"Zorteduna izan nintzen, itxura hau izanagatik,
Elstirren ondoan ikusi, eta nitaz ahaztu ezin izan zutelako.
Zorteduna izan nintzen, arratsalde hartan,
eta amonaren aholkuz, txaleko hura jantzi nuelako,
zeina oso zatarra zen batengatik aldatu nuen ia,
baita nire bastoirik hoberena ere.
Izan ere, desiratzen dugun hori ez da guk nahi moduan gertatzen,
ustez genituen abantailen faltan,
agertzen dira espero ez genituenak.
Dena berdindu arte. Hainbeste beldur genion txarrari,
finean, pentsatzera iritsi baikara,
ondo begiratuz gero,
kasualitateak, kontra baino, gure alde jokatu duela".
Aita? Ama?
Aitona? Amona?
Katu madarikatua!
Arraioa, berriz egin du salto argiak.
Zer ari da erretzen?
Kaixo.
-Kaixo. -Kaixo!
Deitu diozue elektrizistari?
Zertarako? Badabil eta.
Bai, zera. Non dago ama?
Antzokian. Lehen entsegu eguna du.
Ederki, bera falta den egunean gonbidatu gaitu.
-Ondo zabiltza. -Esango zuen:
"Libre dut igandea. Antzokira noa".
Mathieu, kopa bat jarriko dizut.
-Galdetu baino ez dut egin. -Astuna zara.
-Asteak dira bazekiela. -Hartu dizu tentsioa?
Tentsioa inork adarra jo ezean jaisten zait.
Zure aita sasoian dago.
Zer da amaren antzerkiarena?
Ez da antzerkia, dantza baizik.
Proiektu handi bat da.
Koreografoak Avignoneko ikuskizuna berregingo du
dantzari profesionalekin eta amaren antzerako amateurrekin.
La Ribot da koreografoaren izena.
Zeri egiten diozu barre?
Hori da amonak egiten duena?
Biluzik dantza egin?
Ez dakit, galdetuko diot.
Hau al da La Ribot?
Hori uste dut.
Zergatik da hain barregarria?
-Itzali, jaten ari gara. -Mahaian ezetz esan genuen.
DENBORA GALDUAREN BILA
...munduko antzoki guztietan: La Ribot.
Urduri jarri zaitu irratira etortzeak?
Bai, eszenatokiak baino gehiago.
Ez larritu.
-Henri? -Ea zer moduz.
Bazatoz?
...horren ondoren iritsiko zena,
lehenik dantza kontenporaneoaz maitemindu baitzinen.
Obra hau...
Henri!
Non sartuko ote zen?
Traste madarikatu hau!
Hemen zeunden.
Nire Henri.
Ondo egin duzu lo?
Egun on, andereño.
Egun on, mutiko.
Jo duzu berriz ere?
Aulki hori bota behar duzu.
Semeen aurrean erre behar genuke
datozen Gabonetan.
Konpondu dizut
lepokoa.
Milesker.
Kito. Hobeto, ezta?
Nola funtzionatzen du gure semaren buruak?
Noiz bihurtu gara ohean sartutako agureak?
Ez dakit. Bere izaera da. Arduratu egiten da.
Bakean uztea nahi nuke. Hori da nire izaera.
-Irakurriko orri batzuk? -Bai.
Gero entsegua daukat.
"Eta ihes egiten dutela ikusarazteko, nobelagileek ez dute beste erremediorik
frenetikoki orratzen martxa azeleratzea baino,
eta hamar, hogei edo hogeita hamar urte bi minutu egiteko irakurleari.
Lehen orrialdean, maitale bat itxaropenez beteta utzi genuen.
Hurrengoaren amaieran, laurogei urterekin topatuko dugu,
asiloaren patioan eguneroko paseoa lan handiz emanez,
ia esaten diotenari erantzun gabe,
iraganeko memoriarik gabe".
Ze polita.
-Gabon, mutiko. -Gabon, andereño.
-Afaldu duzu? -Ez.
Ederki pasa dut gaur.
Dantzari batek ezinezko mugimendu batzuk proposatu ditu.
Eta koreografoak, bere ohiko zintzotasunez,
ez du toki onean utzi.
Barrez lehertu gara.
Lise, maitea,
alabari deitu behar diozu ezinbestean.
-"Itzultzean", esan du. -Ados, ondo da.
Kaka! Lise!
Ez.
Esan zerbait, Lise.
Lise.
Germain...
Lise.
Lise...
Astelehena eginda dago.
Asteartean, medikua.
Asteazkenean ezer ez.
Carole, zu ostegunean libre?
Bai, arazorik gabe.
Orduan, zu jarriko zaitut.
Ekarri arrosa bat.
Ea, ba.
-Beraz... -Carole.
-Tori. -Oso ondo.
Carole, zu laranja zara.
Ni berdea naiz.
-Carole, entzuten didazu? -Bai, noski.
Nik ezin dut larunbatean.
Lasai egon, izebak eta nik egingo dugu asteburua.
Eta, libre bazaude,
arrosa jarriko dizut iganderako.
-Arrosa. -Bai.
Tori.
-Eta urdina medikuarentzat. -Medikua...
Ondo da.
Norentzat?
-Elisabethentzat. -A, bai.
Elisabethek ekarriko dizu bazkaria eta afaria egunero.
Carole bi asteburutik behin etortzen ahaleginduko da.
Aurrez deituko dizu.
Soniak arropa garbituko dizu astean behin.
Eta ni 24 orduz laguntzeko prest.
Iristen behar dudana.
Txandakatu egingo gara.
Eta...
ongi etorria zara gure etxean.
Badakizu, ezta?
Ondo egongo naiz, umeok.
Hemen gaude. Deitu nahi duzunean.
Ez dakit astirik izango dudan.
Pentsatzen dut.
Kontua zera da...
Lise eta nik promesa bat genuen,
eta hori betetzera etorri naiz.
Gu biontzat, agur esateko modurik onena
bestearen oinetan jartzea da:
besteari gustatuko litzaioken hori bere ordez egitea.
Eta, kito.
Horixe da Lisek eta nik nahi genuena.
Funtsean, gelditzen zenak
besteak hasitakoa bukatu beharko zuen.
Horixe zen... gure promesa.
Lisek maite zuen hona etortzea.
Orain bakarrik gelditu naiz.
Beraz, zuei eskatu nahi dizuet
ikuskizunean haren tokia hartzen uzteko.
Milesker.
Milesker, Germain.
Sentitzen dut Liserena.
-Hitz egin diezazuket zuka? -Bai horixe.
Pentsatuko duzu guretzat egoera hau...
Tira, ez genuen ia ezagutzen...
Pena handia da.
Bai, noski, ongi etorria zara.
Bai horixe, ongi etorria zara gure tropan.
Zatozte.
-Kaixo. -Kaixo.
Catherine naiz, urte askoan.
Sentitzen dut Liserena.
Haren binomioa izan naiz amateurren castingean.
-Zera... -Bukatu dugu.
-Hemen utziko dugu. -Amaitu dugu gaurkoz.
-Ongi etorri. -Milesker.
-Kaixo. -Egun on.
Urte askoan, Germain. Animo.
Kaixo.
-Ongi etorri. -Milesker.
-Germain, hortik. -Germain.
Kaixo. Samir naiz. Berriez arduratzen naiz.
Esan nahi nizun, jadanik grabatu dugula antzezlana,
eta, beraz, bideoa bidaliko dizudala, ados?
Dena ondo aterako da.
Egunero entseatzen duzuen jakin nahi nuen.
Bai, egunero hamaiketatik seietara, baita asteburu batzuetan ere.
-Entsegu dezente dira. -Bai.
Lagunduko dizut?
Bihar hamaiketan?
Bai, hamaiketan.
Bihar arte.
Bi pastel egin ditut gaur goizean.
Bata gozoa eta bestea gazia.
Atzo ez zenuen ezer jan.
Germain...
Ai, ene...
Tira.
Tuperretan utzi dizut dena, baina ez dadila alferrik galdu.
Janariarekin intoxikatzea, horixe besterik ez dugu behar.
Mathieuk abokatuari deituko lioke...
Ea, Elisabeth... Eseriko zara?
Ez zaude ondo?
Ez. Fabore bat eskatu nahi dizut.
Esan.
Otorduei buruzko kontu bat.
-Ez zaizkizu gustatzen? -Bai, ikaragarri.
Elisabeth,
zer iruditzen tuperrak egunean behin ekartzen badizkidazu?
Goizetan, 9:30etan beranduenez.
Eta nik berotuko ditut gero.
Mathieuri edo Caroleri esan gabe,
bestela burua galduko dute.
Burua galdu!
Nik hartuko dut.
Bai, esan?
Mathieu, zer moduz?
Bai, hemen dago.
Ez, oraindik ez da jantzi,
baina oraintxe jantziko da, ezta, Germain?
Bai, oraintxe doa.
Bai, nik zainduko dut.
Bihar arte.
Milesker pastelengatik.
Banoa, Germain. Bihar arte.
Gorputza makurtzen badugu, hobeto egokituko gara.
Zurrun mantentzen bagara,
zailago egingo zaio kideari gu eustea.
Hala, pisuak eta mugimenduen kontzientzia izateak
harengana egokitzen laguntzen digute.
Hala, eroso egokitzen gara.
Eta orduak eman ditzakegu, baita bizitza osoa ere, erortzen.
Egokitzen garelako.
-Ulertu da? -Bai.
Ondo da. Ulertu duzu, Germain?
Besoak hemen jarriko ditut edo horrela utzi?
Jarri zure pisu guztia
eta bera saia dadila gorputzarekin aurkitzen...
Moduren bat aurkitu behar duzu zure gorputza
esna, kontziente egoteko.
Hau da, zure gorputz guztiak hasi behar du pentsatzen
nola eraman dezakezun bera...
lurrera hiltzen utzi gabe,
erortzen utzi gabe.
Gorputz guztia. Bai, hori da.
Primeran!
Askatu besoak.
Ez, ez eutsi!
Utzi erortzen. Hori da.
Oso ariketa logikoa eta ona da.
Dena ondo?
Hori da!
Horrela, oso ondo.
Min ematen dizu? Eman eskua. Poliki, poliki.
Germain, aulkitik urrundu ordez,
etzan haren gainean.
Logikoagoa da, errazagoa eta askoz hobea,
denbora duzulako pentsatzeko.
Hala, nire pisua gidatzen dut, gidatzen ari naiz...
Jaisten ari da...
Hori da. Marjanne, oso ondo!
Ez dago batere gaizki.
Tira, jarraitu.
Tira, oraindik ez da perfektua, baina jarraitu. Ondo.
-Astelehenera arte. -Agur.
Ez dut zuen lana askorik errazten.
Denok egon gara zure tokian.
Egiten duzuena ez da dantza, ezta?
Dantzak biltzen ditu...
askotariko gauza asko.
Ez dut inoiz lortuko.
Bai horixe. Lortuko duzu.
Oraindik mugimenduekin baldar samarra zara, hori da dena.
Ez da txarra.
Aldiz, bestelakoa den zerbait ematen du,
eta hori ona da.
Ziur naiz lortuko duzuna.
Bestela ere, ez dut beste aukerarik.
Zazpi mezu berri dituzu.
Kaixo, aita, ni naiz. Zer moduz dena?
Deituidazu!
Aita, ni naiz. Zer moduz zauden jakin nahi nuen.
Beranduago deituko dizut.
Aita, mesedez, hartu telefonoa.
Bai, jan dut.
Lorategian nengoen eta ez dut entzun.
Ez duzu ondo entzuten?
Bai, hori da. Bihar arte.
Agur. Milesker.
Zatoz, Henri.
"Lise maitea.
Zugan pentsatzen dut uneoro.
Egin dut: La Riboten ikuskizunean arituko naiz zure ordez.
Ez nuen uste onartuko nindutenik.
Agian nahiago nukeen ezetz esan balidate.
Ez dut uste komeni zaienik, baina berandu da: baietz esan dute.
Biluzterik ez eskatzea espero dut.
Zuk ez zenuke egingo, ezta?
Seme-alabak ondo daude. Tira, edo hori uste dut.
Haiei ez esatea erabaki dut.
Niretzat gordeko dut,
guretzat.
Erabaki genuena egingo dut.
Zure falta dut.
Batzuetan zure inbidia dut. Besteetan, amorrua.
Muxuak,
zure Germain".
Catherine!
Tira, hegal atzera!
Itzali argiak, has gaitezen hasieratik.
Jan duzu? Egon, janaria emango dizut, Henri.
Begira.
Begira zer dudan hemen, Henri. Begira honi.
Begira, Henri.
Begira zer dagoen jateko. Ai, ene!
A ze nolako itxura duen!
Zatoz hona!
Tira, jatera.
Jan Elisabethek egin duen guztia.
Zer duzu?
Ez zaizu gustatu?
Tratamendua begiratzeko aprobetxatuko du.
Aita, entzun didazu? Non daukazu burua?
Zer...?
Noiz begiratuko du?
Tentsioa hartzera etortzen denean.
Egunez? Edo gauez?
Zazpietan, lanetik irteten denean.
Libre duen tarte bakarra da. Aldatzen saia naiteke...
Ez, gauez ondo dago.
Dena ondo dago, aita? Zer gertatzen zaizu?
Norbaitek nahi du
grapparik edo likorerik?
Ondo nago, milesker.
Zer egiten duzue hemen?
Lehenik, kaixo. Gaur ez da zure txanda, Carole.
-Igande honetan niri tokatzen zait. -Ez, niri.
Gaur laranja da. Zu berdea zara.
Begiratu hozkailuan.
Laranja eta berdea astean zehar.
Asteburuetan, zu arrosa zara, eta ni, horia.
Errazagoa litzateke kolore bera mantentzea.
Elisabethek badu, bera beti da gorria.
Hitz egingo duzue baxuago? Buruko mina dut.
Carole, eseri, ez duzu ezer jan. Hemen duzu.
Tira, siesta egitera noa.
Ondo da...
Hau ona da. Inbaditzaileak seriekoa dirudi.
Familiak noiz deitzen dizun jakingo duzu.
Zertan ari zara?
Ezertan ez. Probatu nahi nuen.
-Eta? -Seko gelditu da.
Kito.
Begira, begira.
Tori.
Hara, ze goxoa! Ze goxoa dagoen hau.
A ze tripa-festa.
Zatoz, Henri.
Beste katu bat dago kanpoan.
Zatoz. Gose zara?
Hau zuretzat.
Ai, ene!
Ez, orain ez...
Benetan?
Moztu! Moztu!
-Ez naiz erori bukaeran. -Ez larritu.
Germain.
Ederra izan da.
Etorri erdira, mesedez.
Oso ondo.
Zatoz nigana gorputz osoarekin.
Bai, hori da, oso ondo.
Gelditu hor.
Begiekin,
jaitsiko gara.
Hori da.
Begiratu.
Jarraitu niri.
Horrela, oso ondo.
Bai.
Oso ondo dago.
Zure emaztearen istorioak hunkitu egiten nau.
Zer?
Ederra da. Promesarena.
Maitasunaz hitz egiten du, gabeziaz.
Gorputzarekin adieraz dezakegu.
Oso polita iruditzen zait.
Ikuskizunari dagokionez, ez dakit, baina...
Egon, zer da esan nahi duzuna? Zer gertatzen da?
Bera interesatzen zait.
Barkatu, baina...
Lau aste baino ez ditugu.
-Dantzaria ez den agure batekin. -Marjanne.
Dena aldatuko dugu? Ez duzue ikusten?
-Ez da ezer gertatzen. -Noski.
Dena alda dezakegu. Zer diozu, Samir?
-Noski, bat nator zurekin. -Bai.
Bai, lau astetan baino ez. Zoragarri.
Utzidazue pentsatzen.
Ea... Utzi pentsatzen. Pentsatu egingo dut.
Zer?
-Kaixo, gazteok. -Kaixo!
Patata purea ekarri dizuet eta Mathieuren aperitibo gogokoena.
-Milesker. -Izotzik gabe, betiko moduan.
Théo, pasaidazu zure platera.
-Théo, platera. -Beno, banoa.
-Oraindik ez naiz jantzi. -Milesker, Elisabeth.
-Zer? -Pijamarekin bazkalduko duzu?
Bihar arte, Germain!
Gogaitu egiten zaitu?
Igandea da, nahi dudana egin dezaket, ezta?
Bai, noski, nahi duzuna egin...
Théo, lagunduko diguzu?
-Zenbat eta gutxiago egin, hobe. -Hori egiten dut nik ere.
Bai, aita, baina bera ez dute bihotzetik operatu.
Urtebete daramat ondo, zure aulkiak ez du ezertarako balio.
Pentsatu duzu esandakoan?
Pisuak begiratzera joan behar zenuke. Gure etxe alboan daude.
Askoz inguru lasaiagoa da. Eta ez du eskailerarik.
Benetan jakin nahi duzu?
Ulertuko duzu zure adinean...
Ezin nauzu hara bidali ama falta delako bakarrik.
Ondo da, jarraitu bueltak ematen. Germainen unea da.
Segi horrela.
Marjanne eta Samir, oso ondo. Elkar ukitu gabe.
Catherine.
Apur bat soilago.
Ukitu gabe egingo dugu, zuek egin duzuen moduan.
Sorbalda sorbaldaren kontra.
Egin nirekin, tolestu belauna.
Horrela.
Orain beste aldera.
Orain jaisten joango naiz.
Nire gorputza eman dizut.
Hori da. Jaitsi, jaitsi, jaitsi.
Oso ondo.
Hori da, ukitu gabe egingo dugu.
Gorputzak ukitu gabe. Zeragoa da...
Zatozte.
Jarri bikoteka.
Zabaldu espazioan zehar.
Parez pare gaude.
Bi gorputzen arteko dantza da.
Begiekin...
begiratu elkar.
Eta...
goazen.
Musika, mesedez.
Goazen.
Gorputz guztia jaitsi.
Hori da, Germain.
Jarraitu niri.
Denoi gustatzen zitzaigun.
Beste lau aste genituen. Eta, orain, dena zerotik hasiko duzu.
Batzuetan dena aldatu behar da, argi ikusten ez duzunean.
Hori da funtsa, ezta?
Bizirik dago. Dantza da.
-Ondo, Germain? -Dena ondo aterako da, ikusiko duzu.
-Ondo joan da? -Bai.
Tipoa benetan paregabea da.
"Paregabea" ez da beti dohaina.
Marjanne...
Atsedenaren ondoren,
zu eta Marjanne arduratuko zarete taldeaz.
Milesker.
Ez darama ez haragirik ez glutenik. Hobe da digestiorako.
Eta kinoa darama pastaren ordez.
Tori.
Ura sendagaientzat.
Zera...
atsegina zara. Milesker.
Gustu handiz egiten dut.
Ikusiko duzu, Germain.
Denbora pasa ahala, bakardadera ohituko zara.
Baina eraman errazagoa da kontaktu apur batekin.
Basoan paseatu, edo parkera joan gintezke.
Batzuetan, gauez, hiria zeharkatzen dut.
Oso lasai egoten da.
Etorri nahi zenuke nirekin?
Laguntzen nauen jende asko daukat inguruan.
Ni ere hemen nago, nahi baduzu.
Baina zer uste zenuen ba? Ez dut tinbrea entzun, besterik ez.
Ez dabil. Ikusiko dugu.
Bueno, bihar arte.
Samir, badakit berandu nabilela.
-Sartu. -Zer duzu?
Giltzak.
A!
Ez, berriz, ez... Ez dio inoiz jotzeari utziko?
Tira, kito. Bazen garaia!
Lagunduko dizut zeozertan?
Bai, jan ezazu tarta.
Hartu zati handi bat.
Sukaldean dago.
Hortik.
Non utzi dut poltsa?
Tira, goazen.
Hemendik.
Kaka! Elisabeth.
-Ez da posible. -Zer da?
Zatoz nirekin.
Nire autoa han dago.
Zoaz bila. Ni aurretik noa, beroketa egingo dut hala.
Primeran.
Jarraitu, Germain.
Hartu arnasa. Besteok, begiratu berari. Oso ondo.
Samir, mesedez, zoaz aurrera ondo geratzen den ikusteko.
"Lise maitea,
zauden lekuan zaudela barrez imajinatzen zaitudalako nago hemen,
zure ordez dantza egiten.
Ni guda-zelaian sentitzen naiz.
Badirudi hori duela atsegin La Ribotek.
Nik egindakoa errepikatzera behartzen ditu denak.
Besteek ikusten ez dituzten gauzak ikusten dituela uste dut.
Barregarria da.
Begira zaudela pentsatzeak...
Kontuz eskuekin.
...zoriontsu egiten nau.
Keinuak imitatu.
Zure presentzia, Lise,
sentitzen dut dantzatzean.
Faltan dut zure irribarrea.
Beti maiteko zaitut.
Zure Germain".
Arrazoi duzu. Ez du nahita egiten.
Badu zerbait.
Onartu beharra dut.
Egia da.
Gabon, Germain.
Sonia!
Barkatu. Arropa ekarri dizut.
Milesker.
Mathieu eta ni deika ibili gara, baina ez du seinalerik ematen.
Ez horixe.
-Ez? -Ez.
-Begiratu egingo dut joan aurretik. -Bai, noski.
Tira, ba.
Potolo parea, kanpora.
Tira, zoazte hara.
Orain badabil.
-Entxufatu egin behar zen. -Ados.
Hau da hegazkin modua.
Kentzen duzunean, mezuak iristen zaizkizu.
Tira, badirudi...
berriz nagoela aurkitzeko moduan.
Zenbat mezu.
Entzun, ekarri diot arropa.
Zera, uste dut aita ikustera etorri behar zenukeela.
Edo medikuari deitu.
Ez da ezer larria, baina iruditu zait apur bat
desorientatuta zegoela.
Tira, banoa harantz. Muxu bat.
Hartu espazio guztia eta gorputz guztiak.
Ireki gorputzak.
Norabide zuzenean ibili...
Norbaiti begiratu,
gurutzatuko dugu... Eta, aurrera.
Pasatzen utziko dit. Oso ondo.
Bai, utzi pasatzen. Oso ondo.
Begietara.
Mantendu begirada... Hori da, primeran.
Pauso berri bat.
Adibidez...
Hori da, ezta?
Hobe otso bakartiak bagara.
Urreratzen den otso bakartia, ezta?
Ez dakit...
Dena hausten duen zerbaiten edo norbaiten bila nabil,
baina hemen dagoena.
Hemen dago.
Ez mugitu, Marthe.
Germain, gelditu hor. Eta otsoa pasa da,
oso gertu dago, baina ez zarete mugitzen.
Horrelako zerbait da.
Ez dakit hori den zehazki, baina saia gaitezen.
Hori da. Oso ondo.
La Ribot ulertzen hasi naiz.
Talentua du.
A, bai?
Titiriteroarena egiten du,
baina, harien ordez, hitzak darabilzki.
Edo mugitu egiten da, horrela,
eta haren begi handiekin engainatzen zaitu.
Ez da hori bakarrik, baina arrazoi duzu.
Edonola ere, oso onak zarete.
Dantza egiteko gogoa nuela sinestarazi didazue.
Berandu arte gelditzea lortu duzue
zuekin ikuskizunaren nondik norakoak adosteko.
Pentsatzen dut...
nire adineko norbait
galdera asko egin gabe, dantza egiten ikustea
ez dela ohikoena.
Niretzat ohikoa ez dena
emaztearen ordez dantza egitea da.
Baina askotariko jendearekin egiten dugu lan.
Profesionalak, hasiberriak...
Denak hartu behar ditugu. Baita La Ribot ere.
Konpainia bera, finean,
berregituratutako familia bat da.
Kaka zaharra. Azeleratu!
Orain? Baina ia etxera heldu gara eta.
Kaka, nire semea da.
Kaka zaharra, Mathieu...
Bi ordu daramatzagu zure bila.
Brigitte, zer egiten duzu hemen? Bederatzietan esan genuen.
Ez, zazpietan. Egiten al diozu jaramonik egutegiari?
-Zer gertatzen zaizu? -Lasaitu zaitez. Hemen nago.
Baina non demontre sartu zara?
-Eta nor da hau? Nor zara? -Gabon.
Zera...
zaindaria.
-Zaindaria? -Bai, lurperatzailea.
Zure ama bisitatzen nengoen. Non egongo nintzen ba?
Zer egiten zenuen hilerrian gauez?
Hor ematen dut eguna.
Horixe egiten dut.
Ondo moldatu gara
eta etxera ekarri nau, atsegin handiz.
-Urte askoan. Samir naiz. -Urte askoan.
Bada denboratxo bat
zuen aita Lise bisitatzen ikusten dudana,
bere emaztea, tira, zuen ama.
Asko hitz egin dit zuetaz.
Ondo moldatzen gara, baietz, Germain?
Ba, bai, lagun egin gara.
Hala da.
-Bai. -Gabon.
-Gabon, barkatu. -Kaixo.
Urte askotarako.. Samir.
Elisabeth naiz, bizilaguna.
Ez dut ateratzen ikusi. Normalean entzuten dut.
-Arraroa da... -Bai, tira...
Milesker, Elisabeth. Samir, bihar ikusiko dugu elkar.
Brigitte, etorri zarenez, hartuidazu tentsioa.
Normala da zutaz arduratzea, aita.
Bakoitza bere maniekin, ezta?
-Sasoian zaude. -Ikusten? Esan dizut.
Semeak pare bat aldiz deitu dit. Neurologoarenera joatea nahi du.
Zer iritzi duzu zuk?
-Desorientatuta zaude? -Bera da tratamendua behar duena.
Ondo nagoela esaten diot,
eta ez du ulertu nahi. Agian gorraizea du.
Bidali otorrinoarenera.
Nik bikain ikusten zaitut.
Baina, zure adinean, ez da ideia txarra neurologora joatea.
Lasaiago geldituko da, eta bakean utziko zaitu.
Egin ezazu, Germain.
Lagun moduan diot, ez mediku moduan.
Bai? Esan?
Aitona, azkenean! Entzuten didazu?
Bai, hara, zu zara! Kaixo, Lucie.
Bai, ondo ikusten zaitut.
Fabore bat eskatu nahi dizut.
Mutilarekin bi egun pasatzera joan nahi dut.
Bai.
Gurasoak azterketekin kezkatuta daude,
eta neure onetik ateratzen naute, ezin duzu imajinatu.
A, bai? Ez esan!
Ondo iruditzen zure etxean gelditu naizela esaten badiet?
-Noski! -Jauna, mesedez.
Barkatu.
Baina gurasoak etxetik pasa,
-eta ez bazaude, zer esango diet? -Egutegia begiratu dut.
Aita kongresu batean egongo da, ama, etxean.
Ez dago arazorik.
Orduan, baieztatzeko... Ez zara etxera etorriko, ezta?
Ez, ez naiz etxera joango.
Ez bazara etortzen, ez dago inongo arazorik.
Ados, ondo da.
Azterketak-eta, ondo?
Baietz uste dut.
Eta suspenditzen badut, berreskuratuko dut.
Bai, tira...
-Eskegiko duzu? -Bai.
"Lise maitea,
gogoan dut antzokiko lehen egunaren ondoren zenuen zirrara.
Oihalaren atzetik, ezta?
"La Riboti buruzko zerbait esan zenidan:
dantzariei hitz egiteko zuen modua".
Hemendik etorriko zara,
eta gero hara joango zara.
"'Egin ahal duzuna' esaten duenean,
zera esan nahi du: 'Egizu nik nahi moduan'.
Badakit arraroa dela...
baina gustuko dut jende hau.
Oso bestelakoak gara, imajinatuko duzu.
Samirrek zutaz hitz egiten dit.
Gertatu zitzaizuna dantzak eragin zizula uste du".
Ez dakit hori egiten.
Germain.
Zatoz.
"Seme-alabei esan behar nieke. Gutxiago kezkatuko lirateke".
Hasieratik egingo dugu.
"Baina ez lukete ulertuko,
eta, azkenean, uztera behartuko nindukete.
Ez nieke inoiz barkatuko gure modura agur esatea
galaraztea.
Zure falta sumatzen dut...
Maite zaitut".
Milesker laguntzeagatik. Zugatik ez balitz, ez zukeen gaindituko.
Tira, oraindik ez da ikasturtea bukatu.
Proposamen bat dut.
Zuek eman didazue ideia.
Eta, zer da?
Ez igaro eguna hilerrian.
Ez dizu inongo onik egiten. Proiektu bat behar duzu, erronka bat.
Gizarte zerbitzuekin hizketan aritu naiz astebetez.
Errepikatzaile bat joango da etxera astero16:30etatik 19:00etara.
-Ez. -Lucieri moduan lagunduko diozu.
Zoratuta zaude?
Niri behin bakarrik lagundu dit, eta ezezagunari egunero?
Klase partikularrak?
Ez al da nahikoa egutegiarekin eta koloretako oharrekin?
Utz ezazue bakean!
Bere bizitzan eskuzabala izateko aukera on bat da.
Benetan, okerrena zara.
Kaka!
Nora zoaz?
Pixa egitera. Zure baimena dut?
Lasai, lasai...
Ez egin zaunka!
Horrela, ondo da. Hori da.
-Berandu zatoz. -Baliteke.
Pasa. Presaka nabil.
Egia esan, lanpetuta bazaude, niretzat hobe.
Amak apuntatu nau, baina nik ez nuen nahi.
Kaixo, gazteok.
Germain.
Elisabeth naiz, bizilaguna. Mokadu bat prestatu dizuet.
-Zure urtebetetzea? -Ez, egunero etortzen da.
-Milesker, Elisabeth. -Ez horregatik.
Hasi egingo gara, berandu goaz eta.
Tuperrik gabe gelditu naiz.
-Itzuliko dizkidazu gero? -Bai horixe. Tira, sartu.
Ondo pasa, e.
Ikasi egin behar dugu.
-Gero arte. -Asko ikasi!
Zatoz, zain dauzkat eta. Kotxean azalduko dizut.
Ez dut uste.
Ez nuke ezezagunen kotxeetara igo behar.
Oinarrizko araua da.
Bueno...
Nire helbidea dute.
Lerdoa nintzateke bahituko bazintut.
Egia da.
Zatoz.
Mugi!
Orduan, Jennifer, tratu bat dugu.
Eskolatik nire etxera etorriko zara egunero.
Etxean sartu, atzeko atetik irten, eta hemen elkartuko gara, antzokian.
Hemen egingo dituzu lanak.
Gero, etxera eramango zaitut bueltan,
zazpietan atetik irten zaitezen
eta Elisabethi kaixo esateko.
Eskatzen dizudan bakarra inori ez kontatzea da.
Ados?
Ondo da. Baina zer irabazten dut nik?
Zer nahi duzu? Dirua?
Aizu, ez diezazula neskato batek bururik jan.
Hori nahi badu, ordainduko dut.
-Ikusten? Zirikatzen ari zaizu. -Ez.
Eskatutakoa egingo dut,
baina ez dut koaderno bat bera ere ukituko.
Ez dut ezer esango, zuk etxerako lanak eginez gero.
La Ribotek agertokian behar zaituzte.
Nor da? Zer egiten du hemen?
Germainen ikasle bat. Kamerinoan geldituko da.
Ez.
Zer egiten duzuen jakin nahi dut.
-Bagoaz, Marjanne. -Oso ondo.
Germain?
Tori, silueta definituko dizu.
-Zer da hau? -Leggins batzuk.
-Ezta pentsatu ere. Eta, goian? -Ni bezala.
Ez ditut jantziko, nire mugak ditut. Zer izango da hurrengoa?
Mugak? Germain, hemen ez da mugarik.
Aukerak baino ez. Lasai, dena ondo aterako da.
Zuen emanaldiak ikusi ditut YouTube-n.
Ez nauzue sorkuntzari buruzko berba-jarioarekin limurtuko.
Nire duintasunari eutsiko diot.
Ez jarri horrela.
Samir, agertokian bi minutu barru.
-Bihar arte. -Bihar arte, bai.
Tira, goazen.
Ez etorri nire atzetik. Utzi bakean!
Begira, Star Wars-ekoaren antza duzu, baina drogatuta.
-Utzi ikusten. -Begira.
Utzi bakean!
Germain, La Riboten Yoda maisua.
-Horixe bera. -Tira, atera.
-Bihar arte. -Agur.
Egin nahi duzuna, baina ez jarri interneten.
1160...
3000, 100, 200...
3, 4, 500... 3007.
Zergatik uzten dio nahi duena egiten? Nola aukeratzen ditu dantzariak?
Begira Catherine. Taloak ditu titien ordez.
Bideoetan, mutil gihartsuak eta neska sexiak agertzen dira.
Erridikulua izango da.
Egiten duguna erraza dela uste duzu?
Edertasuna begiratzen duten begietan aurkitzen da.
Pentsatu. Oscar Wilderena da.
Kristoren bideoa bidali dizut mobilera.
-Ez dut mobilik ekartzen hona. -Berdin dio.
Ikusi gauean. Bihar arrazoia emango didazu.
Zeren arrazoia?
Muskulu eta titiena.
Germain.
Zatoz hona, mesedez.
Entzun.
Hatzak horrela jarrita, margotzen ari zarela ematen du.
Zure ukabilaren inguruan mugituko da.
Ikusten? Mantendu ukabila tinko. Bai, horrela.
Mantendu. Bere burua margotzen du.
Ez egin barre.
Mantendu ukabila. Ez mugitu.
Germain.
Iritsi gara.
Milesker.
-Gabon. -Gabon.
-Bihar arte. -Agur.
Kaka...
Aita, ez gaude haserre,
ez genekien non zeunden.
Bi orduz ibili gara bila, herrian, hilerrian...
Lurperatzailea ere ez zegoen. Ia poliziari deitu diogu.
Aita, ateratzen zarenean, eraman beti aldean.
Tira, buelta bat ematera baino ez naiz atera.
-Gauez? -Zer ba? Debekatuta dago?
Pijametan zaude!
Txandala da.
Baina...
Esaguzu behintzat non ibili zaren. Horrek lasaituko gaitu.
Ez dakit... Noraezean ibiltzea gustatzen zait.
Paseatu, galdu, berriz bidea aurkitu...
Ez egin amak bezala, zoroen pare ibili zen korrika
eta aorta etenda hil zen azkenean.
Bueno...
Ez jarri horrela. Asko sentitzen dut.
Nik nahi nuena...
Zer da hau?
Eseri eta azalduko dizuet.
"Hemen neska sexiak, motel!".
Tira...
Atseden hartzera noa.
Lotan geldituko naiz, aita.
Ideia ona.
Anfitrioi ona da.
Gabon.
Liburuekin eta antzerkiekin, iritsi gara denboraldi amaierara.
Baita aste honetako zinema estreinaldiekin ere.
Baina batez ere dantzarekin, ustekabeko sorkuntza lan bat baitugu,
eta zuzenean hitz egingo dugu gonbidatuarekin,
zeinak ez duen aurkezpenik behar.
Veneziako Bienalean dantzaren saria, hemen dugu: La Ribot.
-Egun on. -Kaixo.
Antzokian arituko zarete hemendik astebetera.
Zertan datza zure azken sorkuntzak? Hobe esanda, zer da?
Elkartze bati buruz hitz egiten duen ikuskizuna da.
Germainen istorioa,
zeinak bere emaztea galdu duen, eta emozioz beterik...
Zer?
Utz nazazu hemen.
Ez, aparkatu eta lagunduko dizut.
Ez da beharrezkoa.
Jai hartu dut lantokian zurekin egon nahi dudalako.
Ez dut medikuarenera laguntzerik nahi. Eta, gero zer?
Laguntzen al dizut nik ginekologora eskutik helduta?
Tira, honaino...
Milesker laguntzearren.
Esaten nizun moduan, ez naiz nire borondatez etorri.
Seme-alabak oso kezkatuta daude.
Baina nik neure independentziari eutsi nahi diot.
Zuk dena ondo dagoela esatea nahi nuke.
Nire lehen kontsulta da.
Lehenik, entzun egingo zaitut, eta gero egingo dizut azterketa.
Bai, txekeoa, badakit.
Semea tematu da horretan.
Baina...
zenbat denbora behar dugu?
Beharrezkoa dena.
Horixe da ez dudana: denbora.
Hemen dago.
Nire...
Norbaitek deitu dit.
Kito.
Ikusiko duzu.
Sartu.
Senide bat?
Antzeko zerbait.
Eseri, tira.
Hara...
Hasieratik kontatu behar nizun.
Paper nagusia interpretatzen dut
dantza garaikide ikuskizun batean.
Samir nire lankidea da oraintxe bertan.
Ados.
Neurologoa banintz,
nire istorioa faktore larrigarritzat joko nuke.
Baina, zorionez, dantzazalea da.
Estreinaldirako gonbidapenak, eta kito. Ze ondo!
Ariketa barruan gaude. Kontzentratu. Itxi eta ireki kanporantz.
-Tira, Germain, aurrera. -Hori da!
-Bai! -Horrelaxe, bai!
Eman egurra!
"Lise maitea.
Gurutzatu horrela.
Lanpetuta ibiliko naiz datozen egunetan.
Ezingo dizut estreinaldira arte idatzi.
Ez dago gaizki. Sorbalda, besoak, hankak...
Hain azkar doa denbora...
Urteak dira ez nintzena hala sentitzen.
Egunero gertatzen da zerbait".
Hori da! Bai, jauna!
"Zure falta dut, Lise.
Baina aitortu behar dizut...
ondo pasatzen dudala batzuetan.
Zure Germain,
betiko zurekin".
Beti bezala entseatuko dugu, nahiz eta dekoratuarekin zaila izan.
Ez dakit zein dabilen okerrago, teknikariak ala gu.
Germain.
Exijentzia handituko da, ordu estrak egin beharko dira.
-Zer esan nahi duzu? -Gauez entseatuko dugu.
Ezin dut, etxean egon behar dut. Telefono deiak hartu behar ditut.
Gozoak daude ba nire seme-alabak.
Bizilagunari atean kanpatzea falta zaio.
Ikuskizuna bukatzeko dugu! Eta entseguak antolatu...
-Zer ari zara esaten? -Zu ere bai?
Dena ez da dantza, jendeak bere bizitza du.
Denon artean antolatuko dugu.
-Gutxienekoa da. -Baina, zer duzue?
Ezer ez, nik...
ikusiko dut zer egin dezakedan, baina...
ez bada nahikoa,
binakakoa etxean entseatu dezakegu.
-Bai horixe. -Ondo da. Ederki.
Bai, oso ondo. Nahi duzuen tokian entseatu.
-Bai, esan? -Aita.
Mathieu, zer moduz zaude?
Bai? Oso ondo.
Nola? Nor? Lucie?
A zer berri ona!
Denok gainditu ditugu azterketak!
Zer esan nahi duzu?
Nik azterketa neurologikoa, berak ikasturtea... Bikaina da.
-Asko ikasi zuen? -Bai.
Milesker, aita.
Meritua berea da.
-Zuk egin ezjakinarena. -Ezjakinarena?
-Bai. -Ados, ez dut ezer esango.
Harrituarena egin.
Ezer jakingo ez banu bezala. Halakoa izaten dira sorpresak.
Entzun, futbola ikusten ari naiz.
-Zaindu. Muxuak, agur. -Agur.
Tira!
Ez, ez hartu, asko pisatzen du.
Ez haiek bezala hitz egin.
Saiatu altzariak ez diren zeozerekin berotzen.
-Utzi horrekin jolasteari. -Demasa da!
Ikusten dut, bai.
Lagundu alfonbra zabaltzen.
-Hemen bizi zara? -Ez.
-Egunez etortzen naiz, zu bezala. -Bai.
Nik beste bizitza bat dut.
-Jaitsi, apurtu egingo duzu. -Ez.
Utziozu bakean. Ibil dezala makina.
Tori, Jennifer.
Tori koadernoa. Etxerako lanak egingo ditugu.
Eta entsegua? Marjannek atzeratuta zeundetela esan zuen.
Hori egia da. Baina zuk ez sartu muturra!
Irakurri egin beharrekoa, ea ahoz egin dezakegun zerbait.
Nik diktatu, eta zuk, idatzi.
Hemen hiru denboretan dago...
-Hasteko. -Hau, lau zatitan...
"Idatzi eleberri epistolarretako gutun bat".
Ze aspergarria!
"Liburuetako istorioak, denboraren arrastoak,
liburutegian dagoen
erakusketara joan ondoren,
idatzi karta bat, ohar bat, maitasunezko mezu bat,
edota zerrendaren bat, inoiz liburu baten barruan utzitakoa".
A ze lerdokeria.
Zeri buruzkoa da erakusketa hori?
Barruan dago.
-Hor? -Bai.
Hara...
Gure gutunak dira.
"Germain maitea,
Proust irakurri behar zenuke,
Gideren liburuetako 22. orrialdeak irakurri beharrean.
Badakit nahiago dituzula liburu motzak
eta ez duzula istorio luzerik nahi,
baina honako hau denbora pasarazten duen lana da,
beste modu batera kontatzen duena.
Ziur noizbait eskertuko didazula.
Besarkada bat,
Lise".
Hemen ezagutu nuen,
duela 50 urte.
Hain ederra iruditu zitzaidan...
Urtebetez idatzi genion elkarri, gonbidatzera ausartu nintzen arte.
Liseren L pasilloan,
eta Germanen G-n.
Gutunak gure adinen orrialdeetan uzten genituen.
Berak 22 zituen, eta nik, 25.
Makina bat libururen
hogeita bigarren orrialdeak irakurri ditut.
Super erromantikoa.
Germain...
Nire Germain.
Lise...
Germain...
Oso ondo.
Gutxi falta zaigu. Zoazte etxera.
Hartu atseden.
Eta, batez ere, kontuz ibili eta ez minik hartu.
Germain?
Beroketak Samirrekin egin ditzazun nahi dut.
Ez dantzatu bakarrik etxean. Ez egin txorakeriarik.
Ulertu didazu? Zure bizkartzaina da.
Samir, zure laguntza dut, ezta?
Bai horixe.
Bai? Tira, joan zaitezkete.
Oso ondo.
Berriz.
Hiru aldiz. Bat, bi, hiru...
Nazkatu naiz gimnasia honekin.
Azken mugimendua egingo dugu. Tira.
Jarri burua nire belaunean. Ederki.
Hemen, lau aldiz. Bai, bi...
-Aitona? -...hiru, lau.
Egun on.
Samir naiz.
Ez nekien etortzekoa zinenik.
Aitak kontatu dit zure azterketena.
Ondo egina, laztana.
Opari bat egin nahi nizun.
Bakarrik utziko zaituztet.
Lucie, egon! Lucie!
Barkatu, baina amonak bazekien?
Noski.
Hau dena berarengatik da.
Bion artean adostu genuen.
Ez nuen sekula bizi izango azken asteetan bizitakoa
amonaren pasioagatik ez balitz.
Ezagutzen zuen lurperatzailea?
Lurperatzailea?
Samir, hilerriko tipoa.
Harekin zenuen harremana... zure homosexualitatea.
Uste baino denbora gehiago beharko dut zuri azaltzeko.
Afaltzen geldituko zara?
Noski.
Ea, utzi ikusten,
zer prestatu ote digu Elisabethek?
Oilaskoa, kuskusa, arroza curryarekin,
hiru eratako postreak eta platanoak.
-Kaixo, Lucie. -Kaixo, Lulu!
Zorte ona opatzera etorri naiz.
-Keinu ederra. Milesker... -Ez!
-Ez dugu inoiz eskerrik ematen. -Hara.
Denak etorri dira, aitona.
Eta hori? Elisabeth ere bai, noski.
Izebari eta aitari sinkoperik ez ematea espero dut.
Ez zara haiekin kezkatuko orain, ezta?
Zugatik eta amonarengatik etorri dira.
Bere agur oparia da.
-Tira, gero arte. -Gero arte.
Itzali dituzue mugikorrak?
Bai?
"Lise,
baliteke zailena berriz ez dantzatzea izatea.
Hemen nagoenean, zurekin nago.
Baina argiak itzaltzen direnean...
Ez dakit.
Alde egiten utziko dizut.
Zure zer oroitzapen gordeko dut?
Ez da erraza izango, Lise.
Baina hemen zaude,
nire keinuetan,
dantzarien mugimenduetan.
Nirekin egongo zara betiko.
Agur, ene maitea".
Aupa!
Gora aitona!
Oso ondo, Germain!
Aupa!
-Gora Germain! -Aupa!
Itzultzailea: Esti Unanue www.subtitulam.com
Eusko Jaurlaritza-Zineuskadik finantzatutako azpitituluak