurkituko dut dirua.
-Dena salduko dut. -Lasaitu zaitez.
Eta ez badut lortzen, hitz emadazu ez dituzula berehala salduko…
…noiz edo noiz ikus ahal izan ditzadan.
Duela bi urte nahitaez saldu nahian zenbiltzan, eta orain…
Orain senarrak ez dizu liskar egingo. Ez ditut jantzi nahi.
Ezkutatu ere egin beharko ditut.
Larruzko berokiak salduko banitu? Ez ditut gehiago beharko.
Diamantezko gurutzea eta esmeraldak ere bai. Zer diozu?
Elkar hartuko dugu, seguru asko.
-Benetan hori egin duzu? -Zoaz, Nounou.
Ez ditut ez gurutzea eta ez esmeraldak ikusten.
Saldu egin ditut.
Hau da bila ari zarena.
Ez nago haserre.
Erruki zaitut. Gaixorik zaude. Gaizki ikusten dituzu gauzak.
Zure kontzientziako harrak oroitzapen bihurtu nahi dituzu.
Orain artean…
…ez nintzen gauza handia zure bizitzan.
Bakarra nintzen, ordea.
Gure artean laguntasuna bazegoen, eta alaitasuna ere bai.
Badakizu, Louise…
…ez zait bereziki gustatzen zuk nitaz egin duzun pertsonaia.
Saiatu naiz zu ez zapuzteko haren antza izaten.
Nik, ordea, ez nukeen aukeratuko.
Garaiz zaude oraindik.
Ezidazu ihes egin, orain hala ari baitzara…
…gaixotasunean eta isiltasunean.
Ikusten duzunez, ez dizut ezer aurpegiratzen.
Zure adiskidea naiz. Utzidazu zuri laguntzen.
Inork ezin dit lagundu.
Baietz uste dut nik.
Eziozu kalterik egin!
Ez nau maite! Ez da haren errua!
Bai, horixe.
Ez gara hain ergelak.
Donati!
Benetan esana duzu Lamoricière ez zegokion kontuetan sartu zela?
-Nola? -Inoiz ez didazu ezer ulertzen.
Argiegia izango naiz, beharbada.
Ulertuko dizut, seguru asko.
Armada eta jeneralak alferrikakoak direla esan omen duzu.
Bai, gogoan dut. Beste hitz batzuekin.
Zer hitzekin?
"Diplomatikarien lana hobetuz gero, ez genuke militar askorik beharko".
-Sobran nago, beraz? -Nahi duzun bezala har ezazu.
Gure laguna diplomatikaria denez, iritzi desberdinak dituzue…
Barkaidazu, adiskidea.
Zure desenkusak niri emateko esan al diozu de Bernac jaunari?
Ez, noski.
Hortaz, gizon hauek nire lekukoak izango dira.
Esaiezu non eta noiz hitz egin ahal izango duten zureekin.
Sobran nagoela uste duzunez, froga ezazu!
Ez zarete kontu profesionalengatik borrokatuko!
Ederki.
Bihotz betean, hiru aldiz segidan.
Primeran! Gizon hori hilik dago.
Bere gorentasuna kanpoan dago.
Kondesa andreak itxaron nahi badio…
Bere gorentasuna ez da gauerdia baino lehen etorriko.
Badakit hemen dagoela!
-Ziur esaten dizut… -Aginduak eman dizkizu, ezta?
Mendera ezazu zeure burua. Hemen ezin dugu eskandalurik izan.
Saiatu naiz elkarrizketa honen tristura zuri eragozten.
-Baina tematuta zaudenez… -Dueluan borrokatuko zara.
-Zer txorok kontatu dizu hori? -Nounouk de Bernaci entzun zion.
Ez zara dueluan arituko ni bezalako ero batengatik!
Ez dut hori merezi. Polita ere ez naiz jadanik.
-Inoiz baino politagoa! -Hala uste duzu?
Ikusten duzunez, ez dut erremediorik.
Fribolitate gehiegi, gezur txikietara ohituegia!
Nintzen emakumeak ekarri dio kaltea orain naizen honi.
Ez dizut borrokatzen utziko. Ez zuen zu probokatzeko eskubiderik.
-Ez zuen arrazoirik. -Bat aurkitu du.
Zer arrazoi? Ez bainauzu jadanik maite.
Ez nauzu jadanik maite, ezta?
Tiratzaile beldurgarria da!
Erabateko suizidioa da!
Baliteke.
Louise!
Salba ezazu, nire santa txiki maitea.
Badakizu ez garela errudunak, ez bera eta ez ni.
Pentsamenduz bakarrik.
Pentsatzea zer da, ordea?
Salbatuko al duzu, nire santa txiki maitea?
Eskerrak ematen dizkizut aldez aurretik.
Bedeinkatua izan zaitez, zeruan bezala Lurrean ere. Hala bedi.
Etxean geratu behar zenuen. Sukarra duzu.
Joan beharra daukat. Ea hitz egin diezaiekedan.
Debekatua dago besoa altxatzea nik "tiro" esan aurretik.
Ez tiro egin nik 3 zenbatu ondoren.
Lehenengo tiroa laidotuarentzat.
Mila esker.
Geldi!
Gelditu hemen!
-Ez, ez! -Geldi!
Gera zaitez hemen!
Hartu nire xala, hotz dago. Louise!
-Hemendik, azkarrago. -Ez duzu ezer ikusiko.
Urrutiegi da! Zaindu zeure bihotza!
Utz nazazu.
Ez ahaztu! Medikuak ahaleginik ez egiteko esan dizu.
-Prest zaudete? -Bai.
Tiro! 1…
Zatoz.
Zatoz azkar.
Zergatik ez dago bigarren tirorik?
Zoaz azkar, Nounou.
Nounou!
Ondoezik nago.
Zer duzu? Entzuten didazu?
Zer duzu?
Lagundu!
Hiltzen ari da!
MADAME DE…ren DOHAINA
ITZULPENA - AZPITITULUAK: Jon Muñoz