Hiru gonbidatu baino ez dira geratzen:
Alex Steele, Juliette Ashby eta Amy Winehouse.
Ai, nire bularra!
Besteak joan dira jada.
- Nahi duzu nire Chupa Chupsa miazkatu? - Ez.
- Hartu. - Ez.
Etorri hona eta miazka ezazu!
Ez dut nahi, adurrez beteta dago.
Nire 14. urtebetetzea ospatu berri dut.
Zorionak zuri.
Zorionak, Lauren.
Zorionak beti.
Moon ibaia, milia bat zabalera duzun arren,
egunen batean,lehen mailan gurutzatuko zaitut...
Jazz orkestra batean abestu nuen 16 urte nituela.
Izugarri gustatzen zitzaidan jazza.
Dinah Washington,
Sarah Vaughan,
Tony Bennett.
Monk eta, abeslariak ez ezik, beste musikari
bakarlari batzuk entzunez ikasi nuen abesten.
Inguruan nuen guztitik ikasten nuen.
ortzadarraren alde bera,
izkinan itxaroten
nire lagun Huckleberry, Moon ibaia eta ni.
AMY Izenaren atzean dagoen neska
Abestea garrantzitsua zen niretzat, baina ez nuen honetan aritzeko asmorik.
Nahi izanez gero egin nezakeen, baina besterik ez.
Ez nuen uste nire lanbide bihur zitekeenik.
...eta ni,
Moon ibaia eta ni.
Zer egun da?
- Gaur? - 24a.
- Benetan? - Bai.
- Nola? - 24a.
- Noizkoa? - Urtarrilekoa.
Eta zein egun da?
Larunbata.
Zein urtetakoa?
Bazkaltzeko ordua da.
19 urte nituen eta bekadun nintzen
Simon Fuller-en sustatzaile enpresan.
Horrez gain, talentu bilatzaile lanean aritu nahi nuen,
baina ez nekien nondik nora jo.
Nire lagun Tyler talde batean zebilen
eta oso ondo abesten nuela esan zion Nicky Shymanskyri.
Estudio batera joateko eskatu zidan eta nik, "Zertarako?" galdetu nion.
"Abestirik baduzu, kontratu bat lor diezazuket", erantzun zidan.
"Eta zuk, zer lortzen duzu?" galdetu nion:
Kaixo.
Zein itsusi nagoen.
Zu bikain zaude.
Bai zera, izugarrizko kokospea daukat.
- Kezkatu egiten al zaitu? - Bizi osorako da.
Ez dago sentipen handiagorik...
...zuk ematen didazuna baino.
Ez dago abesti gozoagorik
zuk abesten dituzunak baino
niretzat.
- Grabatu behar al duzu? - Bai.
Kaixo.
Hemen nago, zigarro bat erretzen.
Gustatuko litzaidake... Zein gaizki ateratzen naizen.
Nire burua flotatzen ari dela dirudi, ez zait ilea ikusten.
Hondo beltz bat balego bezala da. Hori nire eskua da. Zer gertatzen da?
Hainbat maketa grabatu genituen.
Eta, zerbait idaztea pentsatu ote zuen galdetu nion.
Abestiak ez zirela berea, baina poesia idazten zuela esan zidan.
Egia esan, abesti asko zituen idatzita jada,
baina oso pertsonalak ziren.
Gainditu nuen, amaitu da.
Amaitutako kontua da.
Orain lasaitzera noa, ez egon nire deiaren zain.
Hari bat punteatzean bezala,
zuk ere negar egingo zenuke
halakoak esango banitu.
Ez nuen pertsonala ez zen ezer idazten.
Ezingo nuke bizi ez nuen ezer kontatu.
Kontu tristeak izan arren,
ez zen dramatikoa ere, beti zegoen bertso positiboren bat.
Zerbait desberdina egin nahi zuen.
Oraindik bizirik dago une onen zaporea.
Abesti bi biltzen zituen CD bat eman zidaten.
Ez ziren gai biribilak,
baina emozio hunkigarria zuten.
Era honetako artista batek kontatzeko moduko istorioa izan ohi du.
Fede kontua izan zen. Nire nagusiak zalantzan jarri zuen kontratua,
milioi laurden libera inbertitzen ari ginelako
artista ezezagun batean.
Kontratua sinatzeaz batera, pisu bat bilatu nuen.
13 urterekin etxetik alde nahi nuen.
Lasai egon, abestiak idatzi eta marihuana erre nahi nuen soilik.
Egun osoa ematen nuen erretzen. Amaren etxean, ezingo nukeen egin.
Elkarrekin bizi nahi genuen, gure kontura.
Nik bezala, berak ere arazoak zituen etxekoekin.
Elkar zaintzen genuen.
Bikaina izan zen.
Gazteak eta lagunak ginen eta geure etxebizitza genuen.
Izugarri gustatzen zitzaion. Juliette eta Amyk beti abesten zuten.
Sarri ikusten genuen elkar.
Kontzertu askotara joan ginen elkarrekin.
Denok geunden oso harro, musika egiten hasi zenean.
Non gaude, Amy?
Brightonen.
Bai, baina non?
Regency Squaren, taxi zuri eder batean.
Eta hemen dago Lauren.
Badakizue Nickyren zer gustatzen zaidan gehien?
Bere hankak.
- Eta gehien gustatzen zaidan hurrengoa? -Zer?
Ez da zure ilea.
Oso garrantzitsu sentiarazten zintuen.
Gero, bat-batean, ziztrin hutsa.
Eta gero, garrantzitsu berriro ere.
Beti egiten zuen berdin. Gezurra esaten zuen fida zintezen
eta gero, barregarri uzten zintuen.
Ilea konponduko banu, zer gertatuko litzateke?
Nirekin ezkon zintezkeela.
Ikus dezagun... Ba al duzu hezigaitzaren istorioa?
Duela gutxi ikusi nuen.
- Oso ona da. - Bai.
Jango zenituzke 50 arrautza?
Saiatuko nintzateke.
Bere lehenengo senargaia bera baino nagusiagoa zen, Chris.
Erabat maitemindurik zegoen berarekin, hezurretaraino.
Bere abestiren batean aitortu du.
Baina azkenean, interesa galdu zuen.
Bere musikan azaltzen diren gaietako bat da.
Gureetako bat? «Karen!». Izugarri maite dut agerraldi hori.
Bai. Batzuetan Karen esaten zenidan, ezta?
Haren antza al daukat?
Pixka bat.
Gizon boteretsuak gustatzen zaizkizu?
Ni baino adoretsuagoa izan beharko zenuke.
Nik baino zazpi urte gehiago daramatzazu hemen.
Ez al dakizu zeu zarela gizona?
Ez zaitez zurbildu ni naizela uste duzunarekin alderatuz.
Zuk beti hitz egin nahi duzu,
baina niri berdin zait.
Beti poztu behar zaitut
zu ikustera noanean.
Baina zuk egitea behar dut.
Laztan iezadazu ilea.
Gaztetako amodioen alaitasuna ahaztu dut.
Emakumea naiz eta zu nire ondoren dabilen txakurtxoa.
Ni baino adoretsuagoa izan beharko zenuke.
Umetan,
gehien saltzen zen musika,
garai hartan argitaratzen zena, ez zitzaidan musika iruditzen.
Oso abesti arinak ziren, kaka hutsa.
Norbaitek idatzi eta zuk abestu egiten zenituen, egun ere egiten da.
Erronka bat bailitzan hasi nintzen idazten,
zer egiteko gai nintzen probatzeko,
ez zegoelako entzutea gustuko nuen ezer.
Jazzean kanta-idazle onak daude, James Taylor edo Carole King bezalakoak.
Ez zegoen neure burua irudikatuta ikus nezakeen ezer berririk,
beraz, neure gauzatxoak, bizipenak idaztea erabaki nuen.
I Heard love is blind deitzen da hau.
Ilea batuko dut. Urduri jartzen hasia naiz.
Iristen ikusi nuenean, nortasun sutsua zuela nabaritu nuen.
"Nahiago nuke hori bezain ona bazina", pentsatu nuela gogoratzen dut.
Salaam izeneko lagun batekin idatzi nuen Miamin.
Asko gustatzen zait.
18 urte zituen.
Londreseko iparreko neska judu tipikoa zen,
oso ausarta zen, baita lotsati samarra ere,
baina zerbait helarazten zuen, karisma zuen.
Ezin izan nion ezetz esan.
Zure begiak zituen.
Eta haren ilea
zurea bezalako gaztaina-kolorekoa zen.
Ez da hain altua,
baina ez nintzen ohartu
ilun zegoelako
eta ni etzanda.
Gaitasun liriko eta melodikoa zuen.
Gorputz gazte batean sartutako arima zahar bat zirudien.
Berehala egin genuen tratua.
Ez, hau ez da desleiala izatea.
Ez, ez da engainatzea.
Nire buruan zeunden.
Bai, zu berdina zen.
Baina entzun dudanez,
maitasuna itsua da.
Diskoa atzo kaleratu zen. Zenbat saldu dira?
800, ez dago batere gaizki.
Beraz...
600 nireak dira, hutsik daukat kontu korrontea.
Nire lagunen erdiek baino ez dutela erosi esan nahi du horrek.
Beste erdiei deitu behar diet.
Hara zer kikil itxura daukan!
Haserretu egingo da.
Amy,
Konta iezaguzu zer egitea gustatzen zaizun gehien.
Lo egitea!
Egin irribarre eta itzaliko dut kamera.
Beste bat. Segundo bat besterik ez.
Ospetsua izango zarela uste duzu?
Batere ez.
Nire musika ez dago maila horretarako egina.
Batzuetan bai, gustatuko litzaidake,
baina ez dut uste ospetsua izango naizenik.
Ezingo nuke jasan.
Erotu egingo nintzateke.
- Nora goaz? - Birminghamera.
- Zertara? - Kanta batzuk abestera.
Eta?
Jendea zoriontsu egitera.
Demasa!
Immune.
Ikaragarrizko jaurtiketa. Zerbait esan nahi duzu?
Ez dut kukurrukurik egin nahi. Gainera, desafinatu egiten dut.
Ez duzu desafinatzen.
Orain zuk grabatzen duzu.
Niri dagokit.
Utzi ondo kokatzen. Oso jaurtiketa ona!
Berdin zaio.
Han sartuko dut.
Argi gutxi dago.
Ez pikortak atera!
Zer pikorta?
- Maite zaitut. - Lehen plano bat egin nuen.
Nire pikortena? Ergel halakoa!
-Ilea ondo dago horrela? - Bai.
Oso ondo.
- Benetan? - Bai.
- Zein abestirekin hasiko gara gaur? - Ba, esaterako...
Izugarri gustatzen zait zure txapela. Bikaina da.
Abesti honekin hasi zintezke...
Zu grabatzen ari naiz. Bale.
- Zu zurera. - Isil zaitez.
Zu berriro ere.
Aizu, hau ez da batzar bat.
Barka iezadazu
beste alde batera begiratzen badut.
Zure aurpegia ezagun egiten zait,
baina horrek ez du esan nahi toki bat
gordeko dizudanik nire ohean.
Nire ohean.
Aurkez zenezake zeure burua?
Kaixo, Amy Winehouse naiz.
20 urte ditut, eta jazz abeslaria naiz.
Zure diskoa entzutean, oso heldua dirudi.
Zure ahotsaz gain, musika ere zuzenean grabatu zenuten?
Bai, tresna guztiak dira zuzenean.
Ez nuke erreala ez den ezer jarriko.
Hari-instrumentuak gehitu zituzten Take the boxen, baina ez zen nire kontua izan.
Nik ez niokeen hari bat ere gehituko diskoari, bat ere ez.
Nahasketak egin zituenak egin zuen.
Pentsatu ere ez zuen egin.
Pare bat galdera gehiago.
Barkatu, baina haserre samar nago.
Haserre?
Hori egin zuena gorroto dudalako.
A! Ados.
Ondo, ondo.
Aspaldi ez zen ikusten halako neska ahozabalik hedabideetan.
Eta oso ezatsegina izan zitekeen,
batez ere, aspertu edo gaizki ulertzen bazuten.
Emakume batek gai horietaz hitz egin
eta bere musikan adierazten baditu, ez datorkio batere gaizki.
Hara hor Dido, bere emozioak azaltzeko diskoa erabili zuena.
A, bai?
Bai, bere harremanaren hausturaz eta nola gainditu zuen azaltzen du.
Hondora doan itsasontzi batean ez dela geratu behar dio.
Bai.
Dido, Dido da, baina zera esan nahi nuen...
Herrialde honek azkenaldian izan duen talenturik
handienetako abeslaria da: Amy Winehouse.
Zure managerrak, Simon Fuller-ek, S Club 7 eta Spice Girls-ekin egin zuen lan.
Saiatu al ziren zure itxura, hizkera edo portaera aldatzen?
Bai, triangelu eran moldatzen saiatu ziren, baina ezetz esan nien.
Neure estilo propioa daukat.
Neure estiloa daukat, nire abestiak neuk idazten ditut...
Asko daukazunean, toki gutxi geratzen da gauzak gehitzeko.
Izugarri gustatzen zait zure arrunkeria.
Eskerrik asko.
Baldar hutsa naiz neu ere.
Atsegina da elokuzio eskoletara joan ez den
norbaiti hitz egiten entzutea.
Joan egin nintzen, baina...
- Ez zenuen ezer ikasi? - Ezertxo ere ez.
Amyk txikitatik, zerbait egitea pentsatuta bazuen, egin egiten zuen.
Asko kostatzen zitzaidan aurre egitea.
Zera esaten zidan:
"Ama, oso biguna zara nirekin. Nahi dudan guztia egiten dut".
"Zurrunagoa izan beharko zenuke".
Nik onarturik nuen.
Ez nuen hari aurre egiteko nahikoa kemenik.
Amak, berak bakarrik hezi gintuen.
Aita egongo ez balitz bezala zen.
Ez zegoen garrantzizko gauzetarako. Ikastetxera eramaten gintuen,
baina gauean, lotara joan nahi ez genuenean,
aita ez zegoen sekula amari laguntzeko.
Haren beharra genuen, baina lanpetuta zegoen beti.
Beste emakume bat ezagutu nuen Amyk 18 hilabete zituenean.
Lankide bat zen, eta elkarrekin ateratzen hasi ginen.
Hala ere, zortzi edo bederatzi urte eman nituen etxetik alde egiteko.
Koldarra izan nintzen.
Amyk azkar samar gainditu zuela uste dut.
Neskato ona, irribarretsua eta bihurri samarra izan zen
bederatzi urte izan zituen arte.
Gurasoak banandu zirenean, neure gustura jantzi, hitz itsusiak esan
eta makillatzen hasi nintzen. Ikaragarria zen.
Tatuaje bat egin, piercing-ak jarri, eskolara huts egin
eta mutil-lagunak etxera eramaten hasi nintzen...
ama bazkaltzera zetorrenean, han nengoen ni mutil-lagunarekin etxean.
13 edo 14 urte zituela,
antidepresiboak eman zizkion medikuak.
Seroxat hartzen nuen
eta joan egiten zitzaidan burua, ilargian nengoen.
Ez nekien zer zen depresioa.
Batzuetan arraroa sentitzen nintzen, desberdina.
Musikariak halakoak dira, horregatik aritzen naiz honetan.
Ez nengoen erabat jota.
Bada depresioa sufritu eta ihesbiderik ez duenik,
hobeto sentitzeko gitarra bat hartu ezin duenik.
Uler ezazu.
Lehen familia burua zen.
Ziur asko,
ez zuen sekula ere halakorik bizi izango.
Nire amak gorrotatzen duen
kaka guztia berdindu nahi
Ezinezkoa zait
nire patu freudianoa saihestea.
Zuri senargaia lapurtzeko
nire zurigarria
historia errepikatu
eta hil nahi ez izatea da.
Eraso basatia
da nire galera.
Berdin zait zenbat duzun,
dena nahi dut.
Buruan sartuta
eta ohepean gordeta baitaukat.
Eta berriro galdetzen dut,
zer gertatzen da gizonekin?
Nire alde suntsitzailea
izugarria bilakatu da.
Berriro galdetzen dut,
zer gertatzen da gizonekin?
Zer gertatzen da gizonekin?
Amyk esaten zidan ametsa zela era hartako kontzertuak klubetan ematea,
ikus-entzule kopuru murriztu baten aurrean.
Oso harreman garbia zuen musikarekin,
harreman bizia.
Pertsona bat bailitzan behar zuen,
eta harengatik hiltzeko prest zegoen.
Irakurri egingo dizuet.
Hara...
Saria, Amy Winehouse eta Salaam Remiren
Stronger than me abestiarentzat da.
Txalo handi bat!
Niri eman al didate?
Arraioa.
Ezin dut sinetsi.
Eskerrik asko, Salaam.
Hara, ez dago haren argazkirik.
Gehien inspiratzen nauen produktorea da Salaam.
Izugarrizko gaitasuna dauka
musikan ez ezik, baita...
Bakoitzaren alderik onena ateratzen daki, eta horretaz hitz egiten du abesti honek.
Abestiei bere ukitua jar ziezaion uzten nion.
Entzun nuenean, bere bidea jazza zela ikusi nuen.
Bizi osoa horretan ari den 65 urteko
abeslari baten erak zituen.
18 urterekin horrelakoa bazen, ezin nuen irudikatu ere zer egin lezakeen 25ekin.
Mos Defekin gaude backstagean.
Eskerrik asko etortzeagatik.
Zerbait egiten ari zinetela esan zidaten eta hemen nago.
2004an aurkitu nuen Amy.
Ingalaterran zegoen.
Jazza izugarri gustatzen zait eta egiten zuenak atentzioa eman zidan.
Bakarra, ausarta eta zintzoa zen.
Amyren alde hori nuen gustuko: ez zen harroa, benetakoa baizik.
Hura ezagutzeko aukera izan nuen,
eta berehala egin ginen lagun.
Xarmagarria zen. Gustatu egiten zitzaidan.
Zuzena zen, txiste lizunak kontatzen zituen,
edozeinek baino gehiago edaten zuen,
zigarretak lotzen zekien, barre bikaina zuen...
Xarmagarria zen.
Ez dirudi zenbait gauzak kezkatzen zaituztenik.
Badira lehen postura iritsi eta berehala beste disko bat
egin nahi duten artistak. Zer deritzozu horri?
Hurrengo konpromisoa da nire lehentasuna. Ez zait interesatzen...
Nire iritziz arrakasta ez da diskoak saltzea.
Zer da?
Nahi dudanarekin lan egiteko askatasuna izatea.
Dena pikutara bidali ahal izatea estudiora joan nahi dudanean.
Baina orain beste erantzukizun batzuk izango dituzu.
Profil publikoa duen artista zara.
Ez du esan nahi hedabideek jarraika izango dituzunik,
baina, agian, gustuko ez zaizkizun erantzukizunak izango dituzu.
Berdin zait. Jendeak ezagutzen nauenean,
musika egiteko baino ez naizela ikusiko du.
Bakean uzten banaute, musika egin ahalko dut,
baina horretarako, denbora behar da.
2005eko urtarrilean utzi nion lan egiteari.
Disko bat osatzen ari nintzela uste zuten,
baina ez nekien nondik nora jo.
Egun osoa ematen nuen billarrean, edaten...
Etxera ahal zen moduan eraman behar izaten ninduten.
Camdenera joan zen bizitzera.
Erosi zuen lehen etxea zen, eta oso pozik geunden denok.
Izugarri gustatzen zitzaion han bizitzea.
Baina, une horretatik, gauzak aldatu egin ziren.
Indiarrak ginen.
Gazelles, The Rakes, Babyshambles...
Talde asko zeuden Camdenen.
Honela uste genuen:
"Multinazional batekin sinatzen baduzu, ergela zara"
Ederrenak, ondoen jantziak, bikainenak
galtzaileak ziren.
The Libertines? Urtebete geroago ezagutu nituen.
Britainiar izateaz harro sentiarazten zintuzten.
Hori zen benetako Londres.
Nire lagun Errol eta biok kudeatzen genuen Trash Club-a.
Ni atean jartzen nintzen eta Blakek Hyersak banatzen zituen.
Jende asko Trashi esker egin da ezagun.
Ez al da egia?
Hemen ikasi nuen ligatzen.
Izugarri gustatzen zitzaizkion emakumeak.
Jaia eta ligeren bat bilatzea zuen buruan.
Beti zebilen oherik ohe.
Camdeneko pub batean ezagutu genuen elkar.
Barran nengoen bera sartu zenean.
Billarrean aritu ginen eta gero beste pub batera joan ginen.
Eta ondoren bere etxera joan ginen.
Bera norbaitekin zebilen orduan eta baita neu ere,
baina ez nuen desleialtasuntzat hartu.
Neska gaztea zen eta gustuko zuen martxa.
Ni berdina nintzen.
Blake ezagutzean izan zen.
Denari heltzen ez badiozu, ez duzula jakingo
zer izan zitekeen irakatsi zidan hark.
Bizitza laburra da.
Orain zer egiten duzu? «Frankek» urtebete dauka
eta ez dakigu zertan ari zaren. Singlea, noizko?
Ez dakit, diskoa egiten ari naiz.
- Blokeatuta al zaude? - Bai, zaila da konposatzea.
Mila gauza sortzen zaizkit egunean, baina harro egoteko moduko ezer ez.
Lasaitasunez hartzen ditut gauzak.
Ikusi nahi nuela esan nion.
Berandu heldu zen, Nickyrekin batera.
Izaera bizia zuen.
Osaba Lucien esaten zidan eta oso atsegin zitzaidan.
Harreman ona genuen, ez genion elkarri lausengurik egiten.
"Beste disko bat behar dut. Hasi lanean", esan nion.
«Nahikoa da. 'Frank' iraganeko kontua da».
«Jendeak ahaztu egingo zaitu».
Ez zitzaion gustatu.
- Nick Shymansky. - Bai?
Eser zaitez ondo.
- Bai? - Zer moduz, laztana?
Oso ondo. Eta zu?
Bikain.
Garai hartan, Simon Fuller utzi,
eta bere managerra ni izatea erabaki zuen.
Ez zuen nahi Pop Idol eta Spice Girlsekin lot zezaten.
Niri desleialtasun handia iruditu zitzaidan hala alde egitea.
Gainera, Blakek gero eta protagonismo handiagoa zuen.
Beti zeuden elkarrekin. Amy ez zihoan inora ere hura gabe.
Uda elkarrekin eman genuen.
Bikiak ginela zioen, hori zen gure harremana.
Bizitza zailtzea gustatzen zait eta Amyri ere gustatzen zaiola uste dut.
Gure izaera zen.
Gizonen antzera, zergatik zen hain promiskuoa galdetzen nion.
Agian, trauma sexualen baten ondorioa izan zitekeen.
Bere izaera azaltzeko modu bakarra zen.
Baina ez zela horrela, ez zuela abusurik jasan esaten zidan.
Aitak ama utzi zuen, eta horrek eragina izan zuen.
Horrek eta aita ez ikusteak.
Nik ulertzen nuen.
9 urte nituela zainak moztu nituen.
Ez dut uste hil nahi nuenik,
amak aitaordea utz zezan baizik.
Amy eta ni antzekoak ginen.
Hiltzeko prest zegoenarekin maitemindu nintzen.
Erabat maiteminduta geunden.
Droga bat bezalakoa da.
Nire mutila borrokan ariko balitz
guda arbuiagarri batean
beti egingo nuke haren alde,
bere ondoan jarririk
kemen ezezagun batekin.
Zugatik ari naiz borrokatzen.
Ezin dut galdu haren ondoan banago.
Ez diot inolaz ere joaten utziko.
Elkarren ondoan,
harrotasunez beterik,
kolpearen zain gaude.
Ea nor azaltzen den ate berdearen atzetik.
Etxeko andrea ez dago. Afaltzera atera da.
Zigarreta bat erretzen nengoen, ez iezaiozu ezer esan.
Barkatu... Nolakoa da etxea?
Hura ez dagoenez, erakutsiko dizut. Zatoz.
Hau egongela da.
Bisitarientzat da soilik, baina gaur dena zuretzat.
Orain goazen patiora.
Zatoz, mesedez.
Hauxe da patioa.
Hau Cecil da. Hemen bizi da.
Cecil.
Hauxe da logela. Armairuak ditu.
Ikusten duzu hau? Hemen egiten dut lo jabea datorrenean.
Bainugela!
Batzuetan, inor ez dagoenean, jantzita dutxatzen naiz.
Erlaxagarria da.
Kako honetatik jartzen naute zintzilik gaizki portatzen naizenean.
Ez da halakorik gertatzen, mutil zintzoa naizelako.
Hauxe da dena. Ongi etorri nire etxe xumera.
Amy-
Taberna batean gaude eserita,
koktelak hartzen.
Hau nirea da eta hau Amyrena.
Rohypnol-a daukala uste dut.
Egun batean esan zidan:
«Lauren, entzun mezu hau. Blakerena da».
Ez nuela nire neska-laguna utzi nahi,
baina lagunak izan gintezkeela esan nion.
Itsutu egin zen mezu haiekin.
Ez zuen onartzen hark utzi nahi izatea.
Berarekin berriro itzul zedin baino ez zuen nahi.
Egoerak okerrera egin zuen.
Hura neska-lagunarekin itzuli zen eta Amyk mendekua hartu zuen.
Haren lagun batekin oheratu zen.
Horrek gainditu egin zuen egoera.
Banekien ez zidala barkatuko hori jakitean.
Behin betirako ahazteko egin nuen.
Elkarri min baino ez genion egiten.
Amaitu zenean, oso gaizki jarri nintzen.
Dena zitzaidan berdin. Nire onetik aterata nengoen.
Denak gogorarazten zidan bera, baita hozkailuak ere.
Etxean, horman odola ikusi eta harengan pentsatzen nuen.
Hormaren kontra ukabilkadak ematea gustatzen zitzaidan.
Julietteren telefonoa zeukan auzokide batek,
eta deitu egin zion, Amyk kolpe bat hartu zuelako buruan.
Iritsi ginenean, etxe okupatu bat zirudien hark.
Usain txarra eta dena zegoen zikin.
Amy ohean zegoen,
golf pilota baten neurriko koskor batekin.
Goizaldeko hirurak arte egon ginen dena garbitzen,
eta bere aitari eta Nicki deitu genien.
Deprimiturik zegoen eta ezer jan gabe.
Jateko gogoa galtzen duzu halako egoeretan.
Ez nuen gehiegi edaten,
baina etengabe ari nintzen.
Arduragabe jokatu nuen.
Goizean edaten zenuen?
Bai, esnatu eta botila bat hartzen nuen.
Hura ikustera joan ginen eta kontrolik gabe zegoen erabat.
Laguntza behar zuen.
Bere gurasoekin hitz egin nuen, eta haiek ere zerbait egin nahi zuten.
Teknikoki, bahitu egin nuen.
Haren bila joan nintzen.
Handik urruti eraman nahi nuen,
harekin hitz egin eta bere arazoa onar zezan.
Black Parkera joan ginen, Iverren.
Hasieran barregarria iruditu zitzaion. "Zein ergela zaren", esan zidan.
Gero, haserretu eta autoari ostikoka hasi zen.
Baina behea jo eta egia esan zidan.
Arazo bat zuela eta erabat galduta zegoela esan zidan.
Izugarria izan zen.
Errehabilitazioa egitea onartu zuen eta terapeuta batengana eraman nuen.
"Ez diot hitzik egin nahi, nire aitak hala uste badu joango naiz", esan zidan.
Mitchekin hitz egin eta harengana joan ginen.
Zazpi urte zituen garaira itzuli zen Amy.
Aitaren altzoan eseri eta gainetik jarri zion besoa.
Ez zuela errehabilitaziorik behar esan nien managerrei.
Aitak ez nuela zertan joan esan zidan,
beraz, klinika ikustera joan eta atzera egin nuen.
Ez nuen errehabilitaziorik egin beharrik.
Oso aukera ederra galdu genuela uste dut.
Agian ez zuen funtzionatuko. Badira bi edo hirutan joan direnak.
Artean ez zen izar bat. Paparazziek ez zuten erasotzen.
Pikutara bidal genezakeen Back to Black
mundu guztiak gurtu aurretik,
talde profesional baten eskuetan jartzeko.
Nicky, Amy naiz, zure judutar gogokoena,
zeure amaren ondoren.
Ez dakit zer jolas darabilzun, baina faltan botatzen zaitut.
Eta maite zaitut. Zureganako maitasuna...
Zureganako daukadan maitasun kartsua,
ez da itzaliko, zuk telefonoa sekula ere
ez erantzuteagatik. Benetan.
Berdin zait berriro hitzik egiten ez badidazu,
nik baldintzarik gabe maiteko zaitut
bihotza geratu eta hilko naizen arte.
Bueno, deitu nahi duzunean.
Ez daukat inora joateko asmorik. Agur.
Nik ez nuen zu nire gizona izaterik nahi.
Zertarako gauza zinen baino ez nuen jakin nahi.
Ez.
Bere disko-etxea hura botatzea pentsatzen hasia zen.
Beraz, Miamira etorri zen.
Egiten nuenaz ziur nengoen galdetu zidan Guy Mootek, eta honela erantzun nion:
Zuek bota arren, nik ordaindu egingo nioke hona abestera etor zedin".
"Bakarra dela iruditzen zait".
Askotan, merezi duzuna ematen saiatzen naizenean,
zailegi egiten zait.
Ez nuen nahi nire gizona izan zintezen...
Hemen egon zen bitartean, ez zuen ezertxo edan.
Lau egun jarraian eman zituen nire lorategian,
bere libretan etengabe idazten.
La.
Ezagutzen duzun iluntasuna baino ezin naiz zuretzat izan
eta ohitzera eraman nauen damu sentsazio hori.
Hain geunden ondo lehen, gorenean,
hotelean, gauez zure zain.
Nire ideala ez zinen arren, unea gozatzen genuen.
Ez dakit nola maitemindu nintzen honela.
Nirea da erantzukizuna, ez didazu zor ezer,
baina ez naiz gauza zu ahazteko.
Niregandik urruntzen da, eguzkia sartzen da.
Eguna amaitu da, baina ni hazi naiz jada.
Zure bidean, itzal urdin horrekin,
nire malkoak berez lehortzen dira.
Denbora behar izan nuen zenbait gauzari nola aurre egin erabakitzeko.
Diskoa idazten hasi nintzenean etorri zen inflexio-puntua.
Gaizki nagoelako idazten dut.
Pentsatzen dudana paperean idatzi behar dut, hobeto sentitu
eta txarretik zerbait garbi ateratzeko.
Niregandik urruntzen da, eguzkia sartzen da.
Eguna amaitu da, baina ni hazi naiz jada.
Zure bidean,
nire itzalik sakonenarekin,
lehortzen dira nire malkoak.
Ideiak zituen.
Lauzpabost abesti zeuden.
Zerbait sortzailea agertzen hasia zen.
Haren osasunak kezkatzen ninduen.
Oso egoera ahulean zegoen.
"19a utziko duzu nire managerra izateko?", galdetu zidan behin.
"Laguntzen uzten ez badidazu, ez zait interesatzen", erantzun nion.
"Ez dut nahi zeure buruari kalte egiten jarrai dezazun".
Managerra aldatu nahi zuelako etorri zen niregana.
Bere erabakia zela, nik bere alde egiten jarraituko nuela esan nion.
Raye Cosbert izatea nahi zuen.
Eta pentsatu nuen: "Baina jada, bada bere sustatzailea".
"Biran eramatea baino ez zaio interesatuko".
Oso ahul agertzen zen biretan.
Amy ezagutu nuenean, kontzertu sustatzaile nintzen.
19aren kontratua amaitzen zuela eta beste zerbait probatu nahi zuela esan zidan.
Bere managerra izan nahi nuen galdetu zidan eta, "Zergatik ez?" pentsatu nuen.
Ondo konpontzen ginen.
Kontzertuen ostean zoriondu egiten nuen, eta trago bat hartzen genuen.
Onena zela uste zuelako aldatu nahi zuela pentsatu nuen.
Bankuko kontu zenbakia aldatzea bezalakoa da.
Amyri lotuegi nengoen.
Arlo profesionalean geratu beharko zukeen.
Baina, 19 urterekin, 16ko neska bat ezagutu eta hori guztia bizi ondoren...
Urte asko eman genituen elkarrekin,
eta bat-batean, desagertu egin nintzen.
Blakeri buruzko abesti bat idatzi nuen
eta gainontzekoa berez etorri zen. Oso inspiraturik nengoen.
Sentsazio eta hitzez inguraturik nengoen.
Abesti bat idaztean egiten zuen eguraldia,
haren lepoaren usaina..., dena gogoratu behar duzu.
Blakez eta bien arteko harreman
korapilatsuari buruz hitz egiten zidan.
Lehenengo egunean Back to black abestiaren
letra eta musika idatzi zituen, bizpahiru ordutan.
Ez zuen damutzeko astirik izan.
Berriro busti zuen zakila
betiko apustu ziurrean.
Nik,
burua tente,
malkoak lehor,
eta nire gizonik gabe jarraitu.
Itzuli zara
ezagutzen zenuenarengana,
urruti,
elkarrekin bizi genuenarengandik.
Eta ni aurrera noa
arazoz beteriko bide batetik.
Nire zoria erabakita dago,
iluntasunera itzuli naiz.
Hitzez baino ez genion elkarri agur esan.
Ehun aldiz hil naiz.
Zu itzuli berarekin
eta ni itzuliko naiz...
...iluntasunera.
Iluntasunera.
Amaiera triste samarra, ezta?
Niri asko gustatu zait, Amy.
Oso ondo!
Zorte kontua izan zen. Une magiko batean hartu nuen,
eta dena emateko prest zegoen.
Ez nuen ulertzen jendeak artista arazotsua zela
esatea.
New Yorkera joan nintzen egiten ari zirena entzutera
eta, nire hegazkina atera zen egunean,
Amyren amona gaixotu egin zela
eta berehala hura ikustera joan nahi zuela esan zidaten.
Ezagutzen dudan emakumerik gogorrena da nire amona.
Berari zor diot daukadan guztia.
Nire ahalmen guztiak bereak dira.
Cynthiak asko zaintzen zuen Amy.
Nik izan ez nuen ama zen.
Nire ama ez zen oso maitagarria nirekin.
Amyk eta Cynthiak harreman estua zuten.
Nire ama 2006ko maiatzaren 5ean hil zen, biriketako minbiziaz.
Bere bizitzan ardatza zen Cynthia.
Konfiantza osoa zuen harengan. Gogorra izan zen hura galtzea.
Suntsiturik utzi zuen.
Ez dut abesti hau jo nahi.
Ez dut jo nahi.
Hitz egin nuen haiekin, eta ez zela beharrezkoa esan zidaten.
Bai, ados.
Diskoa amaitzen geunden Metropolis estudioetan.
Amyk ahots grabaketa batzuk egin behar zituen.
Ekarri al didate edateko zerbait?
Bai dibertigarria, ez?
- Saio akustikoa? - Honela grabatu behar duzu?
Pare bat whisky Coca Colarekin hartu zituen.
Etenaldia egin genuen bazkaltzeko.
Janari piloa eskatu zuen Amyk
eta postre izugarri handia ere jan zuen.
Dena jan eta desagertu egin zen tarte batez.
45 minutu geroago agertu zen, zorabiatuta.
Estudioko jabea nire bila etorri eta esan zidan:
"Zatoz gauza bat ikustera."
Emakumeen komunera eraman ninduen, Amy oka eginda zegoen,
eta komuna birdekoraturik utzi zuen.
Aurpegia garbituta zeukan
eta toallak rimelez zikindurik zeuden.
Arazo larria zuela ohartu nintzen.
Toffee bat nuen, baina jan egin nuen.
15 urterekin, zera esan zidan:
«Dieta bikain bat ezagutzen dut, ama».
«Nahi dudan guztia jan eta gero oka egiten dut».
Zerri baten antzera jaten dut.
Badakit, baina ezin dut ezer egin.
Ez nion behar zuen garrantzia eman.
Iragankorra izango zela pentsatu nuen.
Mitchelli ere esan zion.
Hark ere ez zion garrantzirik eman.
Ez zuen serio hartu.
Izan ere bulimia zuen,
eta ez da berez sendatzen.
Kaixo. Ongi etorri programara.
Zenbat denbora zuri buruzko berririk izan gabe!
Back to Black grabatzen aritu izan naiz.
Nola deskribatuko zenuke?
Askoz ere...
Ez da latzagoa, baina ez dauka jazz ukitu hori.
Garage neska taldeak entzun ditut...
Talde gitarrazaleagoak entzun ditut.
- Camdenen dagoena da. - Jakina.
Haien kutsuren bat hartu dut.
Zure debuta baino eskuragarriagoa dela esango zenuke?
Bai, eskuragarriagoa, baina ez pop joera handiagokoa.
Genero elitista samarra da jazza.
Disko hau ez da halakoa.
Errehabilitazioan sartu nahi ninduten
baina nik zera esan diet: "Ez, ez, ez".
Iluntasunean egon naiz, baina itzultzen naizenean,
jakingo duzu.
Ez zait denborarik geratzen
eta aitak ondo nagoela uste du.
Ni errehabilitaziora joatea nahi zuen,
baina ez naiz joango, ez, ez, ez.
Hitz egin dezagun zure musikaz.
Rehabek oso harrera ona izan du.
Harritzen al zaitu jendearen jarrerak?
Bai, singlea izango zenik ere ez nekien.
Konpainiak aukeratu zuen, eta primeran iruditzen zait
oso harro bainago kontatzen duenarekin.
Ondo pasatu al zenuen Q Awardsetan?
Demasa izan zen.
Posible baldin bada.
Alkohola txarra da, gazteak.
Zergatik estutzen duzu horrenbeste? Abestu egin behar duzu.
Arnasa har dezakezu?
Arnastu, abestu? Zer?
Bazegoen jada, nolabaiteko pertsonaia ospetsuaren airea
Rehaben plasmatua.
Hori zen abesti nagusia.
Toki zehatz batera eramango zuen gaia:
merkataritza alorreko ospera.
Urteko britainiar onenarentzako saria,
Liam Gallagher baino rockeroagoa den,
Amy Winehouse errepikaezinarentzat da.
Aldaketarik ekarri al du sari honek?
Ba al da aldaketa une jakinik, ala mailakatuagoa izan da dena?
Nik ez ditut gauzak horrela ikusten, nahiz eta oso tipikoa dirudien.
Zenbat eta gehiago esan, orduan eta gutxiago sinetsiko didazue,
baina berdin zait.
Izarra naizela uste izango banu, tiro bat emango nioke neure buruari,
beldurra, beldur handia ematen didan egoera delako.
Goazen. Jarri martxan, mesedez.
Goazen behingoz.
Rach, hau Blake da, nire senargaia.
Igo bolumena. Udako 107 eguni ematen diegu hasiera
107,5ean WBLSekin.
Gustatu ez, maite egiten dut Amy Winehouse.
Hamar urtean entzun dudan ahotsik bereziena dauka.
- Nire alabak deskubritu zuen. - Orain lagun guztiei gustatzen zaie.
Back to Black da haren CDa. Zuekin, Amy Winehouse.
Sinpleki...
Mutil lagun bat behar dut.
Ez noa hamar aste itxaroten
eta denek uste izatea
gaixorik nagoela.
Ez da harrokeria kontu hutsa...
Izan ere, malkoak lehortu egin zaizkit.
Amyk deitu ninduen eta New Yorken elkartu ginen.
Arrakastatsua izan arren, ez nuen harroputz ikusi.
Lotsa ematen ziola zirudien gauzak hain ondo ateratzen zitzaizkiolako.
Kezkaturik zegoen,
ez zekielako zetorkion guztiarekin
nola moldatuko zen.
Amy Winehouse, ikaragarria. Eskerrik asko.
Amy!
Mundu guztiak egon nahi zuen berarekin.
Negozio honetan, ezerk ere ez zaitu prestatzen
era honetako arrakastari aurre egiteko.
Ez dago honetarako eskulibururik.
Artistari aldez aurretik esan, hura prestatzen saia zaitezke,
baina bere kabuz esperimentatu behar du,
deskribaezina delako.
Zeuk bakarrik, zeuk bakarrik... Zeuk bakarrik!
- Nola doa argazki saioa? - Oso ondo, laztana.
- Gustura zaude? - Bai.
Nolakoa da Terry Richardson?
Nolako argazkilaria da?
Egia bilakatutako ametsa da.
Zer iruditzen zaizu hautsitako ispiluarena?
"Blake, maite zaitut", idatzi nuen neure sabelean.
Bai? Atzamarrarekin?
Ez, "Blake, maite zaitut" idatzi nuen sabelean.
Eta orbaina?
Letra oso txikia da.
Ikusten zein ona naizen?
Zer izan da eguneko onena?
- Bost minutu barru etorriko dena. - Zer?
Komunera goazenean eta...
- Eseri hemen, Blake. - Bai, Terry jauna.
Zu hor, Amy.
Horrela, oso ondo.
Erresuma Batuan lehendik zara ezaguna.
Hemen desberdin tratatzen zaituztela uste duzu?
Zutaz idazten dutenarengatik, badirudi ez zarela sekula ere etxetik atera.
Ez al da hipokrita samarra?
Egia esan, ez dakit.
Britainiar prentsa da.
Ez zaio jaramonik egin behar.
Duela asko ezagutzen duzue elkar. Batera hasi al zineten?
- Kasik. - Kasik?
Itxura hori ematen du.
Duela bi urte eta erdi ezagutu genuen elkar.
- Kostatu al zitzaizun berreskuratzea? - Oztopo asko izan zen.
Eroapen handia eta asko ekin behar izan nion.
Ezinezkoa zen gu berriro elkarrekin ez egotea.
Nork ordainduko du hau?
Amyk.
Dom Pérignon botila bat!
Zer moduz eguna?
Zergatik? Zer gertatu da?
Ez dakit. Zer gertatu da?
Une bat.
Jaiki egin zinen eta...
Toki batera joan nintzen berarekin.
Eta zer gertatu zen?
Senar-emazte bihurtu gintuen ergel batek.
Ez dakit zein izan zen.
Bete-betean sartzen da beti.
Ezkondu ginen egunean, paseo bat eman genuen itsasontziz Miami paretik.
Zigarro puru bat erre genuen...
Ekintza gogoangarria izan zen.
Espero ez genuen zerbait: ezkonduta geunden.
Eta nahi genuen bezala egin genuen.
Alfer hutsak zarete.
Kaixo!
Bere helburu bakarra hura bezalaxe sentitzea zen.
Haren mailan egon nahi zuen, mundu berean bizi.
Horixe zen helburua.
Ez egin hori!
Ongi etorri berriro ere.
Mesedez, txalo bero bat Amy Winehouseri.
Behean aurkitu zintudan, tabernan, zauriturik.
Mahukak jasota eta garezurdun elastikoarekin.
"Gaur zer egin duzu harekin?", galdetu zenidan.
Eta usaindu egin zenidan Tanqueray bainintzan
Nire mutila, gizona bazara,
utzi zure Stella eta hegan egitera.
Atetik atera aurretik,
hamar gizon gutxiagorekin zoaz, Roger Moore bezala.
Neuk ere engainatu zintudan
eta banekien egingo nuela.
Esan nizun arazoak sortuko nizkizula.
Badakizu ez naizela ona.
Neuk ere engainatu zintudan
eta banekien egingo nuela.
Esan nizun arazoak sortuko nizkizula.
Eskerrik asko.
Benetan? Kaka zaharra. Nik ere entzuna nuen.
Amy-
Zoaz sukaldera hitz egitera.
Ez dakit.
AEBtik ezkonduta itzultzean,
lehenengo aldiz erre zuen Amyk crack-a eta heroina.
Nik probatua nuen eta gustatzen zitzaidan.
Sentimendu ezkorrak ezabatzen ditu.
Amyk nirekin probatu zuen.
Berehala erori ginen biok haren mendean.
- Amy. - Bai?
Zatoz hona.
- Banoa. - Aldatu diskoa eta etorri.
Eman iezadazu apur bat...
Esna nago etxean.
Ez nago edaten, behintzat.
Alde batetik bestera nabil
pentsatzeaz ez gogoratzeko.
Alaitasun isil hori
denek nabaritzen dutena
desagertu egin da...
eguzkia gordeaz batera.
Mesedez. Goazen, Amy.
Alde autotik, mesedez.
Utziko dizkizut erruloak?
Bai.
Uneren batean pentsatzen al duzu egiten duzuna gustatzen zaizun?
Bai.
Ez dakit, baietz uste dut.
Nire senarra pozik badago, neu ere bai.
Orain arte, ondo joan zait.
Beste disko bat konposatu eta abesti berriak
egin nahi nituzke, eta ez...
Asko gustatzen zaizkit kontzertuak, baina beste disko bat egin nahi nuke.
Telefonoak jo zuen gau erdian.
Blakek esan zidan: «Zerbait gertatu da».
«Ez nau ezagutu eta zure izena esaten ari da. Etor zaitezke?».
Beraz, jaiki eta harantz joan nintzen autoz.
Bere onetik aterata deitu zidan Blakek,
Amyri gaindosia eman ziolako.
Lehenbailehen ospitalera eramateko
eta harantz nindoala esan nion.
Erabat beldurtuta zeuden biak.
Neska txiki bat zirudien. Izugarrizko izualdia izan zuen.
Sendagileak bere bulegora eraman eta esan zigun:
«Odolean daukan kokaina, heroina, alkohola eta krak»
«kantitatearekin, sinestezina da nola ez dagoen koman".
«Oraingo honetan zortea izan duzue, baina oso neska gaztea da»,
«bere gorputzak ez du erritmo hau jasango».
Lotan zegoen, oso lasai.
Nicky eta biok ohe ondoan geunden eta honela esan genion elkarri:
«Eta orain, zer? Zer egingo dugu?»
Eta berriro nahasi zen dena.
Eta orduan, parte hartzea erabaki zuten Raye eta Mitchek.
Ordu gutxitan,
tabloide-kazetariz bete ziren gelak.
The Sun edo The Mirror-en agertzen ziren gure elkarrizketa guztiak.
Baliteke telefonoak kontrolatuak izatea.
Terrazan eserita agertzen ginen argazkiak zituzten.
Amy esna zegoen eta jaten ari zen,
baina ez zegoen ondo.
Hura zaintzen zuen medikuak begietara so egin eta esan zidan:
«Errepikatzen bada, hil egingo da».
Gero jakin nuen AEBera abestera joateko zela.
Ezinezkoa zen.
Mitchell gurekin zegoen eta zerbait egin zezala eskatu genion.
«Zer egin dezaket? Bira bat egin behar du».
«Ken iezaiozu pasaportea, egin ezazu zerbait. Laguntza behar du».
«Ezin dut, bira itxita dago».
Bere gelara joan eta pasaportea kendu nion.
Baina gero, zera esan zidaten:
«Zergatik egin duzu?
AEBra joan behar du. Zergatik egin duzu?».
Medikuak odol-azterketak egiten zizkion sarritan.
Blakek Hookekin harremanean jartzea lortu
eta bere gelan sartu zen.
Hurrengo odol-azterketan, Amyk heroina zuen odolean.
Heroina hartzen zuela jakin genuenean,
bere gelara joan ginen, baina berak ez zuen ezer esan.
Eta honela esan zigun bere managerrak:
«Profesional, abokatu eta mediku asko dira»
«substantzia honekin funtzionatzen dutenak».
Nik diskoa sustatu eta kontzertuak kontratatzen nituen.
Egin beharreko guztia egin nuen.
Orain bere familiarena zen erantzukizuna.
Ni han nengoen, baina ezin nuen gauza handirik egin.
Amy Winehousek bertan behera utzi du AEB eta Kanadako bira,
osasun arazoengatik. Bere 23 urteekin...
Britainiar abeslariak zenbait kontzertu utzi ditu bertan behera Norvegian,
atzo Londreseko ospitale batean sartu ondoren.
Bere disko-etxeak nekatuta dagoela dio,
baina bere alkohol eta droga historialak...
Russell Branden bitartez ezagutu genuen Amy.
Hark klinika batean sartu nahi zuen,
eta geroago Mitchek ere erabaki horren alde egin zuen.
Lehenengo aldian, Blakekin etorri zen Amy, bien diagnostikoa egiteko asmoz.
Blakek zeraman iniziatiba,
baina iruditu zitzaidan Amy zela konbentzituago zegoena
Oso neska ahula zen.
Berehala ohartu nintzen
bietako batek egoera onuragarriago bat izanik
ez zuela besteak hobera egiterik nahi,
bere urrezko meategia ez galtzeko.
Elkarrekin egin nahi zuten errehabilitazio programa,
baina ez zuela emaitza onik izango esan genien.
Pertsonalki, ez zitzaidan etikoa iruditu elkarrekin tratatzea.
Baina bere managerrak eta Mitchek lortu egin zuten.
Kaka zaharra, grabatzen dago.
Ez da gelditzen.
Agurtu. - Kaixo.
Amy, zerbait esan nahi al duzu?
Izan zaitez ona.
Baldin eta Rehab abesten badidazu.
«Joatera behartu nahi ninduten, baina ezetz esan nuen».
Non gaude orain?
Amy? - Eguzkitan irla batean.
Alex, esan zuk non gauden.
Munduaren beste muturreko irla batean.
Beste hitz batzuetan esanda...
Errehabilitazioan.
Kanta iezaguzu Rehaben bertsio gaurkotu berria.
Amy?
Kanta iezadazu bertsio berri bat. Gure filmerako da.
Orain ez daukat gogorik.
Osea irlatik itzuli zirenean,
suite bat hartu zuten hotelean eta goraino jarri ziren.
Izugarria izan zen.
Ez ziren alaiak goraino jartzen zirenean.
Neu hasi nintzen: botila bat hautsi eta ebaki bat egin nuen besoan.
Amyk botila hartu zuen eta moztu egin zen.
«Zuk egiten duzun guztia egingo dut» esan zuen.
Hara, Amy.
«Maitasuna hil egiten nau, Raye Raye», esan zidan.
Bi gauzaren artean zegoen banaturik:
maite zuen pertsona
eta biek zeramaten kontsumo erritmoa.
Ikaragarria zen hura ikustea,
pendulu baten antzera, alde batetik bestera zihoala.
Zugatik, sugarra izan nintzen.
Maitasuna
galtzaileen jokoa da.
Bost solairutako sute baten antzera iritsi zinen.
Maitasuna
galtzaileen jokoa da.
Eta nahiago nuke
inoiz jokatu izan ez banu.
Hura bai sortu genuen hondamena.
Eta orain azken fotograma.
Maitasuna
galtzaileen jokoa da.
Banda lagun duen jokoa
Maitasuna
esku galtzailea da.
Jasan nezakeen baino gehiago zen.
Maitasuna
esku galtzailea da.
Pertsonala,
sakona,
benetako unea iritsi zen arte.
Apustu gogor egitea gustatzen zitzaizun arren,
maitasuna esku galtzailea da.
Itsuan borrokatu arren,
maitasunak
bere patua onartzen du.
Oroitzapenek
burua nahasten didate.
Maitasunak
bere patua onartzen du.
Beherengo baldintzetan
eta jainkoek barregarri utzita.
Eta orain azken fotograma.
Maitasuna galtzaileen jokoa da.
Eskerrik asko.
Amy Winehouse. Hau ezagutzen dudan honek diotsuet
sekula entzun dudan ahotsik onenetakoa duela.
Amy Winehouse!
Arazo gehiago Amy Winehouserentzat.
Polizia sartu zen atzo bere Camdeneko etxean,
atea irekitzeko ariete bat erabiliz.
Poliziak atxilotu eta eskuburdinak jarri zizkion Blake Fielder-Civili
justiziaren lana oztopatzen saiatzeagatik.
Bozeramaile batek ziurtatu zuenez, abeslariak ez dauka
inolako zerikusirik atxiloketarekin.
Itxi dezakezu atea?
Hura kartzelara eramatean,
Amy beheranzko espiral azkar batean sartu zen.
Utzi pasatzen!
Urteko diskoa,
Amy Winehouse Back to Black diskoagatik.
Pop musikaren emakumezko abeslaririk onena,
Amy Winehouse, Rehab diskoarengatik.
Norbaitek esan diezaiola arratsaldean esnatzen denean.
Hori bai esponja!
Artista berri onenaren hautagaiak dira Amy Winehouse...
Ahal izan genuen guztia egin genuen
Amyri laguntzeko.
Baina ezin duzu inor tratamendu bat egitera behartu.
Bere osasuna berreskuratzearen arduraduna bera zela uste dut.
Utzi pasatzen, mesedez,
Ez ditut eskailerak ikusten.
Garai hartan, haren fama eta aberastasuna handiak ziren.
Inguruan zuen egiturari esker, ez zuen ezertaz arduratu beharrik.
Hori ez da benetako bizitza.
Grammyak atean zeuden.
Garbi egon behar zuela esan nion, bestela ezingo genukeela aurrera egin.
Kontratu bat egin genuen,
eta Amy Winehouse errehabilitazio zentro batean berehala
sartzera konprometitzen zen.
Ez zuen beste disko bat grabatuko ez eta kontzerturik emango,
desintoxikatzen ez baldin bazen.
Eta lortu zuen.
Ongi etorri musikarentzat garrantzitsuena den gauera.
Grabazioaren Arte eta Zientzien Akademiak
Grammy sariak aurkezten ditu.
Hau zuzenean ikusiko da AEBko Grammyetan.
Nire atzean dagoen neska hau sei sari jasotzeko izendaturik dago.
Bi irabazi ditu jada.
Eskerrik asko denoi.
Jaun-andreok,
eman ongietorria Grammyetan oso maite ditugun bi laguni:
Natalie Cole eta Tony Bennett.
Gabon.
Grammyen historian ez dago gizon honena baino ahots hoberik.
Hala da.
Aita.
Aita, Tony Bennett da.
Hauek dira urteko diskorako hautagaiak.
Irreplaceable, Beyoncé.
The Pretender, Foo Fighters.
Umbrella, Rihanna eta Jay-Z.
What Goes Around Comes Around, Justin Timberlake.
Hori al da bere diskoaren izena?
Eta Rehab, Amy Winehouse.
Eta Grammya... Amy Winehouserentzat da!
Eskerrik asko Island Recordsekoei,
EMI Music Publishing-ekoei,
Raye Rayeri,
Mark Ronson eta Salaam Remiri, nire ama eta aitari.
Saria, kartzelan dagoen Blakeri eskaintzen diot,
eta Londresi. Hau Londresentzat da.
Gau zoragarria izan zen.
Halako sari bat jasotzen duzunean,
egindako lan guztiak merezi izan duela ikusten duzu.
Amy erabat garbi zegoen, itxura hobeezina zuen.
Oso hunkigarria izan zen.
Negarrari eman nion, histeriko baten antzera. Harro nengoen hartaz.
Eta hark negarrez ikusi ninduen.
Juliette, igo.
Agertokira igo eta berarekin eraman ninduen.
Erotuta nengoen, ezin nuen sinetsi.
Oso harro nengoen hartaz.
Begiratu nion zer pentsatzen ote zuen ikusteko, eta honela esan zidan:
«Jules, drogarik gabeko kontua da hau».
Eta oso triste jarri nintzen beragatik.
Amy-
Nola sentitzen zara Grammya irabazi ostean?
- Ospatu al duzu? - Neure senarra ikustera noa.
K-West Hotelean nengoen.
Oso berandu zen Amyk nire atean deitu zuenean.
Ni bakarrik nengoen.
Sartu eta sofan eseri zen.
Oso pozik nengoen harengatik, baina baita kezkaturik ere.
Ez zekien zer egin
bere arrakastak sortutako pertsonaiarekin.
Orduan aluminio-papera atera zuen.
Eta esan zidan: «Axola al zaizu?»
Eta erantzun nion: «Maite zaitut, Amy».
«Ez zait axola mozkortzen bazara, baina axola zait».
Azkenean, nahi zuena egin zuen, eta zera pentsatu nuen:
«Desagertu nahi izango balu bezala da».
Gustatzen al zaizu ospea?
Ez dakit zer esan. Egia esan, ez dakit halakorik dagoen.
Zein zentzutan? Pertsonaia ospetsua zara.
Ez dakit. Horrek ez du ezer esan nahi.
Zaila al da nortaz fidatu jakitea?
Bai.
Utz ezazue lasai une batez, mesedez.
Ken zaitezte atetik.
Zoazte hemendik, behingoz. Barkatu...
Bizkartzain lanerako kontratatu ninduten.
Haren segurtasun taldeak ezin zuen paparazziekin.
Gabon, Amy.
Oso pertsona apala zen,
baina oso egoera konplexuan sarturik zegoen.
Ez zegoen batere ondo, ez fisikoki, ez eta mentalki.
Hauxe esan ziezaioten nahi zuen: «Nahikoa da, gelditu».
Laurenek eta nik ezin genuen jasan.
Nickek esan zigunez, egin genezakeen bakarra,
ez genuela horretan parte hartu nahi eta
laguntzeko prest egongo ginela esatea zen.
Tinkotasuna behar zuen.
«Lagun zaitzaket, nahi baldin baduzu» esan nion.
«Maite zaitut, baina ez zait gustatzen orain zarena».
«Ez dut zuregandik hurbil egon nahi».
Diru eta itxaropen handiak daudenean,
jendearen arrazoiketa okertu egiten da.
Gauzak konpondu nahi dituzte,
baina finantza-ibilbide hori oztopatu gabe.
Irailaren 6az geroztik,
lana alde batera utziko dugu.
Etorkizun labur batean,
Amyk disko berri bat idazteari ekingo dio.
Egitera behartuta gauden
bost kontzertu daude Bi, asteburu honetan.
Amyk kontzertu bakoitzeko milioi bat dolar kobratzen zituela zioten.
Diru asko da hori.
Gainera, haiek ez ziren bere kontzerturik onenak.
Sendatu nahi zuen, bazekien gaizki zegoena.
Ahiturik zegoen, egoeraz nazkatuta.
Ezin zuen bizi zen egoeratik ihes egin.
Jendaurrean hasi zen gainbeheratzen, eta komunikabideen tratuak dena gaiztotu zuen.
Ikusi al duzue Amy Winehouse egunkarian?
Ene Jainkoa,
hezur hutsa den zaldi baten
argazkia zela pentsatu nuen.
Amy!
Kontuz, gizona!
Eromena zen.
Ondo zeritzoten haren bulimia edo drogazaletasunari buruzko txisteak egiteari.
ContactMusic.com-en esanetan,
sukaldaritzaz hitz egingo digu Amy Winehouseren hurrengo diskoak.
Zer prestatuko du? Metanfetamina opiazeoak?
Amy, egin irribarre.
Ezin zuen ihes egin.
Ez zuten bakean uzten. Nazkagarria zen.
Gainean zituen komunikabideak.
Amy Winehouse erabat erotuta dago.
Santa Luzia zen gure irla.
Aste beterako joan
eta sei hilabetez geratu ginen bertan.
Izugarri gustatzen zitzaion Santa Luzia eta gonbidatu egin ninduen.
Hara iristeaz batera cracka utzi zuen.
Pikutara. Eta heroina ere utzi zuen.
Baina barra librea zuenez, edateari eman zion.
Alkoholaren ordez droga hartzen hasi zen.
Sei aste daramatzat Amy ikusi gabe. Gauza askoz hitz egin behar dugu.
Proiektu interesgarriak daude.
Hurrengo diskoaz eta beste gai batzuez hitz egingo dugu.
Oso ondo pasatuko dugula uste dut.
Ez zaitez bihurria izan.
Amy
«Zergatik dator filmatze talde batekin?», zioen.
«Aita, dirua nahi baduzu, neuk emango dizut».
«Zer ari zara zure bizitzaz edo, hobe esanda, nireaz hitz egiten?».
Bere ustez, aitak gauza gehiegi egiten zuen ospea lortzeko.
- Nahi duzu zurekin joatea? - Bai.
Nahi baduzue, gurekin etor zaitezkete.
Ingalaterra zaleak gara, egin dezakegu argazki bat Amyrekin?
Galdetu egingo diot.
Amy-
- Nola da? - Botoi hori. Barkatu eragozpenak.
Egia balitz, ez zenuke egingo. Bai elastiko polita zurea.
Eskerrik asko.
- Ondo dago horrela? - Bai, eskerrik asko.
Zergatik esan zenien hori?
Zertara zetorren?
Ez zait gustatzen nitaz barre egin dezaten.
Argazki bat baino ez zuten nahi.
Ez grabatu hori, Richard.
Aita, zu ere nitaz barre egin nahian?
- Izan atsegina kamera aurrean. - Ez da hori.
Bikote horrek argazki bat baino ez zuen nahi, eta ezatsegin egon zinen haiekin.
Ez nintzen ezatsegin jarri.
Argazkia egin zuten, gainontzekoa bost axola zaie.
Aita ikusi nahi zuen,
baina ez zen bakarrik etorri.
Kamera eta soinu talde batekin iritsi zen.
Benetako mirespena zion aitari.
Kartzelan nengoen 500 gizonekin, eta egunkaria irakurtzean,
non ikusten dudan nire emaztearen argazki bat beste gizon batekin.
Ez da erraza halakoak bizitzea.
Ez nuen autoestimu handia
nire emaztearen aldetik jasotako tratuaren ondoren.
Adorerik gabe nengoen.
Eta dena bidali nuen pikutara.
Mutil ederra naiz, ez dut heroinarik hartzen,
gimnasiora joaten naiz, ondo janzten naiz...
Ez dakit zertan ari nintzen nire denbora harekin galtzen.
«Beti mintzen duzu maite duzuna».
«Horregatik sartu nizun aiztoa».
«Agurrak ez dira nire gustukoak».
«Kapela alde batera jarrita egin zenuen alde».
«Ez duzu ni bezalako besterik ezagutuko»,
«ez eta nik zu bezalakorik ere».
«Elkarrekin bizi izan genuena dakien inork ere»,
«ez liguke beste inor aurkeztuko».
Orduan dator leloa.
Eta honela dio azken ahapaldiak:
«Fat Kam-eko merkatua bezain beltza».
«Uso baten historia bezain zuria».
«Horrela sartu zenidan aiztoa».
«Beti mintzen duzu maite duzuna».
Hura zen nire familia bakarra.
Beti geunden elkarrekin.
Hitz egiten nuen pertsona bakarra zen.
Nire alaba bailitzan galdetzen zidan:
zergatik ez zeukan hilekoa,
zergatik ez zen haurdun geratzen...
Denetarik.
Tabernara joan nahi, baina hurrengo egunean zerbait egin behar bazuen,
eskertuko zidala eta ezetz esaten nion.
Ez nuen errealitatea itxuraldatzen.
Zerbait ondo iruditzen ez bazitzaidan, esan egiten nion.
"Ezetz" esango zion norbait behar zuen.
Laguntza behar zuen.
Kaixo, eder hori, Amy naiz.
Salaam, errima pila ateratzen ari zaizkit.
Amairik gabe bururatzen zaizkit, Wu-Tang Clan bezala
Bertso politak dira gainera, soinudun aliterazioekin.
Oilar borroka baterako elkartzen garen hurrengoan,
jipoitu egingo zaitut, samuraia naizelako.
Ez galdetu mozkor edo ondo hezita nagoen eta zer gertatzen zaidan.
Bai, burutik eginda nago.
Baina hainbat letra ateratzen ari zaizkit gelditu gabe.
Ez dakit zergatik.
Nire hurrengo diskorako izango dira.
Bueno, Sensei, ea elkar ikusten dugun. Maite zaitut.
Zenbait artista garaikide bildu nahi zituen nire semeak.
«Zeinek abesten du jazzeko benetako diva baten antzera?» galdetzen nuen nik.
Amy Winehouse entzuteaz batera,
talentu hori zuenaz ohartu nintzen.
Jendeak esaten zidan: «Ez dakit nola jasango duzun».
Non jarri nahi duzu?
- Ni hemen eta zu hor. - Ondo da.
Arraro egiten zait.
Sekula ere ez dut halakorik egin. Inoiz ez.
Zer, baina?
Nire idoloetako batekin abestu eta grabatua izatea.
- Izugarri gustatzen zait. Ikaragarri ondo aterako da.
Horrela inbidia emango diot aitari.
Zaila da ulertzea
nola arbuiatu duzun maitasun-harreman bat.
Itxurak egiten ari al zara?
Honek amaiera dirudi,
beste aukera bat eman ezean, laztana.
Barkatu, nire errua izan da. Oso gaizki atera zait.
- Ez... - Ez dizut denbora alferrik galarazi nahi.
Hobetzen ari gara, benetan.
Ez dizut denbora alferrik galarazi nahi.
Ondo atera arte saiatuko gara.
- Presaz zabiltza? - Ez, jakina.
Neu ere ez.
Ondo egin nahi dut, baina ez naiz gauza.
Bai, jakina, hobetuz goaz. Itxura ederra dauka.
Ur pixka baten bila noa.
Artista ospetsuenak dira urdurien jartzen direnak.
Sentimendu handia jarri arren, beti egin nahi duzu gehiago,
grabaketa ona izan dadin.
Dohain hori zeukan Amyk.
Benetako jazz abeslaria zen.
Artista bati ez zaio gustatzen 50.000 lagun aurrean izatea.
Nire bizitza izorratu dut
zure erruz.
Badakizu zurea naizena.
Zure esanetara nago.
Gustura emango nuke amore
zure aurrean
gorputz eta bihotzez.
- Eskerrik asko. - Hau ona dela uste dut.
Ondo.
Niri ere denak ateratzen zaizkit desberdin.
Bai, egia da.
Sekula ere ez dira bi berdin ateratzen.
Bada ere, neu izango naiz zure antzekoa, eta ez zu nire antzekoa.
Dena zor diet nire idoloei, eta zu haien artean zaude.
Horrela izan behar du.
Skypez deitu zidan eta zoriontsu zegoen.
Tony Bennett zalea zen. Beti esaten zuen:
"Ez du abesten, «pu» abesten du".
"Zerbait egin behar dugu Questloverekin", esan zidan
Obsesionaturik zegoen jazzarekin.
Ordenagailuz bidaltzen zizkidan egunero abestiak.
“Entzun hauek; hauek; hau“.
Asko nekiela uste nuen, baina ez,
hark asko irakatsi zidan. Honela esaten zidan:
«Talde bat egingo dugu zuk eta biok, Mos eta Raphael Saadiq»,
Eta nik esaten nion: «Ados».
Lanak jartzen zizkidan: «Entzun disko hau, hau eta hau».
Bolada onean zegoen Amy.
Lau aste eman zitzakeen alkoholik edan gabe.
Unerik onenean zegoen.
Baina azterketa mediku bat egitera
joan zen maiatzean,
eta arazo larri batzuk aurkitu zizkioten,
alkoholaren abusuarekin eta bulimiarekin lotuak.
Oso ondo sentitzen zen, baina pultsu irregularra zuen.
Bere bihotza geratu zitekeen berriro edanez gero.
«Hori da nahi duzuna? Hil nahi al duzu?» esan nion.
Eta erantzun zidan: «Ez, ez dut hil nahi».
Seinale guztiak ziren positiboak.
Azkenean ere argi apur bat ikusten ari ginela pentsatu nuen.
Tonny Bennettenak adorea emateko balio izan zuen.
Kontzertuak egiteko eskaintzak izan genituen,
eta esan nion: «Ez dituzu egin behar. Ez dugu ezer promozionatu behar».
Baina egin nahi zituen.
Deitu eta esan zidan beste proiektu batzuk zituela
Questlove eta Mos Defekin.
Ez zuen biran joateko gogorik.
Materiala zaharkituta zegoen.
Abestiek ez zuten zentzu handirik beretzat.
Baina izarra zenez, presioak zeuden
Back to Black abesten jarrai zezan.
Baina ez zuen gogorik.
Bira hasteko eguna iristear zela ikustean,
mozkortzen hasi zen joaten utz ez ziezaioten.
Amy konorterik gabe zegoen, lotan sofan.
Lotan zegoela sartu zuten autoan.
Aireportuan esnatu zen eta hegazkin pribatu batean sartu zuten.
Ez zuen joan nahi, denei esan zien.
Baina ez zuen beste aukerarik.
Ez zuen non ezkutatu.
Ihes egin beharra zuen.
Eta edaten hasi zen. Hori izan zen bere ihesa.
Zuekin, Amy Winehouse!
Ez nekien zer ari zen gertatzen.
Ez zuen abestu nahi. Hori gertatzen zen lehen aldia zen.
Mozkortuta dago.
Non dagoen ere ez daki.
Begira ezazu, begira ezazu.
Itzul diezagutela dirua!
Amaiera zirudien.
Jada ez zion ezerk axola.
Bere lana gozatu eta bere lagun eta ezagunak
traizionatzeko prest zegoen.
Zergatik behartzen dute agertokira igotzen? Managerrak badaki arazoak dituela.
Denek espero zuten itzulia zen, baina dena kakaztu zuen.
Kanpora!
Egun batzuk geroago, deitu eta esan zidan:
«Berri txarra da, nik dena kakaztu eta bira bertan behera utzi beharra».
«Eta berri ona, berriz, Nickyren ezkontzara joan ahalko naizela».
Uztailaren 24a zen nire ezkontza eguna.
Amy gonbidatuta zegoen.
Hitz egin genuen eta oso pozik ikusi nuen niregatik.
Jada ez zuela edaten eta gogo handia zuela
familia, Salaam eta beste batzuk ikusteko.
Deitu ninduen eta pentsatu nuen:
«Ene Jainkoa, zer gertatu ote da orain?».
Eta orduan entzun nuen: «Jules?».
Nire Amy zen, erabat normala.
Barkamena eskatzen etengabe, inoiz ere egin ez zuena.
Oso argi zuen
nik bizi izandako amesgaiztoa.
«Jules, barkatu. Barkatu, barkatu»...
Haur batek zerbait gaizki egin eta era horretan
konpontzen saiatzea bezalakoa zen.
Hartu, etxera eraman, zaindu eta ateratzen ez uzteko gogoa nuen.
Hurrengo egunean deitu zuen berriro.
Oso arraroa zen pertsona normal bati bezala hitz egiten entzutea.
Aspalditik genuen desio hori...
Nik faltan nuen nire laguna, eta baita Laurenek ere.
Elkarrizketa normal bat eduki nahi genuen.
«Ikus dezakegu elkar? Laurenek hitz egingo didala uste duzu?», esan zidan.
«Jakina. Zure zain gaude», erantzun nion.
“Dei zeniezagun nahi genuen”.
«Bihar deituko dizut, ados? Musu bat», esan zidan.
Lotan zegoela zirudien.
Bere ohean zegoen...
Lotan.
Baina hilda zegoen.
Ostiral gauean, bideo batzuk erakutsi zizkidan bere ordenagailuan.
Agertokian zegoen eta esan zidan: «Zein ondo abesten dudan!»
Eta erantzun nion: «Jakina ondo abesten duzula».
Eta honela esan zidan:
«Atzera egin ahalko banu»,
«kaletik estutasunik gabe joateko»,
«egingo nuke».
Ez.
Goian bego Amy.
Gidatzeko muga baino 4-5 aldiz handiagoa zen odolean zuen alkohol kopurua.
Elikadura arazoek eta alkohola nahasteak
bihotzekoa izatera eraman zuten.
Arrazako jazz abeslaria zen, sekula entzun dudanik onenetakoa.
Nire ustetan, Ella Fitzgerald edo Billie Holidayren parean dago.
Dohain bera zuen.
Bizirik balego, honela esango niokeen:
«Jarri frenoa. Garrantzitsuegia zara».
Bizitzak eramaten irakasten dizu,
kontatzeko bizi baldin bazara.
Batzuetan bakarrik ateratzen naiz
eta uretan zehar begiratzen dut.
Gauza askotan pentsatzen dut, zertan arituko zaren,
eta irudi hori irudikatzen dut.
Etxera itzuli naizenetik
nire gorputza desastre hutsa delako
eta faltan botatzen ditut zure ile luze gorria
eta janztea gustatzen zaizun arropa.
Zergatik ez zatoz hemendik?
Ez nazazu ergel bezala agerrarazi.
Zergatik ez zatoz, Valerie?
Valerie.
Kartzelara joan behar izan zenuen?
Etxea saldu?
Ba al duzu abokatu on bat?
Zu beltzarandu ez izana
eta bizimodua konponduko dizun gizon on bat aurkitzea espero dut
Nonbaiten erosten al duzu?
Ilea kolorez aldatu al duzu?
Zerbaitetan ari al zara?
Denbora luzez saihesten aritu zinen isuna ordaindu behar izan zenuen?
Zorabiatuta jarraitzen al duzu?
Zeren etxera itzuli naizenetik
nire gorputza desastre hutsa da
eta faltan izaten ditut zure ile luze gorria
eta janztea gustatzen zaizun arropa.
Zergatik ez zatoz hemendik?
Ez nazazu ergel bezala agerrarazi.
Zergatik ez zatoz, Valerie?
Valerie.
Valerie...