1
01:01:04,920 --> 01:01:07,239
{\an8}Dorota Molodynska-Küntzel naiz,

2
01:01:07,560 --> 01:01:11,520
{\an8}Wroclaw-eko Giza Liburutegiaren
koordinatzailea.

3
01:01:11,640 --> 01:01:18,200
{\an8}Giza Liburutegian, liburuen ordez
pertsonak mailegatzen dituzu,

4
01:01:18,720 --> 01:01:26,320
{\an8}euren nortasunaren alderdiren bat dela-eta
diskriminatuak eta baztertuak izan direnak.

5
01:01:32,959 --> 01:01:38,239
{\an8} ENTZUN LEGIA OSOAREN OIHUA:
EZ DITUGU PIZTIA ISLAMISTAK NAHI!

6
01:01:38,520 --> 01:01:45,520
{\an8}ALEMANAK ETA FRANTSESAK NEGARREZ DAUDE,
HORRA TOLERANTZIAK ZER DAKARREN!

7
01:01:46,040 --> 01:01:49,520
{\an8}Ez da erraza
Giza Liburutegian jardutea,

8
01:01:49,840 --> 01:01:55,640
{\an8}ezta aniztasuna eta giza eskubideen
aldeko beste edozein ekimenetan ere.

9
01:01:55,879 --> 01:01:59,439
{\an8}Egoera zaila dugu
gaur egun Polonian.

10
01:01:59,520 --> 01:02:04,720
{\an8}Manifestazio xenofoboak
egiten dira kaleetan.

11
01:02:05,280 --> 01:02:07,760
{\an8}"ISLAMIZAZIOARI EZ!"

12
01:02:08,080 --> 01:02:10,439
{\an8}Elur-bola baten modukoa da.

13
01:02:10,520 --> 01:02:15,239
{\an8}Ezberdintasun azalekoenetatik
hasi kolorea, esaterako

14
01:02:15,439 --> 01:02:18,920
{\an8}eta dena hartzen du:
musulmanak, gayak...

15
01:02:19,320 --> 01:02:25,320
{\an8}Aniztasun forma guztiak harrapatzen ditu.
Eta hori oso kezkagarria da,

16
01:02:25,640 --> 01:02:29,959
{\an8}ohartzen baitzara
amaitzen denerako...

17
01:02:30,239 --> 01:02:33,520
{\an8}...zeu ere akabatuko zaituela.

18
01:03:01,760 --> 01:03:06,720
{\an8}-Noiztik bizi zara Wroclawen?
-Duela zortzi urtetik.

19
01:03:06,959 --> 01:03:10,760
{\an8}Hara, aspalditxotik orduan!
Eta nongoa zara?

20
01:03:11,000 --> 01:03:14,840
{\an8}Kongoko Errepublika Demokratikokoa.

21
01:03:15,640 --> 01:03:19,680
{\an8}Zergatik erabaki zenuen
Giza Liburutegian parte hartzea?

22
01:03:19,760 --> 01:03:23,800
{\an8}Egoera zailetan hitz egitea
funtsezkoa delako.

23
01:03:23,959 --> 01:03:26,280
{\an8}Baditut lagun poloniar asko...

24
01:03:26,360 --> 01:03:30,560
{\an8}...oraindik galdetzen didatenak
arrazismoa...

25
01:03:30,640 --> 01:03:33,280
{\an8}...benetan existitzen ote den.

26
01:03:33,400 --> 01:03:37,280
{\an8}Inork ez die arrazismoaren
berririk eman.

27
01:03:37,600 --> 01:03:43,439
{\an8}Kontatuko didazu zeuri gertatu
zaizun egoera arrazista bat?

28
01:03:45,080 --> 01:03:51,239
{\an8}Akordatzen naiz Polonian tranbia batera
lehenengoz igo nintzenean, Lódz-en.

29
01:03:52,239 --> 01:04:01,119
{\an8}Bagoian sartu nintzen eta bertan zeuden
erdiak-edo honela jarri ziren...

30
01:04:05,959 --> 01:04:12,040
{\an8}-Bai gogorra! Eta zer egin zenuen?
-Ezer ez. Ez nuen ulertzen.

31
01:04:13,119 --> 01:04:17,680
{\an8}Baina beti berdin gertatzen zen
autobusa edo tranbia hartzen nuenean.

32
01:04:17,840 --> 01:04:21,200
{\an8}Ez dakit gaur egun ere
berdin egiten ote duten.

33
01:04:21,320 --> 01:04:25,080
{\an8}Hura izan zen jasan nuen
lehen bizipen arrazista.

34
01:04:25,200 --> 01:04:28,280
{\an8}Eta horren aurrean
nola sentitzen zara?

35
01:04:32,040 --> 01:04:33,840
{\an8}Sentitzen zara...

36
01:04:35,320 --> 01:04:36,840
{\an8}...ezberdin.

37
01:04:39,600 --> 01:04:44,680
{\an8}Beti arriskuan zaudela
sentiarazten dizu.

38
01:04:45,360 --> 01:04:48,080
{\an8}Adi-adi ibiltzen zara,

39
01:04:48,720 --> 01:04:54,040
{\an8}erne eguneko 24 orduz,
edozein unetan gerta daiteke eta.

40
01:04:54,400 --> 01:04:55,640
{\an8}Eta edonon.

41
01:04:56,560 --> 01:05:02,280
{\an8}Eraztuna daramazu. Ezkonduta zaude?
Familiarekin bizi zara hemen?

42
01:05:02,479 --> 01:05:06,920
{\an8}Bai, poloniar batekin ezkondu nintzen.
Eta ume txiki bat dugu.

43
01:05:07,000 --> 01:05:10,439
{\an8}-Bai ongi! Zenbat denbora du?
-Hiru urte.

44
01:05:10,640 --> 01:05:15,280
{\an8}Inoiz ezer gertatu zaizu
familiarekin kalean zeundela?

45
01:05:15,479 --> 01:05:18,280
{\an8}-Bai.
-Zer gertatu zen?

46
01:05:21,760 --> 01:05:25,200
{\an8}Emaztea artean
haurdun zegoen.

47
01:05:25,400 --> 01:05:32,200
{\an8}Tranbian gindoazen, eta morroi batek
labana atera eta erasoko zigula esan zigun.

48
01:05:35,439 --> 01:05:37,920
{\an8}Amorrua ematen dit,

49
01:05:39,479 --> 01:05:43,320
{\an8}eta ez erasotzaileengatik bakarrik,

50
01:05:43,520 --> 01:05:47,840
{\an8}ingurukoen jarrerak ematen dit
are eta amorru handiagoa.

51
01:05:47,959 --> 01:05:51,920
{\an8}Egun argiz gertatu zen,
tranbia jendez lepo zegoenean.

52
01:05:52,040 --> 01:05:55,000
{\an8}Nire emaztea haurdun zegoen.

53
01:05:55,400 --> 01:05:59,520
{\an8}Gizon bat mehatxuka ari zitzaigun
labana batekin,

54
01:05:59,600 --> 01:06:04,080
{\an8}eta inork ez zuen ezer egin.
Ez zuten ezertxo ere esan.

55
01:06:04,239 --> 01:06:06,040
{\an8}Nola amaitu zen kontua?

56
01:06:06,840 --> 01:06:11,119
{\an8}Jaitsi egin ginen eta beste
tranbia bat hartu genuen.

57
01:06:11,280 --> 01:06:13,920
{\an8}Eta labanaduna
ez zen zuen atzetik joan?

58
01:06:14,119 --> 01:06:19,640
{\an8}Ez. Kanpora joateko esaten zigun,
edo bestela labana sartuko zigula.

59
01:06:22,600 --> 01:06:26,560
{\an8}Eta zure emazteak zer irizten dio?
Nola sentitzen da?

60
01:06:26,640 --> 01:06:30,040
{\an8}-Zer egiten du?
-Negar.

61
01:06:31,160 --> 01:06:33,920
{\an8}-Negar asko egiten al du?
-Bai.

62
01:06:34,040 --> 01:06:38,280
{\an8}Bera egoten baita haurrarekin.
Ni lanean nago.

63
01:06:38,360 --> 01:06:42,280
{\an8}Hura lan bila dabil,
baina orain langabezian dago.

64
01:06:42,640 --> 01:06:48,400
{\an8}Eta semearekin kalera ateratzen
denean sarri erasotzen diote.

65
01:06:48,479 --> 01:06:53,280
{\an8}-Gehienetan, hitzez erasotzen diote.
-Zer esaten diote?

66
01:06:53,959 --> 01:06:57,119
{\an8}Zer? Puta bat dela.

67
01:06:58,239 --> 01:07:03,640
{\an8}Puta bat dela, semea izan duelako
kanpotar batekin.

68
01:07:03,840 --> 01:07:09,360
{\an8}Jakina, umearen kolorea ezberdina dela
begi bistakoa da, eta...

69
01:07:10,640 --> 01:07:15,040
{\an8}Latza da, neuri baino gehiago
erasotzen baitiote emazteari.

70
01:07:15,959 --> 01:07:17,160
{\an8}Bai, hala da.

71
01:07:17,600 --> 01:07:22,000
{\an8}Emazteari neuri baino gehiago
erasotzen diote Polonian.

72
01:07:24,439 --> 01:07:26,760
{\an8}Ez dakit zer esan.

73
01:07:32,840 --> 01:07:34,320
{\an8}Barkatu.

74
01:08:42,280 --> 01:08:45,680
{\an8}Hain nazio homogeneoa izateak,

75
01:08:45,959 --> 01:08:51,119
{\an8}gehienak etnia berekoak
eta erlijio nagusi berekoak,

76
01:08:51,320 --> 01:08:56,439
{\an8}etorkinak onartzeko jarrera
baldintzatzen du.

77
01:08:58,040 --> 01:09:04,560
{\an8}Kontua da poloniar gehienek ez dakitela
nola tratatu jende ezberdinarekin.

78
01:09:05,040 --> 01:09:10,280
{\an8}Uniformetasun horren ondorioz
denek elkar ezagutzen dute.

79
01:09:10,439 --> 01:09:14,439
{\an8}Taldea itxia da eta
seguru sentitzen dira.

80
01:09:14,600 --> 01:09:19,920
{\an8}Baina mugak irekitzen direnean eta
taldea ere zabaldu egiten denean...

81
01:09:20,080 --> 01:09:24,439
{\an8}...askatasun gehiago dago eta
ez dakigu zer egin, beldur gara.

82
01:09:25,479 --> 01:09:30,560
{\an8}Zenbat eta askatasun gehiago, orduan eta
txikiagoa segurtasun sentsazioa.

83
01:09:30,840 --> 01:09:34,600
{\an8}Eta Polonian batzuk
ezin izan dira egokitu.

84
01:09:35,000 --> 01:09:40,680
{\an8}Lur ongarritua da aurreiritzietarako,
beldurrerako,

85
01:09:40,879 --> 01:09:42,600
{\an8}eta...

86
01:09:42,959 --> 01:09:47,920
{\an8}...beste jende bat ez ezagutzeak
dakartzan ondorio negatiboetarako.

87
01:09:50,400 --> 01:09:55,879
{\an8}Hator hona,
zerri zikin hori!

88
01:10:00,520 --> 01:10:02,720
{\an8}Hau da Polonia.

89
01:10:03,720 --> 01:10:06,959
{\an8}Ekarri kongito horiek niri!

90
01:10:12,040 --> 01:10:14,879
{\an8}Emadazu musu bat,
eman musu!

91
01:10:16,200 --> 01:10:29,280
{\an8}Zerri zikina! Hoa popatik hartzera!
Kanpora hemendik, kongito alua!

92
01:10:30,040 --> 01:10:34,840
{\an8}Hator hona!
Pasada emango diat!

93
01:10:35,439 --> 01:10:39,200
{\an8}Gure giza liburu batek
deitzen didanean...

94
01:10:39,520 --> 01:10:43,400
{\an8}...esanez jipoitu egin dutela...

95
01:10:44,200 --> 01:10:48,119
{\an8}...edo beste gaiztakeriaren bat
egin diotela,

96
01:10:49,680 --> 01:10:53,600
{\an8}oso triste sentitzen naiz,

97
01:10:53,959 --> 01:10:56,959
{\an8}eta lotsatuta...

98
01:10:57,760 --> 01:11:02,760
{\an8}...nire hiriagatik,
nire herrikideengatik,

99
01:11:03,560 --> 01:11:06,720
{\an8}gurean halako gauzak
gertatzen direlako.

100
01:11:19,040 --> 01:11:24,560
{\an8}Arrazoi bakarragatik jarraitzen dut hemen:
dagoeneko ez nagoelako bakarrik,

101
01:11:24,600 --> 01:11:27,040
{\an8}beste pertsona bi
ditut nire ardurapean.

102
01:11:27,400 --> 01:11:32,400
{\an8}Hemendik alde egitekotan haiek ere
neurekin eraman beharko ditut.

103
01:11:32,840 --> 01:11:37,119
{\an8}Baina ez dut nahi alabak
halakorik bizi behar izatea.

104
01:11:37,239 --> 01:11:42,000
{\an8}Eta hemendik alde egin behar dut
urtebete edo bi urteren buruan.

105
01:11:42,439 --> 01:11:45,600
{\an8}Hemengo pentsaera
negargarria da.

106
01:11:45,680 --> 01:11:49,160
{\an8}Kontatu nizuen emazteari
gertaturikoa, ezta?

107
01:11:49,239 --> 01:11:54,239
{\an8}Haur-kotxearekin tranbiara igotzera zihoala
bertoko batzuk laguntzera joan ziren,

108
01:11:54,280 --> 01:11:58,720
{\an8}baina umea mestizoa zela ikustean
albora egin eta bertan utzi zuten.

109
01:11:58,840 --> 01:12:02,000
{\an8}-Lortu duzu gas-espraia?
-Bai, erakutsiko dizuet.

110
01:12:02,800 --> 01:12:05,200
{\an8}-Gas-espraia erosi al duzu?
-Bai.

111
01:12:05,320 --> 01:12:07,640
{\an8}-Zenbatean?
-30 zloty.

112
01:12:07,840 --> 01:12:10,160
{\an8}-Eta aldean eramaten duzu?
-Bai, beti.

113
01:12:10,280 --> 01:12:12,680
{\an8}-Zuk ere bai?
-Ez. Berak erosi du.

114
01:12:12,840 --> 01:12:15,760
{\an8}-Begira.
-Kalera eramaten duzu?

115
01:12:15,879 --> 01:12:18,840
{\an8}-Bai, beti.
-Oso ondo dago.

116
01:12:19,119 --> 01:12:21,879
{\an8}-Duela bi egun erabili nuen.
-A, bai?

117
01:12:21,959 --> 01:12:25,360
{\an8}-Bai, eta benetan erre egiten du.
-Erabili duzula? Nola?

118
01:12:25,439 --> 01:12:27,840
{\an8}Ba, Carrefour-erantz nindoan.

119
01:12:27,920 --> 01:12:32,840
{\an8}Errepidea gurutzatzeko gelditu nintzenean
morroi bat hurbildu zitzaidan.

120
01:12:32,920 --> 01:12:34,640
{\an8}-Gauez?
-Ez, egun argiz.

121
01:12:34,720 --> 01:12:37,800
{\an8}Nigana zetorren
garrasika. Eta ni...

122
01:12:37,920 --> 01:12:42,760
{\an8}-...urduri jarri nintzen eta...
-Bazegoen beste inor inguruan?

123
01:12:42,840 --> 01:12:45,560
{\an8}-Bai, jende asko.
-Eta zer egin zuten?

124
01:12:45,760 --> 01:12:50,000
{\an8}Morroia 2 edo 3 m-ra zegoen,
eta inor hurbildu baino lehenago...

125
01:12:50,280 --> 01:12:55,080
{\an8}...alboan nuen mehatxuka:
"Egin atzera edo jo egingo zaitut!"

126
01:12:55,400 --> 01:12:58,720
{\an8}Eta eraso egin zidan.
Zer egin behar nuen nik?

127
01:12:58,840 --> 01:13:03,080
{\an8}Edo hark muturra hausten zidan
edo neuk hausten nion berari.

128
01:13:03,360 --> 01:13:07,200
{\an8}-Eta espraia atera nuen.
-Aurpegira bota zenion?

129
01:13:07,920 --> 01:13:10,879
{\an8}Bai, erre egiten du
eta majo izorratu nuen.

130
01:13:10,959 --> 01:13:14,360
{\an8}-Ez zenion poliziari itxaron?
-Ez, alde egin nuen.

131
01:13:14,439 --> 01:13:17,879
{\an8}Morroia bertan gelditu zen,
ez zen konturatu.

132
01:13:18,080 --> 01:13:23,680
{\an8}Halako gertaera baten aurrean
zergatik ez diozue poliziari deitzen?

133
01:13:24,439 --> 01:13:27,840
{\an8}Polonian zaudetenetik
inoiz poliziari deitu diozue?

134
01:13:28,000 --> 01:13:34,239
{\an8}Ez. Eta orain jada berandu da.
Nire kasuan, sei hilabete joan dira.

135
01:13:34,400 --> 01:13:38,760
{\an8}-Zeuk ere ez diozu poliziari deitu.
-Ez. Hauxe daukat.

136
01:13:39,000 --> 01:13:44,600
{\an8}Hala ere, deitu egin beharko zenieke,
esateko hemen eraso bat gertatu dela.

137
01:13:45,119 --> 01:13:50,680
{\an8}Harrapatzen ez badute ere,
jasota gera dadin erasoak badirela.

138
01:13:50,800 --> 01:13:54,560
{\an8}Ze, salaketarik ez badago,
ez omen dago erasorik, e!

139
01:13:54,760 --> 01:14:00,119
{\an8}Eta datorren urteko estatistikek
bost eraso baino ez dituzte jasoko.

140
01:14:00,720 --> 01:14:04,760
{\an8}Bost dei baino ez zirelako egon.
Deitu egin behar da!

141
01:14:05,239 --> 01:14:10,760
{\an8}Hala, egoera aldatzen bada,
guk ahalegina egin genuela esan genezake.

142
01:14:10,800 --> 01:14:15,920
{\an8}Besteek nahi ez zutenean ere,
gu hitz egiteko prest agertu ginela.

143
01:14:39,640 --> 01:14:41,520
{\an8}Kaixo, "shalom".

144
01:14:41,640 --> 01:14:45,360
{\an8}Ongi etorri hebraierako
lehen eskolara.

145
01:14:45,520 --> 01:14:47,239
{\an8}Lasai, lehen maila da hau.

146
01:14:47,400 --> 01:14:51,840
{\an8}Eta hauek ez dira arrak, letrak baizik,
eta denek dute esanahi bat.

147
01:15:26,720 --> 01:15:31,400
{\an8}Ni Wroclawen jaio nintzen,
gurasoen sorterrian bertan.

148
01:15:33,439 --> 01:15:36,640
{\an8}Ez nuen beti jakin
arbasoak juduak zirela,

149
01:15:36,720 --> 01:15:41,000
{\an8}nerabea nintzenean jakin nuen.
Orduan azaldu zidan aitak...

150
01:15:41,080 --> 01:15:46,680
{\an8}...gerra ostean, 50eko hamarkadan,
aitona-amonek deitura aldatu zutela.

151
01:15:46,959 --> 01:15:50,160
{\an8}-Nola sentitu zinen?
-Ez zen erraza izan.

152
01:15:50,239 --> 01:15:54,840
{\an8}Judua nintzela esan zidan,
baina ez erlijioa nola praktikatu.

153
01:15:55,640 --> 01:16:00,760
{\an8}13 urte nituen eta identitate-krisi
latza eragin zidan.

154
01:16:01,119 --> 01:16:03,680
{\an8}Hasieran traumatikoa izan zen.

155
01:16:04,320 --> 01:16:08,119
{\an8}Ez nuen onartu nahi.
Imajinatu zer den jabetzea...

156
01:16:08,200 --> 01:16:14,160
{\an8}...eskolumeen irainik handienak
zure izaeraren kalifikatzaileak direla.

157
01:16:14,439 --> 01:16:19,479
{\an8}17 urterekin, Auschwitzera joan ginen
ikastetxeko txango batean.

158
01:16:19,920 --> 01:16:24,879
{\an8}Ikaskideentzat baino
garrantzitsuagoa izan zen niretzat,

159
01:16:25,040 --> 01:16:31,360
{\an8}aitonaren familiako kide guztiak ia
holokaustoan hil baitziren.

160
01:16:31,959 --> 01:16:37,040
{\an8}Tragedia hura besteei baino gehiago
neuri ukitzen ninduela sentitu nuen.

161
01:16:37,200 --> 01:16:42,119
{\an8}Eta harrezkero adiago jarraitu nituen
Israelgo berriak telebistan.

162
01:16:42,600 --> 01:16:45,760
{\an8}Juduen kultura
ikasten hasi nintzen,

163
01:16:46,800 --> 01:16:50,959
{\an8}eta 19 urterekin gizarte
juduan sartu nintzen,

164
01:16:51,280 --> 01:16:57,200
{\an8}eta hala hasi nuen nire izaera judua
berreskuratzeko prozesua.

165
01:17:08,360 --> 01:17:11,439
{\an8}Zer gertatzen zaizue?
Ez digute entzuten!

166
01:17:11,560 --> 01:17:17,000
{\an8}Ozenago oihu egin behar dugu,
eta sendoago agertu gure sinesmenak.

167
01:17:17,160 --> 01:17:20,720
{\an8}GORA POLONIA
KATOLIKO HANDIA!

168
01:17:20,920 --> 01:17:24,680
{\an8}GORA POLONIA
KATOLIKO HANDIA!

169
01:17:25,000 --> 01:17:31,040
{\an8}HAU POLONIA DA, ETA EZ BRUSELA! HEMEN
EZ DITUGU DESBIDERATZEAK ONARTZEN!

170
01:17:31,400 --> 01:17:38,720
{\an8}ADIERAZPEN ASKATASUNA NAHI DUGU!
ADIERAZPEN ASKATASUNA NAHI DUGU!

171
01:17:41,959 --> 01:17:46,879
{\an8}JAINKOA, OHOREA ETA ABERRIA!
JAINKOA, OHOREA ETA ABERRIA!

172
01:17:53,400 --> 01:17:59,640
{\an8}Eskuin muturrekoen
elkarretaratzeak baimentzea...

173
01:18:00,040 --> 01:18:04,959
{\an8}...oso arriskutsua da.

174
01:18:06,000 --> 01:18:09,200
{\an8}Horrela bidea ematen zaie...

175
01:18:09,560 --> 01:18:14,520
{\an8}...esparru publikoan
adierazi ezin litezkeen...

176
01:18:14,840 --> 01:18:17,840
{\an8}...diskurtso eta iritziei.

177
01:18:18,239 --> 01:18:23,080
{\an8}Arrazismoa legez debekatuta
dago Polonian.

178
01:18:23,479 --> 01:18:29,439
{\an8}Bitxia da judu baten panpina
erre zuten manifestazio hura...

179
01:18:29,760 --> 01:18:33,959
{\an8}...etorkin musulmanen aurkako
manifestazioa zela.

180
01:18:35,000 --> 01:18:37,000
{\an8}Beraz, bistan denez...

181
01:18:37,400 --> 01:18:42,320
{\an8}...batzuen eta besteenganako
beldurrak bat dira.

182
01:18:43,000 --> 01:18:47,080
{\an8}Kasu hartan, gainera,
harrigarriena izan zen...

183
01:18:47,239 --> 01:18:54,280
{\an8}...agintarien aldetik ez zela
inolako erantzunik egon.

184
01:18:55,040 --> 01:19:00,000
{\an8}Eta ez erantzutea,
"hau gaizki dago" ez esatea...

185
01:19:00,200 --> 01:19:03,080
{\an8}...onartzea da nolabait.

186
01:19:07,800 --> 01:19:11,879
{\an8}Zer iritzi zenion?
Eta zer ondorio izan zuen?

187
01:19:12,640 --> 01:19:18,320
{\an8}2016ko Europako Kultur Hiriburuko
merkatu zaharrean...

188
01:19:18,439 --> 01:19:23,040
{\an8}...juduen panpina erretzeak
izugarri ikaratu ninduen.

189
01:19:23,320 --> 01:19:28,080
{\an8}Oraingoz panpinak baino ez dira izan.
Baina horrek erakusten du...

190
01:19:28,160 --> 01:19:32,360
{\an8}...esnatu egin direla
nazionalismoaren deabruak,

191
01:19:32,560 --> 01:19:36,600
{\an8}eta xenofobia
eta kanpotarrenganako mespretxua.

192
01:19:37,080 --> 01:19:40,840
{\an8}Ez al duzu uste Polonian...

193
01:19:41,520 --> 01:19:46,760
{\an8}...jende gehiena juduen aurka dagoela?
Eta inolako arrazoirik gabe...

194
01:19:46,879 --> 01:19:50,119
{\an8}Uste dut Polonian
antisemitismoa....

195
01:19:50,200 --> 01:19:55,400
{\an8}...beste aurreiritziak bezala
ez dela kontzientea.

196
01:19:56,040 --> 01:20:00,239
{\an8}Ez da sortzen pertsona batek
beste bat atsegin ez duelako,

197
01:20:00,360 --> 01:20:06,560
{\an8}baizik eta gurasoek edo aitona-amonek
esan ziotelako juduak ez gogoko izateko,

198
01:20:06,680 --> 01:20:13,840
{\an8}aberatsak zirelako, esplotatzaileak, Jesus
hil zutelako, munduan agintzen dutelako...

199
01:20:13,959 --> 01:20:17,520
{\an8}Irrazionala da, eta subjektiboa.

200
01:20:17,680 --> 01:20:20,560
{\an8}Estigmatizatzeko modu bat da.

201
01:20:20,760 --> 01:20:24,479
{\an8}Noiz jakin zuten gurasoek
gaya zinela?

202
01:20:24,640 --> 01:20:28,479
{\an8}Nahiko berandu
irten nintzen armairutik,

203
01:20:28,680 --> 01:20:34,000
{\an8}25 edo 26 urterekin
Israelen ikasten nengoenean.

204
01:20:35,439 --> 01:20:40,280
{\an8}Hasieran judaismo
ortodoxoari atxiki nintzaion.

205
01:20:40,400 --> 01:20:45,800
{\an8}Berak gogor gaitzesten ditu gayak,
eta jakina, gaizki sentitzen nintzen.

206
01:20:46,520 --> 01:20:51,239
{\an8}Ez nuen nire sexualitatea
onartu luzaroan.

207
01:20:51,479 --> 01:20:55,840
{\an8}Baina nire erlijiotasuna
laxatu egin zen Israelen.

208
01:20:56,000 --> 01:21:01,840
{\an8}Ikusi nuen judu gayak gauza zirela
fedea eta sexualitatea zoriontsu bizitzeko.

209
01:21:02,040 --> 01:21:06,720
{\an8}-Gogorra al da Polonian gaya izatea?
-Judua izatea baino gogorragoa!

210
01:21:06,840 --> 01:21:08,040
{\an8}Zergatik?

211
01:21:08,720 --> 01:21:13,439
{\an8}Homosexualitatea
perbertsiotzat jotzen dutelako.

212
01:21:13,520 --> 01:21:19,040
{\an8}Elizaren eragina handia da,
eta heziketa, oso kontserbadorea.

213
01:21:19,160 --> 01:21:21,920
{\an8}Desbideratzea dela uste dute.

214
01:21:37,200 --> 01:21:42,119
{\an8}Mutil-lagunari eta
bioi eraso digute.

215
01:21:42,879 --> 01:21:50,080
{\an8}Larrialdietara eta poliziara deitu dut,
eta putaseme horren atzetik joan naiz.

216
01:21:50,360 --> 01:21:54,000
{\an8}Kaleetan barrena ibili naiz...

217
01:21:54,400 --> 01:21:58,879
{\an8}...azkenean polizia-etxe hau
aurkitu dudan arte.

218
01:22:01,959 --> 01:22:09,720
{\an8}Alde hemendik gay, lesbiana
edo transexualak zaretenok.

219
01:22:10,320 --> 01:22:14,600
{\an8}Polonian ez dago
lekurik niretzat.

220
01:22:14,879 --> 01:22:20,320
{\an8}Jo nauten lehen aldia izan da,
lehenengoa. Latza izan da.

221
01:22:20,640 --> 01:22:25,879
{\an8}Eta inork ez nau laguntzen.
Hara, hemen grabatu dut...

222
01:22:26,280 --> 01:22:29,479
{\an8}POLIZIAREN KOMUNIKAZIO
ELEKTRONIKORAKO PLATAFORMA

223
01:23:07,680 --> 01:23:11,239
{\an8}Polonian LGBTak
diskriminatuak dira,

224
01:23:11,320 --> 01:23:16,959
{\an8}hasteko, ez zaizkielako aitortzen
heterosexualen eskubide berak.

225
01:23:20,080 --> 01:23:24,520
{\an8}Baina gainera, Poloniako
Gobernu kontserbadore berriak...

226
01:23:24,640 --> 01:23:29,320
{\an8}...bizitza are nekezago bihurtu
nahi die homosexualei,

227
01:23:29,720 --> 01:23:39,040
{\an8}eta legea gogortu egingo du,
salbuespenik bat ere ez uzteko.

228
01:23:42,080 --> 01:23:47,959
{\an8}Kaixo, Polonia. Public Medium PL irratia
entzuten ari zarete. Ewa Wanat naiz.

229
01:23:48,080 --> 01:23:53,800
{\an8}Gaur Poloniako homosexualen eskubideak
hartuko ditugu hizpide, edo eskubide falta.

230
01:23:54,000 --> 01:23:57,080
{\an8}-Nirekin daude Jakob Urbanik,
-Kaixo.

231
01:23:57,520 --> 01:23:59,360
{\an8}-Jose Luis Alonso,
-Kaixo.

232
01:23:59,600 --> 01:24:01,280
{\an8}eta Jan Kischenbaum.

233
01:24:01,479 --> 01:24:06,400
{\an8}Gay eta lesbianak legez ezkontzea
eta izatezko bikoteak eratzea...

234
01:24:06,520 --> 01:24:10,160
{\an8}...ez da pribilegio bat,
giza eskubidea baizik.

235
01:24:10,280 --> 01:24:14,800
{\an8}Gu horren alde borrokatu gara
eta borrokatzen jarraituko dugu.

236
01:24:14,920 --> 01:24:18,320
{\an8}Ez gara bigarren
mailako herritarrak.

237
01:24:18,479 --> 01:24:25,720
{\an8}Gure izatezko bikoteak eta ezkontzak
ez arautzea, gu baztertzea da.

238
01:24:26,040 --> 01:24:29,800
{\an8}Ni neu gay naiz, eta bigarren
mailako sentitzen naiz.

239
01:24:30,000 --> 01:24:33,479
{\an8}Jose Luis Alonso espainiarra da.
Nongoa zehazki?

240
01:24:33,640 --> 01:24:39,959
{\an8}Donostian bizi naiz, Euskal Herrian,
baina sortzez galiziarra naiz.

241
01:24:40,239 --> 01:24:42,959
{\an8}Baina urte erdia Varsovian
ematen duzu.

242
01:24:43,200 --> 01:24:45,239
{\an8}-Bai, hala da.
-Nolatan?

243
01:24:45,560 --> 01:24:49,800
{\an8}Nire bikotekidea poloniarra delako,
eta Varsovian bizi da.

244
01:24:49,959 --> 01:24:54,920
{\an8}Espainian ezkondu nahi duzue,
baina badago eragozpenen bat, ezta?

245
01:24:57,200 --> 01:24:59,119
{\an8}Bai, arazo bat dago.

246
01:25:00,479 --> 01:25:03,520
{\an8}Barre egiten duzue,
baina larria da, ezta?

247
01:25:03,600 --> 01:25:07,920
{\an8}Bai, eragozpen handia da,
eta ez guretzat bakarrik,

248
01:25:08,040 --> 01:25:13,280
{\an8}baita beste herrialde batean
ezkondu nahi duen ororentzat.

249
01:25:13,560 --> 01:25:21,360
{\an8}Espainian jatorrizko herrialdeko agiri bat
eskatzen dizute ezkondu ahal izateko.

250
01:25:21,640 --> 01:25:29,760
{\an8}Arazoa da agiri horren eredu poloniarrean
ezkontidearen izena ipini behar dela.

251
01:25:31,439 --> 01:25:36,920
{\an8}Ebazpena: 2015eko urriaren 15eko
entzunaldian aztertu ondoren,

252
01:25:37,000 --> 01:25:42,200
{\an8}auzitegi honek helegitea ez onartzea
erabaki du. Entzun arrazoiak.

253
01:25:42,239 --> 01:25:47,400
{\an8}Helburua da poloniar bat
atzerrian ezkondu ahal izatea.

254
01:25:47,520 --> 01:25:50,439
{\an8}Poloniako familia-legeen arabera,

255
01:25:50,640 --> 01:25:57,160
{\an8}eta Errepublikaren Konstituzioko
18. artikuluko arauaren arabera...

256
01:25:57,280 --> 01:26:01,879
{\an8}...gizon eta emakumearen arteko
harremana da ezkontza.

257
01:26:02,879 --> 01:26:08,320
{\an8}Ezkontzea beharrezkoa al da, ba,
besteen pentsaera aldarazteko?

258
01:26:08,479 --> 01:26:13,360
{\an8}Bai, ezkondu nahi dugu
batez ere pentsatzen dugulako...

259
01:26:13,640 --> 01:26:22,479
{\an8}...Espainian bezala sexu bereko
pertsonen elkarbizitza formalizatzeak...

260
01:26:23,320 --> 01:26:26,879
{\an8}...auzia konpontzen
lagun dezakeela,

261
01:26:27,160 --> 01:26:33,840
{\an8}eta komunitatea errazago ohituko dela
halako harreman eta jokaeretara.

262
01:26:42,320 --> 01:26:48,200
{\an8}Bide hau aukeratu dugu, ebazpena
ezezkoa izango zela jakin arren,

263
01:26:48,320 --> 01:26:52,879
{\an8}ze, bataila honek egiazko
dimentsio bat izateaz gain,

264
01:26:52,959 --> 01:26:56,920
{\an8}badu beste bat sinbolikoa dena:
ikusgarri egitea,

265
01:26:57,040 --> 01:27:01,840
{\an8}eta erakustea ez dugula
arau bidegabe bat onartu beharrik.

266
01:27:02,280 --> 01:27:07,360
{\an8}Auzitegian nire iritzia adierazi
nahi nuen argi eta garbi.

267
01:27:07,560 --> 01:27:11,920
{\an8}Poloniako Estatuak nire
eskubideak urratuko lituzke...

268
01:27:12,080 --> 01:27:15,200
{\an8}...ezkontzeko agiri hau
ukatuko balit.

269
01:27:15,360 --> 01:27:20,879
{\an8}Guztiz bidegabea da poloniar bati
Poloniaz kanpo ezkontzea eragoztea,

270
01:27:21,080 --> 01:27:27,840
{\an8}eta are bidegabeagoa niri eragoztea
neure legeez dagokidan eskubidea baliatzea.

271
01:27:32,959 --> 01:27:36,160
{\an8}Nire iritziz, datozen urteetan...

272
01:27:36,280 --> 01:27:41,479
{\an8}...ez da egongo aldaketarik
LGTBen eskubideen aitortzan,

273
01:27:41,640 --> 01:27:46,400
{\an8}ez baitugu indar politiko
boteretsu baten babesik.

274
01:27:51,360 --> 01:27:55,160
{\an8}Porrota, etsipen
sentsazioa daukat.

275
01:27:55,920 --> 01:28:00,840
{\an8}Adoregabetuta nago,
izan ere zaila baita onartzea...

276
01:28:00,959 --> 01:28:04,879
{\an8}...hogei urtean egin
dudan ahalegin latza...

277
01:28:04,959 --> 01:28:09,840
{\an8}...ez duela emaitzarik ekarri
eta alfer-alferrik izan dela.

278
01:28:10,239 --> 01:28:15,800
{\an8}Ez dakit, baliteke oker egotea,
baina hala sentitzen naiz orain.

279
01:28:16,040 --> 01:28:20,920
{\an8}Gogor lan egin arren,
ez dut ezer onik lortu.

280
01:28:44,720 --> 01:28:49,479
{\an8}Ikusten duzunean tentsioa gero
eta handiagoa dela,

281
01:28:49,600 --> 01:28:55,360
{\an8}eta gainera, Gobernuak
neurri legalak bultzatzen dituela...

282
01:28:55,520 --> 01:29:00,000
{\an8}...gorrotoa eta diskriminazioa
justifikatzeko...

283
01:29:00,479 --> 01:29:04,640
{\an8}Bi faktore horien konbinazioa
kezkagarria da,

284
01:29:04,720 --> 01:29:08,520
{\an8}zeren eta biak batera
gertatzen direnean,

285
01:29:08,600 --> 01:29:15,600
{\an8}eta jende multzo batek lege
diskriminatzailea babesten duenean,

286
01:29:17,920 --> 01:29:22,040
{\an8}horrek gerra piztu dezake.

287
01:29:22,920 --> 01:29:29,879
{\an8}Siriarrak Sirian borrokatzen geratu dira,
desertoreek bakarrik alde egin dute!

288
01:29:30,320 --> 01:29:35,640
{\an8}ISLAMARI EZ! ISLAMARI EZ!

289
01:29:49,600 --> 01:29:56,600
{\an8}ALEMANAK ETA FRANTSESAK NEGARREZ DAUDE,
HORRA TOLERANTZIAK ZER DAKARREN!

290
01:29:57,840 --> 01:30:04,280
{\an8}Azken eraso terroristen ondoren
Poloniako Gobernuak iragarri zuen...

291
01:30:04,400 --> 01:30:08,479
{\an8}...ezin zituztela
errefuxiatuak onartu.

292
01:30:08,840 --> 01:30:14,239
{\an8}Argi dago kalkulu politikoetan
oinarritutako erabakia dela:

293
01:30:14,320 --> 01:30:20,320
{\an8}jendea beldur denez, beldur hori
geure onerako erabiliko dugu.

294
01:30:22,479 --> 01:30:25,920
{\an8}Tira, bai. Deitu,
Ala puta horrek!

295
01:30:28,160 --> 01:30:32,080
{\an8}Kaka puta baino ez zara, Ala.

296
01:30:32,720 --> 01:30:36,479
{\an8}Ea, tira, deitu behingoz.

297
01:30:47,320 --> 01:30:52,119
{\an8}Orain grabatzen hasi ez da ba,
kabroi putaseme alua!

298
01:30:52,400 --> 01:30:56,920
{\an8}Jende honek
sutan jartzen nau!

299
01:30:57,640 --> 01:31:00,560
{\an8}Segi grabatzen,
zerri alu horrek.

300
01:31:00,720 --> 01:31:02,680
{\an8}Zerri zikina!

301
01:31:25,520 --> 01:31:29,760
{\an8}Herri-eskola batean lan
egiten dut Sohachev-en,

302
01:31:30,000 --> 01:31:33,720
{\an8}Chopin-en sortetxearen ondoan.

303
01:31:34,320 --> 01:31:37,840
{\an8}Amets bat da eskola
horretan jardutea.

304
01:31:38,040 --> 01:31:42,520
{\an8}Ingurua zoragarria da:
zuhaitzak, txoriak kantari...

305
01:31:42,640 --> 01:31:45,040
{\an8}Eta oso ondo hartu naute.

306
01:31:46,560 --> 01:31:50,160
{\an8}Larunbatetan ere
lan egiten dut.

307
01:31:50,400 --> 01:31:53,879
{\an8}Normalean eguerdirako
amaitzen dut,

308
01:31:54,119 --> 01:31:57,760
{\an8}baina egun hartan
ikasleen kontzertua zegoen...

309
01:31:57,840 --> 01:32:00,959
{\an8}...eta beranduxeago
atera nintzen.

310
01:32:01,560 --> 01:32:04,840
{\an8}Arazoa bueltako
trenean sortu zen,

311
01:32:05,000 --> 01:32:09,439
{\an8}morroi batek etiketa bat jarri
eta eraso egin zidanean.

312
01:32:09,600 --> 01:32:15,760
{\an8}Beste kultura batekoa nintzela
pentsatu zuen, beste herrialde batekoa,

313
01:32:15,879 --> 01:32:21,520
{\an8}berak onartzen ez zuen
jatorri batekoa.

314
01:32:21,840 --> 01:32:27,360
{\an8}Bere pentsaeraren kontrakotzat hartu
eta etiketa bat jarri zidan,

315
01:32:27,600 --> 01:32:30,640
{\an8}eta horregatik bakarrik
eraso zidan.

316
01:32:37,600 --> 01:32:43,680
{\an8}"Nongoa zara? Arabiarra, ezta?"
Eta nik, "Ez, bertokoa naiz".

317
01:32:45,840 --> 01:32:48,959
{\an8}"Bai zera! Ziur ez
zarela arabiarra?"

318
01:32:56,000 --> 01:33:01,560
{\an8}Ordutik hona ez dut tren
hau hartu. Beldur naiz.

319
01:33:01,840 --> 01:33:07,320
{\an8}Badakit nire lan-lekutik hurbil bizi dela,
eta ez dut harekin topo egin nahi.

320
01:33:07,439 --> 01:33:11,280
{\an8}Orain autoz joaten naiz beti,
lankide batzuekin.

321
01:33:11,400 --> 01:33:15,160
{\an8}Kosta egiten zait
berriro ibilbide hau egitea.

322
01:33:21,400 --> 01:33:26,720
{\an8}Soilik harekin topatzeko beldur naiz,
beste gehienak ez dira erasokorrak.

323
01:33:26,840 --> 01:33:31,959
{\an8}Hala ere, iruditzen bazait norbait
arriskutsua izan daitekeela,

324
01:33:32,080 --> 01:33:36,840
{\an8}eserlekuz aldatzen naiz,
eta ahal dela, lehen bagoira joaten naiz.

325
01:33:39,320 --> 01:33:44,600
{\an8}Zentzugabea da, ezta? Norbait
iraindua sentitzea ezberdina zarelako!

326
01:33:44,680 --> 01:33:46,920
{\an8}Ergelkeria da,
baina hala da.

327
01:33:47,000 --> 01:33:51,879
{\an8}Adi eta erne noa beti,
arriskua edonon egon daiteke eta.

328
01:33:58,959 --> 01:34:05,239
{\an8}Eserita nindoan, eta nire alboan
poloniar skinhead bat zihoan, edaten.

329
01:34:05,680 --> 01:34:10,160
{\an8}Halako batean zein geltokitan
geunden galdetu zidan.

330
01:34:10,360 --> 01:34:14,800
{\an8}Irakurtzen nentorren eta
okerreko geltokia esan nion.

331
01:34:15,200 --> 01:34:19,720
{\an8}Orduan sutan jarri zen
eta polonieraz esan zidan:

332
01:34:19,959 --> 01:34:23,800
{\an8}"Ez esan gezurrik,
putaseme alu horrek!"

333
01:34:23,959 --> 01:34:30,080
{\an8}Eta galdetzen hasi zitzaidan:
"Nongoa zara? Arabiarra?"

334
01:34:31,720 --> 01:34:36,119
{\an8}Berehala ohartu nintzen
oso pertsona erasokorra zela,

335
01:34:36,239 --> 01:34:38,080
{\an8}eta eskola gutxikoa,

336
01:34:38,560 --> 01:34:41,720
{\an8}eta nekez ekarriko nuela
arrazoibidera.

337
01:34:44,360 --> 01:34:48,479
{\an8}Nire aurrean zutik jarrita,
1,80 m altu-edo izango zen,

338
01:34:48,600 --> 01:34:54,160
{\an8}zaplaztekoka hasi zen,
eta belaunekin kolpekatzen.

339
01:34:54,959 --> 01:34:58,840
{\an8}Unean ez nintzen konturatu
hain gogor jo ninduenik,

340
01:34:58,920 --> 01:35:03,720
{\an8}baina biharamunean
ubeldua nuen begian.

341
01:35:03,920 --> 01:35:07,080
{\an8}Orbanak biharamunean
agertu ziren.

342
01:35:07,239 --> 01:35:13,400
{\an8}"DIRUA ETORKINENTZAT ETA BOST AXOLA
POLONIARRAK? ISLAMIZAZIOARI EZ!"

343
01:35:13,520 --> 01:35:18,560
{\an8}HARROTASUNA, NAZIO HARROTASUNA!
HARROTASUNA, NAZIO HARROTASUNA!

344
01:35:18,920 --> 01:35:22,200
{\an8}JAINKOA, OHOREA ETA ABERRIA!

345
01:35:33,000 --> 01:35:37,239
{\an8}Etxerantz bueltan
nindoan lagunarekin.

346
01:35:39,760 --> 01:35:45,400
{\an8}Parke honetan barrena gindoazen,
eta ezkerraldean, banku batean,

347
01:35:45,680 --> 01:35:49,200
{\an8}hiru mutil zeuden zutik,
eta neska bat, eserita.

348
01:35:52,680 --> 01:35:57,640
{\an8}Mutiletako bat hurreratu
eta zigarreta bat eskatu zidan,

349
01:35:57,879 --> 01:36:01,600
{\an8}eta nik, "Ez, ez daukat bat ere".

350
01:36:01,760 --> 01:36:06,320
{\an8}Baina azkena erretzen ari nintzen,
eta esan nion, "Zupada bat nahi baduzu..."

351
01:36:07,200 --> 01:36:11,520
{\an8}Orduan eskuan kolpea emanez
zigarreta lurrera bota zidan,

352
01:36:11,760 --> 01:36:15,680
{\an8}eta aurpegian ukabilka
hasi zitzaidan.

353
01:36:19,000 --> 01:36:21,520
{\an8}Ordu erdi geroago...

354
01:36:21,600 --> 01:36:25,560
{\an8}...konorte gabe nengoen.

355
01:36:27,600 --> 01:36:32,000
{\an8}Nire laguna, berriz, ez zuten ukitu,
arraza zurikoa zelako.

356
01:36:37,040 --> 01:36:41,200
{\an8}Sudurra apurtu zidaten,
eta hortzak oraindik loka ditut.

357
01:36:41,320 --> 01:36:45,680
{\an8}Puntuak eman zizkidaten ahoan,
hanka hautsita daukat...

358
01:36:45,800 --> 01:36:50,560
{\an8}Ahal zuten min guztia ematen
ahalegindu izan balira bezala!

359
01:36:50,680 --> 01:36:57,160
{\an8}Baina mingarriena, harrezkero
entzun behar izan ditudanak izan dira.

360
01:36:58,800 --> 01:37:04,080
{\an8}Jipoia baino latzagoa izan da
gero jendearen iritzia ezagutzea.

361
01:37:04,160 --> 01:37:09,320
{\an8}Berria zabaldu zenean, guk mezua
argitaratu genuen sarean...

362
01:37:09,439 --> 01:37:16,119
{\an8}...eta honela erantzun ziguten: "Hemen
ez zaitugu nahi", "Gorroto zaitugu", "Alde!"

363
01:37:17,320 --> 01:37:22,840
{\an8}Lagunak poliziari eta anbulantziari
hots egin zien, eta berehala etorri ziren.

364
01:37:22,920 --> 01:37:27,680
{\an8}Poliziek zioten ez zela eraso arrazista.
A, ez? Kontxo!

365
01:37:27,800 --> 01:37:32,400
{\an8}Ez zidaten diru-zorroa kendu,
ez zidaten ezer ostu.

366
01:37:33,119 --> 01:37:36,840
{\an8}Zein zen arrazoia orduan?
Zergatik niri?

367
01:37:37,239 --> 01:37:43,400
{\an8}Ze, nire laguna zauririk gabe, onik,
inolako kalterik gabe atera zen.

368
01:37:43,640 --> 01:37:51,640
{\an8}Ni, berriz, lurrean ostikoka hartu ninduten
hirurek, futbol baloia banintz bezala.

369
01:37:52,680 --> 01:37:59,640
{\an8}Orain diskriminatua sentitzen naiz,
eta bakartua.

370
01:38:00,800 --> 01:38:06,560
{\an8}Erasoa jasan eta hainbat egunetara
janari-dendara joan nintzen,

371
01:38:06,720 --> 01:38:14,239
{\an8}eta ni lehenago egon arren, zuri guztiei
utzi nien euren erosketak ordaintzen.

372
01:38:14,360 --> 01:38:19,000
{\an8}Nolabait barneratu egin dut
bigarren mailako herritarra naizela...

373
01:38:21,600 --> 01:38:24,200
{\an8}...eta itxaron egin
behar dudala.

374
01:38:27,000 --> 01:38:32,640
{\an8}Ez dakit zer egin dudan gaizki,
oraindik ez dut erantzunik aurkitu.

375
01:38:32,760 --> 01:38:38,520
{\an8}Baina eurekin ongi moldatu nahi dut,
ez diezadaten berriro aurpegia txikitu.

376
01:38:42,200 --> 01:38:43,800
{\an8}Lur jota nago.

377
01:38:55,840 --> 01:39:02,920
{\an8}Ezberdinarenganako gorrotoa zabaltzen,
indartzen ari dela esango zenuke?

378
01:39:03,040 --> 01:39:07,320
{\an8}Egia esateko, hedatu
litekeen beldur naiz.

379
01:39:07,400 --> 01:39:12,439
{\an8}Izan ere, konbentzituta bainago
egoerak ez duela hobera egingo.

380
01:39:12,520 --> 01:39:14,840
{\an8}Soilik txarragora egin lezake.

381
01:39:14,920 --> 01:39:21,560
{\an8}Erasoaren ondoren, hurrengo astean,
Txilera itzultzeko asmoa nuen.

382
01:39:22,720 --> 01:39:26,560
{\an8}Baina orduan ezusteko
zerbait gertatu zen,

383
01:39:26,680 --> 01:39:30,800
{\an8}ikusarazi zidana
mundua ez dela hain txarra.

384
01:39:39,520 --> 01:39:42,640
{\an8}Gertatutakoaren kariaz,

385
01:39:43,000 --> 01:39:46,320
{\an8}giza eskubideetakoek
deitu ziguten.

386
01:39:46,360 --> 01:39:50,479
{\an8}Barkamena eskatu nahi ziguten
Poloniako herriaren izenean.

387
01:39:53,160 --> 01:39:57,680
{\an8}Urtean behin jaialdi bat egiten da
Chopinen omenez.

388
01:39:57,800 --> 01:40:03,840
{\an8}Eta amaiera-ekitaldiko kontzertua
irekitzera gonbidatu gintuzten.

389
01:40:04,040 --> 01:40:09,119
{\an8}Albistea zabaldu zen,
eta kontzertura etorri zirenak...

390
01:40:10,800 --> 01:40:13,040
{\an8}...babes ematera etorri ziren,

391
01:40:13,720 --> 01:40:19,600
{\an8}gertatzen ari den guztiarekin
bat ez zetozela erakustera.

392
01:40:20,520 --> 01:40:23,879
{\an8}Kontzertuaren egun hura...

393
01:40:25,000 --> 01:40:29,640
{\an8}...hasieran beste edozein egun bat
bezalakoa izan zen,

394
01:40:29,920 --> 01:40:33,280
{\an8}baina gero emozio
asko izan ziren.

395
01:40:33,680 --> 01:40:39,119
{\an8}Aretoan sartu ginen eta jende
andana zegoen, beteta!

396
01:40:40,239 --> 01:40:45,800
{\an8}Eta agur egiteko unean, denak
zutik jarri eta txaloka hasi ziren.

397
01:40:46,239 --> 01:40:48,920
{\an8}Biziki hunkitu ginen,

398
01:40:49,080 --> 01:40:55,439
{\an8}ez baikenuen espero halako erantzunik,
Christianekiko hain elkartasun handirik.

399
01:40:55,879 --> 01:41:00,680
{\an8}Hiri honek behar zaituzte,
hau da zuen etxea. Geratu gurekin!

400
01:41:00,800 --> 01:41:05,920
{\an8}Gertatutakoa latza eta larria da oso,
baina jazoera bakana izan da.

401
01:41:06,000 --> 01:41:09,239
{\an8}Hemen ez diegu
aurreiritziei men egiten,

402
01:41:09,320 --> 01:41:14,200
{\an8}errespetuz, begikotasunez eta
jakinminez hartzen dugu kanpotarra.

403
01:41:14,239 --> 01:41:16,200
{\an8}Mesedez, geratu gurekin.

404
01:41:20,400 --> 01:41:23,920
{\an8}Herrialde honetaz
beste iritzi bat duzu orain?

405
01:41:25,320 --> 01:41:29,280
{\an8}-Are gehiago maite dut.
-Gehiago? Harrigarria!

406
01:41:32,080 --> 01:41:33,160
{\an8}Bai, ze...

407
01:41:39,800 --> 01:41:45,520
{\an8}...orain hobeto ezagutu ditut
poloniarren alderdi onak.

408
01:41:46,720 --> 01:41:50,479
{\an8}Euretako asko
zoragarriak dira,

409
01:41:51,439 --> 01:41:55,560
{\an8}eta horiexek eman didate
hemen geratzeko indarra.

410
01:42:01,239 --> 01:42:03,560
{\an8}Asko dago egiteko,

411
01:42:04,200 --> 01:42:11,479
{\an8}batez ere orain, gure gizarteak,
Poloniako gizarteak atzera egin duenean.

412
01:42:11,600 --> 01:42:15,879
{\an8}Egindako bidea desegitea
hain da frustagarria!

413
01:42:16,080 --> 01:42:23,160
{\an8}Zenbat lan gehiago egin beharko dugu
gizartea berriro bide zuzenera ekartzeko?

414
01:42:23,320 --> 01:42:30,400
{\an8}Zenbat gizarte-hezkuntza eta giza eskubideei
buruzko irakaspen beharko ditu?

415
01:42:30,479 --> 01:42:36,640
{\an8}Zenbat lan egin beharko dugu
oraingo nahasmendu hau konpontzeko?

416
01:42:46,360 --> 01:42:49,080
{\an8}Erakutsi geure
ogia ere ona dela.

417
01:42:51,439 --> 01:42:53,760
{\an8}Badakizu nola?

418
01:42:57,119 --> 01:42:59,840
{\an8}-Nola, e?
-Zaila da xerra altxatzea!

419
01:42:59,920 --> 01:43:01,239
{\an8}Zer diozu?

420
01:43:07,320 --> 01:43:14,680
{\an8}"Koloretako haurrak" alabari buruzko
istorioa da. Kontatzea gustatzen zait.

421
01:43:35,879 --> 01:43:41,360
{\an8}Uste dut egiten ari naizen hau
oso beharrezkoa dela Polonian,

422
01:43:41,560 --> 01:43:44,040
{\an8}eta prest nago
hitz egiteko.

423
01:43:44,239 --> 01:43:51,439
{\an8}Gure alaba Suriname-n jaio zen,
eta han eman zituen lehen hiru urteak.

424
01:43:52,439 --> 01:43:59,400
{\an8}Duela bost urte Poloniara itzuli ginen,
Wroclawera, nire sorterria da eta.

425
01:43:59,600 --> 01:44:04,439
{\an8}Sami 1. mailara igaro zenean
hasi ziren arazoak,

426
01:44:04,640 --> 01:44:11,160
{\an8}suertatu baitzen hainbat umeren artean
bera zela kolore iluneko bakarra.

427
01:44:11,280 --> 01:44:16,479
{\an8}Sami eskolara joaten zen,
baina ez zegoen, ba, guztiz konforme.

428
01:44:16,560 --> 01:44:22,000
{\an8}Beste haurrak hatzez seinalatu
eta begira geratzen zitzaizkion,

429
01:44:22,119 --> 01:44:28,119
{\an8}eta ez zen eroso sentitzen.
Nabarmena zen bera ezberdina zela.

430
01:44:28,920 --> 01:44:31,479
{\an8}Nola lagundu niezaiokeen?

431
01:44:31,560 --> 01:44:37,360
{\an8}Egunetik egunera gauzak okerrago
eta gogo txarrez zihoan eskolara.

432
01:44:37,840 --> 01:44:40,760
{\an8}Zer gustatzen
zaizu jateko?

433
01:44:44,239 --> 01:44:46,479
{\an8}Kirruak dituzu!

434
01:44:46,640 --> 01:44:48,959
{\an8}Ez, txirikordak dira.

435
01:44:49,040 --> 01:44:52,439
{\an8}-Zer belarritako politak!
-Bai, badakit.

436
01:44:52,600 --> 01:44:56,959
{\an8}Bitartean, nik lankidetza
emankorra finkatu nuen...

437
01:44:57,040 --> 01:45:00,479
{\an8}...Varsoviako "Omenaa" Fundazioarekin.

438
01:45:00,879 --> 01:45:07,080
{\an8}Elkarrekin, "Tolerantziaren enbaxada"
proiektua abian jarri dugu.

439
01:45:07,879 --> 01:45:12,320
{\an8}Dagoeneko Polonia osora zabaldu da,
eta Sami du muina:

440
01:45:12,400 --> 01:45:18,119
{\an8}bera da gure aditu gaztea.
Haurtzaindegi eta eskoletara joaten da...

441
01:45:18,200 --> 01:45:23,680
{\an8}...beste umeekin hitz egitera
kontinenteez, kultura ezberdinez...

442
01:45:23,840 --> 01:45:28,000
{\an8}-Egun on. Ni Kasia naiz.
-Eta ni, Sami.

443
01:45:28,239 --> 01:45:31,040
{\an8}Gaur zuengana etorri gara...

444
01:45:31,200 --> 01:45:37,280
{\an8}...azaltzera nolakoa den bizitza
beste kontinente batzuetan,

445
01:45:37,680 --> 01:45:42,560
{\an8}eta nola normala den pertsonek
azal desberdina izatea.

446
01:45:42,760 --> 01:45:47,600
{\an8}Nork daki mundua zer den?

447
01:45:51,400 --> 01:45:58,920
{\an8}Animalia eta pertsona guztientzako
lekua da mundua. Eta oso polita da.

448
01:46:00,160 --> 01:46:04,320
{\an8}Sami tolerantzia zer den
azaltzen die umeei,

449
01:46:04,479 --> 01:46:11,200
{\an8}eta nola jokatu behar duten
inor ez mintzeko eta ez sufriarazteko.

450
01:46:11,879 --> 01:46:16,360
{\an8}Izan atseginak, bestearen
kolorea edozein dela ere.

451
01:46:16,439 --> 01:46:22,720
{\an8}Izan atseginak denekin, berdin dio
zer itxura duen, betaurrekoak ote dituen,

452
01:46:22,800 --> 01:46:29,800
{\an8}eta zer koloretakoak dituen begiak
eta ilea. Izan atseginak guztiekin.

453
01:46:30,000 --> 01:46:36,879
{\an8}Kalean ezezagun bat ikusten badugu,
ondo al dago hatzez seinalatzea?

454
01:46:37,080 --> 01:46:38,200
{\an8}Ez.

455
01:46:38,400 --> 01:46:42,959
{\an8}Sami, esaiguzu, bada zerbait
zuri bereziki molestatzen zaituena?

456
01:46:43,080 --> 01:46:49,119
{\an8}Beste umeek nire ilea ukitzea,
hatzez seinalatzea eta barre egitea.

457
01:46:49,239 --> 01:46:51,040
{\an8}Entzun diozue?

458
01:46:51,119 --> 01:46:56,040
{\an8}Beraz, hemen azaldu ditugun jokabideak
guztiok bete behar ditugu.

459
01:46:56,119 --> 01:47:00,879
{\an8}Zuok ere bai, orain tolerantziaren
enbaxadore txikiak zarete eta.

460
01:47:02,640 --> 01:47:08,119
{\an8}Ez dugu lortuko poloniar guztien
pentsaera aldaraztea,

461
01:47:08,280 --> 01:47:13,439
{\an8}baina ume batzuek ikasitakoa
errepikatzea lortzen badugu,

462
01:47:13,600 --> 01:47:19,479
{\an8}apurka-apurka poloniarrei lagunduko diegu
kultura-aniztasuna onartzen.

463
01:47:32,760 --> 01:47:35,400
{\an8}Nire nahirik handiena?

464
01:47:35,560 --> 01:47:40,479
{\an8}Nire gizartea behar
bezala funtzionatzea,

465
01:47:41,040 --> 01:47:44,000
{\an8}hori handia litzatzeke.

466
01:47:44,840 --> 01:47:48,840
{\an8}Giza Liburutegia
ixten dugun bakoitzean...

467
01:47:49,040 --> 01:47:53,840
{\an8}...zenbat irakurle izan dituzten
galdetu ohi diet gure liburuei,

468
01:47:53,959 --> 01:47:58,600
{\an8}eta zein izan den arrakastatsuena.
Eta gero aitortzen diet...

469
01:47:58,720 --> 01:48:02,760
{\an8}...berriro inoiz elkartu behar ez
izatea nahi dudala nik,

470
01:48:02,800 --> 01:48:06,400
{\an8}Giza Liburutegia inoiz
gehiago behar ez izatea.