Denetarik idatzi eta irakurtzen dugu. Bai paxtuneraz bai darieraz!
Gauza ederrak saltzen ditugu!
Emakume bati zerbitzatzen ikusi zaitut!
- Neure begiez ikusi zaitut. - Ez, nik...
Ikusi egin zaitut!
Denetarik irakurri eta idazten dugu. Gauza ederrak saltzen ditugu!
Parvana...
Geratzen zaigun baliozko gauza bakarra da.
Ez dut inoiz jantzi. Behin ere ez!
Eta non jantziko zenuke, ba, Parvana?
- Jarrai dezagun ikasketekin, e? - Bai, aita.
Zer esan diezadakezu Zetaren Bideaz?
Zetaren Bidea...
Aita, ez dut ezer gogoratzen Zetaren Bideaz.
Eta kondaira bat balitz bezala hartuko bagenu?
Besterik geratzen ez zaizunean ere ipuinek bihotzean irauten dute.
Gure herriak betidanik kontatu ditu kondairak, hasiera-hasieratik,
Partia eta Khorasan ginen garaietatik.
Hindu Kush mendikateak erdibitutako herrialdea ginen,
iparraldeko basamortuen begi sutsuek kiskaltzen zutena.
Lur beltzak eta gailur elurtuak,
munstro baten hezurdura harri bihurtua zen gure herrialdea.
Aitoren semeen herrialdea ginen.
Bidegurutze bat,
ekialdetik mendebaldera salgaiak eramaten zituztenentzat.
Izarrak aztertu eta gero, ordena aurkitu genuen kaosaren erdian.
Zientzialariak ginen, filosofoak eta ipuin kontalariak.
Galderei erantzunak bilatu eta gero, galdera gehiago.
Hasiak ginen geure lekua hartzen Unibertsoan.
Baina elkarren aurka borrokan zebiltzan inperioen ondoan geunden,
milaka urtetan mugak behin eta berriz aldatzen zituztenak.
Agintari boteretsu haiengandik sortu zen Pertsiako Ziro handia.
Ondoren, Mazedoniako Alexandro handia.
Eta gero Maurya inperioa, Genghis Khan,
eta beste hainbat...
gero eta odol gehiago isurita,
eta batzuek bakarrik bizirik iraunda.
Eta eredua errepikatu egin zen infinituraino.
Ni gaztea nintzenean, Parvana,
bakea ezagutu nuen hemen, hiri honetan bertan.
Haurrak eskolara joaten ziren, emakumeak unibertsitatera...
Inperio guztiak gutaz ahaztu ziren!
Aldi batean behintzat.
Tamalez, ez luzerako.
Lurra hauskorra bihurtu zen gure oinen azpian,
eta segurtasunik eza nagusitu zen.
Lehenengo, estatu-kolpe bat; ondoren, inbasio bat;
eta gero, gerra zibila.
Kaosaren erdian, ordena berrezarri zezaketenengana jo zuten batzuek.
Baina garesti ordaindu genuen.
Gizarte maila berezi bat ezarriko dugu emakumeentzat.
Emakumeak ez dira etxetik irtengo, ezta premiarik gabe arreta erakarriko.
Emakume bat nabarmen gertatzen bada, xari islamiarrak zigortuko du.
Dena aldatu egiten da, Parvana.
Eta kondairek gogorarazi egiten digute.
Parvana?
- Entzuten ari zinen? - Bai, aita.
Zergatik ez didazu hitz egiten gure arbaso nomadez...
eta haien urrezko mendiez?
Bueno?
Duela 2.000 urte...
Bai...
Duela 2.000 urte...
bazen baktriar printzesa bat,
- koroa bat zuena. - Eta?
Eta...
- Parvana? - Ospa!
Alde nire gauzetatik! Fuera!
Joateko esan dizut, txakur ergela!
Zertan ari zara, baina?
Zergatik dabil garrasika?
- Ez da ezer, umea baino ez da. - Nabarmentzen ari da!
Etxean egon beharko luke, azokan nabarmentzen egon beharrean.
Semeak ezin dit lagundu, oraindik txikiegia da.
- Alabaren laguntza behar dut... - Jarri zutik.
- Ni... - Zutitzeko esan dizut!
- Nik ezagutzen zaitut. - Bai, hala da, Idrees.
Zure maisua izan nintzen. Ikasle bizkorra zinen.
Alferrikako gauzak irakatsi zenizkidan.
Orain talibanekin ari naiz islamaren etsaien kontra borrokatzen!
Ni etsaia baldin banaiz, neure bekatuengatik...
Jainkoak hanka bat kendu dit dagoeneko.
Adarra jotzen ari zara, zaharra?
Elkarrekin borrokatu ginen gudan galdu nuen hanka.
- Zenbat urte ditu alabak? - Idrees...
- Umea da. - Badu ezkontzeko adina.
Nik emaztea beharko dut laster.
Ezkon-hitza emanda dago.
Behar den legez estali dadila!
Ez zenioke gehiago begiratu behar.
- Zer esan duzu? - Ez begiratzeko gehiago!
- Hilaraztea nahi duzu, ala? - Idrees...
- Kontuz gero zer diozun! - Aski da, goazen.
Ongi zaude?
Bai, aita.
Huaxe da nire neskatoa!
Goazen etxera.
Parvana!
Ezkon-hitza emanda nengoela esan diozu mutil horri.
Laster ezkondu behar dut, ala?
Ez horixe, oraindik gaztea zara.
Jolastea nahi dut, eta nire istorioak entzutea.
Jada nagusia naiz horretarako.
Nagusiegia kondairak entzuteko? Beti gustatu izan zaizkizu.
Zertarako balio dute?
Amarekin hitz egingo dut eta konpondu egingo dugu.
Ez aipatu jantziarena.
Eta ez dut inoiz jakingo nola bukatzen den.
- Nola bukatu, zer? - Ezer ez, ama.
Ez dugu salduko Parvanaren jantzi ona.
Ez nuen hori esan nahi.
Dirua behar dugu.
Itxaron dezagun apur bat gehiago, gauzek hobera egingo dute agian.
Eta hala balitz, ez genuke saldu beharko.
Zerua urruti dago, ordea, eta lurra gogorra da. Saldu egin behar dugu.
Badugu astia kondaira bat kontatzeko afaldu aurretik?
Hala, soinekoa alde batera utziko dugu oraingoz.
Agian Parvanak zerbait irakurri nahiko digu.
Orain ez, ama, nekatuta nago.
Jada ez dela neskato txikia esan dit.
Eta kondairak ez zaizkiola gustatzen.
Ez izan nagusi egiteko presarik, laztana.
Baliteke-ta dena ez izatea espero bezalakoa.
Ez daukagu urik, ez duzu nahikoa ekarri goizean.
Balde erdia dago ate ondoan.
Ni gaztea nitzenean baldeak inoiz ere ez ziren...
- erdi hutsik egoten. - Zaudete geldi.
Edo ur gehiago ekartzera zoaz afaldu eta gero...
edo Zakiren pixoihal zikinak garbitu beharko dituzu.
- Zer moduz zaude? - Orain hobeto, zu hemen zaude eta.
Ilea hain sarri garbituko ez bazenu, ez litzateke hain arin bukatuko.
Parvana...
Errespetatu egin beharko zenuke.
Zergatik ez duzue jaten?
Sabela beteta gauzek hobeto ematen dute.
Bai, Maudar.
Zaki, itxaron, mahukak bilduko dizkizut.
Ez, ama.
Holaxe. Listo!
Ez itzazu mahaspasa guztiak jan, Parvana.
Utzizkiozu Zakiri.
Eta zergatik ez diozu zeuk ematen kokotsean duzun mahaspasa hori?
Hara! Ez baita mahaspasa, baizik eta orezta iletsua!
Parvana, eskatu barkamena Sorayari oraintxe.
Parvana.
Hementxe dago!
Ikusi egin dut!
Emakumezkorik baldin bada hemen, estali dadila.
Gizon hori islamaren etsaia da!
Liburu debekatuak ditu, eta andrazkoak eskolatzen ditu.
Aita!
Ez ezazue eraman.
Nora eramango duzue?
Espetxera.
Pul-e-Chakrin zentzatuko dute hau!
Aita!
Ama...
lanpara piztu dezaket?
Zaude isilik, Parvana, Zaki iratzarriko duzu.
Baina aita askatzen badute, argia beharko du etxerako bidea aurkitzeko.
Nola itzuliko da? Bere makila ere ez dauka eta!
Ez. Eta egizu lo.
Dena ongi aterako da.
Nola dakizu, ama?
- Nola dakizu? - Ixo, Parvana.
Badu-eta buruhauste nahikoa.
E, Zaki, geldi!
Altxa zaitez, Parvana.
Zer ba? Zer gertatzen da?
Aitaren bila goaz.
Pul-e-Chakrin espetxeratuko zutela esan zuten. Goazen ba bertara.
Hura gabe ezin gara kalera irten.
Sorayak idatziko dio gutuna espetxeko zuzendariari...
Nurallah askatzeko eskatuz.
Hau behintzat eman ahal izango diot.
Galarazita dago.
Baliteke ongi ateratzea, inoren arreta erakartzen ez badugu.
- Baina ezin dugu... - Goazen, Parvana.
Har ezazu aitaren makila. Bagoaz eta.
Aizu!
Salam. Mesedez, nondik goaz Pul-e-Chakrira?
Salam.
Sartalderantz, ibaia gurutzatuta.
- Baina oso urrun dago. - Milesker, jauna.
Aizu, zoazte Alde Zaharretik edo atxilotu egingo zaituztete.
Nolatan zaudete bakarrik kalean?
- Eta zure senarra? - Ez genuen beste aukerarik.
Ezin zara kalean egon, senarrarekin edo nebarekin ez bada.
Badakit...
Ulertu duzu?
- Kexa-gutun bat dakart... - Zoaz etxera!
- Ez. - Nolako ez?
Hau nire senarra da. Bart atxilotu zuten frogarik gabe.
Argazkiak debekatuta daude!
- Ez daukat inor etxean. - Ez erakutsi argazkirik.
Itzuli etxera!
Hemen ez daukazu zer eginik. Argi dago??
Zoaz! Oraintxe!
Iraina zara senarrarentzat eta zure arrazarentzat.
- Non eta nola dagoen jakin behar dut... - Isildu zaitez!
Espetxera joateak ez du ezer aldatuko.
Istiluak sortzen badituzu, zure senarra zigortuko dugu.
Eta berriro kalean bakarrik topatuz gero, zu ere kartzelara.
Orain, ospa!
Ama...
Eraman nazazu etxera.
Zoaz ur bila, Parvana. Amaitu egin zaigu eta.
Goazen.
Zertan zabiltza?
Zoaz, ikusi egingo zaituzte.
Geldi!
Nora joan da mutikoa? Ikusi duzu?
Ikusi al duzu?
E, uztazue neska!
Parvana, balde erdia baino ez duzu ekarri.
- Ezin zenuen bete? - Zaki!
- Ez ezazu iratzarri. - Zu isilik, Zaki.
Lasaitu ezazu, Parvana. Kontaiozu ipuin bat.
Behin batean duela urte asko...
bazen herri txiki bat Hindu Kusheko mendien magalean.
Bertako nekazariek oso hazi baliotsuak zituzten.
Bazuten jateko nahikoa, eta dantza, kanta eta barre egiten zuten.
Zoriontsuak ziren guztiak.
Batez ere ume bat,
beste inork baino gehiago dantza, kanta eta barre egiten zuena.
Baina denak dantzan, kantuan eta jaten zebiltzan bitartean...
munstroak agertu ziren.
Munstroek astoak ikaratu eta zuhaitzak jan zituzten.
Eta haien ondasunik preziatuena eraman zuten:
hurrengo urteko uztaren haziak.
Eta Hindu Kusheko mendietara itzuli ziren, beren ugazabarengana,
Elefante errege beldurgarria, letaginak barik eztenak zituena.
Ama...
Ama, mesedez, jan ezazu.
Sabela beteta hobeto sentituko zara.
Ia ez dugu jatekorik.
Azokara joango naiz.
100 afgani.
Salam.
Zenbat balio dute sei sagarrek?
Salam, neskato. Ezin dizut ezer eman.
Baina, jauna, ezin dizkidazu saldu sei sagar?
- Zure aita etor dadila erostera. - Eraman egin zuten.
Sentitzen dut. Itzuli beranduago.
- Baina badakizu... - Salam.
Kilo bat arroza, mesedez.
- Salam. - E, aizu!
Neskatoa! Geldi!
Geldi egoteko!
Zoaz etxera!
- Zorroa erori zait. - Ixo!
- Dirua galdu dut. - Bota burua atzera!
- Ura ekartzera joan naiteke. - Ez kezkatu horregatik orain.
Naan bat gorde dizut.
Berotu egingo dizut, bai? Gozoago egongo da.
- Zer egingo dugu? - Ez dakit.
Beharbada lehenago banoa, jendez bete baino lehenago...
Alferrik izango da, Parvana.
Saltzaileak ez dira arriskatuko zuri ezer saltzera.
Amak lehengusu batzuk ditu Mazar-e-Sharif-en.
Laguntza eskatu lieke.
Ez ditugu ezagutzen.
Nola dakizu lagunduko digutela?
Jatekoa behar dugu oraintxe.
Tori, nebaren arropa da.
Handi izango duzu, baina hori konpon dezakegu.
Mutila ematen dut?
Sulayman-en antza duzu.
Antz handia, gainera!
Oso mutil ona zen.
Artean ez zen zu orain baino zaharragoa.
Dena ongi aterako da, ama.
Parvana azokara joango da, jateko eta ur bila.
Modu bakarra da, ama. Ezer gabe geratu gara.
- Horixe esan dut nik ba! Baina... - Salam.
Salam! Barkatu. Salam!
Salam! Sartu, mutiko.
Ez dizut ezer horraino eramango.
Tira, adi nago, gazte!
Kilo bat arroza, kilo erdi dilistak eta mahaspasa batzuk nahi ditut.
"Mahaspasa batzuk"? Zenbat? Neuk nahi beste?
Bai.
Mutiko hau ez da oso bizkorra!
Burdina txarrak ez du ezpata zorrotzik ematen.
Eta irribarre egiten du, gainera!
Ez du ulertzen barre egiten diogula!
Eskerrik asko, milesker.
Tea botatzen ari zara.
Barkatu, osaba.
Nor zara? Zergatik geratu zara niri begira?
Nola duzu izena? Nik ezagutu egiten zaitut.
- Ez, ni ez naiz... - Ez zara, zer?
Ez nauzu ezagutzen.
- Bai, ezagutzen zaitut. - Ez.
- Badakit! Parvana zara! - Ez.
Ni Shauzia naiz, elkarrekin ibili ginen eskolan.
- Shauzia? - Ile luzea neukan orduan!
Baina ez esan ezer inori. Hartu zure kapela.
Mutil-izen bat behar duzu, deitzen dizutenean arin erantzuteko.
Ni orain Deliwar naiz.
"Ausarta" esan nahi du.
Joan egin behar dut. Baina... hau poza zu ikustea!
Deliwar.
Ama, eser zaitez, mesedez.
Laster da etxeratzeko ordu-muga, zergatik ez da itzuli?
Ziur ondo dagoela!
Nor da gose hemen?
Parvana, itzuli zara, eskerrak Jainkoari!
Naan ogia hartuko duzu, ama.
Usain gozoa du, Parvana.
Zaki...
Neu naiz, ikusten?
Zeuretzat bereziki erosi ditut.
Orain ura ekartzera bazoaz, gero egongo zara umearekin.
Baina nekatuta nago.
Zoaz, eta bizkor, laster da-eta etxeratzeko ordu muga.
Haren antz handia duzu.
Erantzi Sulaymanen arropak edo zikindu egingo dituzu.
Jada zikin daude.
Zer?
Elefantearen istorioa kontatzen jarraitzea nahi du.
Elefantearena!
Bueno, ba...
Hindu Kusehko mendien magaleko herritxoan...
nekazari gaixoek malko garratzak isuri zituzten.
Euren hazi zaku baliotsua gabe ez zekiten zer egin.
Udaberrian ez zuten izango landatzeko hazirik...
ezta neguan ere zer janik.
Mutikoak, ordea, ez zuen malko garratzik isuri.
Mendietara begiratu eta oihu egin zuen.
Ez didazu beldurrik ematen,
errege elefante handi, gaizto eta eztendun horrek!
Bueno, beldur apur bat bai ematen zion.
Malko garratzak egindako nekazariei agindu zien...
udaberria baino lehen itzuliko zela hazien zakuarekin.
Udaberria baino lehen haziekin bueltan izango naiz.
Baina barrez hartu zuten.
Barrez hartu eta barre egin zioten ume koskor bat zelako...
eta ez gerrari handi bat.
Baina mutikoak bere promesa errepikatu zuen.
Nik diotsuet udaberria baino lehen iztuliko naizela hazi-zakuarekin.
Eta han joan zen elefante erregearen orroa zetorren lekurantz.
Ama,
orain mutila naiz, eta aitaren bila joan gaitezke espetxera.
Ezinezkoa da, Parvana.
- Zergatik? - Ez delako hain erraza.
Saiatu egin behar dugu.
- Ezin dugu ezer egin. - Hori ez da egia.
Isildu, Parvana, ama gogaitzen ari zara.
Aizu, geldi egoteko esan dizut. Zergatik zoaz korrika?
Non dago zure burka? Zergatik zoaz horrela jantzita kalean?
Senarrak eraman zuen nire burka,
baina sendagaiak erosi behar ditut.
Neskatoa da, nire umea beste neskato bat da.
Zure senarra zigortu beharko lukete.
Zaude etxe barruan, horixe baita dagokizun lekua!
Deliwar.
Deliwar!
Zeure izena gogoratzen duzu?
Uste dut ezin dudala honela jarraitu.
Zer pena, laguntza apur bat ongi etorriko litzaidake.
- Gauza bat ikusi dut. - Eta zer?
Lagundu egin behar niekeela.
Berotu ederra emango zizuten!
Baina ni ez naiz mutila.
Ez zara mutila, ez zara neskatila...
Erretilu honek pisu handia du eta lagunduko didazu?
Bizkor, egidazu hazka sudurrean, edo bestela uhala hautsiko da!
Askoz hobeto.
- Aatish. - Zer?
Nire izena gogoratu dut: Aatish.
- Hori ez da izen bat. - "Sua" esan nahi du.
Badakit zer esan nahi duen, baina ez da izena.
Niri gustatzen zait.
Bale, ba Aatish deituko dizut.
Mutila bazara, edonora joan zaitezke, Aatish Khan.
Nora goaz?
Laster ikusiko duzu.
Eta inork ikusten bagaitu?
Hemen lan egiten dudan plantak egiten ditut.
Sinesten duzulako aurpegia jarriz gero, haiek ere sinetsi egiten dute.
Ikusten? Garbitzaileak gara.
Zeren zain zaude? Edo guk jaten dugu edo saguek jango dute.
Nire aita bisitatzera joateko modua aurkitu behar dut.
Nirea emango dizut, nahi baduzu! Nik ez baitut nahi ezertarako.
Nirea espetxera eraman zuten eta harrez gero ez dugu haren berririk.
- Ez dizute ikusten utziko. - Baina orain mutila naiz.
Berdin dio. Hura askatu zein ez, zuk ezin duzu ezer ere egin.
Zuk ez dakizu hori!
Barkatu. Baina horrela daude gauzak.
Baliteke modu bat egotea, baina diru asko beharko zenuke.
Zertarako?
Eroskeriaren bitartez gauza asko eros daitezke, asko!
Denetik idatzi eta irakurtzen dugu!
Bai paxtuneraz zein darieraz! Eta gauza ederrak ditugu salgai.
Denetik irakurri eta idatzi egiten dugu.
Eta lehen hemen egoten zen gizona?
Galdera erraza da.
Ez al dakizu?
Jakin zer? Non da?
- Mazar-e-Sharif-era joan zen. - Eta zu zer zara harena?
Bere loba, Aatish.
Badakizu irakurtzen?
Zer irakurtzea nahi duzu? Badakit paxtuneraz eta darieraz.
Irakur ezazu hau.
Ea hain ona zaren.
Tira, atera ezazu azaletik.
"Razaq maitea:"
Ozenago, edo beste norabait eramango dut.
"Razaq maitea: gutun hau Kabuleraino iriste espero dut."
"Berri txarrak dakarzkizut."
"Zoritxarrez, Hala Begum hil egin zen bere ahizparen ezkontzara zihoanean."
"Haren autobusak mina bat zapaldu zuen."
"Zauriak larriegiak ziren eta ordu gutxitan hil egin zen."
"Albiste latza izango da zuretzat, baina Hala ikusi nuen azkenengoan..."
"berarekin zein ona zinen kontatu zidan."
"Alak bedeinka zaitzala, bidea erakutsi eta ausardia eman diezazula."
Sentitzen dut.
Hementxe dago nire alabatxoa, Kabulgo hauts guztiaren azpian!
Parvana, zer eman diozu Zaki-ri?
- Gozoki bat. - Gozoki bat?
Handiegia da, ito egin liteke!
Uztazu, Soraya, utziozu disfrutatzen.
Jarraitu Zakiri istorioa kontatzen, Parvana.
Bazen ume hura,
bere herrikoei hazi baliotsuak berreskuratuko zituela agindu ziena.
- Elefantea, elefantea. - Bai.
Eta elefantea.
Gau hartan, umea pinudian barrena abiatu zen mendietarantz,
errege elefanteari aurre egitera.
Ilunpetan zerbait atzetik zihoakion,
baina beldurraren beldurrez ez zuen buelta hartu.
Korrika hasi zen, eta atzetik zihoakion zer hura ere bai.
Azkarrago egin zuen korrika eta atzetik zetorrena ere berdin!
Deabru ezezagunek jazarria, korrika egin zuen...
gehiago ezin izan zuen arte.
Aldapa behera iraulka erori zen.
Eta behera zihoan...
Eta beherago...
Lehengusu maitea:
urteak dira elkarren berri ez dugula,
baina orain zugana nator senarra atxilotu dutela esatera.
Ez didate esan noiz askatuko duten, ezta askatuko ote duten ere.
Familia oso egoera larrian dago eta zure laguntza behar dut.
Alaba nagusiak ezkontzeko adina du dagoeneko,
eta Ajmal zure seme gazteenaren ezkongaitzat hartzea eskatzen dizut.
Arren, lehengusua,
atera gaitzazu Kabuletik, irauteko aukera bat izan dezagun.
Ez gara zama handia izango zuretzat.
Langileak eta bizkorrak gara, eta beraz, gutxi behar dugu.
Alak bedeinka zaitzala!
Fattema.
Denetarik irakurri eta idazten dugu!
Denetarik irakurri eta...
Zenbat eskatzen duzu soinekoagatik?
- Salam. Eskuz egina dago. - Zenbat?
- 3.000. - Ez izan inozoa!
- 300 emango dizkizut. - 2.000.
Mazar-e-Sharif-en eskuz egina dago.
Zure alaba zoragarria egongo da soineko eder honekin.
Emaztearentzat da.
1.500. Ikusten duzu nola egiten duen distira?
Mila emango dizkizut.
- Zenbat atera duzu? - Mila.
Nahikoa, funtzionarioak erosteko!
- Benetan? - Bai horixe.
Ni ere aurrezten ari naiz.
Diru-apurrak kentzen dizkiot aitari, eta dagoeneko kopuru polita daukat.
Ikusten?
Ez naiz egongo bizitza osoa hemen.
- Itsasora joan zara inoiz? - Ez.
Ni ere ez,
baina entzun dudanez, ilargiak ura hondartzaraino bultzatzen du...
behin eta berriro.
Ikustera joan nahi dut.
Oinak hondar beroaren gainean jarri eta urak freskatzea nahi dut.
Eta zure aita, zer? Ez du zure beharrik?
Ni seme ona naiz.
Baina hura ez da aita ona.
Zer egingo duzu itsasertzean?
Orain bezala gauzak erosi eta saldu, baina niretzat bakarrik.
Bada jendea bertara joaten dena itsasoari begira egotera...
eguzkitako betaurrekoekin edo maskararekin urpean igeri egitera.
Gauza horiexek saldu diezaizkiet.
Ideia ona dirudi, Deliwar. Agian zurekin joango naiz.
- Nora zoaz? - Opaidazu zorte ona.
Zergatik itzuli zara hain goiz?
- Ogia eta mahaspasak ekarri ditut. - Zer egingo duzu, Parvana?
- Aitaren bila noa. - Ez horixe.
- Bai, banoa. - Eta etxeratze agindua?
Banoa, eta ezin didazu galarazi.
Amak nahikoa jasan du dagoeneko zuk beste txorakeria bat egiteko!
- Aita aurkitu behar dut. - Parvana, Parvana!
Parvana!
Barkatu.
Salam.
- Kaixo! Barkatu! - Zer nahi duzu?
Zer nahi duzun galdetu dizut.
- Nire aita ikusi nahi dut. - Nor?
Nire aita, Nurallah Alizai.
- Duela bi aste ekarri zuten. - Alde hemendik!
Dirua daukat, 1.000 afgani.
- Zuretzat, laguntzen badidazu. - Zer da hor?
Ezer ez, umemoko bat.
Zabaldu, mesedez.
Nire aita ikusi behar dut.
Orain, alde, edo epelak emango dizkizut.
Diotenez, trumoiak ez du beti euria ekartzen.
Kondairako mutikoaz jakin genuen azkena izan zen erori egin zela.
Maldan behera erori zen, eta lo sakonean gelditu zen.
Baina dena ez zegoen galduta.
Emakume zahar batek topatu zuen.
Danborra jotzen zuen,
danbor magiko bat, hain durundi polita egiten zuena...
ezen mutilaren bihotza esnatu baitzen.
Andre zaharrak igarri egin zion misio batean zebilela, eta galdetu zion:
Zeren bila zabiltza?
Ba, Elefante errege beldurgarriak bere jaguarrak bidali zituen gurera...
Inork ez du sekula menderatu Elefante erregea.
Badakit.
Eta zergatik uste duzu zuk lortu dezakezula?
Premia dudalako. Horrexegatik, besterik ez.
Ez da oso erantzun ona.
Hala ere, hiru gauza aurkitu beharko zituela esan zion:
distira egiten duen zerbait,
harrapatzen zaituen zerbait,
eta lasaitzen zaituen zerbait.
Orduan bakarrik izango zela Elefante erregea menderatzeko gauza.
Emaizkidazu, arren!
Nik ez dauzkat. Bilatzen hasi beharko duzu.
Eta azkar! Haziak laster landatu ezean, ez da uztarik izango.
- Bai, badakit. - Sartaldera joateko esan zion.
Sartaldea... beste aldetik dago.
Oraindik zerbaitek jarraitzen zion mutilari, ordea,
baina artean ezin zion aurre egin.
- Ez zizun dirua hartu? - Eroskeriak ez du ezertarako balio.
Bai, balio du! Ziurrenik ez zen nahikoa izango.
Iraindua sentituko zen.
Diru gehiago aurreztu beharko duzu eta zuhurrago jokatu.
Neuk jokatu behar dut zuhurrago?
Lan txikiak ongi pagatzen dituen gizon baten berri eman didate.
Goazen!
Kaixo, jauna, lan egitera gatoz.
Nor zara zu?
Ni Deliwar, eta bera Aatish. Anaiak gara.
Zer izen da "Aatish"?
- Ez dakit. Galdetu gure aitari. - Non da zuen aita?
Errusiarrek martirizatu zuten.
- Edozein lan egin dezakegu. - Ordain-saria zuzena bada!
- Hauxe izan da azkena. - Non gaude?
Ordua izan da! Ez zarete oso indartsuak.
Esandakoa baino lan gehiago izan da.
Tori dirua, eta orain ospa!
Agindutako guztia egin dugu.
Zaude! Bueltan eramango gintuzula esan zenuen.
Ez naiz taxi gidaria, itzuli ahal duzuen moduan.
Berandu iritsiko naiz zuen erruagatik.
Itxaron!
Atseden txiki bat egin behar dut.
Ez irten bidetik, minak egon daitezke eta.
Ez da nahikoa! Lan hobeak behar ditugu.
Zeintzuk, adibidez?
Adreiluak egitea ondo pagatzen dute. Baina lan gogorra da.
Indartsuagoa izan nahi nuke!
Zuk baduzu anaia nagusiago bat, ezta?
Bizkar gainean eramaten zintuen eskolara. Nola du izena?
Sulayman.
Hil egin zen.
Nola? Gaixotasunez?
- Ez dakit. - Amak esango zizun.
Ez du inoiz horretaz hitz egiten.
Ongi.
Begira zer daukadan!
Aitak bere gauzak gordetzen dituen kutxan topatu dut.
Ura hain urdina izango ote da?
Oso polita da.
Denetarik irakurri eta idatzi egiten dugu!
Azkenekoan ordaindu gabe joan nintzen. Zenbat zor dizut?
Ez da ezer.
Ez duzu kobratzen berri txarrak ematen dituzunean?
Nork irakatsi zizun irakurtzen? Maisu elbarriak?
Bai, nire osabak.
- Idazten ere ongi dakizu? - Bai.
Tori.
Badaezpada gorde nuen.
Erakutsi haren izena.
Non ipintzen du "Hala"?
Hementxe. Ikusten?
Hala.
Badakizu zer esan nahi duen?
Ez.
Batzuetan, gau argitsuetan, ilargiari begira jartzen zara...
eta argizko eraztun bat ikusten da haren inguruan.
"Halo" esaten zaio.
Nire emazteak argizko eraztun horren izena zuen.
- Har ezazu. - Gehiegi da.
Ez niri kontra egin!
Eskerrik asko.
Geldi, Zaki. Edo neuk ere tiratuko dizut!
Isildu zaitezte, lo egin nahi dut.
Zer gertatzen zaizu zuri?
Zergatik ez diozu istorio bat kontatzen?
Denoi gustatzen zaizkigu.
Mutikoari zer gertatu zitzaion jakin nahi duzu, Zaki?
Bai, bai; eta elefanteari.
Ba, mutikoa aurrera joan zen arrapaladan,
bihotza beldurrez taupaka.
Baina jazartzen zuen zerak ere ez zuen amore ematen.
Zuhaixka baten atzean ezkutatu zen mutila, adorea bildu bitartean.
Amona zahar bat ahuntza jezten ari zen,
baina bizkarreko min handia zuen.
Bizkarreko min handia dut!
Mutikoak, errukituta, zuhaitz pean atseden hartzeko esan zion,
berak jetziko zuela ahuntza.
Har ezazu atseden zuhaitz azpian, neuk jetziko dut.
Ahuntza jezten amaitu zuenean,
amona zaharrak esne epeletik edaten eman zion.
Inoiz probatu zuen esnerik onena zen,
eta zorionak eman zizkion amonari bere ahuntzengatik.
Oso ahuntz emankorrak dituzu.
Esker onez, amonak ispilu bat eman zion opari.
Ikusi duzu zer distiratsua den?
Mutila pozik zegoen bere ispiluarekin,
baina bat-batean han atzean jazarlearen islada ikusi zuen.
Zertan ari zara, ama?
Sorayaren arropa onenak prestatzen.
Zer ba? Azokan salduko ditut bihar?
LO egiteko ordua da, Parvana.
Peshawarrera iristeko modua aurkitu behar dut.
Handik aurrera moldatuko naiz bakarrik.
Goa-n hondartza bat omen dago,
turista aberatsez betea.
Haiek erosiko dituzte nire harri urdinak,
eta negozioa martxan jarriko dut, eta orduan zu ere etorriko zara.
Aita aurkitzen dudanean.
Bai, zure aita aukitzen duzunean.
- 100. - 85 emango dizkizut.
- 90. - 82.
85 eta ados!
85 eta mahats-mordo bat, eta ados!
Gehiegi sakatzen duzu boligrafoarekin, baina letra polita duzu.
Suabeago sakatuta, errazagoa izango da.
Itxaron apur bat!
Zer duzu, gazte?
Hemen esertzen zen gizonaz galdetu zenidan,
- maisuaz. - Zure osaba?
Egiazki ez zen Mazar-e-Sharifera joan.
Espetxera eraman zuten, ezer txarrik egin ez bazuen ere.
- Zeinetara? - Zer?
- Zein espetxetara? - Pul-e-Chakrira.
Asteak joan dira eta ez daukagu haren berririk bat ere.
Zoaz espetxera asteazkenean...
eta galdetu Roshan-engatik, nire lehengusua da.
Esaiozu Razaq-en partetik zoazela eta lagundu egingo dizu.
Deliwar!
Martxa honetan, atso zaharra izango naiz itsasertzera joan orduko.
Edo agure zaharra.
Eseri eta hartu atseden,
eta istorio bat kontatuko dizut.
- Istorio bat? - Bai, kondaira bat.
Behin batean, duela denbora asko,
bazen mutil bat bere herriari ostutako haziak berreskuratu behar zituena.
Istorio alaia ala tristea da?
Itxaron eta ikusiko duzu.
Elefante erregea menderatzeko hiru gauza behar zituela esan zioten.
Zerbait distiratsua, zerbait harrapa zezakeena, eta...
Zuek biok, zatozte hona!
Azkar!
Mutil hori ezagutzen dut.
Tira! Zatozte bizkor!
Hobe dugu esana egin.
Mugi, alferrok!
Hauek langile berriak dira.
Ez dakizue hitz egiten? Eregelak zarete?
Idrees-ek dio borroka egin beharko zenuketela...
niretzat lan egin dezakezuen erabakitzeko.
Eserita ikusi zaitut lanean egon beharrean!
Geldi, Idrees, prestaidazu te apur bat.
Ea zer "indartsua" zaren, kakanarrua.
Ezin baitu eskua ere altxatu!
Altxa, eta prestaiguzu tea.
Osaba! Beste langile batzuk beharko dituzu.
Hauek mengelak dira.
Nahikoa da, Idrees, utzi mutikoak bakean.
Oraindik berde daude.
Ezagutzen zaitut!
Zu maisuaren ala-...
Idrees, ekarri erriflea hona!
Erriflea ekartzeko, ba!
Irten hortik!
Irten kanpora!
Idrees, hasi egin da! Sartalderantz goaz.
Tira, lehenbailehen abiatu behar dugu.
Badakit nor zaren! Entzun didazu?
Tira, igo!
Igo oraintxe bertan!
Borrokatu nahi duzu?
Ba, oraintxe duzu aukera.
Gizondu egingo zara.
Joan egin da.
Eta itzultzen bada?
Zorionekoa bera!
Non gaude?
Behin etxetik alde egin eta hona etorri nintzen.
Ordutik hona edo bidea estutu da edo ni hazi egin naiz.
Zaharra ematen du.
Zapata bat galdu dut.
Eta nik txanoa, baina kanpoan egongo da.
Zergatik jo duzu?
Nire aita eraman zutenetako bat zelako.
Kontaidazu gauza gehiago mutikoaz.
- Zer mutiko? - Kondairakoa.
Hotz zen gaixoa.
Eguzkia goian zegoen. Ez zuen berotzen, ordea.
Baina txano bero-beroa zuen, eta beroki handia.
Ez!
Bazuen hiru gauzetatik lehena.
Ispili distiratsu bat.
Baina bere buruari begiratzean atzean zerbait ikusi zuen,
gauza beldurgarri ikaragarri bat.
- Zaldi bat. - Ez, Shauzia, zaldi bat ez.
Bai, zaldi zahar bat.
Hezur eta azal baino ez zen gizajoa. Ez zuen beldurrik ematen!
Ongi ba. Mutila, errukituta, belar ondua eman zion eta...
Eta zoriontsu bizi ziren betiko.
Istorioaren erdian goaz, ez amaieran!
Harrian zizelkatutako ate batetik gizon potolo bat agertu zen.
Nire belar ondua xahutu duzu laster hilko den zaldi bati emanda!
Gizon potoloak putzu zahar batera bota zuen mutikoa.
Hondoan esmeraldak zeuden...
eta igotzea nahi zuen gizonak belar onduaren ordainez.
Esmeraldak ekarriko dizkidazu!
- Nola du izena? - Gizon potoloak?
Ez, mutilak.
Ezin duzu mutil baten istorioa kontatu, haren izena aipatu gabe!
Jarriozu izena ala neuk jarriko diot.
Sulayman.
Sulayman du izena.
Izen polita da.
Sulayman putzuaren hondoan zegoen.
Bat-batean, hiru eskeleto ikusi zituen.
Esmeralda bana zuten esku hezurtsuetan.
Laguntza eske oihu egin zuen.
Lagundu!
Zaldi zaharrak goitik begiratu zion.
Eta orduan gauza harrigarri bat egin zuen.
Munduko animalia guztien ahotsaz irrintzi egin zuen.
Sulayman goraino igo zen...
eta zaldiari eskerrak eman zizkion bizitza salbatu ziolako.
Eskerrik asko bizitza salbatzeagatik.
Sulaymanek hiru esmeralda zituen, eta jatekoa eskatu zuen trukean.
Gose zen.
Baina gizona zekena zen.
Arrantza-sare bat bota zion, eta bere jatekoa botatzeko eskatu.
Huraxe behar zuen Sulaymanek, hain zuzen..
Harrapa zezakeen zerbait.
Baina Sulaymanek alde egin zuenean,
esmeraldetatik hiru eskeletoak irten ziren...
eta gizona oinazetu zuten...
bere erruagatik bizitza galarazteagatik.
Sulaymanek eta zaldiak aurrera egin zuten mendirantz,
baina zaldia gero eta astiroago zihoan.
Atseden hartu behar zuen, oso zaharra zen eta.
Sulaymanek babesleku bat egin zion eta bertan itxaroteko eskatu zion.
Zaldia kexu zen, baina Sulaymanek...
bakarrik egin behar zion aurre Elefante erregeari.
Itzuliko naiz, ene zaldi zaharra.
Eta bakarrik egin zuen aurrera.
Bihar asteazkena da.
Hara joango naiz berriro,
kartzelara.
Ikusten utzi behar didate.
Aurrerantzean etxean geratuko zara, arriskutsuegia da.
Ez, ama, lasai, ondo konpontzen gara.
- "Gara"? - Deliwar eta biok.
Hura ere neska da. Elkarrekin lan egiten dugu.
Zure ahizparen ezkontza adostu dut nire lehengusuarekin Mazar-en.
Eta hark onartu egin du.
Etzidamu etorriko dira gure bila.
- Ez duzu berriz kalera joan beharrik. - Zer?
Ezin dugu honela jarraitu.
Ezin dugu ardura guztia zure esku utzi.
Zergatik ez? Jatekoa ekartzen dut etxera.
Hori ez da ume baten eginkizuna.
Eta nola biziko gara aita gabe?
Egunero itzultzen zara eskuak baba eta ebakiz beteak.
Goizean irteten zara eta ez dakit itzuliko ote zaren ere!
Ez zaitut zu ere galdu nahi.
Ni ez naiz joango.
Zain geratuko naiz, aita itzultzen bada ere.
Eta noiz arte itxarongo dugu?
Zu ere eramaten zaituzten arte?
Zaki lanean has daitekeen arte?
Joan baino lehen utzidazu aita ikusten.
- Utzi esaten nora goazen. - Parvana...
Utzidazu bere makila eramaten!
Eta gero zuekin joango naiz.
Ahizpa ona izango naiz, eta alaba zintzoa.
Hitzematen dizut.
Ez joan, arren!
Arriskutsuegia da.
Ama...
Banoa.
Ordu-muga baino lehen itzuliko naiz.
- Ez, Sulayman. - Ama...
Ez zara itzuliko.
Utziozu joaten.
Utzi Parvanari joaten.
Parvana...
Deliwar!
A zelako sustoa eman didazun!
Zure bila nenbilen.
Zer ba? Nirekin lan egin nahi duzu?
Ez, gaur ezin dut.
Zakirentzako gozoki batzuk?
Bihar bagoaz Kabuletik.
Bakarrik utziko nauzu?
Amak erabaki du, nik ezin dut ezer egin.
Ahizpa ezkontzera doa Mazar-e-Sharifen.
Ni espetxera noa.
Lagunduko didan norbait ezagutu nuen.
Baina diru gehiago behar dut zaintzailea erosteko.
Lagunduidazu.
Berriro egurtuko zaituzte, ideia inozoa da.
- Ez naute egurtuko. - A ze burugabekeria!
Lagundu, arren!
Zer egitea nahi duzu?
Zeure ipuinetan bezala dirua magia bidez ematea?
Gauzak ez dira horrela, Parvana.
Ezin dizut lagundu.
Zoaz Mazar-e-Sharifera eta gozatu ezkontza ospakizunez.
Agian senar bat aurkituko dizute, eta akabo zure arazo guztiak!
Ezkontzara arte behintzat!
Inozoa!
Deliwar!
Shauzia!
Shauzia...
etorri gurekin.
Ezin dut.
Aita bertaraino etorriko litzateke ni hiltzera.
Ezin naiz Kabuletik joan, ez honela.
- Tori hau. - Zure dirua da, ezin dut hartu.
Har ezazu.
Zoaz aita ikustera.
Eta esaiozu oso alaba ona duela.
Deliwarrek esan duela hori.
Aizu, Deliwar!
Zer?
Aipatu zenuen hondartzan elkartuko gara berriz ere,
ilargiak urari tira egiten dion horretan,
20 urte barru, gaurko egunez.
Ez dakit ezagutuko zaitudan, Aatish.
Bueno, zuk salduizkidazu harribitxi urdinak prezio onean.
Hurren arte.
Ikusi arte.
Bakea bedi zurekin. Fattema zara?
Bai, Fattema naiz.
Zure lehengusua naiz. Mohamad Abdulek bidali nau.
Lehenbailehen joan behar dugu.
Bueno, ez zintugun espero hain goizetik, eta...
semea kanpoan da, itzuli arte itxaron behar dugu.
Ez dituzu gerra-hotsak entzun?
Goazen edo errepideak moztuko dituzte.
Ez, alaba itzuli arte itxaron behar dugu.
Semea? Alaba? Zer da, ba?
- Batu gauza guztiak eta goazen! - Ez naiz joango Parvana gabe.
Itxaron!
Zorionekoa zu gurekin eramaten bazaitugu!
Neska eta umea askoz baliotsuagoak dira.
Ez naiz alferrik etorri!
Orain joan ezean, ezingo gara inoiz irten.
- Eman nire umea! - Goazen!
Zaki, Zaki!
Emadazu nire umea!
Ez! Goazen.
- Salam, gazte. - Salam.
Nora zoaz aitona baten makilarekin?
Nire aitarena da.
Berari daramakiot... espetxera.
Ulertzen dut.
Gu ere harantz goaz.
- Eman nire umea! - Goazen!
Zure umea nahi baduzu, zatoz nirekin.
Baina alaba oraindik ez da itzuli.
Nola utzi diozu bakarrik joaten?
Sartu, edo ez da gaur galduko duzun bakarra izango!
Emadazu umea.
Tori! Isildu dadila!
Lagundu, Soraya, sua piztu behar dugu.
Roshan-en bila nator! Roshan!
Roshan-engana nator!
Zabaldu atea.
Alde hemendik, ume mukizua!
- Roshan-engana nator! - Zoaz!
- Roshan-ekin egon behar dut! - Ergela zara, ala?
- Abisatu Roshan-i! - Zertan zaude hemen?
Geldi, nire semea da.
Barruan behar zaituzte.
Zentzabidea behar du!
Hori neuri dagokit.
Jainko errukarria! Zertan zabiltza hemen?
Asteazkena da.
Zure lehengusu Roshan ikustera etorri naiz.
Baina gerra hasi da...
eta Roshan borrokatzera joan da.
Gure alde ez daudenak garbitzera etorri gara.
- Irakaslea... - Bizirik dago?
Ez dakit.
Irakaslea nire aita da.
Ni Parvana naiz, haren alaba.
Lagunduiozu, arren.
Ilunbarrerako itzuli ez banaiz, zoaz.
Urrundu hemendik ziztu bizian, korri ahal duzun guztia!
Ilundu eta gero ezin zara hemen egon.
- Milesker. - Argi dago?
- Bai. - Ba, ezkutatu ordura arte.
Bazen behin Sulayman izeneko mutil bat.
Bazekien bere patua herriari laguntzea izango zela,
baina denbora agortzen ari zitzaion.
Eskerrik asko.
Sartu autoan.
Itzuli egingo gara beste alabaren bila.
Sartzeko agindu dizuet!
Ez gara zurekin joango.
Ama!
Zu! Sartu autoan oraintxe!
Hona etortzeko, ba!
Zatoz!
Ez gara zurekin joango. Utz gaitzazu bakean!
Etorri hona eta sartu autoan oraintxe!
Ama!
Sulayman! Sulayman!
Izan adorea, Sulayman!
Korri, Soraya.
- Har ezazu Zaki eta zoaz. - Ama!
Bizkor!
Joaten utziko diguzu.
Zabaldu atea.
Nora zoaz horrekin?
Hilda dago eta besteekin jarriko dut. Utzi irteten.
- Tira, mugi! - Geldi.
Geldi denok!
Geldi egoteko esan dut.
Laster ilunduko du.
Razaq!
Razaq! Razaq!
Sulayman!
Ispiluak distira egiten du.
Erabili ezazu jaguarrak itsutzeko!
Sareak harrapatzeko balio du, botaiezu gainetik!
Razaq! Razaq!
Nire aitaren bila etorri naiz. Non da nire aita?
Uztazu lurrean.
Lurrean uzteko!
Ez al duzu ikusten zer gertatzen ari den?
Nor da? Nora daramazu?
Begiratu beste alde batera.
Gizon bat da, zer axola dio?
Alde!
Zoaz hemendik edo hil nazazu!
Garrasika madarikatuko zaitut...
arnasa gelditzen zaidan bitartean!
Zoaz!
Burutik eginda zaude.
Atso eroa!
Hori nahi baduzu, hil zaitez, ba, hementxe.
Bost axola niri!
Sulayman.
Sulayman!
Sulayman...
Ez naiz zu hiltzera etorri!
Sulayman, lasaitu ezazu zure istoriarekin.
Amak kontatu ezin diona kontaiozu zeuk!
Sulayman!
Sulayman dut izena.
Kontaiozu zer gertatu zen, kontaiozu kondaira.
Sulayman dut izena.
Ama idazlea dut, eta aita irakaslea.
Eta nire arrebak beti ika-mika ibiltzen dira.
Egun batean jostailu bat topatu nuen kalean, eta hartu egin nuen.
Eztanda egin zuen.
Gero ez dakit zer gertatu zen,
huraxe izan baitzen nire azkena.
Ongi ari zara, Sulayman! Jarraitu kontatzen!
Sulayman dut izena.
Ama idazlea dut,
aita, berriz, irakaslea.
Eta nire arrebak ika-mika dabiltza beti.
Egun batean jostailu bat topatu nuen kalean, eta hartu egin nuen.
Eta eztanda egin zuen.
Hura izan zen azkena.
Sulayman dut izena.
Ama idazlea dut. Behin jostailu bat topatu nuen kalean.
Nire aita irakaslea da.
Hartu egin nuen. Arrebak beti ika-mika dabiltza.
Eztanda egin zuen.
Ez dakit zer gertatu zen gero.
Huraxe izan zen nire azkena.
Elefantea guztiz aldatu zen.
Hazi zakua hartu zuen eta Sulayman-i itzuli zion.
Sulayman herrira bueltatu zen.
Hura zen poza! Denak dantzan,
abesten, barre egiten eta jaten.
Razaq!
Aita! Bizirik dago?
Odola ez da berea. Bai, bizirik dago.
Orain zoaz hemendik, neska.
Ahal duzun eta arinen!
Ilargia da.
Soraya!
Ama!
Bertako jendea da gure herriko altxorrik handiena.
Euren artean etengabeko borrokan diharduten inperioen mugetan gaude.
Parvana...
Hindu Kusheko mendiek erdibitutako herrialdea gara,
eta iparraldeko basamortuetako begi sutsuek kiskalia.
Lur beltzak eta gailur izoztuak.
Ariana gara,
aitoren semeen herrialdea.
Altxa itzazu zeure hitzak, eta ez ahotsa.
Euria da loreak hazarazten dituena,
eta ez trumoia.