XXI. mende hasieran, musika elektroniko taldeak
nabarmendu ziren Interneten.
80ko pop kulturaren miresleek
mugimendu bat sortu zuten,
synthwave-a.
Azpikultura hau azkar hedatu zen
lilurarik gabeen eta nostalgikoen artean.
Berrezagutza-bidaia neoizko zeruertzera.
Musikagileen gehiengoa itzalpean
egon da... gaurdaino.
Memoria kolektiboaren aldarri,
mundu mailako fenomeno izateko gertu dago.
Hau da bere historia.
Hau entzuten ari bazara,
iraganeko mezu bat da... eta etorkizunekoa.
Nork bere sormen mitoak ditu.
Gizarte moduan, interes bereko pertsonak,
norbanako moduan.
Denok bilatzen ditugu adierazpideak
sortzen dugun artean edo kontatutako istorioetan.
Batzuek sortzen dituzten munduen bidez,
web-orrietan edo filmetan.
Beste batzuek musikaren bidez.
John Carpenter naiz,
nire sormen-mitoak txikitako liluran du jatorria,
narrazioak eta munduen sorkuntzak
eraman ninduten zine zuzendari izatera.
Baina duela hamarkada batzuk
bazterretan hasi ginenok
aurrekontu baxuko filmak egiten,
dena geure kabuz egiten genuen.
Baita filmetako musika ere.
Zortea izan zen gu bezain zoro zeuden
informatikariek
ordenagailu bat sortu izana.
Lehen sintetizatzaileak.
Edonoren eskura jarri zituzten orkestra eta soinu efektuak.
Sintetizatzaileekin konposatzen nuen bitartean,
jendea haiek ezagutzen hasi zen.
Mugimendu ezezagun baten
unibertsoa ezagutuko duzue
orain arte entzungo ez zenutena.
Synthwave izena du eta azpikulturan kokatu da
azken hamarkadetan.
Orain jendeak arreta eskaini dio.
Jakin ez arren entzuna izango duzu
filmetan, iragarkietan edo biedojokoetan.
Hilko zela uste genuen,
Izena zuela jakin arte.
Pentsatu genuen: "Hau da dena".
Ez zuen izenik izan, zazpi urtean gutxienez.
Soinu ona zuelako egiten genuen.
Bapatean izena edonon ikusten hasi ginen.
Ez genuen pentsatu hori egiten genuenik
edo parte ginenik.
Hitz berria zen guretzat...
Musika estilo hau 2006-2007 artean egiten hasi ginen,
baina ez zuen izen hori.
Eta bapatean 2012-2013an esnatu eta synthwave -a zen.
Pentsatu genuen: "bai, hau gara".
Finean sintetizatzailez eginiko musika da...
-Eta "olatuekin". -Eta "olatuekin".
Definitzeko? Olatu berri moduan?
Synthwave-a? Ez dakit zer den "olatua".
Batzuetan zoratzen naiz generoekin,
kutxatilak dirudite.
Jendeak terminoak asmatzen ditu Interneten.
"Hau dubstepa da edo new euro funka edo..."
Edozer! Axola al du horrek?
Entzun musika, disfrutatu.
Teklatudun gerlari asko dago.
Niretzat, synthwave-a buruetan pelikulak sortzen dituen musika da.
Buruko filmetarako soinu-banda.
Izen berri bat da musika elektronikoarentzat.
Musika elektroniko mota jakin bat
burura ekartzen dizuna 80ko musika elektronikoa.
Nola definituko zenuke?
Hori galdera!
Niretzat synthwave-a...
metalaren seme bastardoa da new wave-a ezagutu zuena,
eta elektronikarekin jolastu zuena...
Krisol antzeko bat, hainbat estilotatik edaten du.
Horregatik funtzionatzen du, denei egiten zaie ezagun.
Ez da beharrezkoa musika ikasketak izatea
edo 80ko hamarkadaren ezagutza entziklopedikoa izatea
gozatu ahal izateko.
Uste dut synthwave-a azpikultura postmodernoa dela.
Hanka bat du iraganean eta bestea etorkizunean...
aldi berean bidaiatzen du, denboran aurrera eta atzera.
Eta norbait dago erdian...
horri deituko nioke synthwave-a.
Askok uste du musika hiltzen ari dela.
Generikoa bihurtu dela, arimarik edo sentimendurik gabea.
Synthwave-a entzun duen jende asko maitemindu da,
momentuan ez bada, pare bat entzunaldiren ostean.
Uste dut zerbait handia dela.
Zerbait geldiezina!
Egun on, Youtube. Alex Eldridge naiz,
Oceanland, eta synthwave-a egiteko garaia da.
Nola izan dezakezu Kavinskyren antza...
...laurogeiko soinua...
Honako itxura luke.
Posible al da bizi gabeko hamarkada baten nostalgia?
Hau ona da! Maite dut!
Saxo gehiago!
Synthwave-a joera ala iraganaren apropiazioa da?
Biak, ezta?
Iraganeko soinuen birjabetza joera berriak sortzeko.
Beti erakarri izan nau 80ko musika erabiltzeak,
ez nuen uste gustagarria zenik.
Arduratzen ninduen jendeak ez ulertzeak edo gogoko ez izateak.
Erosiko dituzte nire diskak?
Hain eraginkorra izan zen 80ko musika,
hain aldaketa handia,
gero etorri zen denak erabili baitzituen hamarkadako gauzak.
Haustura handia izan zen 90ean.
Agian aldatzeko beharra zegoen eta gauza berriak sortzekoa.
Baina gero beti itzultzen gara. Orain bezala.
Synthwave-a berria da.
Jendeak 80ko soinua duela dio.
Baina egiaz, nire ustez, ez da horrela.
80an maite genituen gauzek sortuako sentimenduak erabiltzen ditu
eta horiekiko erantzun emozionala musika bihurtzen du.
80a ez zen hain garai zinikoa izan.
Zinearentzako hamarkada magikoa.
Eta zineak ez zuen gurutzatu
gaur egun bizi dugun autokontzientziaren muga zikina.
Filmek bihotza erakusten zuten.
Jendeak hori nahi du.
Begira Stranger Things eta jendearengan sortu duena.
Amblin garaiko zerbait, gutxi bada ere, ematea lortzen dute,
80ko Spielbergen magia pixka bat...
eta jendea zoratu egiten da!
"Ai ene, soinu hori?"
Ezin dut esan Stranger Things synthwave-etik jaio zenik.
Geldigaitza izango delakoan nago.
Hurrengo joera handia izango dela eta Taylor Swift
eta halakoek soinua kopiatuko dutela.
Ez nuen ustesynthwave-ak itzal hau izatea
mainstreamean orain izaten ari den moduan.
Mainstream musika mundu guztiak ezagutzen duena da,
baina azpian synthwave-aren presentzia nabari daiteke.
Bapatean denon ahotan dago.
Eta hor hasten dira Googlen "synthwave artistak" bilatzen...
Mundu guztiak jakitea nahi dut.
Nork ez luke nahi?
Uste dut jendeari synthwave-a,
musika elektroniko zaharraren antzekoa,
berria iruditzen zaiola inoiz ez dutelako halakorik entzun.
Seguruenik hori bezain sinplea da. Zerbait berria.
Uste dut synthwave-ak lagundu duela.
Interesa piztarazi duen txinparta izan da.
"Aizue, gogoratzen 80a? Kristona izan zen!"
Eta gero talde horiek daude 80ko musika egiten.
Bideojokoak ere badaude 80ko estetikarekin egindakoak.
Ez musikan soilik, uste dut 80ko estiloa itzuli dela.
Bai, Drive filma.
Synthwave izan zen kristalizatu zen terminoa
eta Drive filma haren katalizatzailea.
2010ean, nik denbora gehiago iraun nahi nuen
filmaren unibertsoan.
Dena zen hain berria... Ez dakit, horren aurretik
gehienek barre egiten zizuten musika hori
entzuten zenuela aitortzen bazenuen.
Duela hamar urte ez zen gaur egun bezain izen onekoa.
Ez ginen Gunship oraindik
baina egina genuen diskaren erdia.
Lan asko egin genuen, eta orduan...
dena aldatu zuen momentua etorri zen.
Eta pentsatu genuen: "Proiektua aldatu da".
-Drive ikusi nuen orduan? -Bai.
Gogoan dut bakarrik joan nintzela.
Uda zen eta motoan joan nintzen.
Di-da batean, ikusi nahi nuen.
Bero zen eta kamiseta bat neraman.
Ez dut inoiz ahaztuko, kredituak hasi eta kanta hori...
Pentsatu nuen: "Hau magia da!"
Pelikula honek eragina izan bazuen, soinu estilo bat zuelako izan zen.
Nire baitan espero nuen zine zuzendariren bat ohar zedin:
"Ados, musika mota hau egiten duen jendea dago".
Electric Youth eta gu kontratatu gintuzten
filma Canneseko Zinemaldian eman baino apur bat lehenago.
Garrantzitsua izan zen soinu-bandaren parte izatea.
Hori da zinearen magia, betirako dela.
Oroitua izango den abesti bat da.
Zinea maite dugunonzat betetako amets bat da.
Ez da synthwave abesti bat, hasteko.
Ez da abesti retro bat.
Abestiaren sortzaile gisa diot, gure asmoa kontuan hartuta.
Abesti hori idatzi nuen benetako emozio batetik.
Horregatik batzuetan zaila da,
hainbeste lan egin ondoren,
norbaitek azpimarratuko duena izatea: "80ko soinua du".
Zinez hutsala iruditzen zaigu.
Esan daiteke gaizki-ulertu bat dela.
Hala ere, ez dago okerreko interpretazio artistikorik.
Eta horrela ulertzen duen jendea badago, ez dabiltza oker.
Jende asko atera zuen beren konplexuetatik,
neoizko argi arrosak eta hiriak gauez gustatzen bazitzaizkizun.
Maite ditut hiriak gauez.
Uste dut garrantzia gehiegi ematen diogula Drive-i.
Komunikabideek zerbait berria ezagutzen dutenean, berria da.
Baina sintetizatzaileekin musika egitea ez da berria.
Detonagarria izan zen, arrakasta izan zuelako.
Eta jendeak esan zuen: "Zergatik ez egin halako zerbait?"
Drive-en estreinaldiaz geroztik jende askok hartu zuen bide hori.
Egia esan filma berandu samar ikusi nuen.
Nik musika egiten nuen, eta jendeak:
"Drive ikusi behar duzu" esaten zidan.
Eta orduan ohartu nintzen bazegoela
jendea musika elektroniko retroa egiten.
Azpikultura gisa, ez nuen uste arrakasta lortuko zuenik.
Ez dut puritano edo snob izan nahi, baina hor bukatu zen dibertsioa.
Halako batean ezagunak entzuten hasi nintzen,
nire lagunen ingurukoak:
"Ikusi duzu film hau? Soinu-banda retro izaugarria du".
Nik nire baitan: "Musika hori egiten nabil urtetan."
Egia esateko ez dut argi izan
dokumental honetan atera eta aurpegia erakustearena.
Sentipena dut hau klub-pribatua
izatea nahi luketela.
Inork ezin duela hau egin.
Eta nik diot: "Barregarria da!"
80ko hamrkadari omenaldia egiten diogu eta!
Ez duzu zuk asmatu!
Hasi ginenean komunitate txikia ginen.
Ez zeuden talde asko.
Nik sei ezagutzen nituen.
Ez nuen inoiz pentsatuko urte gutxian ehundaka izango zirenik.
Hau hasi zenean bereziagoa zen agian.
Komunitatea txikia zen, orain eboluzioa izan du.
Pentsa dezakezu: "Nik ere egin dezaket".
Gazte asko batu da eta musika kaltetu dute.
Diska txar ugari dago hor zehar.
Bikainak ere badaude.
Zaharregia naiz, baina gorroto dut Internet.
Kritikaren kontzeptua galdu da.
Mundu guztiak esaten du uste duena Interneten.
Badago iritzia ematen duenik, inork hala eskatu gabe ere.
Sekulako zirkua da. Jendea irainka, ergel ugari...
Bada Facebooken talde bat Synthetix izena duena,
bertan sartzen ginen gauza berriak ezagutu eta eztabaidatzeko.
Ni izan nintzen gora iritsi zenetako bat.
Ez nebilen bila. Baina gertatu zen.
Eta banekin bazela jendea egiten nuena
gustatzen ez zitzaiona.
Uste zuena beraiei zegokiela tokia.
Ez dut horrelako ezer. Twitterra baino ez.
Ez dut erantzuten.
Behin jarraitzaileek Facebooken orri bat egin eta
idazkari izendatu ninduten.
Eta abesti batzuk igo nituen.
Iruzkinek zioten: "Hau ez da 80's Stallone-rena."
Eta nik pentsatu: "Nola? Nik egin dut eta!"
Horrek ez du axola, badakizu?
Musika interesgarriagoa da. Oinarrizkoena da.
Nahi genuena egiten ari ginen,
berdina egiten zutenekin topatu ginen.
Rosso sortzea apostu bat izan zen.
Ez genekien inori gustatuko ote zitzaion.
Arrakastak hilko du synthwave-a,
guztiz galtzen baita "egin ezazu zuk zeu" espiritua.
Ez dakit.... Hazten ari da...
Ez dakit hori ona ala txarra den.
Ikusiko dugu.
Bada edertasun errebelde bat artistek musika eta
azpikultura bizitzeko duten modu horretan.
Haiei esaten diet:
Zerbait sortu nahi baduzu egin ezazu.
Nik egin dut, zuk egin dezakezu.
Ez ezazu intelektualizatu.
Hitz batean labur daiteke: sena.
Hori da zaindu behar duzuna.
Zintan nago gazteak identifikatzen direlako
nire ibilbidearekin eta soinu bandekin.
Nik ez dakit ezer hortaz.
Ez dut uste inork identifikatu behar duenik
zahar batzuek behin egin zutenarekin.
Saiatu naiz pelikula eta musika onak egiten.
Asko saiatu naiz, egin nezakeena baita.
Baina gerokoa, besteentzan esanahia izatea,
ez dago nire esku.
Zuretzat esanahia badu, bejondeizula!
Artista izatea ere bada zer egin jakitea.
Eta lortzen duzunean, nabarituko duzu. Esango duzu: "Hau da."
Ez nuen aukerarik izan. Filmekin maitemindu nintzen.
Gero musika heldu zen eta eraldatzailea izan zen.
Baina lehen maitasuna filmak ziren.
Hor erabaki nuen eskolara joan eta nola egin ikastea.
Munduan gehien egin nahi nuena izan zen.
Badira zinean baino existitzen ez diren gauzak.
Labur esanda, ezin duzu ukatu maite duzuna.
2000. urte hasieran , 2006an edo 2007an,
denok sentitzen ginen une hartan arrakastatsua zenari lotuta.
Ez genuen inspiratzen gintuena egiten.
Halako batean emozioa galdu zuen.
Orduan lagun batzuk eta ni inspirazioaren bila
hasi ginen iraganera begira.
Eta orduan ezagutu genuen italo-disco-a eta krautrock-a,
eta eragin handia izan zuten
Survive-en soinuan, eta beste artista askorenean.
Taldeko erantzuna izan zen garaiko kulturari.
Uste dut elkar aurkitzen hasi ginela Myspace-en,
pentsatzen genuen: "Honek antzekoa egiten du".
Disko estilo honen bila nenbilen.
Edo elkarri gomendioak egin eta hizketan hasten ginen.
Egoera berdinean geunden, eta irekita.
Interneteko tipo bitxiak ginen.
Ez nuen askorik jarraitu Myspace-ekoa.
Zer gertatzen zen ba Myspace-en?
Ghetto antzeko bat zen, ezta? Ez zegoen araurik.
-Myspace garaia... -Hori hasi zen dena.
-Une gorena. -Bai.
Agertokirik zuela ez nekien garai hartan.
Esan nahi dut orduan hasi nintzela musika egiten.
Ez daukat hezkuntza formalik, musika ikasketarik edo halakorik.
Programa bat deskargatu nuen, uste dut zaharra zela.
Making waves uste dut. Making waves audio.
Erabiltzen nuen gehiena doakoa zen.
Ez nuelako dirurik.
Eta horrela hasi nintzen ikasten: nire kabuz.
Facebook atera berria zen, ez zen gaur bezain ospetsua.
Beraz ez zegoen modurik jendeak abestiak elkarbanatzeko,
MySpace eta txatak salbu.
Abesti batzuk igo nituen.
Eta uste dut Miami Nights-ek, lehen ActRaiser zenak
kolektibo baten parte izateko galdetu zidala.
Eta esan nion: "Noski, elkarbanatu ditzagun ideiak".
Gogogora datorkidan lehen gauza, synthwave-a ezagutu nuenekoa,
MPM Soundtracks eta Miami Nights 1984 dira.
Eragina izan zuten nigan. Ez nuen ulertzen, zer zen hori?
Ni 80ko musikarekin hasi nintzen, argi zegoen berria zela
eta ez zegoela irratian jotzera bideratua.
Argi zegoen laurogeikoa izan nahi zuela...
Eta pentsatu nuen: "Hau egin daiteke?"
Errebelazioa izan zen. "Benetan jendeari gustatzen zaiola?"
Uste dut ni neu, 80's Stallone,
Actraiser momentu hartan, Miami Nights 1984 orain...
Ez ginela lehenak izan. Kontua da gutxi ginela.
Dozena bat pertsona izango ginen MySpace-en
soinu hura jendarterartu nahian genbiltzanak.
Beraz, labur esanda elkarren publizitatea egiten genuen.
Harrituta geunden bakarrak ez ginela jakinda.
Pixkanaka jendea hasi zen ulertzen.
Zerbait ari zen gertatzen Europan, Frantzian...
Bai, lehenengoak izango ziren Kavinsky eta Valerie Collective.
Esango nuke haiek hasi zutela dena.
Beti itzultzen da bat Kavinsky-ra. Testarossa Autodrive!
Frantsesek egiten dute musika elektronikorik onena.
Oroitzen dudan lenengo gauza da...
...2007a edo izango zen,
Kavinsky aurkitu nuenean. Uste dut, Justicen bitartez...
eta zur eta lur utzi ninduen.
Ez nintzen inpaktuaz ohartu.
Gustatzen zitzaidan zerbait zen.
Eta ez zen zerbait hain retroa, baina atzerabegirakoa zen...
Hark bideratu zituen hainbat gauza
orain synthwave-arekin lotzen ditugunak.
Disco Dust garai hartako blog alemaniar garrantzitsu bat zen
elektronikan eta gauza berrietan interesa zuen edonorentzat.
Eta hor aurkitu nuen Collegen lehenego EParen azala,
Teenage color, eta irudia barruraino sartu zitzaidan.
Izan zen: "Ai ene, hau...
Hain esanguratsua da guretzat!"
Gogoan dut Austinek gau osoa pasa zuela Interneten
eta ni goizean esnatu, eta eskailerak jaitsi
eta esan niola: "Oraindik esna?" Eta berak erantzun:
"Parekorik ez duen zerbait aurkitu dut".
Ezin zuen sinetsi. Bihotza ikutu zion zerbait
aurkitu izan balu bezala. Izugarria izan zen.
Bai, niretzat infexio-puntua izan zen.
Egiaz ez dakit zer gertatzen den. Ez dakit komunikatzen.
Ez dut Facebook hori ulertzen.
Banezake, ez gaizki ulertu. Agian nire errua da
burugogorra izatearren eta ez ikasteagatik.
Ez dakit gaur egun gauzek nola funtzionatzen duten.
iTunes-era abestiak igotzen ere ez dakit.
Kaka zaharra da!
Zertarako? Hori da sentitzen dudana, egia esan.
Nik musika egin nahi dut eta Interneten zintzilikatu doan.
Jendeari gustatzen bazaio... Ni pozik.
Ez zait zarata gustatzen, pribatutasuna baizik.
Ni ez nago salgai. Musika bai, ordea.
Ulertzen esaten dudana?
Eta horregatik ez genion aurpegirik jarri,
ez genuelako lTop of the Pops-era iritsi nahi.
Uste dut artista asko oso zalantzatiak direla
eta hala ere diskak ateratzen dituztela.
Orain arte, Interneten baino ez naiz egon musikagile gisa
eta uste dut onuragarria izan dela nire
aurpegia eta gorputza ez erakustea.
Emakumea bazara, jendeak uste du zilegi dela
zure hizkera edo itxuragatik zu epaitzea.
Ez da ohikoa neskak begi distiratsudun
maskarak jantzita igotzea agertokira eta dena ematea.
Zortea izan dut ez delako nire marka
edo identitatearen parte bihurtu.
Ezkutatuta gaude! Ez dugu besteen aurpegia ezagutzen,
beren orrian argazkiren bat jartzen ez badute salbu:
"Hau da nire aurpegia."
Jende gehienak 80. hamarkadarekin loturiko gauzak
ditu sare sozialetan.
Horri buruz, pentsatzen dut:
Zer gertatzen da? Zergatik ezkutatzen duzu aurpegia?
Ez dakit, ez dut inoiz pentsatu.
Aurpegia erakutsi behar duzu?
Ez dut uste egiten dudanerako interesatzen zaidanik.
Musika egiten duen tipo bat naiz Interneten.
Oraindik ez dakit zein den askoren aurpegia.
Arraroa da.
Ez dut inoiz aurpegirik gabeko pertsonaia bat asmatzeko asmorik izan.
Internetek erakustera behartzen zaitu,
baina aldi berean kontrakoa egiten duela uste dut.
Edozer jar dezakezu Interneten.
Ez dute zertan jakin nor zaren. Artista asko itxiak dira,
nik ezagutu ditudanak behintzat.
Gauzak egin nahi dituen jendea da, besterik gabe,
errekonozimendurik gabe.
Beraz, ez dute aurpegia erakusten.
Bilatu gabe ez dituzu aurkituko.
Nire artista gogokoenen eraginagatik izan zen batez ere,
Daft Punk edo Danger esaterako.
Aproposa iruditu zait betidanik,
musika elektroniko kontzertuetarako,
bakarrik zaudelako.
Beraz, ematen badiozu...
badakizu, misterio apur bat...
Niretzat, gizaki egiten nauen identitate hori uztea da
itxuragatik epaitu dezakezun norbait
izateari uztea.
Ez dago ezer hobeagorik
Daft Punk Coachellan ikustea baino.
Sekulakoa da!
"Ni"-aren garaian gaude.
"Zu baino hobea naiz. Like gehiago ditut."
"Jarraitzaile gehiago ditut..."
Ergelkeria da.
Bosta axola niri egiten edo jaten duzunak.
Zure musika interesatzen zait.
Beti pentsatu izan dut musika bere kabuz dela,
egilea nor den jakiteak ez du hobeago egiten, ez?
Ken dezaket txanoa, argia piztu,
baina ez dut uste horregatik elkarrizketa hobea izango denik.
Ez dut sinesten, estiloa definitzea da
musikariek identitatea ezkutatzea
oinarrizkoa musika izatea nahi dutelako, eta ez itxura.
"Ez dut identitaterik, ez estilorik".
Lady Gaga moduan janztea bezain definigarria da.
2009a geroztik, Internet asko aldatu da.
Orduan oso errotua zegoen, gaur egun zaharkitua gelditu arren,
Internet kontrolik gabeko eremu libre bat izatearen ideia.
Gaur egun zalantzan jartzen duzu etengabe zeure burua marka gisa,
eta jendearen pentsaera aldatu egin da zentzu horretan.
Ez dut kontratu diskografiko bat sinatzeko asmorik.
Bakarrik egin nahi dut.
Synthwave-a agian...
Agian Internet 2.0-ko errebeldiatik gelditzen den bakarra da.
"Izorra zaitezte!" esateko modu bat.
Norabide bakarrekoa da!
Underground kulturak ezagun bihurtzen dira.
Korporazioak haiek ustiatu eta dirua egiten saiatzen dira.
Ezin dezakezu ezer egin. Ez duzu guda irabaziko.
Baina ez du txarrik haien dirua hartzeak.
Kenduko ez dizuten gauza bakarra,
intuizio-sentimendu hori da: "Hau nirea da. Artea da.
Etorkizunera begira egiten dut hau.
Agian ez dut orain ikusiko, baina iraun dezan nahi dut.
Agian ez da gustuko duzuna,
baina badakizu zer? Izorra zaitez."
Jende horren gehiengoa ez zen jaio 80ko hamarkadan
edo handik bizi zutena telesailetatik jaso zuten
edo nerabezaroko filmetatik.
Agian hutsala dirudi, baina 90eko hamarkadan
gauza asko errotik aldatu ziren.
Mundu guztiak alboratu zituen 80ak.
Denek gainditu nahi zuten garaia.
Digitalaren etorrera masiboa izan zen
eta etxeetako ordenagailuena.
Edonork egin zezakeen musika logelan
eta ez zen bitartekoen beharrik.
Gezurra zen, baina erosi genuen.
Analogikoa alboratu zen. Sintetizatzaileak ez zeuden modan.
Egin zarata gitarrarekin!
Atzean utzi genituen axolagabekeria eta 80ko diztira.
Ez maiarik, ez horrazkera zororik ez musika nabarmenik.
Egin dezagun beste zerbait!
Aurkitu jokoa eta erabili txanpona.
-90a? -Beharrezkoa da?
Ez nekien 90ak ezezko borobila zirekin synthwave komunitatean.
Orain beneratzen ari garena, egiaz 90ekoa da,
izan ere, koloreak, 16 bitekoak dira. Hori ezinezkoa zen 80an.
80ko eta retro deitzen dioguna 90ekoa da berez.
Beraz... 80a eta 90a...
elkar desitxuratzen dira oso modu erakargarrian.
Handiena da 90ak 80aren soinu bera duela.
1996ra arte.
Bereziki 90eko akziozko filmetan.
Hortik dator guretzat inspiratzaile dena.
Orduan musika hain zen epikoa.
"Zein ona musika!"
"Ikaragarria da!"
"Terminator 2".
Pelikulak hobeak ziren.
Gehien maite ditugun erreferentziazko film gehienak
80ko hamarkadaNbukaerakoak dira,
90 hasiera ere oso garai emankorra izan zen
80ko ondaretzat har dezakegunez.
1995a izan zen, dena aldatu zen urtea.
Saxofoia jotzen nuen.
Musika egiten ahalegintzen nintzen eta neskalaguna bilatzen.
Ez neukan neskalagunik, hori argi dut.
Urte horietan, nire kultura musikala teknoagoa zen.
Asko entzuten nituen Underground Resistance, Jeff Mills,
Fumiya Tanaka...
Hainbat tekno-festetan izan nintzen,
eta gero 1997an Daft Punk-ek Homework argitaratu zuen,
zeina guztiaren giltzarria baita.
Homework-en diseinua, irekitzen duzunean
bere txikitako logela dago.
Hori da Around the world-en, eta gainontzeko abestien helburua.
Apur bat nostalgikoa da.
Nire iritziz synthwave-a
frantsesa da bere DNAn eta sustraietan.
Behin artista frantses batekin hitz egin nuen
eta kontatu zidan institutuan zegoela 1996an,
Pariseko klub batera joan zela
ez zela ofiziala, underground samarra,
eta han zeudela Daft Punk-ekoak maskararik gabe.
Diskak jartzen, dena nahasten.
80ko soinu retroa erabiltzen zuten.
Baina uste dut frantsesek ez dutela retroa horterotzat hartzen.
"Hemen daukagu hau hain bikaina dena, honekin hasi ginen..."
"Ea orain zer egin dezakegun."
Uste dut synthwave-a hortik etorri zela.
Ez dakit,
agian musika berria zen dantzatzeko egina zena.
Bazen...
Egia da French Touch-a frantsesek
bakarrik egin dezaketela.
Musikalki ez naiz fana.
Errepikakorra iruditzen zait. Haspertzen nau.
Daft Punk dantzatzeko da, eta nik ez dut dantzatzen.
80 hamarkadan, sintetizatzaileen musika ospetsua zen
nonahi zegoen: pelikuletan, iragarkietan, irratian...
Eta gizatasuna? Gustatuz gero, dena nahi izaten dugu.
Baina bada momentu bat: "Nazkatu naiz. Eta orain zer?"
Eta horregatik jotzen dugu beste muturrera
guztiz desberdina denaren bila.
Eta orduan 90ean, "grunge"-a sortu zen.
80ko metalarekin amaitu zuena. Eta denok eskertu genuen.
Sentitzen dut, baina egurtuko zaituzte.
Punka bukatu eta grungea sortu zenean,
sintetizatzailea etsai bihurtu zen.
Mobida elektroniko bat izan zen...
gehiagotasun intelektuala zuen jendeak erabilia...
Eta Nirvana iritsi zenean: "Popatik hartzera!"
"Musika oldarkorra eta bolumena topera!"
Eta horregatik desagertu zen. Gustuko izateari utzi zion.
Horteroa zen!
Queenek ere "sintetizatzaile gabe" jarri zuen diska batean.
Jendeari lotsa ematen zion.
Baina uste dut pop abesti gehiegi zeudela
DX-7 sintetizatzilearekin eginak.
"Boys, boys, boys!"
Sabrina, horrelako gauzak.
Infernua zen lurrean. Baina ez infernu ona!
Eta bapatean, inork ezin zuen sintetizatzailearekin.
Elektrikora jo behar genuen, anplifikatzaile bati lotuta,
zarata handia eta izerdi usaina.
Eta pisa usaina!
90a oso garrantzitsuak da, agertoki horretako jende gehienak
gure adina du, 90a izan zen gure garai musikala.
80an, seguruenik gazteegiak ginen.
NINek 90ean, eragin handia izan zuen
John Carpenterrek bestekoa. Baina hori ez da esaten.
Edo ez da aintzat hartzen. Ez dakit.
Uste dut nahi gabe nire musikan jartzen dudala
eta jende askok egiten duela baina ez dela ohartzen.
Mugatuta daude: "80ko hamarkada baino ez".
Bai, uste dut hori izan zela inflexio-puntua.
Trent Reznorrek lortu zuena izan zen berriro ere
sekuentziatzaileak eta erritmo-kutxak ekartzea.
Ez nekien ezer elektronikaz.
Metaleroa nintzen. Gitarjolea.
Oso ondo funtzionatu ez zuen metal-talde batetik nentorren.
Bihozkada bat izan zen: "Musika egin nahi dut".
Eta modurik onena bakarrik egitea zen.
Eta bakarrik egiteko, onena musika elektronikoa zen.
Metaletik eta rocketik gentozen,
eta gainontzekoak ere bai, baina orduan ez genekien.
Pentsatzen genuen... berritzaileak ginela.
Heavy metala imana da status quo-arekin
konforme ez dagoen jendearentzat.
Eta synthwave-a antzekoa da.
Pop musikaren
sinpletasuna eta mugak atzean utzi dituen jendea da
zerbait emozionalagoa, atmosferikoagoa egin nahi duena.
Urte haietan Slayer, Pantera,
Biohazard eta halakoek egiten zutenak
eragin zituen Carpenter Brut eta Perturbator.
Zenbat izango nituen 90ean? 15 edo 16.
Zerbaiten kontra egin beharra nuen.
Metala entzuten nuen. Zenbat eta oldarkorragoa hobe...
Cannibal Corpse, Brutal Truth, eta horrelakoak.
Geroe z nuen ezer egiten, 15 urteko edozein mutiko lez.
Sintetizatzaileen musika inoiz desagertu ez zelakoan nago.
Bazter batean baino ez zen egon.
Agian matxinada izan zen... Ez dakit,
gitarren alde gizatiarrenaren aurkakoa?
Bai.
Zerbait gizatiarragoa, une hartako pertsona batzuentzat.
Matxinada zeren aurka?
Lehen modan zegoenaren aurka?
Ez genuke hitz egingo retrowave-ari buruz
aldi batez desagertu izan ez balitz.
Bestela ez litzateke retroa izango.
Garai bat ospatzeko modua ere bada
non jendea musika egiten hasi zen
eskala handian ordenagailuekin.
Jende asko hasi zen esperimentatzen.
Eta hortik atera ziren Kavinsky eta College.
Ez zen hain erraza musika sortzea.
Sintetizatzaileek diru asko balio zuten.
Ekipoa behar zenuen,
-Lekua ere bai. -Estudio bat.
Jakintza teknikoa. Ez zen erraza.
Gure musika jaio zen demokratizatu zenean.
Nire lehen ordenagailua erosi ahal izan nuenean.
Gauzak aldatu ziren.
Musika egin zenezakeen zure gelan.
Fruity Loops erabiltzen dut, badakizu?
Hor duzu.
Baxua jotzen hasi nintzen, besteek gitarra jotzen zutelako.
Zergatik jo gitarra bazter guztietan badaude gitarjoleak?
Baxua jotzea erabaki nuen. Eta hasi nintzen...
...dena nire kabuz egiten.
Punk taldeetan egon nintzen
hainbat modutan, zuzenean jotzen...
baina neskalagunak oporretara joan nahi badu
agur bateriari.
Erritmo-kutxa bat lortu eta nire taldea sortu nuen.
Eta zer jo eta egin behar duten esaten diet.
Kick hau luzeegia da, teknoegia.
Motzago nahi dugu, laurogeikoago, gogorregia da.
Perkusio kolpea, 4x4. Narras samarra da...
Baina doan da, bost axola.
Goazen!
Banekien zer zen modakoa, ezagutzen nuen rocka.
Jendeak guaia izateko gustatzen zitzaiola esaten zuen.
Nik banekin hori egiten, baina hau ez nuen ezagutzen,
ez ordenagailuak ez erabilitako teknikak.
Eta nire buruak zioen: "Nola egingo dut hau?"
Dena bihurtu zen hain aspergarri 90 bukaeran...
Bazirudien denek kaka berdina egiten zutela.
Beraz, uste dut atzera begiratu eta
geure mobida sortu genuela.
Beraz, egin etxeko lanak. Gaur egun erraza da...
Interneten sartu iPadarekin eta oso erraza da.
Guretzat ez zen erraza. Gauzak fisikoki egin behar ziren.
Ezin genuen Google-en bilatu.
Filmekin hasi nintzenean
ez nekien zertan ari nintzen.
Ez dago pelikulak edo beste edozein arte
egiten hasteko arrazoi kontzienterik.
Barrutik dator, behar bat da.
Jende asko gaztetan, lekuz kanpo sentitzen da,
eta bere sormena bideratzen du zerbait konkretura.
Artista izatea deitzen zaio horri.
Hollywoodeko outsiderra naizela diote,
sistemaren aurkako bertsio mitifikatu bat.
Filmak egin nahi nituen eta fakturak besteek ordaintzea
baina ez nintzen sistemaren parte.
Nik neuk egin behar izan nuen.
Uste dut musikari hauek iraultza hasi zutela
gitarren modaren aurka 80a alboratua zenean,
baina ez zekiten.
Joeraren aurka egin zuten.
Outsiderrak modurik inozo eta gazteenean.
Oso jarrera punkia da. Identifikatzen naiz.
Arteak arauak hautsi behar ditu,
ez duzu atea jotzeko baimena eskatuko.
Horma irauli behar duzu norbaitek entzuteko itxaropenaz.
Nire filmetako musika egin nuen erraza eta merkea zelako,
eta ez nuelako dirurik ingeniari
edo musikaririk kontratatzeko.
Aita musika irakaslea nuen, bibolina joarazi zidan,
baina ez nuen talenturik.
Teklatuagatik eta gitarragatik aldatu nuen.
Sentsazioak dira garrantzitsuak.
Alfonbra zabaltzea bezala da.
Batzuetan oso gauza sinpleak dira.
Agian ez da bikaina edo ez du talentu handirik.
Nota luze bat, akorde errepikapena...
baina pantailari begiratzea lortzen du!
Eta hori da kontua: filma ikusi eta entzutea.
Jendea prest zegoen iragananekoa ahazteko,
hau zen gure aldartea:
"Segi aurrera, filma eta musika hobeak egitera".
Baina blokeo bat dago, ez dabilen zerbait.
Jendeak atzera begiratu, eta esaten du:
"80a egundokoa zen. Gogoko ditut neoi-argiak".
Niri ere gertatu zitzaidan, filmak ikusi nituen.
Denak: Los Goonies, Gremlins, Rockyeta Rambo.
Egia zela konturatu nintzen. Erakargarriak direla.
Hor egon nahi dugu.
Telebista zikinaren aurrean egon beharrean
kadukatutako patata frijituak jaten.
"Etorkizunerako itzuleran" egon nahi dugu, Deloreanean.
Bai horixe!
140 km/h! Eraman nazazu berriro hara!
Rocky-ren muntaia!
Laurogeia da!
Badakizu? 80an pentsatzean burura etortzen zait
Ninja Dordokak eserita ikustea.
Atzera begiratuz, dena zuri-beltza dela ohartzen zara
mundua horrelakoa zela uste duzu.
80a gogoratzean ordea lVHS zintan ikusten dugu...
seinalerik gabeko telebista moduan.
Hori du jendeak buruan.
Esperientzia bera izan genuen.
83an jaio nintzen eta Kroazian hazi nintzen.
91ean gerra izan genuen eta garai baten amaiera izan zen.
Ni Ekialdeko blokean nengoen.
beraz AEBetatik zetozen film guztiak
bizitza izan zitekeenaren altxorra ziren.
Batez ere ume nintzelako
eta proportzio mitikoak nituelako.
Baliabide urriko auzo batekoa nintzen
eta nire kulturan eragin zuela uste dut.
Horrrelako auzo batzuk zeuden Frantzian
AEBetako urbanizazio eredua jarraitzen zutenak.
Eskola, supermerkatua... Dena leku berean.
Telebista ikustean, Kalifornian ginela uste genuen.
Baina ez Nanteseko behe-auzoetan ginen.
1977an jaio nintzen. Beraz, 80an oso gaztea nintzen.
Uste dut Stallonerena txikitan Rocky ikusi nuelako dela.
Knight Rider, The A-team, telesail horiek
sintetizatzailearen soinua, ekintza...
Rambo eta matxoen 80ko pelikulak.
Buruan geratzen zaizkizu, badakizu?
Ez ginen pobreak, baina ez genuen diru askorik.
Gure lehen bideoa egin genuenean ikaragarria izan zen.
Oso garrantzitsua izan zen.
Atari 2600 bat oparitu zidaten eta etxean izatea izugarria izan zen.
Pac-man ikusten... Horrela mugitzen zen.
Makil eta harriekin ibiliko nintzen, altxorren bila.
Eta musika entzuten... Ez dut izena gogoratzen...
Pop Up The Volume egin zuena.
Hori zen onena sei urte nituenean.
Walkmana. Kaseteak eramaten genituen boligrafoarekin errebobinatzeko.
Haztea da mometurik onena.
Nerabezaroan, dena ezagutzeko duzunean.
Bai, ezta?
Hazi ahala, bizitzak grazia galtzen du.
Eta zoriontsu egin zintuzten uneetara itzultzen saiatzen zara.
Niretzat 80a da.
Frantzian honi Prousten madalena deitzen zaio.
Usain bat du, ezta? Barrako kolaren antzerakoa.
Orain kola hori usainduz gero, automatikoki
eskolara teleportatzen zara.
Ziurrenik gauzak errazagoak zirenean, haurtzaroan,
ez neukan ardurarik. Ile gehiago nuen!
Dena zen hobea gaztaroan. Etorkizuna nuen aurretik!
"Hazten zarenean bihotza hil egiten da..."
"Norbaiti ardura al dio?"
"Niri bai!"
Uste dut nostalgiak paper garrantzitsua duela...
Entzuleek nire adina izango dute,
haurtzaroa eta gaztaroa 80an dituzte.
Soinu asko daude eraman ditzaketenak
bizi zuten hartara.
Synthwave-a edo elektronika arrotza egiten zaienen ataria,
badirudi telesailetan eta filmetan dagoela.
Ez al da arraroa? Ez da moda, ez irratian entzuten dena.
Filmak dira. Interesgarria da.
Ez zen 80a izan osotasunean,
soinuarekin maitemindu ginen,
sintetizatzailedun soinu-bandekin.
Bai beti fijatzen gara soinu-bandetan.
"Soinu horiek itzelak dira. Nola egingo dute?"
Estudioan ez dugu
talde hitza erabiltzen.
Esaten dugu: "Jarri Goonies gehiago".
"Terminator gehiago".
Dena da bisuala, ezta?
Horrela komunikatzen gara eta ez naiz konturatu.
Nire diska gogokoena.
Abesti honek flipatzen nau...
Rocky-ren soinu-bandak izan ziren. Zintan nituen.
Rocky IV-ren soinu-banda, hain da ona...
Miami Vice, Mad Max,
soinu-banda horiek... Lethal Weapon,
Top Gun, Over the top, Scarface.
Star Wars, Robocop, Predator, Terminator.
Mamu harrapariak! Ur botilak hartu
eta makil batekin eskolan: "Mamu harrapariak!"
Hori zen handitan izan nahi nuena.
Mamu harraparia. Onena zen.
Bazenekien dinosauru bat zegoela!
Hasiberria naiz. Egunero ikasten dut zerbait.
Ez nintzen 80an jaio. Baina maite ditut garaiko filmak.
The Goonies, Star Wars zaharrak eta horiek.
Miami Vice zegoen.
- Nor zen musikaria? -Ez dut gogoan...
Hotza dut...
Bitxia da, 80ko zuzendari asko ezagutzen ditut,
baina ez musikariak.
Uste dut garai horretatik maite dugun musika gehiena,
Steven Seagalen filmetakoa,
edo VHSrako ziren film txarretakoa,
sortu zuten musikariek ez zutela itzalik izan.
Musika paregabea egin zuten baina etorri bezala joan ziren.
Maite ditut film txarretako soinuak,
B fimetakoak... Bazen bat...
Uste dut Johnny Deppena dela... Private Resort izango da.
Interpretazioa txarra da baina musika ona.
Soinu-banda ez dute argitaratuko
gaur egungo publikoari ez zaiolako gustatzen.
80ko edozein filmaren hondoko musika da.
Ez da zalantzarik John Carpenter edo Hans Zimmer eta...
halakoek egin zutenak eragin handia izan zuela.
Baina bada 80ko soinu-banda ugari
eraginik izan ez zutenak, galdu zirenak.
Eta orain musikari asko haiek berreskuratzen ari da.
Ziurrenik gugan eragin du 80an
bereziki arrakastatsua izan zenak.
Ziurrenik filmetako musikak.
Blade Runner-en soinu-banda izan da eraginkorrena guretzat.
Txatalen diseinu askok eta sintetizatzailearekin egindako askok
ia beti egiten dio erreferentzia Blade Runner-i.
Niretzat atenporala da, zahartu ez den film bat.
Ederra da. Soinu-banda, dena da bikaina.
Partitura hain da extralurtarra.
Ordurarte entzun gabeko soinuak.
Gaur ere Vangelisen konposizioa entzunda,
ez dut parekorik ezagutzen.
Eta saiatzen garenak asko gara.
Baita Giorgio Moroder ere, produktore garrantzitsua.
Asko gustatzen zait baina berandu ezagutu nuen.
Duela 10 urte edo.
Asko gustatzen zaizkit soinu-bandak. Scarface-en eginiko lana.
Baita Cat People-eko lana ere, ez da pelikula ezaguna
baina soinu-banda oso polita du.
Disko musikaren garaitik zetorren.
Eta bapatean soinudun paisaiak egiten ditu.
Uste dut nahasketa interesgarria zela.
Beldurrezko filmetan pentsatu eta John Carpenter burura.
John Carpenterren filmak.
John Carpenter.
John Carpenter hasi zen
lau notako riff irrigarri horiekin
indartsuak bezain beldurgarriak.
20 izan baino lehenago, ehun bider ikusiko nuen Escape From New York.
Betirako buruan gordetzeko melodiak ditu.
Rock izarra da.
Kursia da esatea baina outsiderra da.
Jarrera da: "Popatik status quo-a".
Identifikatzen naiz bere jarrerarekin:
"Ez dut babestuko nauen zine-industriarik".
"Bakarrik nago, baina lortuko dut. Izorra zaitezte."
Carpenterren filmetatik, zer oroitzen duzu?
Atmosfera hori! Berdina gertatzen da synthwave-arekin.
Uste dut horregatik gaudela itsututa Carpenterrekin.
Bera da honen guztiaren aita.
Agian John Carpenterren filmak lehio dira synthwave-arentzat.
Txikia nintzela, Kentuckyra joan ginen bizitzera.
Leku arraroa eta itsusia zen hazteko.
Txikitan denak beldur ematen zidan eta ume arraroa bihurtu nintzen.
Ez nintzen zoriontsu.
Zinera joaten nintzen handik ihes egiteko,
mundutik ihes egiten nuen lekua zen.
Horrek ematen zion zentzua.
Niretzat filmak miraria izan ziren.
Konturatu nintzen norbait zegoela kamera atzean,
norbait dago hau zuzentzen.
Orduan Forbidden Planet ikusi nuen 1956an eta esan nuen:
"Hau da. Hontan egin behar dut lan."
Soinua dardara bat da gure entzumena zeharkatzen duena.
Musikari eta arteari buruzko teoria pila bat egongo dira
nola funtzionatzen eta hunkitzen duten azaltzeko,
nori axola dio?
Artea egingo duzu laborategian? Ez dut uste.
Artea, nik ulertzen dudan moduan, emozioen arteko zubia da.
Niretzat jatorrizko sortzaileak...
sintetizatzailearen soinua asmatu zutenak,
lehen moog-ak lortu zituztenak izan ziren.
Keith Emerson eta Wendy Carlos,
Giorgio Moroder...
John Carpenter...
Vangelis, izugarrizko talentua duena.
Tipo hau ikus dezakezu orkestra oso baten soinuak egiten,
bera eta sintetizatzailea...
Tomita, musikagile japoniarra.
Talentu handiko tipoak ziren
une eta leku egokian, teknologikoki hitz eginda.
Horrelako gauzak jartzen zizkidan aitonak txikitan.
Gogoan dut gela honetara ekarri eta
kasko handiak jartzen zizkidala buruan
eta sintetizatzaileen mundura ekarri ninduen.
Ez nekien zerk sortzen zituen soinuok,
harrituta nengoen eta jakin behar nuen.
Entzuten duen jendearen gehiengoa
nire antzekoa izango da.
Nahiko frikia, eta ziurrenik jakingo dute musikaren jatorria.
Ezberdintzen zuena eta erakarri ninduena komunitatea zen
eta bazekitela nondik zetozten.
Beste musika agertokiei berdin-berdin zitzaien.
Tangerine Dream niretzat eraginkorrak izan ziren.
Sekuentziatzaileak, makinak...
inprobisazioa musikan...
Batez ere, 70. hamarkada bukaeran.
Tangerine Dream bazen, baina zuzenekoetan zentratuta zeuden
katedraletan ikuskizunak egiten eta horrelakoetan.
Eta gero Hollywoodeko filmentzako musika egiten hasi ziren.
Eta hor jaio zen lotura...
sintetizatzaile-musika eta irudiaren artean.
Hain atzera bagoaz, Tangerine Dream izan behar du!
Noski, 80an ezagutu nuen, baina 70ean hasi ziren.
Nire aitak Thief erakutsi zidanean,
erakarri ninduena soinu-banda izan zen
eta esan nuen: "Zer da musika hau?"
70ean sortu ziren,
baina filmetako soinu-bandak egin zituzten 80an.
Risky Business ikusi eta soinu-banda entzutean...
Gogokoena Love On A Real Train da. Jende askorena uste dut.
Uste dut 80ak oso bereziak izan zirela musikalki,
sintetizatzaileagatik eta erabileragatik.
Sorturiko soinu-bandak sintetizatzaile xumeekin.
Eta instrumentu horri esker lortu zuen arrakasta,
Giorgio Moroderren eta 70eko pailazo horien bidez.
Goblin.
Bai, Goblin! Benetan zoragarria.
Argentorekin egindako gauzak paregabeak dira
Profondo Rosso-renak moduan, Suspiria...
Perkusioa, baxua, gitarra zuzenean,
teklatuak... Dena bat!
Zoragaria da, soinu-banda erreaktibo bat.
70eko musika aipatzean, Jean-Michel Jarre datorkit.
Alde handiz, nire eragin handiena.
Oxygene diskoan zuen soinu mota hori...
70ean hor genuen Kraftwerk.
Gogoko dut Radioactivity abestia, agian pixka bat synthwave da.
Batzuetan topo egiten duzu zinerako baino sortzen ez duten musikariekin
edo diskak baino egiten ez dituztenekin.
Baina Moroder eta Tangerine Dream
lehenengoak izan ziren eredu hau erakusten:
bi munduetan egon zitekeela erakusten.
Horregatik dira hain eredugarriak guretzat.
Nire ustez haiei egiten zaien aitorpena da:
Jean-Michel Jarre, Kraftwerk, musika elektronikoaren aitzindariak
Faltermeyer, Jan Hammer, eta tipo horiek... Moroder!
Hori zen egiten genuena. Egiten nuena.
Jende horri, musika elektronikoari omenaldia egitea.
Jendearen helburua autentikoago izatea zen.
Zigilu discografikoek talde onak fitxatzen zituzten.
Irratiak musika ona jartzen zuen. Hori bukatu zen.
Gehien gustatzen zaidana da ez duzula pentsatzen,
tripetatik ateratzen zaizula.
Eta agian ez da originala.
Ziur bazela norbait zuk egiten duzuna egiten zuena
baina ez luke arazo izan behar.
Artea beti izan da horrelakoa.
Denok gailendu nahi dugu. Artista orok imitatzen du bestea.
Musika, filmak, margoak, liburuak... Dena.
Eginda dagoena hartzen dugu.
Hori da artearen onena! Giza existentzia.
Hor duzu, zure parean.
Artistek hor utzi eta zuk har dezakezu apur bat.
Ez hartu gehiegi eta zeure obra egin.
Bidaiaren bukaerara iristear gaude,
galdera bat egin nahi dizuet "synthrider" guztiei:
Polita iraganerako bidaia, ezta?
Baina nora doa hau?
Oraindik harritzen nau jendeak galdetzen dizunean
duela asko eginiko zerbaitengatik.
Interesa sortzeak.
Ni pozik nago jendeak gozatzen badu,
zerbaiten parte izan banaiz.
Hain ospetsu Nbihurtu eta eroriko da
eta berriz horteroa izango da.
Baina zenbat falta da? 5,10 urte?
Hobe azkar ibili!
Txikitasunean mantentzeko ideia hori guztia...
Egin gustatzen zaizun musika!
Ez arduratu besteek egiten dutenaz.
Ardura al dio norbaiti?
Bizitza aldatu dit, orain nire bizibidea da.
Baina ez hori bakarrik. Maite dut egiten dudana.
Musika maite dugu. Bestela ere egingo genuke.
Nahiko argi dago.
Agertokiko artistak izango dira utziko dutenak.
Batez ere zuzenean jotzen dabiltzanak.
Noski!
Hori da talde baten egotearen onena, jotzea!
Interneten egon zaitezke edo talde bat izan eta zuzenean jo.
Mainstream izatear dago, eta hori ez da txarra,
egiten duzuna munduan zehar entzuten dela jakitea ona baita.
Behar duguna synthwave-aren lurrina da
denboran zehar bidaiatzeko.
Sentitzen dut ez bazara gai synthwave-a
ondo egiteko, nostalgia besarkatzeko.
Hori da osagai nagusia.
Idazten dudanean, irudikatzen saiatzen naiz.
John Hughesen filmeko eszena bat non
denak institutura doazen hasierako kredituetan
edo institutua uzten amaierako kredituetan.
Badago errespetu bat 80arekin, ezta?
Jendeak ez du garai hori ahaztu.
Oraindik irratian entzuten ditugu abestiak
eta filmak ospetsu dira oraindik.
Irauten duen balio nostalgiko bat dago.
Eta hori da 80a bizi izan ez dutenengana
iristen dena.
80an jaio ez zen jendearen mezuak jaso ditut:
"Ezagutu ez nituen gauzen falta sentiarazi didazu".
Eta uste dut interesgarria dela,
The Midnight sortu nuenean pentsatu bainuen
80koegia zirudienean 80agotuko nuela.
Ez bazaizu 80a gustatzen, gorroto izango gaituzu.
Teknikoki, ni ez nintzen jaio...
Egia da...
synthwave-aren zale gehienak ez zirela oraindik jaio.
Nola izan dezakegu bizi ez dugun garaiaren nostalgia?
Niretzat nostalgia bakarra
80an bizitza ederragoa zela pentsatzetik dator.
Jendeak lasaiago zirudien. Koloretsuagoa zen.
Ez dago kolorerik gaur egun. Bukatu da hori dena.
Gure belaunaldiaren nostalgia kolektiboa da
musikaren kapsulan.
Bizi ez dutenaren desira arraro bat da.
Iraganaren oroitzapen faltsua. Batez ere, han ez bazinen izan.
Gauzak berrirudikatzea bezala da...
zerbait modu jakin batekoa zela buruan sartu eta
mitoa iraunaraztea.
Agian hamarkada okerrean jaio ginen.
Espero dut jendeak
80a izuarria izan zela ez esatea.
Ez baita nire musikaren helburua.
Niretzat 80a gai bat da, tresna, ez egia absolutua.
Baina egia da jendeak esaten dizula:
"Ez da nahikoa laurogeiko".
Barregura ematen dit. Ez dute ulertu.
Perfektua da "lehen hobea zen" esateko.
Baina ez dakit egia den. Ez dut uste, baina...
Ez du zentzurik. Musika da, ezin da azaldu.
Jendeak entzutea nahi duzu eta gustatzea.
"Ados, orain leku berean gaude".
Gozatu, ez ahaztu hilko zarela.
Azken klaketa!
Mezu hau artista guztiei zuzenduta.
Itzaletan zaudetenoi, zuen ordenagailuen,
avatarren eta maskaren atzean.
Mutil galduari,
neska ausartari,
zaharrenei eta gazteenei.
Inspirazioa iraganean bilatzen dutenei
eta etorkizuna desira dutenei.
Bai, mezu hau zuentzat da,
logelatik entzuten ari zaretenontzat.
Zaia da zerbait berria eta apurtzailea egitea,
oraindik egin ez dena egitea.
Uste dut jendeak nahi duena sortu behar duela.
Sortu eta argitaratu, inork ez baitu entzungo
zuen disko gogorrean gelditzen bada.
Gogoratu, zuen arteak mundua aldatu dezake .
Horren zain naukazue.
Maitasunez, John Carpenter.
Film hau 2016an crowfunding kanpainan lagundu zuten
700 synthrider-ei eskainita dago.
Zuei esker egin dugu. Zuen laguntzarik gabe
ez genukeen egingo.
Ez dugu ahaztuko.
www.subtitulam.com Itzultzailea/Esti Unanue