GIZAJALEEN HOLOKAUSTOA
Filmaren egiatasunerako…
…jatorrizko bertsioko eszena batzuk bere horretan utzi dira.
Gizakiak ez du ezinezkorik.
Atzo egin-ezinak ziruditen gauzak historia dira gaur.
Ilargiaren konkista, adibidez: Nork aipatzen du hori gaur egun?
Gaur egun galaxia osoa konkistatzeko zorian gaude.
Eta, laster, unibertsoa konkistatu nahiko dugu.
Hala ere, gizakiak ez dakizki bere planetako gauza batzuk.
Alegia, batzuk oraindik Harri Aroan bizi dira, eta gizajaleak dira.
Inguru basati eta bakartu horretan indartsuenaren legea nagusi da.
Oihan horri "Infernu berdea" deitzen diote hango biztanleek ere…
…eta New Yorketik ordu gutxiko tartera dago hegazkinez.
Oroit ditzagun lau amerikar gazte kementsuak…
…oihaneko bizitzaz dokumental bat egitera hara joanak.
Eta oroit dezagun, baita ere, espaziora joan aurretik…
…gure planetan gertatzen denaz gehiago jakin behar genukeela.
Lau amerikar gazte ausart, espazioaren aroaren seme-alabak.
Kamerez, mikrofonoz eta jakin-minez armatuak.
Alan Yates, zuzendaria, hainbat dokumental egin du…
…Vietnamen eta Afrikan.
Faye Daniels, bere andregaia, eta gidoigilea.
Bi kamerak eta adiskide minak: Jack Anders eta Mark Tomaso.
Lau gazte horiek ez dira sekula itzuli.
Bota diezaiogun begiratu bat beren abenturaren hasierari.
Brasilen eta Peruren arteko mugan zeuden hemen.
Rio Ocoro-ra eramango zituen hegazkin bat hartzeko zorian.
Handik aurrera, oinez jarraituko zuten…
…Amazoniako oihan sakonera…
…"Infernu berdea" deritzan lekura.
Ez duzue beldurrik?
Ez. Egona naiz hauekin beste leku arriskutsu batzuetan.
Zer diozu zuk, Alan?
Gauza bakar batek ikaratzen nau:
Ezkontzak!
Ipar Poloraino eraman ninduen ezkontza atzeratzeko!
Oraingoan ere gauza bera egin dizu ba.
Baina hau azken aldia izango da!
Ea osorik etxeratzen garen.
Ederki, goazen!
Zuek ez zarete abentura honetara doazen lehenak.
Espedizio bana izan zen 1959an eta 1967an.
Eta haietako inor ez zen itzuli.
-Smith eta frantses talde bat. -Bai.
Frantsesak, umegorriak, txotxolo kuadrila galanta.
Inoiz ez dute ezer ondo egiten.
Guretzat, zailtasuna ez da existitzen.
Eta ezinak denbora gehixeago eskatzen digu.
Itzuliko gara!
Hau Felipe da, gure gidaria.
Horiek dira haien azken irudiak.
Bi hilabete pasatu dira eta ez daukagu haien berri.
Bizirik ote daude?
Eta hala bada, non daude?
Galdera horiei erantzun nahi lieke erreskate taldeak…
…New Yorkeko unibertsitateak eta panamerikar telebistak ordainduak.
Eskerrik asko onartzeagatik, Monroe irakaslea. Suerte on.
Harold Monroe irakaslea antropologo bikaina da.
Hainbat espediziotan ibilia da kultura primitiboak aztertzen.
Baina hau izango da Amazoniara doan lehen aldia.
Tori, teniente.
-Ederki, Monroe… -Itzaliko al duzu hau?
Eskerrik asko.
Antropologoak eta misiolariak jende berezia zarete.
Horrelako infernurik ez balego, asmatu egingo zenituzkete.
Edozer gauza emango nuke beste nonbait egotearren.
Saiatuko naiz arazorik ez sortzen.
Badakit nahikoa arazo baduzula, bestela ere.
Baina argi hitz egin behar dizut.
Ez, eskerrik asko.
Zure laguntza behar dut espedizio hau antolatzeko.
Ezin ezetz esan.
Gure eta zure gobernuak gomendatuta zatoz.
Baina ezin dut ziurtatu arnasa hartzen itzuliko zarenik.
Badakit ez dela igandeko txango bat izango…
…baina hau ez da oihanera noan lehen aldia.
Txakur-pixa dirudi!
Teniente…
Pizgailu hau Faye Danielsena zen.
Zatoz, zure gidaria aurkeztuko dizut.
Onena da, berarekin moldatzen bazara…
Chaco, hau Monroe irakaslea da!
Pozten naiz zu ezagutzeaz.
Tenientea esaten aritu zait zer gidari ona zaren.
Hori dena eraman nahi duzu oihanera?
-Bai. -Ezta pentsatu ere.
Armak, munizioak eta botikak. Ez da besterik behar.
Esan nien zure lagunei:
Karga astunago, nekea handiago, eta heriotza hurbilago.
Ondo da. Gauza bakarra jakin nahi dut…
Ba al dugu aukerarik haiek bizirik aurkitzeko?
Auskalo. Nik bakarrik dakit…
…bizia arriskatuko dugula alu horiek erreskatatzeko.
Goazen yakumoa ikustera.
Yakumoak gerrari handiak dira.
Ez diote inori beldurrik, "Zuhaitz-jendeari" izan ezik.
-"Zuhaitz-jendea"? -Ezein gizon zurik ez ditu ikusi.
Edo ikusi dituztenek ezin izan dute ikusitakoa kontatu.
Ikusi duzu hau?
Teri-ko kakalardo sakratua dirudi.
Hori da. Hau xaman baten semea da.
Jaguarraren espirituari eskainia izan da.
Horregatik zebiltzan etxetik hain urrun.
Zer esan nahi duzu?
Harrapatu dituzte, baina berez ez dira gizajaleak.
Zeremonia erlijiosoren bat egiten ariko ziren…
…oihaneko espiritu gaiztoak uxatzeko.
Gizon zurien espirituak.
Segi irakasle. Ez kezkatu yakumo horrengatik.
Ez ahitu indarrak basati honi laguntzen.
Gu baino aukera gehiago ditu bizitzeko.
Segitu dezakezu?
Hemendik zeharkatu behar dugu ibaia.
Baina ez dago pirañarik. Goazen.
Mugi, mugi.
Ez dago pirañarik, baina badaude kaiman gosetuak.
Izainak!
Utzi kaka hori bakean!
Berak bakarrik ezin badu, beste hirurok…
Ez saiatu berriz! Hemen nik agintzen dut.
Eta putakume honek jakin behar du nork agintzen duen.
-Izugarria da. -Chacok arrazoi du.
Hau gorrotoz betea dago. Deskuidoan, lepoa moztuko dizu.
Hemendik pasatu dira. Yakumoek zulo bat egin dute janaria prestatzeko.
Horrek esan nahi du arrasto berean goazela, ezta?
Bai.
Suerte handia dugu.
Aizu! Ezagutzen ditut hortz hauek.
Hau Felipe Ocaña da.
Nik bezain ondo ezagutzen zuen oihana.
Hori entzunda, primeran sentitzen naiz.
Zer hutsegite egingo zuen?
Bere herritik gertu sentitzen da, bere jendea usaintzen du.
Horra gure afaria.
Arratoi bat. Gaur haragia jango dugu.
Bejondeizula, Miguel!
Mugi, gose naiz eta.
Gaur baraurik, bai horixe!
Zer arraio ari zara?
Gure adiskide yakumoarentzat da.
Zera honen pittin batekin, ihes egitea ahaztuko zaio.
Oso pozik jarriko da honekin. Ikusiko duzu.
Drogazaleak oihanean.
Emaiozu pixka bat hemendik!
Arratoi-urdaila! Asko gustatuko zaio.
Gustatzen, ezta? Dena zuretzat!
Zer arraio da hori?
Adulterioa zigortzeko erritu bat dela uste dut.
Horixe da. Eseri eta gozatu ikuskizunaz.
Gero, herriraino eramango gaitu eta.
Ez izan ergela!
Lasai, irakasle!
Zigor hori Jainkoaren agindutzat daukate.
Berak ez balu andrea hil, tribukoek bera hilko zuketen.
Badator!
Goazen bere atzetik!
Itxoitea besterik ez zaigu geratzen.
Asmatuko al duzu zertarako den hau?
Ea asmatzen dudan.
Ez dute jakingo zenbat garen guk haiekin hitz egin arte, ezta?
Azkar ari da ikasten, ezta, Miguel?
Izugarria da!
Badatoz.
Non? Ez dut ezer ikusten.
Ez kezkatu. Hor daude.
Badakit hor daudela! Baina non? Ez dut ezer ikusten!
Gure enbaxadorea bidaliko diet.
Estualdian egongo gara, beharbada.
Dedukziozko arrazoibidea arte bihurtzen duzu zuk.
Sena… Zure adiskideak nahasita daudela dirudi.
Itxaron!
Miguelek hau lortzen badu, botila whiski bat erosiko diot.
Horrela, asmo onez datorrela adierazten die.
Orain agertuko dira.
Zer arraio ari zara? Zelata batera eramango gaituzte!
-Ez, hori seinale ona da. -Ez al nauzu engainatuko?
Gerrari kementsuak direla frogatu nahi digute.
Eta gu beren herriraino joatea nahi dute.
-Beren atzetik? -Presoa emateko eta hitz egiteko.
Ez da ideia ona. Afaltzeko nahi gaituzte.
Chaco…
Ezikusiarena egin.
Zure lagunek tiro egin zioten.
Ea ez den hiltzen tratua egin aurretik. Mugi, Miguel!
Lasai hartu arnasa. Orain ondo gaude.
"Kimnanma".
"Hisimo" edateko ohorea izango duzu, ez?
Bai.
Bila ari garen taldea oihanaren erdialdera joango zen…
Edo "Mato"ren erdira. Eta hara ez da inoiz gizon zuririk iritsi.
Lurralde hau bi tribu gizajaleren mendean dago.
Odolzale hutsak direnez, gainerako tribuek beldur diete.
Baita yakumo tribuko gerrari ausartek ere.
Bi tribu horiek nagusi dira "Infernu berdean".
Elkarren kontra etengabe ari dira gerran…
…yanomamoak edo "zuhaitz-gizonak"…
…eta shamatariak edo "padura-gizonak".
Batzuek besteak ehizatu nahi dituzte, eta gero jan.
-Honek lehortuko zaitu. -Ez, mila esker.
Yakumoek Alan Yatesen taldeari botatzen diote beren kalteen errua.
Benetan gertatu zena misterio bat da oraindik.
Baina badakigu hemendik pasatu zirela…
Itzali hori!
Ehiza baten erdian gaude.
-"Zuhaitz-gizonak" edo zer? -Elkarren kontra. Goazen.
Han goian, shamatariak ehizatutakoa babesten ari dira.
Guk esku hartzeak shamatariengandik salbatu dituenez…
…zuhaitz-gizonek beren herrian hartu gaituzte…
Jarrera bitxia dute gurekin, beldurra eta mesfidantza.
Beren gerrari baten exekuzioa ikusten utzi digute, ordea.
Mutilatuta hilko dute.
Kriminala buruzagiari begira dago.
Horrela suntsitutako kriminalak gauza izugarriren bat egingo zuen…
…bere jendearen haserrea horrela pizteko.
Ez dago garbi gureganako ohore-zor bat ote den…
…edo justizia nola egiten duten erakutsi nahi ote diguten.
Kontuz, gutaz ari da eta.
Ez dugu beste ezer lortu yanomamoengandik…
…ordularia izan ezik, esker onez eman baitigute…
…baina beldurrez eta mesfidantzaz begiratzen digute…
…eta esperimentu psikologiko bat egin dut.
Erabat biluzi naiz: arropak, armak, eraztunak…
Haiek bezalakoa izateko.
Biluzik eta trabarik gabe, Adan bezala.
Zuhaitz-gizonek ez ziguten utziko gorpuzkinak lurperatzen.
Okrez margotu zituzten, haien espiritu gaiztoak uxatzeko.
Berriz galdetzen nion neure buruari zer krimen izugarri egin ote zuten…
…hain zigor latza jasotzeko.
Banekien gure bizitzak arriskuan zeudela.
Baina ezin nintzen etxeratu filmak berreskuratu gabe…
…Alan Yatesen taldeak bere bizitzarekin ordaindu baitzuen.
Interes handia izan behar zuten gizakiarentzat eta zientziarentzat.
Zerbait egin behar dut.
Chacok eta Miguelek ez dute, beharbada, hau ulertuko…
…baina basatien konfiantza neureganatu behar dut.
Haiek ere beren jokalegeak dituzte eta.
Itxoin!
Lortu duzu, demontre!
Afaltzera gonbidatu gaituzte.
Eta jainkozko ekintza harrigarri bati esker, ez dituzte zabaldu.
Klimak ez ahal zituen gehiegi hondatuko!
Beraz, grabagailuaren truke…
…buruzagi haragijaleak film-latak eramaten utzi zizuen, ezta?
Bai. Pentsatu zutelako ni gai banintzen giza ahotsa atzemateko…
…gauza izango nintzela beren espirituak ere atzemateko.
Horrela konbentzitu ziren neuk bakarrik libratuko nituela…
…tribuaren gainera eroritako madarikaziotik…
…txuriak hil izanagatik.
Ez zekiten, noski, lata horietan zer zegoen.
Nola esplikatu haiei film bat zer den?
Mehatxu bat zela uste zuten.
Zer esan nahi duzu?
Yanomamoek ulertu zuten zer garrantzia zuten film-lata horiek…
…Alan Yates eta besteentzat.
Zilarrezko latek beren boterea zeukatela uste zuten.
Eta botere horrek kalte eta indarkeria handia sortu zuen.
Historia zoragarria! Eskerrik asko, Monroe jauna.
Ez horregatik.
Horrela bukatu dugu elkarrizketa berezi hau.
Datorren asteazkenean, 9etan, programa honetan bertan…
…"Infernu berdea"ren lehen zatia aurkeztuko dizuegu.
Film dramatiko horrek erakusten du…
…zer-nolako abentura bizi izan zuten protagonistek Harrizko Aroan.
Zu izango zinateke programa horren aurkezle egokiena.
Hala da.
Monroe irakaslea…
Begizko lekukoa eta zientzialaria zarenez, zu…
Bai. Baina erabakia hartu aurretik…
…material guztia ikusi nahi nuke, oraindik ez baitugu ezer ikusi.
Ziur esaten dizut haiek bazekitela zer nahi zuten.
Baliteke, baina hilda daude.
Horregatik utzi behar diogu jendeari egia jakiten.
Utz diezaiogun jendeari epaile izaten.
Areago, ondo ezagutu zituen jendea izango da epailea.
Beren gurasoak, emazteak…
Hau duela urte eta erdi guretzat filmatutako dokumental bat da.
-Has naiteke? -Bai.
INFERNURAKO AZKEN BIDEA
Gogor samarra, ezta?
Horrela lan egiten zuten Alanek eta besteek.
Ikusi duzun guztia itxuratua zen.
-Zer esan nahi…? -Ez zegoen armada etsairik.
Alanek soldadu horiei ordaindu zien antzezpen bat egiteko.
Barkatu. Joan beharra daukat.
Segituko dugu?
Bai. Zergatik ez?
Hau Jack da.
Faye…
Alan…
Eta hau Mark da.
Urteak zeramatzaten elkarrekin lanean.
Zeharo harropuztuta zeuden.
Baina oso profesionalak ziren.
Filmatzen zuten guztiak jota uzten zuen jendea.
Ez naiz harritzen.
Ikusle kopuru izugarria zuten, programa komikoak baino handiagoa.
Eta bazekiten ikus-entzuleei zer eman. Alanek, bereziki.
Begira sekuentzia hau, abiatu aurretik filmatu zuten.
Berriz etorri gara. Hemen daukagu Felipe, gure gidaria.
Harraldi hau ilun dago kamerako diafragma gaizki zegoelako.
Orain ondo dago.
Hau, ez. Ez dago elektrizitaterik gu goazen tokian.
Ez. Hau ez baita safari ondo antolatu bat.
Armak.
Kamera.
Eta botikak. Hori da guztia.
Ehunka kilometro ibili behar baititugu oinez.
Eta beste gauza bat.
Auskalo noiz dutxatu ahal izango garen berriz.
Fayek ez du arazorik izango "script girl" sexiena izateko.
Filmatzen ari zara? Ergela!
Nahikoa da.
Inork ikusi al ditu nire kuleroak?
Zertarako nahi dituzu?
Buruan jartzeko! Ergela!
Jackek duela bi urte kendu zizkizunez gero…
…uste nuen ez zenituela janzten.
Ezta, Mark?
Bai. Potota polita!
Nahikoa da!
Filmatzen ari zara berriz?
Txotxolo!
Pailazo koadrila!
Antzezpenaren sen handia zuten.
Esan dizudan bezala, profesional onak ziren.
Zer esaten ari nintzen?
Pare bat aldiz saiatu nintzen Alanekin lan egiten.
Baina ezin izan nuen jasan.
Mugaraino eramaten zuen bere jendea.
Eta denetik eskatzen zien, baita odola ere!
Paranoia zela esan liteke!
Jainkoa bere arimaz erruki dadila, baina putakume ankerra zen!
Jendeari bere historia kontatzeko zorra dugu, Yates jauna.
Alan, ez dakit…
Estimatzen dizut etorri izana.
Zu zara lehena Alanez hitz egitera etorri zaidana…
…gertatutakoaren ondoren.
Jakin nahi nuke zer gertatu zitzaion nire semeari.
Esan diezadakezu?
Faye? Ez, hori ez zen bere benetako izena.
Aktorea izan nahi izan zuen beti. Tina zuen benetako izena.
Itxoin pixka bat.
Gizon honekin hitz egin behar dut pixka batean.
Gero antzeztuko dugu, bai?
Ikusten duzunez, oso desberdinak ginen izaeraz.
Tinak energia handia zuen. Oso langilea zen.
Oso anbiziotsua, ikaragarri anbiziotsua.
Nik hau esaten nion beti:
"Bakea egin behar duzu zeure buruarekin".
Nolanahi ere, Jainkoa erruki dakiola.
Elizabeth, Elizabeth!
Barkatu, Sanders andrea. Bi minutu besterik ez.
Zer sentitzen duzu Jackenganako?
Zer sentitu behar dut? Zer esan dezaket Jackez?
Bi urtez ezkonduta egon ondoren, 4 hilabete egon nintzen berarekin.
Zereginen batean zebilen beti: Indian, Asian, Afrikan.
Oso ona zen ohean, jatea gustatzen zitzaion.
Ez zen bizkorra.
Aise makurtzen zen besteren eraginera.
Alan bere Jainkoa zen. Ulertzen didazu?
Dirua emango didate kontu honengatik?
Tomaso jauna, mesedez.
Galdera batzuk egin nahi dizkizut zure semeaz.
Zer nahi duzu?
Zure semeak garrantzi handia zuen albisteen munduan.
Esango al didazu zerbait semeaz?
Nire semea ez zen ona. Ez zen eskolara joaten. Alferra zen.
Alferkerian pasatzen zuen egun osoa etxean.
Ez zen ona. Kitto. Lanera bueltatu behar dut.
Ez niri traba gehiago egin.
Baina zure semea oso ezaguna zen.
-Galdera bakar bat. -Bakarra, e?
Zer-nolako gizona zen?
Nire semea putakume hutsa zen! Eta ez zen ona.
Nire semea hilda dago! Eta ez dut gehiago berataz hitz egin nahi.
Utz nazazue bakean! Agur.
Milioika amerikarrek… Tomaso jauna, mesedez!
Zergatik ez duzue osorik errebelatu?
Negatiboak tratamendu berezi bat behar izan du…
…hezetasunagatik.
Kalitatea ez da onena, baina nahikoa ona da…
…zer egoera txarrean filmatuta dagoen jakinik.
Zoritxarrez, bi erroilu erabat ezabatu ziren.
Eta bota egin behar izan ditugu.
Beltzune batzuk jarri ditut sekuentzia batzuen artean.
Hor jarriko ditugu senideen elkarrizketak…
…eta zure bilaketaz zuri filmatutako zatia.
Aurrera, Bill.
Lehenengo atala mutua da.
Ez zituzten mikroak beti erabiltzen.
Mikroa kamerari atxikia zeukaten; lenteen gainean.
Kanoi bat bezala. Ikusten?
Gogoratu: hau ez da azken muntatzea. Lehenengo filmazioa da.
Material asko baztertu egingo dugu montatu ondoren.
Orain zerbait entzuten hasiko gara.
Oraindik ez.
Hemen.
Sei egunez ibili gara infernu zoragarri honetan.
Gaur larunbata da, hilak 25.
New Yorken banengo orain, erosketetan ariko nintzateke.
Kamera!
Hartu kamera!
Zenbat material dago hotsik gabe?
Erdia baino gutxiago.
Musika pixka bat jarri diot, kontua girotzeko.
Zer da hori?
Yakumoak hemendik pasatu dira. Ez gaude beren herritik urruti.
Itxoin!
Jack, filmatu hori!
Arriskutsua da! Burugabea halakoa!
Begiratu hona!
Hainbat egun daramatzagu oihanean zehar…
…biribilean mugitzen ari garelako sentipenarekin.
Gauez, zuhaitzetan lo egiten dugu…
…sugeek eta armiarmek kosk egin ez diezaguten.
Felipe gure gidariak dio Ibai Handitik gertu gaudela.
Han bizi omen dira yakumoak.
Begira nire oinei! Oihan madarikatua!
Alan, tea nahi duzu?
Moztu!
Moztuidazu hanka!
Hil ezazu!
Eutsiozu, odola isur dezala!
Eutsiozue!
Moztuidazue hanka!
Moztuiozu! Jarri hau sutan!
Segi filmatzen!
Dena filmatzen ari naiz!
Egizu!
Felipe lagun ona eta gidari bikaina izan zen.
Faltan botako dugu.
Baina, batez ere, ematen zigun segurtasunagatik.
Aurrera segitzea erabaki dugu.
Baina orain iparrorratzak eta gure senak gidatuko gaituzte.
Filmatzen ari natzaizu, Alan.
Egiguzu adierazpen handi bat.
Honi esker, ospetsuak izango gara.
Bai horixe. Zenbateraino ospetsuak?
Ospetsuak eta aberatsak.
Zer egingo duzu diruarekin?
Etxe bat eta ipurdi puska bat erosi.
Barregarria iruditzen zaizu?
Bestela, ezingo duzu lortu.
Non dago Faye?
-Ez dakit. -Itzali kamera!
Zergatik zaude bakarrik?
Ilaran egon behar izan dut gainerako animaliekin.
Nazkagarria zara!
Ospa! Kamera itzaltzeko esan dizut!
Begirada bat besterik ez!
Ospa! Itzali kamera puta hori!
Kamera itzaltzeko, demontre!
Harrapatuko zaitut!
Tira, esklaboak, bultzatu!
Begira, kaiman bat!
Atera uretatik!
Ez, ahaztu nitaz!
Filma ezazu!
Mugi, etorri baltsara!
Suge bat!
Anakonda batek salbatu gaitu.
Heriotzaren hortzetatik salbatuak!
Azkar, etorri.
Non ote dago beren herria?
Filmatu dena, eta gero segituko diegu.
Beldurtzen badira, nola iritsiko gara hara?
Filmatu dut. Emadazu eskopeta!
Ez, itxoin!
Badakit zertan ari naizen.
Ez al zara konturatzen?
Ezin diegu oihanean zehar segitu.
Hori polikiago joango da, eta zuzenean eramango gaitu herrira.
Zer iruditzen zaizu?
Hori ez da yakumoekin bakea egiteko modurik onena.
Orain ulertzen dut zergatik hartu gintuzten etsaitasunez.
Hori gaizki iruditzen zaizu?
Hori ez da ezer.
Alanek gauza okerrago bat egin zuen. Begira.
Ahal izan zuten orduko, gogor jokatu zuten.
Gogoratzen nola antolatu zituzten exekuzioetako batzuk?
Faye!
Gizadiaren historiaren ertzean gaude hemen!
Horrelako gauzak egunero pasatzen dira oihanean.
Egokienak irauten du bizirik!
Oihanean, indartsuenak ahulena zanpatzen du!
Jack!
Jack, zuzia!
Prest?
Yanomamoek yakumoak sarraskitu!
Denak barruan.
Kanbodian bezala!
Barruan eduki itzazu!
Ez daitezela atera!
Barruan gera daitezela!
Zer ederra!
Alan, hona!
Hori egiten lagunduko didazu?
Putakumea!
Alde hemendik!
Ez da egia izango!
Baboa alaena!
Leher eginda nago.
Onartu beharra daukat filmazio apartak direla.
Ez nuen espero halako inpaktua, halako benetazkotasuna.
Ez dakit.
Ez dut uste "aparta" denik hitz egokiena.
Ez duzu uste?
Zergatik da aparta yakumoak ikaratzea…
…eta egin nahi ez duten zerbait egitera behartuak izatea?
Tira, irakasle!
Errealistak izan gaitezen.
Nork daki ezer yakumoen zibilizazioaz?
Gaur egun, jendeak sensazionalismoa nahi du.
Beren zentzumena bortxatuago, eta orduan eta zoriontsuago.
Mendebaldeko ohiko pentsamendua. Zibilizazioa, ezta?
Horrela pentsatzen zuen Alanek eta horregatik hilda dago.
Yakumo indiarra primitiboa da eta hala errespetatu behar da.
Yakumoen ikuspegitik, gu izan gaitezke basatiak.
Ez dut hori inoiz pentsatu, baina ideia interesgarria da.
Jar ditzagun gauzak alderantziz.
Yakumoek zure etxeari eraso, eta suntsitzen dute…
…zuretzat sakratua den guztia.
Hil zuten txerri hura jende horren jana zen.
Zer gertatuko litzateke zu goseak bazaude…
…eta norbait etxera sartu eta janaria komunetik botatzen badizu?
Modu zibilizatuan jokatuko zenuke?
Gustatuko litzaizuke beste norbait zure zoritxarrarekin aberastea?
Arrakastaz lortu dugu…
…harreman diplomatiko bat yakumoekin ezartzea.
Baina zer gara gu haientzat?
Ez zuten inoiz gizon zuririk ikusi…
…edo eskopeta baten hotsa entzun.
Badakigu gure botereen beldur direla.
Baina noiz arte?
Ziur gaude ez gaituztela gorrotatuko?
Ezagutzen ez duena gorrotatzen baitu jende askok.
Zaharrek heriotza sumatzen dutenean…
…leku baztertu batera erretiratzen dira.
Hil ondoren, emakume zahar hau…
…krokodilo baten bazka izango da.
Oihanean ez da ezer alferrik galtzen.
Naturak dena birziklatzen du.
Erritu zahar bat ikusiko duzue…
…gizon zibilizatuek sekula ikusi gabea.
Tribua batasun sozial primitibo bat da.
Bizirik iraun beharrak elkartzen ditu.
Bere burua babesteko, tribuak gaixoak hiltzen ditu.
Ez joan.
Ikustera zoaztenari kirurgia soziala dei lekioke.
Eztabaida luzea izan dugu bart, aurrera egin edo itzuli.
Ez da erraza izan bat etortzea.
Agian, arrazoi izango dute. Ez dugu suertea arriskatu behar.
Jainkoak daki suerte handia izan dugula orain arte.
Baina badakizue zerk konbentzitu dituen?
Ospetsu izateko aukerak.
Denbora duela 3.000 urte gelditu zen lekura iristeko aukerak.
Hemen, yanomamoak, zuhaitz-gizonak, etengabeko borrokan ari dira…
…beren etsai handi shamatariekin.
Ikusten duzue gizon hau?
Yanomamo gerrari bat zen, yakumoek hila.
Egizue kontu zer basatiak diren yakumoak.
Ez naiz zientzialari gisa ari, gizon arrunt gisa baizik.
Dokumentala esaten zaion zera hori iraingarria da.
Gaiztoa da eta, batez ere, gizagabea da.
Bai noski. Denok dakigu nolakoa zen Alan.
Jo eta pasa egin zuen, beti bezala.
Baina ikusi duzuena muntatze latz bat da.
Ez dut garbi hitz egin, nonbait.
Nik ez dut ezer egin nahi material horrekin!
Azken urteotako dokumentalik txundigarrienaz ari gara.
Eta hori artxibatzea eta ahaztea nahi duzu?
Inoiz aurkitu izan ez bagenu bezala?
Hori nahi duzu?
Bai.
Horixe nahi dut.
Gainerako material guztia ikusi dut, zuek ez!
Montatzaileek ez dute hura montatzeko barrenik ere izan!
Ikusten duzuenean, bat etorriko zarete nirekin.
John, aurrera.
Infernu berde honen erdian gaude.
Jende zibilizatua oraindik iritsi ez den lekuan.
Hemen oihana desberdina da.
Ia-ia abegi onekoa da.
Baina orain arte ez dugu zuhaitz-gizonen arrastorik ikusi.
Yanomamoak, alegia.
Zalantzan gaude existitzen ote diren edo elezaharra diren.
Uste dut bat harrapatu dugula!
Begira zer aurkitu dugun!
Zatoz hona, tximua!
A zer gustua duzuen! Neskari kiratsa dario.
Marka bat du.
Zer ote da, yanomamoa edo shamataria?
Galdetuiozu berari.
Zer egingo diozue?
Ni arduratuko naiz tximutxo honetaz.
Neska honen itxura ikusita…
…azkenean aurkitu ditugu yanomamoak.
Kontuz ibili beharko dugu, oso jende krudela da eta.
Harrapa ezazu!
Harrapatu dugu tximutxoa!
Zu lehenengo!
Beraren gainean, bai!
Zer zirrara!
Aurrera!
Ireki!
Jack, zer egin behar duzu honekin, film porno bat?
Txotxolo!
Ez da ideia txarra! Oihaneko jende alaia!
Filmatzen segituko dut?
A zer galdera ergela!
Mugi, Casanova, Jacken txanda da!
Aurrera, Jack!
Hiru film-lata gelditzen zaizkigu. Ez erabili horretan!
Horrela alferrik galdu behar dituzu?
Ixo!
Nahi duzu pixka bat, Alan?
Bere kamera besterik ez du nahi!
Ez filmatu gehiago, Mark!
Geldi, Alan!
Madarikatua!
Erroilua aldatzen ari da.
Mugi bizkor.
Hurbiletik filma ezazu eta…
Begiraiozu, Alan. Filmatzen ari naiz.
Ene bada!
Hau sinestezina da!
Izugarria da!
Zer arrazoi ote dago hainbeste krudelkeriarako?
Erritu sexual ilun batekin zerikusia izango du.
Edo birjintasunari dioten errespetua adierazteko izango da.
-Filmatzen ari zara, Mark? -Bai.
Begira gora eta eskuinetara!
Inguratuta gauzkate!
Segi filmatzen, Oscar bat emango digute eta!
Jack!
Alan, ezin duzu! Ezin duzu!
-Eman diote eta! -Ezin duzu!
Bizirik dago!
Zoaz pikutara!
Segi filmatzen, Mark! Nik babestuko zaitut!
Azken film zatiak dira.
Gureak egin du!
Azkena filmatzeko geldituko gara.
Non gauden ere ez dakit!
Baina segika datozkigu.
Ia dena galdu dugu ihesian.
Gureak egin du, harrapatuta gaude!
Ea honekin ikaratzen ditudan!
Ea ondo ateratzen den!
Geratu nire ondoan, Faye! Ez urrundu!
Geratu hemen!
Alan!
-Alan, lagundu! -Faye!
Alan, geldi!
Alferrik da, Alan!
Gugan pentsatu!
Etxera eraman behar dugu filma!
Pentsatu filman!
John…
Erre material guztia.
Nor ote da berez haragijalea?
Billy K. Kirov proiekzionista bi hilabetez zigortu zuten.
Eta 10.000 dolarreko isuna jarri zioten filma lapurtzeagatik.
Badakigu 250.000 dolar eskuratu zituela filmazioaren truke.
AZPITITULUAK: Jon Muñoz