1
00:00:09,040 --> 00:00:11,200
- Zergatik kantatu?
- Zergatik kantatzen duzu?

2
00:00:11,760 --> 00:00:13,360
Zeren eta...

3
00:00:14,400 --> 00:00:16,920
...sentimendu asko
esperimentatzeko bidea ematen dit.

4
00:00:17,080 --> 00:00:18,040
Oso dibertigarria da.

5
00:00:18,200 --> 00:00:20,840
Gauza asko sentitzea ahalbidetzen dizu,
urte osoa festetara joanda

6
00:00:21,000 --> 00:00:23,200
eta nahi duzun pertsona guztiekin
oheratuta ere

7
00:00:23,360 --> 00:00:25,720
sentituko ez zenituzkeen
gauzak sentitzea.

8
00:00:25,880 --> 00:00:28,840
Gauzak sentitzea eragiten dizu, lehen soilik
imajina zenitzakeenak eta orain errealak direnak.

9
00:00:29,000 --> 00:00:30,920
Horregatik gustatzen zait musika:

10
00:00:31,560 --> 00:00:35,600
Sentimenduetatik sortzen da,
eta, gertatzean, sentimenduak sortzen ditu.

11
00:00:35,760 --> 00:00:38,760
Zer sentituko dut gaur gauean
zure kontzertura joaten banaiz?

12
00:00:38,920 --> 00:00:41,440
Altxatzeko eta musikaren
erritmoan saltatzeko

13
00:00:41,680 --> 00:00:43,240
gogoa sentitzea
gustatuko litzaidake,

14
00:00:43,400 --> 00:00:46,160
izerditan blai egotea
eta musikak eraman zaitzala.

15
00:00:46,320 --> 00:00:48,520
Rock-and-rolla oso erritmikoa da.

16
00:00:48,640 --> 00:00:50,120
Bere esentzia da.

17
00:00:50,240 --> 00:00:51,880
Bat, bi, hiru, lau...

18
00:00:53,640 --> 00:00:56,240
<i>Neska zintzo bat aurkitu zenuela</i>
<i>pentsatzen zenuen.</i>

19
00:00:56,400 --> 00:00:58,800
<i>Maitatuko zintuena</i>
<i>eta dena emango zizuna.</i>

20
00:00:59,040 --> 00:01:01,480
<i>Eta gero gaizki tratatu zintuztela</i>
<i>konturatu zinen.</i>

21
00:01:01,720 --> 00:01:04,160
<i>Zatoz nirekin, maitea.</i>
<i>Nahi duzuna egingo dut.</i>

22
00:01:05,480 --> 00:01:06,800
<i>Kontatu iezaiozu amari.</i>

23
00:01:06,920 --> 00:01:07,880
<i>Dena.</i>

24
00:01:08,120 --> 00:01:09,280
<i>Kontatu iezaiozu amari.</i>

25
00:01:09,560 --> 00:01:10,840
<i>Zer behar duzu?</i>

26
00:01:10,920 --> 00:01:12,360
<i>Kontatu iezaiozu amari</i>

27
00:01:12,440 --> 00:01:14,720
<i>Zer nahi duzu?</i>
<i>Kontatu iezaiozu amari.</i>

28
00:01:15,160 --> 00:01:17,440
<i>Zer behar duzu?</i>
<i>Zer nahi duzu?</i>

29
00:01:17,880 --> 00:01:20,520
<i>Zer behar duzu?</i>
<i>Zer nahi duzu?</i>

30
00:01:21,320 --> 00:01:23,640
<i>Eta dena ondo joatea</i>
<i>lortuko dut.</i>

31
00:01:24,480 --> 00:01:25,680
<i>Esaten dizut.</i>

32
00:01:26,480 --> 00:01:30,040
<i>Bakarrik sentitzen zarenean, eta imajinatzen dut</i>
<i>mundu guztiari pasatzen zaiola.</i>

33
00:01:30,560 --> 00:01:33,280
<i>Zeren eta errealitatean</i>
<i>mundu guztiari pasatzen zaio.</i>

34
00:01:33,440 --> 00:01:35,040
<i>Zer behar duzun</i>
<i>esango dizut, maitea.</i>

35
00:01:35,080 --> 00:01:38,040
<i>Nondik datozen ez dakizun</i>
<i>pentsamendu arraroak dituzunean,</i>

36
00:01:38,360 --> 00:01:40,800
<i>zer diren ez dakizun</i>
<i>gauza arraroak</i>

37
00:01:40,880 --> 00:01:42,440
<i>gertatzen zaizkizula</i>
<i>sentitzen duzunean,</i>

38
00:01:42,720 --> 00:01:44,120
<i>zer behar duzun</i>
<i>esango dizut.</i>

39
00:01:44,640 --> 00:01:46,920
<i>Ama maitagarri bat</i>
<i>behar duzu.</i>

40
00:01:47,520 --> 00:01:49,520
<i>Gauza politak</i>
<i>esaten dizkizun ama bat.</i>

41
00:01:50,160 --> 00:01:52,840
<i>Norbait behar duzu</i>
<i>entzungo zaituena, maitatuko zaituena.</i>

42
00:01:53,160 --> 00:01:54,440
<i>Besarkatuko zaituen norbait.</i>

43
00:01:54,520 --> 00:01:55,720
<i>Beharko zaituen norbait.</i>

44
00:01:55,960 --> 00:01:57,240
<i>Erabiliko zaituen norbait.</i>

45
00:01:57,320 --> 00:01:58,760
<i>Maitatuko zaituen norbait.</i>

46
00:01:58,880 --> 00:02:00,200
<i>Beharko zaituen norbait.</i>

47
00:02:00,280 --> 00:02:01,680
<i>Besarkatuko zaituen norbait.</i>

48
00:02:01,760 --> 00:02:04,440
<i>Ama bat behar duzu.</i>

49
00:02:04,600 --> 00:02:07,280
<i>Jauna, ama, ama.</i>

50
00:02:07,640 --> 00:02:10,040
<i>Ama, ama, ama.</i>

51
00:02:10,360 --> 00:02:11,520
<i>Kontatu iezaiozu amari.</i>

52
00:02:11,760 --> 00:02:12,840
<i>Dena.</i>

53
00:02:13,000 --> 00:02:14,080
<i>Kontatu iezaiozu amari.</i>

54
00:02:14,480 --> 00:02:15,680
<i>Dena.</i>

55
00:02:15,800 --> 00:02:16,960
<i>Zer behar duzu?</i>

56
00:02:17,200 --> 00:02:18,440
<i>Zer nahi duzu?</i>

57
00:02:18,480 --> 00:02:21,200
<i>Egin dezakedan edozein gauza.</i>

58
00:02:21,480 --> 00:02:24,080
<i>Egin dezakedan edozein gauza.</i>

59
00:02:24,120 --> 00:02:25,920
<i>Zure ama izango naiz, maitea.</i>

60
00:02:26,080 --> 00:02:27,440
<i>Bai, zure ama, maitea.</i>

61
00:02:27,640 --> 00:02:29,920
<i>Ama, maitea.</i>

62
00:02:30,080 --> 00:02:32,480
<i>Ama, maitea.</i>

63
00:02:33,280 --> 00:02:35,000
<i>Dena ondo joatea lortuko dut.</i>

64
00:02:53,280 --> 00:02:58,040
FAMILIA MAITEA

65
00:02:58,440 --> 00:02:59,840
"Familia maitea,

66
00:03:00,040 --> 00:03:03,280
Nire 27. urtebetetzea ia konturatu

67
00:03:03,440 --> 00:03:05,400
gabe pasatzea lortu dut.

68
00:03:05,880 --> 00:03:08,120
Joko oso bitxi bat.

69
00:03:09,960 --> 00:03:12,320
Orain dela bi urte,
ez nuen ezta izan nahi ere.

70
00:03:12,880 --> 00:03:14,000
Ez, ez da egia.

71
00:03:14,080 --> 00:03:16,400
Zerbaitetaz konturatu naiz.

72
00:03:16,840 --> 00:03:19,200
Talentu maila bat
lortzen duzunean,

73
00:03:19,400 --> 00:03:21,520
eta talentu hori
daukaten batzuk daudenean,

74
00:03:21,680 --> 00:03:23,400
handigura da eragile
erabakigarriena.

75
00:03:23,480 --> 00:03:26,320
Edo, nik ikusten dudan moduan,
zenbaterainoko beharra duzun

76
00:03:26,400 --> 00:03:30,040
maitatua izateko
eta zeure buruaz harro egoteko.

77
00:03:31,320 --> 00:03:33,360
Imajinatzen dut
hori dela handigura.

78
00:03:33,560 --> 00:03:36,640
Ez da estatus edo
diruaren bilaketa zital bat.

79
00:03:37,040 --> 00:03:40,040
Agian, maitasuna bilatzen dugu,
maitasun handia.

80
00:03:40,120 --> 00:03:40,960
Ja.

81
00:03:41,080 --> 00:03:42,560
Janis".

82
00:03:52,280 --> 00:03:53,600
Port Arthur.

83
00:03:53,960 --> 00:03:57,800
Jende askorentzat
hazteko oso hiri ona zen.

84
00:03:58,040 --> 00:03:59,360
Niri ez zitzaidan
inoiz hori iruditu.

85
00:03:59,640 --> 00:04:01,360
Janisi inoiz ez zitzaion iruditu.

86
00:04:01,560 --> 00:04:04,280
Eta ez zuen aurkitu nola

87
00:04:04,640 --> 00:04:08,440
portatu besteak bezala.

88
00:04:09,480 --> 00:04:11,000
Eskerrak Jainkoari.

89
00:04:16,840 --> 00:04:20,520
Ez dakit oso ondo
nola ezagutu zuten elkar gure gurasoek,

90
00:04:20,560 --> 00:04:24,320
baina ama unibertsitatera joan,
itzuli eta lanean

91
00:04:24,400 --> 00:04:26,400
hasi ondoren hasi ziren ateratzen.

92
00:04:26,640 --> 00:04:29,400
Aita mekanika-ingeniaria zen,

93
00:04:29,720 --> 00:04:31,040
baina lana lortu zuen,

94
00:04:31,080 --> 00:04:35,120
zeren eta garai hartan
jende asko gerran zegoen.

95
00:04:35,280 --> 00:04:38,640
Texaco-n lortu zuen lana
eta han jardun zuen bizitza guztian.

96
00:04:39,400 --> 00:04:42,680
Eta egun batean,
lanetik itzultzean, esan zion amari:

97
00:04:42,720 --> 00:04:45,560
"Egin dezagun etorkizunerako zerbait"

98
00:04:46,640 --> 00:04:50,080
Eta horrela jaio zen Janis, 1943an.

99
00:05:03,080 --> 00:05:06,160
Abesbatzan sartu zen.

100
00:05:06,280 --> 00:05:09,720
Eta abesbatzatik bota zuten.

101
00:05:10,800 --> 00:05:13,360
Ez zituen aginduak betetzen.

102
00:05:13,440 --> 00:05:15,360
Eta esan zioten: "Kanpora".

103
00:05:16,560 --> 00:05:18,480
WOODROW WILSON INSTITUTUA

104
00:05:18,481 --> 00:05:20,280
AZKEN EMAITZA: NAHIKO

105
00:05:20,320 --> 00:05:21,680
NAHIKO

106
00:05:23,440 --> 00:05:26,520
Emakume gehienak bezala,
Janisek polita izan nahi zuen,

107
00:05:26,800 --> 00:05:28,600
biribilguneak eduki
eta argala izan,

108
00:05:28,760 --> 00:05:31,760
aldizkarietan ikusten zituen
argazkietakoak bezalakoa.

109
00:05:32,200 --> 00:05:35,360
Eta ikusi zuen
gizentzen ari zela,

110
00:05:35,520 --> 00:05:38,600
loditxo jarri zen,
azala ildokatu zitzaion.

111
00:05:38,760 --> 00:05:42,480
Eta bere aurpegierak
ez ziren batere femeninoak edo finak.

112
00:05:42,560 --> 00:05:45,400
Argazkietan ikusten diren horietakoak.

113
00:05:48,400 --> 00:05:51,960
Horrela, bere
erakargarritasuna zalantzan jartzen zuen.

114
00:05:53,040 --> 00:05:56,040
<i>Ez dago ezberdintasunik, laztana.</i>

115
00:05:56,600 --> 00:05:58,440
<i>Hobeto izango dut orain eustea.</i>

116
00:05:58,720 --> 00:06:00,400
<i>Hobeto izango dut behar izatea.</i>

117
00:06:00,600 --> 00:06:04,120
<i>Hobeto izango dut erabiltzea</i>
<i>hil arte.</i>

118
00:06:04,240 --> 00:06:06,720
Berak ezberdina izatea
eskatzen zuen.

119
00:06:06,800 --> 00:06:09,200
Gure gurasoek baimena
eman ziguten izateko.

120
00:06:09,360 --> 00:06:13,040
Eta ez ziren kontzienteak
zer gertatzen zen eginez gero.

121
00:06:13,360 --> 00:06:17,360
Eta Janis izan zen familiako
lehenengoa horretaz konturatzen.

122
00:06:17,440 --> 00:06:21,160
Iskanbila sortzen bazenuen,

123
00:06:21,200 --> 00:06:23,200
jendeak arreta
jarriko zuen zuregan.

124
00:06:23,240 --> 00:06:25,080
Eta berak ahal besteko
liskarrak sortzen zituen.

125
00:06:25,160 --> 00:06:26,640
Gustatzen zitzaion.

126
00:06:29,680 --> 00:06:31,080
Mundua aldatzen ari zen

127
00:06:31,120 --> 00:06:35,560
eta uste dut ona izateari
buruzko bere interpretazioak

128
00:06:35,760 --> 00:06:39,360
gauza asko hartzen zituela
Hegoaldeko jendeak

129
00:06:39,480 --> 00:06:41,240
sartu nahi ez zituenak.

130
00:06:41,280 --> 00:06:44,640
Esaten zuen: "Uste dut
integrazioa zuzena dela".

131
00:06:44,800 --> 00:06:48,520
Gure hirian Ku Klux Klan-en
talde aktibo bat zegoen.

132
00:06:48,960 --> 00:06:54,320
Eta bere gelakide
batzuek eraso egin zioten.

133
00:06:54,400 --> 00:06:57,080
Txanponak jaurtitzen zizkioten,
irainak esan.

134
00:06:57,200 --> 00:07:02,360
Eta institutuko azkeneko
hiru urteetan itu bihurtu zen.

135
00:07:08,120 --> 00:07:10,360
Ezberdin janzten hasi zen.

136
00:07:10,400 --> 00:07:13,280
Mokasinak galtzerdirik gabe
eta gona estuak eramaten zituen.

137
00:07:13,360 --> 00:07:17,160
Ilea beatnik estiloan mozten zuen.

138
00:07:17,320 --> 00:07:22,080
Eta bazegoen haren sexualitatean
eta nortasunean alderdi bat

139
00:07:22,120 --> 00:07:23,400
egokia ez zena.

140
00:07:23,520 --> 00:07:25,920
Nora joango da?
Zer egin behar du?

141
00:07:27,920 --> 00:07:29,600
Mugak bortxatzen zituen.

142
00:07:29,760 --> 00:07:31,840
Emakumeek ez zuten
hitz itsusirik esan behar

143
00:07:31,920 --> 00:07:34,520
eta zintzoak izan behar ziren,

144
00:07:34,600 --> 00:07:38,680
eta ez jakin
euren gerri azpian zerbait existitzen zela.

145
00:07:39,520 --> 00:07:42,520
Institutuan ezagutu nuen
eta beti hor zegoen.

146
00:07:42,600 --> 00:07:45,960
Beti deitzen zigun
batari edo besteari

147
00:07:46,000 --> 00:07:49,320
eta esaten zuen: "Zer egingo duzu gaur?
Nora goaz?"

148
00:07:51,600 --> 00:07:52,720
Beti iskanbiletan zegoen.

149
00:07:52,880 --> 00:07:54,360
Louisianara joan ginen

150
00:07:54,480 --> 00:07:57,160
eta borrokak sortzen zituen,

151
00:07:57,480 --> 00:07:59,360
guk ez genuen nahi borrokarik,

152
00:07:59,400 --> 00:08:01,840
zeren eta jakina zen
cajun jendeak borrokatzen zekiela.

153
00:08:02,120 --> 00:08:05,120
Gogoko zuen neska
gaiztoarena egitea.

154
00:08:05,280 --> 00:08:06,600
Baina ez zen gaiztoa.

155
00:08:06,760 --> 00:08:09,640
Gizonezkoak probokatzea
gustatzen zitzaion.

156
00:08:10,320 --> 00:08:13,920
Guk ezagutzen genuela
ezeztatzen genuen

157
00:08:14,640 --> 00:08:16,920
eta gutxigatik atera ginen
bizirik handik.

158
00:08:17,120 --> 00:08:20,480
Oso arriskutsua zen
taberna batera berarekin joatea.

159
00:08:27,640 --> 00:08:30,920
Dibertigarria zen,
beraz, hondartzara eramaten genuen.

160
00:08:31,400 --> 00:08:34,960
Ezagunak ez ziren
disko batzuk lagatzea eskatu zuen.

161
00:08:35,000 --> 00:08:37,440
Horietako bat Odettarena zen.

162
00:08:37,640 --> 00:08:41,320
<i>Maitasuna, o, maitasuna.</i>

163
00:08:41,840 --> 00:08:43,000
<i>Maitasun arduragabea.</i>

164
00:08:43,120 --> 00:08:47,800
Bat-batean, Odettaren diskoaren
imitazio perfektua egin zuen.

165
00:08:48,840 --> 00:08:51,320
Eta denok harrituta geratu ginen

166
00:08:52,320 --> 00:08:56,960
arazoak sortzen zituen
neska horrek hain ondo kantatzearekin.

167
00:08:59,040 --> 00:09:02,160
<i>Maitasuna, o, maitasuna.</i>

168
00:09:02,320 --> 00:09:04,640
<i>Maitasun arduragabea.</i>

169
00:09:07,240 --> 00:09:10,160
<i>Maitasuna, o, maitasuna.</i>

170
00:09:10,320 --> 00:09:13,080
<i>Maitasun arduragabea.</i>

171
00:09:15,080 --> 00:09:18,440
<i>Maitasuna, o, maitasuna.</i>

172
00:09:18,720 --> 00:09:21,960
<i>Maitasun arduragabea.</i>

173
00:09:27,840 --> 00:09:30,200
Zehazki gau hartan,
Janisek esan zuen:

174
00:09:30,440 --> 00:09:33,120
"Goazen ikustera beti
hitz aipatzen duzuen

175
00:09:33,240 --> 00:09:35,080
Austin zoragarri hori".

176
00:09:36,280 --> 00:09:40,280
Goizeko 05:30ean
aparkatu genuen

177
00:09:40,520 --> 00:09:43,280
eta musika entzuten zen.

178
00:09:44,240 --> 00:09:47,040
Ez zen grabatutako musika,
zuzenekoa zen.

179
00:09:47,960 --> 00:09:52,760
Janisek besotik heldu zidan eta esan zuen:
"Hau gustatuko zait".

180
00:09:54,760 --> 00:09:57,560
<i>Han, Black Mountainen.</i>

181
00:09:58,120 --> 00:10:00,760
<i>Haur batek aurpegia</i>
<i>apurtu diezazuke.</i>

182
00:10:00,840 --> 00:10:04,400
Nahi gabe konturatu nintzen
ahots oso indartsua neukala.

183
00:10:04,520 --> 00:10:07,520
Eta blues kantatzen hasi nintzen,
betidanik gustatu izan zitzaidalako.

184
00:10:07,760 --> 00:10:10,920
Eta bluegrasseko talde batean
sartu nintzen.

185
00:10:11,240 --> 00:10:14,600
Austinen hillbilly musika jotzen genuen
doako garagardoaren truke.

186
00:10:14,800 --> 00:10:18,160
Folk klubetan kantatzen nuen
edariaren truke.

187
00:10:20,000 --> 00:10:22,240
Waller Creek Boys izena genuen.

188
00:10:24,760 --> 00:10:28,320
Eta segituan, Janis
mutiletako bat bihurtu zen.

189
00:10:32,920 --> 00:10:35,800
Jendeak aho zabalik
begiratzen zion.

190
00:10:36,360 --> 00:10:39,600
Eta ez zuten onartu

191
00:10:39,640 --> 00:10:41,320
folk komunitatean.

192
00:10:43,360 --> 00:10:47,480
Txikitan, bere kideek
bera zirikatzen zuten.

193
00:10:48,200 --> 00:10:51,360
Austinera iritsi zenean,
nik ezagutu nuenean,

194
00:10:51,880 --> 00:10:55,680
min handia jasana
zuen aldi askotan.

195
00:10:56,840 --> 00:10:59,440
Eta Austinen berdin gertatu zitzaion.

196
00:11:02,840 --> 00:11:06,880
Urtero, senitarteek lehiaketa bat
egiten zuten.

197
00:11:07,280 --> 00:11:11,000
Eta norbait "gizonezko itsusiena"
izateko proposatu zitekeen,

198
00:11:11,280 --> 00:11:13,360
eta norbaitek Janis
proposatu zuen horretarako.

199
00:11:13,720 --> 00:11:16,360
Eta ergel pila batek
haren alde bozkatu zuten.

200
00:11:17,760 --> 00:11:19,680
Horrek lur jota utzi zuen.

201
00:11:21,560 --> 00:11:24,080
Ez dut inoiz ezer
tristeagorik ikusi.

202
00:11:24,680 --> 00:11:26,840
Oso tristea izan zen.

203
00:11:29,840 --> 00:11:33,000
Ordura arte, inoiz ez nuen
ikusia negarrez Janis.

204
00:11:33,400 --> 00:11:36,240
Kanpotik oso gogorra zen Janis.

205
00:11:37,160 --> 00:11:39,920
Baina asko hunkitu zuen.

206
00:11:41,320 --> 00:11:44,160
Eta esan nion: "Janis,
ez dira ezer zuretzat.

207
00:11:44,320 --> 00:11:47,960
Zure ikasgelakoak ere ez dira".

208
00:11:48,760 --> 00:11:51,520
Gero eta zailagoa zitzaion
bera zirikatzen zuten

209
00:11:51,680 --> 00:11:54,800
erresumindutako gizonezkoen

210
00:11:54,880 --> 00:11:56,560
talde batean egokitzea.

211
00:11:58,360 --> 00:12:00,840
Nahiz eta lagun onen
talde batekin atera,

212
00:12:00,880 --> 00:12:03,160
liburuak eta ideiak
atsegin zituztenak,

213
00:12:03,840 --> 00:12:07,480
liburu horiek idazten
ziren tokira joateko beharra zuen.

214
00:12:08,000 --> 00:12:10,400
Kanta horiek kantatzen zituen
jendearen tokira.

215
00:12:10,720 --> 00:12:13,040
Nora joango da?
Zer egingo du?

216
00:12:15,960 --> 00:12:19,360
<i>Texasetik alde egin</i>
<i>beharra nuen, txo.</i>

217
00:12:21,240 --> 00:12:23,200
<i>Jainkoa.</i>

218
00:12:23,440 --> 00:12:25,680
<i>Abailtzen ari nintzen.</i>

219
00:12:25,760 --> 00:12:26,960
San Frantziskora mugitu zinen.

220
00:12:27,080 --> 00:12:29,360
Bai, 63an edo.

221
00:12:29,480 --> 00:12:32,560
Ez nuen Texas jasaten
eta Kaliforniara joan nintzen.

222
00:12:32,720 --> 00:12:36,080
Zeren eta askoz askatasun handiagoa dago
eta nahi duzuna egin dezakezu

223
00:12:36,200 --> 00:12:37,120
eta inork ez zaitu gogaitzen.

224
00:12:37,240 --> 00:12:39,920
15.000 pertsona protesta
egiten ari dira San Frantziskon.

225
00:12:40,120 --> 00:12:41,800
Birminghameko segregazioaren aurka.

226
00:12:41,920 --> 00:12:45,080
Herritar zuri eta beltzak
elkarrekin dabiltza

227
00:12:45,120 --> 00:12:47,280
San Frantziskoko
berdintasunaren alde.

228
00:12:49,360 --> 00:12:52,520
The Anxious Asp izeneko taberna
batera askotan joaten ginen,

229
00:12:52,640 --> 00:12:54,400
Green Street-en,
North Beach-en.

230
00:12:56,720 --> 00:12:58,480
Gau batean jai
batera joan ginen

231
00:12:58,520 --> 00:13:02,160
eta ardo pixka bat eta
denetik pixka bat egon zen,

232
00:13:02,440 --> 00:13:05,000
hitz egiten egon ginen

233
00:13:05,280 --> 00:13:07,840
eta bi aste geroago
nire etxera aldatu zen.

234
00:13:10,360 --> 00:13:12,440
Batzuetan Montereyra joaten ginen

235
00:13:12,840 --> 00:13:15,280
eta folk festibal
txikietan kantatzen zuen,

236
00:13:15,480 --> 00:13:18,000
eta eszenatoki
nagusiko sarrerak irabazi.

237
00:13:18,480 --> 00:13:21,440
Behin hara joan ginen,
eta Bob Dylan zegoen,

238
00:13:21,600 --> 00:13:23,000
haren idoloa.

239
00:13:23,160 --> 00:13:25,400
Eta hurbildu zitzaion
eta esan zion:

240
00:13:25,560 --> 00:13:27,320
"Oi, Bob, maite zaitut.

241
00:13:27,480 --> 00:13:29,400
Egunen batean
famatua izango naiz".

242
00:13:29,560 --> 00:13:32,000
Eta berak esan zion:
"Bai, denok izango gara famatuak".

243
00:13:32,080 --> 00:13:33,640
Ez dut inoiz ahaztuko.

244
00:13:37,280 --> 00:13:39,480
Blues-a oso barruan sentitzen zuen.

245
00:13:39,600 --> 00:13:43,440
Asko gustatzen zitzaizkion Bessie Smith
eta blueseko abeslari guztiak.

246
00:13:44,040 --> 00:13:46,600
Eta, nire ustez,
imitatu egiten zituen,

247
00:13:46,760 --> 00:13:49,000
haiek bezalakoa izan nahi zuelako.

248
00:13:49,040 --> 00:13:50,200
Mina sentitu...

249
00:13:50,240 --> 00:13:53,000
Horregatik edaten zuen
edaten zuen bezala, eta drogak hartu,

250
00:13:53,040 --> 00:13:55,880
horren guztiaren parte baitzen.

251
00:13:59,560 --> 00:14:03,200
Jendeak zein ona zen
esatea behar zuen.

252
00:14:03,400 --> 00:14:06,000
Eta laztan hori etengabe behar zuen.

253
00:14:07,600 --> 00:14:10,080
Ez dut uste neskekin
ateratzen zenik probokatzeagatik.

254
00:14:10,320 --> 00:14:13,560
Uste dut neskekin ateratzen zela
une hartan horixe sentitzen zuelako.

255
00:14:14,440 --> 00:14:18,440
Eta uste dut denbora guztian gatazkan
zegoela bere buruarekin.

256
00:14:18,600 --> 00:14:21,080
Etenik gabe, eta...

257
00:14:21,800 --> 00:14:24,480
...ez zen zoriontsua,
nahiko zorigabekoa zen.

258
00:14:24,640 --> 00:14:28,840
Eszenatokira igotzeak
norbait zela sentiarazten zion.

259
00:14:28,920 --> 00:14:31,000
Eskaintzeko zerbait zeukala.

260
00:14:31,520 --> 00:14:34,240
Esan nion:
"Uste dut gure artekoa ez dabilela.

261
00:14:34,400 --> 00:14:36,600
Zuk beste jende batekin
egin nahi dituzu gauzak.

262
00:14:36,680 --> 00:14:39,720
Eta ni ez naiz
nahiko adoretsua hori jasateko".

263
00:14:40,560 --> 00:14:43,320
Tipo ingeles bat ezagutu zuen.

264
00:14:43,480 --> 00:14:45,720
Droga injektatzea
eta gauza horiek gustatzen zitzaizkien.

265
00:14:45,880 --> 00:14:49,360
Eta hori ez zen nire estiloa,
ez nintzen inoiz horretan sartu.

266
00:14:50,200 --> 00:14:52,800
Janis North Beachen zegoen

267
00:14:52,880 --> 00:14:56,200
eta Peter de Blancekin
erlazio bizi bat eratu zuen.

268
00:14:56,840 --> 00:14:59,680
Eta Janis metanfetamina
hartzen hasi zen.

269
00:15:00,240 --> 00:15:02,360
Tommyren lokalaren atzeko eraikuntzan

270
00:15:02,520 --> 00:15:05,040
bizi zirela esan zidan Janisek.

271
00:15:05,200 --> 00:15:07,560
Eta ez zutela altzaririk.

272
00:15:07,720 --> 00:15:10,040
Peterrek orduak
eman zitzakeen eserita

273
00:15:10,200 --> 00:15:12,920
hormaren aurka pilota bat botatzen.

274
00:15:15,280 --> 00:15:17,440
Bera hezur eta azal besterik ez zen.

275
00:15:18,600 --> 00:15:22,240
Droga asko hartu zituen,
pisua galdu zuen.

276
00:15:22,480 --> 00:15:25,680
Hain menpean zegoen,
bere lagun taldeak

277
00:15:25,960 --> 00:15:28,840
festa bat antolatu baitzuen
eta txapela pasa,

278
00:15:29,000 --> 00:15:33,240
etxera eramango zuen autobus
baterako dirua biltzeko.

279
00:15:43,760 --> 00:15:48,160
Peterrek eta berak erabaki zuten
euren bizitza garbitu behar zutela,

280
00:15:48,161 --> 00:15:50,920
eta euren hirietara itzuliko zirela
euren bizitzak birmoldatzera,

281
00:15:51,040 --> 00:15:52,600
eta gero ezkonduko zirela.

282
00:15:52,760 --> 00:15:54,480
<i>...erokeriak egingo ditu.</i>

283
00:15:58,960 --> 00:16:02,200
<i>Bakardade uneetan.</i>

284
00:16:02,840 --> 00:16:04,320
"Peter maitea,

285
00:16:04,400 --> 00:16:08,320
etxean nago,zure argazkia daukat
etxerako lanak egiten ditudan idazmahaian

286
00:16:08,480 --> 00:16:11,320
eta familiako guztiek
ikusi dute gutxienez hirutan.

287
00:16:11,480 --> 00:16:13,600
Denek diote ederra zarela.

288
00:16:14,080 --> 00:16:15,840
Asko maite zaitut.

289
00:16:16,440 --> 00:16:19,000
Nire bizitzaren gida bat
aurkitzeko saiakeran,

290
00:16:19,480 --> 00:16:22,080
ikusi dut aldiro kemen
handiarekin hasi naizela

291
00:16:22,240 --> 00:16:23,880
eta oso izorratuta amaitu.

292
00:16:24,920 --> 00:16:26,640
Egin dudan guztia
basatia izatea da,

293
00:16:26,720 --> 00:16:29,680
etengabe edan,
jendea izorratu, kantatu.

294
00:16:29,920 --> 00:16:33,240
San Frantziskon gizon heldu bat
aurkitu nahi nuen eta zoriontsua izan.

295
00:16:33,360 --> 00:16:34,200
Baina ez zen gertatu.

296
00:16:34,320 --> 00:16:37,320
Linda aurkitu nuen
eta metanfetaminaren menpe erori.

297
00:16:39,600 --> 00:16:41,440
Zer demontre,

298
00:16:41,600 --> 00:16:43,800
zoriontsu izateko sekulako gogoa dut".

299
00:16:44,000 --> 00:16:46,280
<i>Berak ez dio garrantzirik ematen.</i>

300
00:16:48,400 --> 00:16:50,680
<i>Laztana, ez du ulertzen.</i>

301
00:16:50,880 --> 00:16:53,120
HASPEREN!

302
00:16:54,920 --> 00:16:58,320
Behin etxera etorri zen
familia ezagutzera.

303
00:16:58,400 --> 00:17:01,960
Eta formalki harekin ezkontzeko
eskatu zion aitari.

304
00:17:03,000 --> 00:17:06,640
"Larunbata da eta zure eskutitza
ez da iritsi.

305
00:17:07,800 --> 00:17:09,880
Beraz, oso triste nago,
makalaldian, etxean,

306
00:17:09,920 --> 00:17:11,720
eta ama kezkatuta dago.

307
00:17:12,280 --> 00:17:13,720
Laztana, zer gertatzen da?

308
00:17:13,880 --> 00:17:17,280
Niri min egiten egon zintezke,
eta ez nintzateke konturatuko.

309
00:17:17,640 --> 00:17:19,520
Oraindik zoriontsua naiz?

310
00:17:19,840 --> 00:17:21,640
Oraindik bazaitut?

311
00:17:22,520 --> 00:17:24,640
Lotsa ematen zion
bera ez agertzeak

312
00:17:24,760 --> 00:17:27,200
ama eta aitari
etorriko zela esan ostean.

313
00:17:28,680 --> 00:17:31,520
Kontua da haurdun utzi zuen emakume batekin
bizi zela.

314
00:17:31,640 --> 00:17:35,000
Eta Janisek ez zuen jakin
mutilari deitu zion arte

315
00:17:35,160 --> 00:17:37,600
eta emakume horrek
telefonoari erantzun.

316
00:17:43,600 --> 00:17:46,840
- Port Arthurrera noizbait itzultzen zara?
- Behin itzuli nintzen.

317
00:17:47,000 --> 00:17:50,120
Aspergarria izan zen.
Eta ez naiz itzuliko.

318
00:17:50,520 --> 00:17:52,200
Ez, ez dago ondo.

319
00:17:53,280 --> 00:17:56,040
Chetek bere talde berria
ikustera joatea eskatu zidan.

320
00:17:56,600 --> 00:18:01,400
Eta orduan jakin nuen Big Brother
emakumeei probak egiten ari zitzaiela.

321
00:18:02,200 --> 00:18:04,440
Beraren etxera joan nintzen
eta esan nion:

322
00:18:04,560 --> 00:18:07,160
"Etxera joan behar naiz,
Janisi esan diezaioket".

323
00:18:07,440 --> 00:18:09,840
Eta berak jakin zuen
ni han nengoela.

324
00:18:09,960 --> 00:18:12,960
Eguna eman genuen
bera joan eta gero gertatutakoari

325
00:18:13,080 --> 00:18:14,760
buruz hitz egiten

326
00:18:15,000 --> 00:18:17,160
eta rock-and-rolleko talde bat
ikusi behar genuela

327
00:18:17,320 --> 00:18:19,280
eta oso hurbil kontzertu bat zegoela.

328
00:18:20,080 --> 00:18:23,160
Ez zuen ezer edan,
utzia baitzuen.

329
00:18:23,360 --> 00:18:26,760
Eta entzun genituen,
uste dut bi kanta izan zirela,

330
00:18:26,880 --> 00:18:30,360
eta esan zidan:
"Horixe egin nahi dut!"

331
00:18:30,480 --> 00:18:32,480
Eta esan nion:
"Ados, ea zer egin dezakegun"

332
00:18:32,600 --> 00:18:36,880
Berak esan zuen:
"Ez naiz joango zure gurasoei esan arte".

333
00:18:37,000 --> 00:18:41,160
Autoan itxaron zuen
Janisek gurasoei esaten zien bitartean.

334
00:18:41,360 --> 00:18:44,320
Janis sartu zen eta esan zien
Austinera zihoala asteburuan.

335
00:18:44,640 --> 00:18:48,040
Eta San Frantziskora joan zen.

336
00:18:48,400 --> 00:18:52,200
<i>Uste dut moldatuko naizela nolabait.</i>

337
00:18:52,760 --> 00:18:55,040
<i>Baina agian</i>
<i>ez zara nirekin egongo lortzen dudanean.</i>

338
00:18:55,160 --> 00:18:56,560
"Ama eta aita,

339
00:18:56,640 --> 00:18:59,880
Zirrara handiz, berriak dakartzat.

340
00:19:00,440 --> 00:19:01,840
San Frantziskon nago.

341
00:19:02,440 --> 00:19:04,280
Utzi kontatzen.

342
00:19:04,440 --> 00:19:06,000
Chet Helms, aspaldiko lagun bat,

343
00:19:06,040 --> 00:19:08,480
orain pertsona handi bat da
San Frantziskon.

344
00:19:08,680 --> 00:19:10,920
Berak bultzatu ninduen etortzera.

345
00:19:11,040 --> 00:19:14,280
Badirudi hiri guztia
rock-and-rollari emana dagoela.

346
00:19:14,480 --> 00:19:16,720
Ospea eta dirutza ziurtatu zidan,

347
00:19:16,840 --> 00:19:18,440
beraz, etorri nintzen.

348
00:19:19,040 --> 00:19:20,720
Asko sentitzen dut.

349
00:19:21,200 --> 00:19:23,000
Musuak Mike eta Laurarentzat.

350
00:19:23,400 --> 00:19:24,600
Maite zaituztet, Janis".

351
00:19:44,000 --> 00:19:45,280
<i>Badirudi mundu guztiak.</i>

352
00:19:45,400 --> 00:19:47,320
<i>Leku guztietan.</i>

353
00:19:50,040 --> 00:19:51,960
<i>Ezinikusia didala.</i>

354
00:19:52,880 --> 00:19:55,960
Hartzen nuen eta
osatu hartzen zuen lekura eramaten nuen.

355
00:19:56,160 --> 00:19:58,240
Beti esaten zuen:

356
00:19:58,440 --> 00:20:00,840
"Ez dakit honek funtzionatuko duen.

357
00:20:00,920 --> 00:20:04,120
Agian Texasera itzuli
beharko nintzateke.

358
00:20:04,240 --> 00:20:07,720
Ez dakit hori egin beharko nukeen."
Zalantza asko zituen.

359
00:20:07,880 --> 00:20:11,200
Drogek beldur handia ematen zioten.

360
00:20:13,360 --> 00:20:16,600
Esaten zuen:
"Ez dut nahi inor ikusi droga injektatzen.

361
00:20:16,840 --> 00:20:18,480
Ezingo dut hori jasan".

362
00:20:18,520 --> 00:20:23,120
Zeren eta, ikusiz gero,
gauza asko etorriko zitzaizkiokeen burura.

363
00:20:23,240 --> 00:20:26,520
San Frantziskora etorri zen
eta karrera egin zuen kafetegietan.

364
00:20:26,960 --> 00:20:28,560
Ia hil egin zen orduan,

365
00:20:28,720 --> 00:20:31,880
asko argaldu zen eta Texasera itzuli.

366
00:20:32,160 --> 00:20:35,480
Bere amak esan zion:
"Horra itzultzen bazara, hil egingo zara".

367
00:20:39,360 --> 00:20:45,680
...EZ ZARA ITZULIKO
UNIBERTSITATERA...

368
00:20:46,000 --> 00:20:50,760
...EGIN DEZAKEGUN BAKARRA
ZORTE HANDIA OPATZEA DA...

369
00:20:50,920 --> 00:20:52,640
MAITE ZAITUT, AITA

370
00:20:53,080 --> 00:20:54,920
Zure gurasoek
bultzatu zintuzten abestera?

371
00:20:55,160 --> 00:20:58,320
Ez, andereñoa izatea nahi zuten.

372
00:20:58,760 --> 00:21:00,200
Guraso guztiek bezala.

373
00:21:00,360 --> 00:21:03,480
Baina 17 urterekin hasi nintzen abesten.

374
00:21:03,640 --> 00:21:07,080
Aurretik musika asko entzun nuen,
eta egun batean kantatzen hasi nintzen.

375
00:21:07,240 --> 00:21:10,040
Eta ondo egiten nuen.
Sorpresa bat izan zen.

376
00:21:11,360 --> 00:21:12,640
Sorpresa handia.

377
00:21:12,800 --> 00:21:14,160
<i>Jota diamantea.</i>

378
00:21:14,360 --> 00:21:15,640
<i>Jota diamantea.</i>

379
00:21:16,360 --> 00:21:18,960
<i>Aspalditik ezagutzen zaitut.</i>

380
00:21:19,240 --> 00:21:20,840
<i>Laztana, lapurtu zenidan.</i>

381
00:21:21,120 --> 00:21:22,680
<i>Nire zilarra.</i>

382
00:21:23,040 --> 00:21:24,960
<i>Eta nire urrea.</i>

383
00:21:25,640 --> 00:21:26,880
"Ama eta aita maiteak,

384
00:21:27,000 --> 00:21:29,360
Aitak unibertsitatearen gaia atera zuen,
eta ondo dago,

385
00:21:29,400 --> 00:21:32,000
zeren eta saihestu
egingo nuen desagertu arte.

386
00:21:32,400 --> 00:21:34,240
Ez dut uste orain itzul naitekeenik.

387
00:21:34,400 --> 00:21:35,680
Ez dakizkit arrazoi guztiak,

388
00:21:35,720 --> 00:21:38,560
baina hau niregan
sentimendu errealagoa iruditzen zait.

389
00:21:39,560 --> 00:21:42,000
Orain ez zait iruditzen
gezurretan nabilenik".

390
00:21:43,200 --> 00:21:44,760
<i>Kuku bat da.</i>

391
00:21:44,920 --> 00:21:46,480
<i>Txori krudela da.</i>

392
00:21:46,920 --> 00:21:49,120
<i>Eta hegan egitean txio egiten du.</i>

393
00:21:49,240 --> 00:21:50,920
"Lehenengo hau probatu beharra dut.

394
00:21:51,040 --> 00:21:53,080
Egiten ez badut,
beti pentsatuko dut kantatzean,

395
00:21:53,120 --> 00:21:54,640
ona eta ezaguna izatean.

396
00:21:54,720 --> 00:21:56,640
Eta neure burua engainatu dudala
sentituko nuke".

397
00:21:56,760 --> 00:21:58,080
<i>Agur esan nuen.</i>

398
00:21:58,120 --> 00:21:59,080
<i>Agur.</i>

399
00:22:03,440 --> 00:22:04,800
"Badakit ez dela oso sendoa

400
00:22:04,960 --> 00:22:08,360
eta barkamena eskatzen dut
hain txarra izateagatik familiarentzat.

401
00:22:09,440 --> 00:22:10,600
Asko sentitzen dut.

402
00:22:11,720 --> 00:22:13,480
Maite zaituztet, Janis".

403
00:22:16,440 --> 00:22:18,520
Musikari primitiboak gara.

404
00:22:18,680 --> 00:22:20,840
- Benetan.
- Autodidaktak gara.

405
00:22:21,000 --> 00:22:21,960
Ez dakigu asko...

406
00:22:22,120 --> 00:22:25,000
Ez dugu ikasi egiten dugun musika.

407
00:22:25,120 --> 00:22:26,440
Bertara iritsi gara.

408
00:22:26,600 --> 00:22:30,160
Triangeluan eta tuban
neukan prestakuntza nik.

409
00:22:30,320 --> 00:22:31,920
Txakurren heziketa.

410
00:22:32,080 --> 00:22:33,640
Etxekotu egin ninduten.

411
00:22:33,760 --> 00:22:35,080
Kanpora!

412
00:22:35,640 --> 00:22:37,640
Lehen blueseko abeslaria nintzen.

413
00:22:37,800 --> 00:22:38,760
Jimmy Swift.

414
00:22:39,520 --> 00:22:40,560
Jimmy Swift?

415
00:22:40,720 --> 00:22:43,880
Beisboleko jokalaria zen
eta beti esaten zuen: "Jaurti ezazu orain!"

416
00:22:44,280 --> 00:22:45,480
Folk blues.

417
00:22:45,640 --> 00:22:48,480
Folkeko abeslari bat zen
eta blues asko kantatzen zuen.

418
00:22:48,600 --> 00:22:50,480
Country blues,
old time blues.

419
00:22:50,600 --> 00:22:52,800
Mantsoa eta handia.

420
00:22:52,960 --> 00:22:55,480
- Ez zenuen soldatzaile lan egiten?
- Soldatzailea?

421
00:22:55,600 --> 00:22:57,680
Zulagailuen operadorea.
- Matzah bola bat.

422
00:22:57,840 --> 00:22:59,720
Bolatoki batean
zerbitzaria ere izan nintzen.

423
00:23:00,480 --> 00:23:03,880
Jotzea munduko gauzarik
dibertigarriena da.

424
00:23:04,480 --> 00:23:06,120
Gauzak sentitu eta barruan sartu.

425
00:23:06,160 --> 00:23:08,120
- Karate.
- Hori dibertigarria da.

426
00:23:08,121 --> 00:23:10,440
<i>Grazia txundigarria.</i>

427
00:23:10,760 --> 00:23:13,120
<i>Zein gozoa salbatu ninduen soinua.</i>

428
00:23:13,360 --> 00:23:16,360
<i>Ni bezalako zorigaiztoko bat salbatu zuena.</i>

429
00:23:16,800 --> 00:23:21,040
Garai hartan halako
adiskidetasun sentimendu bat zegoen.

430
00:23:21,120 --> 00:23:24,560
Grateful Deadek Ashburyn etxe bat
zeukatela jakinez gero,

431
00:23:24,880 --> 00:23:28,240
ez zen arraroa hor hurbil egonda

432
00:23:28,280 --> 00:23:30,800
euren etxera joatea
beraiekin denbora pasatzera.

433
00:23:31,000 --> 00:23:32,680
Porro bat erretzera
edo horrelako zerbait.

434
00:23:36,200 --> 00:23:39,000
Denok estilo berekoak ginen.

435
00:23:39,040 --> 00:23:40,960
Denok eszena berean geunden

436
00:23:41,000 --> 00:23:43,760
eta balore berdinak partekatzen genituen.

437
00:23:43,840 --> 00:23:46,200
Kontrakulturaren parte ginen

438
00:23:46,320 --> 00:23:48,320
eta mundua aldatuko zuen musika

439
00:23:48,440 --> 00:23:50,840
mugimendu iraultzaile baten parte.

440
00:23:57,800 --> 00:24:00,880
Bera dibertigarria zen, apala,

441
00:24:01,000 --> 00:24:02,480
sexya...

442
00:24:02,680 --> 00:24:07,280
eta Huckleberry Finnen tankerako
xalotasun bat zeukan.

443
00:24:07,800 --> 00:24:11,800
Haighteko emakume-neskatxaren
ideal absolutua.

444
00:24:12,160 --> 00:24:15,040
Janis ezagutu nuen,
Pigpen nire taldeko batekin

445
00:24:15,200 --> 00:24:17,720
harremana zuelako,

446
00:24:18,280 --> 00:24:19,480
Ron McKernanekin.

447
00:24:19,520 --> 00:24:21,400
Mighty Pig deitzen genion.

448
00:24:21,800 --> 00:24:25,600
Joan-etorriko istorio bat izan zuten.

449
00:24:25,840 --> 00:24:28,560
Janis bisitan etortzen zen gauetan,

450
00:24:28,600 --> 00:24:30,320
nik oso lo gutxi egiten nuen,

451
00:24:30,440 --> 00:24:34,040
zeren eta Janis ez zen isila ohean.

452
00:24:35,160 --> 00:24:39,800
Gau guztia ari zen:
"Aitatxo, aitatxo" eta horrelako gauzak esaten.

453
00:24:39,960 --> 00:24:41,840
Bukaezina zen zerbait.

454
00:24:42,280 --> 00:24:44,000
"Pigpen guapoa da, ezta?

455
00:24:44,080 --> 00:24:47,160
Orain Pigpenen kamisetak egiten dituzte
haren irudiarekin, jarraitzaileentzat.

456
00:24:47,280 --> 00:24:48,920
Nik badut bat gorria.

457
00:24:49,080 --> 00:24:52,040
Jende hau nire lagunak dira.
Ez al dira bikainak?

458
00:24:52,280 --> 00:24:54,960
Izarra daramatenak
bandako kideak dira.

459
00:24:55,040 --> 00:24:57,040
Ni atzean nago, ezkerretan.

460
00:24:57,120 --> 00:24:58,880
Sekulako argazkia.

461
00:24:59,440 --> 00:25:02,040
Ez daude mozorrotuta,
beti horrela janzten dira.

462
00:25:02,160 --> 00:25:05,600
Perspektiban begiratuz,
ez naiz hain bitxia, ezta?

463
00:25:13,160 --> 00:25:15,920
Hirian festa bat zegoen,

464
00:25:16,080 --> 00:25:19,680
California Streeteko
apartamentu batean.

465
00:25:20,200 --> 00:25:23,880
Norbaitek Cold Duck izeneko
zerbaiten botila bat ireki zuen.

466
00:25:23,960 --> 00:25:26,960
Ez da asko ikusten.
- Ardo bisduna.

467
00:25:27,480 --> 00:25:30,600
Eta pasatzen hasi ziren
eta jendeak tragoxkak ematen zizkion.

468
00:25:30,640 --> 00:25:32,520
Eta Janisek zurrutada eder bat
eman zion.

469
00:25:32,680 --> 00:25:33,960
Eta norbaitek esan zion:

470
00:25:34,000 --> 00:25:36,440
"Aitzurtzeko gogo handia
izan behar duzu".

471
00:25:36,480 --> 00:25:38,800
Eta berak esan zuen: "Nola?"

472
00:25:39,000 --> 00:25:42,480
Eta norbaitek esan zuen:
"Botila horretan azidoko 68 tanta daude".

473
00:25:42,640 --> 00:25:47,560
Komunera korrika joan zen
eta goitika egiten saiatu.

474
00:25:52,680 --> 00:25:55,200
Baina, hala ere,
oso pasatuta zegoen.

475
00:25:55,600 --> 00:25:57,880
Festatik Fillmorera joan ginen.

476
00:25:58,040 --> 00:26:00,640
<i>Saia zaitez samurtasun apur batekin.</i>

477
00:26:02,320 --> 00:26:03,840
<i>Egin behar duzuna.</i>

478
00:26:03,880 --> 00:26:07,880
<i>Mundu guztia altxatzea da.</i>

479
00:26:09,720 --> 00:26:12,000
<i>Denok samurtasun apur</i>
<i>batekin saiatzea nahi dut.</i>

480
00:26:12,040 --> 00:26:14,720
Otis Redding zegoen,
uste dut bere bigarren gauean.

481
00:26:14,800 --> 00:26:18,400
Eta bi kontzertu egin zituztenez,
ez zegoen jende askorik.

482
00:26:18,600 --> 00:26:20,520
Gogoratzen naiz
berarekin eserita nengoela

483
00:26:20,600 --> 00:26:22,800
lurrean

484
00:26:23,240 --> 00:26:25,320
eta Otis Redding
bere bandarekin atera zela.

485
00:26:31,400 --> 00:26:33,120
Uste dut ikusi zuenean,

486
00:26:33,360 --> 00:26:36,280
bere mugitzeko erarekin
eta abestia interpretatzeko moduarekin,

487
00:26:36,320 --> 00:26:38,400
uste dut asko eragin ziola.

488
00:26:38,480 --> 00:26:41,240
"Gotta, gotta, gotta"-rena egiten hasi zen.

489
00:26:41,360 --> 00:26:42,360
Lapurtu zion.

490
00:26:48,920 --> 00:26:53,040
Billie Holiday, Aretha Franklin,
oso zoliak dira.

491
00:26:53,360 --> 00:26:56,320
Bi notarekin estutu zaitzakete.

492
00:26:56,760 --> 00:26:59,760
Soilik "la" batetik "si" batera aldatuz

493
00:26:59,840 --> 00:27:02,840
unibertsoa kontatu dizutela
sentiarazteko gai dira.

494
00:27:03,200 --> 00:27:05,200
Eta Otis?
- Eta Otis...

495
00:27:06,160 --> 00:27:09,320
Nire gizona.
Oraindik ez dakit egiten.

496
00:27:09,440 --> 00:27:12,400
Orain dudan gauza bakarra indarra da.

497
00:27:12,520 --> 00:27:15,280
Abesten jarraitzen badut,
agian lortu egingo dut.

498
00:27:15,400 --> 00:27:16,640
Hori uste dut.

499
00:27:30,800 --> 00:27:34,800
"Ama, ez dakit ezer zuri buruz,
baina nik berri asko ditut.

500
00:27:34,920 --> 00:27:36,920
Pasa den asteburuan,
hirian jo genuen

501
00:27:37,080 --> 00:27:38,960
eta Elektrako, diskoetxe on bateko,
gizon batek

502
00:27:39,000 --> 00:27:40,440
nirekin hitz egin zuen amaitzean.

503
00:27:40,880 --> 00:27:43,480
Rothchild-ek uste du
musika herrikoiak ezin duela jarraitu

504
00:27:43,640 --> 00:27:45,720
gero eta arraroagoa eta
kaotikoagoa bihurtzen.

505
00:27:46,080 --> 00:27:47,800
Erreakzio bat egongo dela uste du,

506
00:27:47,960 --> 00:27:50,240
eta musika zaharra,
blues eta shuffleak kasu,

507
00:27:50,280 --> 00:27:52,480
eta gauza melodikoak itzuliko direla.

508
00:27:52,560 --> 00:27:56,880
Elektrak horrelako talde bat osatu nahi du
eta nik parte hartzea nahi du.

509
00:27:57,240 --> 00:27:59,600
Gustatuko litzaidake
baldintzatuta ez dagoen

510
00:27:59,760 --> 00:28:01,120
norbaiti aholkua eskatzea.

511
00:28:01,160 --> 00:28:02,480
Amesten jarraitzen dut.

512
00:28:02,520 --> 00:28:03,640
Janis".

513
00:28:03,920 --> 00:28:06,360
<i>Emakumeak galtzaileak dira.</i>

514
00:28:08,440 --> 00:28:11,360
<i>Emakumeak galtzaileak dira.</i>

515
00:28:11,840 --> 00:28:16,160
Pentsatzen genuen
Janis gehiago integratu zitekeela taldean

516
00:28:16,320 --> 00:28:19,920
Basora eraman nuen ibiltzera

517
00:28:20,040 --> 00:28:21,960
eta horri buruz hitz egin nion.

518
00:28:22,000 --> 00:28:25,640
50eko eta 60ko hamarkadetan

519
00:28:25,680 --> 00:28:28,440
neska gehienen amets amerikarra zela

520
00:28:28,600 --> 00:28:30,120
esango zenukeen asko

521
00:28:30,280 --> 00:28:33,320
atera zen une hartan.

522
00:28:33,360 --> 00:28:34,640
Esan zuen:

523
00:28:34,920 --> 00:28:37,080
"Bizitza osoan amestu dut honekin.

524
00:28:37,240 --> 00:28:39,560
Aldizkarien azalean atera,

525
00:28:39,680 --> 00:28:41,960
auto ona eduki,

526
00:28:42,080 --> 00:28:44,280
etxe on batean bizi...

527
00:28:44,400 --> 00:28:47,760
Ez dakit zer egin,
zuek onak zarete, baina..."

528
00:28:47,920 --> 00:28:50,200
Eta esan nuen:
"Gauza horiek txorakeriak dira.

529
00:28:50,360 --> 00:28:52,720
Emaguzu aukera bat,
emaguzu hilabete bat".

530
00:28:56,040 --> 00:28:59,520
Mainstream Recordseko Bobby Shadek
kontratu bat eskaini zigun

531
00:28:59,680 --> 00:29:03,240
eta kontratu diskografiko txar bat
sinatu genuen.

532
00:29:03,440 --> 00:29:07,520
Eta aldi berean,
Janisi eusten genbiltzan.

533
00:29:07,600 --> 00:29:09,880
Eta berak bazekien
zer egiten ari zen.

534
00:29:09,920 --> 00:29:12,800
Bandarekin hitzartzen ari zen,

535
00:29:12,880 --> 00:29:14,880
gutxienez urte batzuetarako.

536
00:29:15,080 --> 00:29:18,360
Ona izan zen gurekin gelditzea,
zeren eta bere kasa uzten genuen.

537
00:29:18,440 --> 00:29:21,760
Ez genuen talentu nahikorik
bere bidea oztopatzeko.

538
00:29:21,840 --> 00:29:23,640
Ez ginen nahiko indartsuak.

539
00:29:23,720 --> 00:29:26,040
Baina tipo horiek,
Paul Rothchildek eta horiek,

540
00:29:26,160 --> 00:29:29,680
osotara jango zuketen.
Baztertu egingo zuten.

541
00:29:31,840 --> 00:29:34,560
Janis bazter zitekeen bezainbeste.

542
00:29:37,560 --> 00:29:40,600
Hasieran,
ez zuen agintea hartu:

543
00:29:40,640 --> 00:29:42,600
"Ni naiz abeslaria, etab."

544
00:29:42,680 --> 00:29:46,280
Taldean integratzen saiatu zen.

545
00:29:46,440 --> 00:29:49,480
Monterey Pop izan zen
inflexio-puntu handia.

546
00:29:51,000 --> 00:29:53,040
1967KO EKAINAREN 16A
MONTEREY, KALIFORNIA

547
00:29:53,240 --> 00:29:55,280
Nire lagun on batek esan zidan:

548
00:29:55,880 --> 00:29:58,760
"Montereyko Pop Jaialdira
etorri beharra duzu".

549
00:29:59,000 --> 00:30:01,040
Inoiz ez zen egina
pop jaialdi bat.

550
00:30:03,240 --> 00:30:05,840
"Oso ondo pasatuko duzu,
asteburu bat da

551
00:30:05,880 --> 00:30:07,560
Montereyn, Kalifornian.

552
00:30:07,680 --> 00:30:10,480
Simon and Garfunkelek jo behar dute".

553
00:30:10,640 --> 00:30:12,280
Nekien bakarra zen.

554
00:30:13,280 --> 00:30:16,520
Nire galtza kakiekin eta teniseko

555
00:30:16,600 --> 00:30:18,680
jertse batekin joan nintzen.

556
00:30:21,960 --> 00:30:25,720
Eta txundituta geratu nintzen
ikusi nuen guztiarekin.

557
00:30:26,920 --> 00:30:30,920
Lou Adlerrek deitu zidan,
Monterey Popeko produktorea zenak.

558
00:30:31,000 --> 00:30:34,280
The Mamas and the Papasen
managerra ere bazen.

559
00:30:34,360 --> 00:30:37,400
Esan zidan:
"Montereyn jaialdi berri bat dago.

560
00:30:38,000 --> 00:30:41,800
Big Brotherrak etorriko dira?"
Etorkizuna ikusi nuen.

561
00:30:53,680 --> 00:30:55,920
Kontzertu bat eskaini zidan
eta onartu egin nuen.

562
00:30:56,080 --> 00:30:58,120
Dirua ez zitzaidan axola.

563
00:30:58,160 --> 00:31:01,800
Banekien zerbait izugarria izango zela.

564
00:31:06,800 --> 00:31:10,400
Oso ondo gogoratzen naiz
zelaian eserita nengoela

565
00:31:10,560 --> 00:31:14,160
eta jende ez konbentzionalaz inguratuta.

566
00:31:14,480 --> 00:31:16,680
Eta orduan taldea iragarri zuten.

567
00:31:16,880 --> 00:31:18,360
Orain dela hiru edo lau urte,

568
00:31:18,920 --> 00:31:23,200
Texasen Janis Joplin izeneko
neska bat ezagutu nuen.

569
00:31:26,000 --> 00:31:27,680
Eta kantatzen entzun nion

570
00:31:27,800 --> 00:31:30,280
eta Janisek eta biok auto-stop egin genuen
Mendebaldeko Kostalderaino.

571
00:31:31,080 --> 00:31:34,080
Ordutik gauza asko pasatu dira.

572
00:31:34,120 --> 00:31:35,840
Baina oso harro nago

573
00:31:36,720 --> 00:31:38,600
gaur aurkezteaz

574
00:31:38,720 --> 00:31:41,480
hiruzpalau urteko lanaren azken produktua.

575
00:31:41,520 --> 00:31:44,240
Big Brother
and the Holding Company!

576
00:31:55,160 --> 00:31:59,880
Esana ziguten Monterey
sekulako festa izango zela.

577
00:32:00,400 --> 00:32:03,280
Mundu guztiak dohain jotzen zuela
eta inork ez zuela dirurik irabazten.

578
00:32:03,360 --> 00:32:06,840
Eta gero, hara non
D.A. Pennebakerrek film bat egin zuen

579
00:32:06,920 --> 00:32:08,920
eta baimen bat
sinatzea eskatzen zizuten,

580
00:32:09,080 --> 00:32:11,040
eszenatokira atera baino doi lehenago.

581
00:32:11,200 --> 00:32:14,640
Pentsatu nuen:
"Mundu guztia irrikaz dago Kaliforniara joateko,

582
00:32:14,800 --> 00:32:16,320
zer gertatzen den ikusteko".

583
00:32:16,560 --> 00:32:19,640
Beraz, pentsatu gabe,
onartu egin nuen.

584
00:32:20,640 --> 00:32:23,880
Lou Adlerrek filmerako
kontratua sinatzea nahi zuen,

585
00:32:24,280 --> 00:32:25,800
mundu guztiak bezala.

586
00:32:25,840 --> 00:32:26,960
Eta esan nion: "Ez".

587
00:32:27,120 --> 00:32:29,760
Eta berak ez zuen amore ematen,
eta nik ezetza ematen jarraitzen nuen.

588
00:32:30,080 --> 00:32:33,560
San Frantziskon talde bat zegoen

589
00:32:33,680 --> 00:32:35,400
filosofia honekin:

590
00:32:35,560 --> 00:32:39,120
"Los Angeleseko tipo hauek ez dute
filmik egingo gure materialarekin.

591
00:32:39,200 --> 00:32:41,480
Ez gara filmean aterako,
festarengatik etorri gara".

592
00:32:42,120 --> 00:32:45,360
Bederatzi kamera handi zeuden

593
00:32:45,840 --> 00:32:47,520
zabaldegian.

594
00:32:47,800 --> 00:32:50,600
Bederatziek lurrera begiratzen zuten.

595
00:32:50,880 --> 00:32:53,080
Eta eszenatokitik atera zirenean,

596
00:32:53,240 --> 00:32:55,160
Jendea hasi zitzaien esaten.

597
00:32:55,320 --> 00:32:58,200
"Ez dute grabatu".

598
00:32:58,840 --> 00:33:01,720
Janis asko haserretu zen.

599
00:33:02,520 --> 00:33:06,280
John Phillipsek eta Lou Adlerrek,
jende horrek,

600
00:33:06,480 --> 00:33:10,280
Janisekin hitz egin zuen, eta esan zioten:
"Bigarren kontzertu bat emango dizugu,

601
00:33:10,320 --> 00:33:12,000
filmean ateratzen bazara".

602
00:33:12,160 --> 00:33:13,480
Eta, laburbilduz,

603
00:33:13,560 --> 00:33:17,440
eztabaida asko egon ziren taldean,
gure managerra...

604
00:33:17,760 --> 00:33:19,360
Grossman ere barruan zegoen.

605
00:33:19,400 --> 00:33:21,080
Albert Grossman ere barruan zegoen.

606
00:33:21,600 --> 00:33:24,640
Esan nion Alberti:
"Ez dakit zer egin behar duzun,

607
00:33:24,800 --> 00:33:27,320
baina hobeto konbentzitzen baduzu,

608
00:33:27,520 --> 00:33:30,200
funtsezkoa baita filmarentzat".

609
00:33:31,480 --> 00:33:33,440
Orain aurkeztu nahi dugun talde hau,

610
00:33:33,480 --> 00:33:37,560
larunbat arratsaldean izandako
harrera onaren ondoren...

611
00:33:42,880 --> 00:33:45,400
San Frantziskotik,
Mainstream Recordsen,

612
00:33:45,440 --> 00:33:48,400
txalo bero bat Big Brother
and the Holding Companyrentzat.

613
00:33:53,200 --> 00:33:55,920
Cass lerroetako batean
eserita zegoen

614
00:33:56,760 --> 00:34:00,080
eta begia bota nion berari
Janisek kantatzen zuen bitartean,

615
00:34:00,360 --> 00:34:02,880
zeren eta kritiko samarrak izanak ziren,

616
00:34:02,960 --> 00:34:04,920
Los Angelesekoak baitziren,

617
00:34:05,080 --> 00:34:09,080
eta L.A.koek San Frantziskokoak
kritikatzen zituzten.

618
00:34:09,160 --> 00:34:10,200
taldeei dagokienez.

619
00:34:10,440 --> 00:34:14,600
Beraz, begiratu nahi nion
Janisek kantatzen zuen bitartean.

620
00:34:21,640 --> 00:34:25,080
<i>Leihoaren ondoan eserita.</i>

621
00:34:25,840 --> 00:34:30,720
<i>Euriari begira.</i>

622
00:34:37,440 --> 00:34:39,600
<i>Zerbait jaio zen.</i>

623
00:34:39,720 --> 00:34:41,920
<i>Laztana, hartu nuen.</i>

624
00:34:42,920 --> 00:34:46,320
<i>Eta katedun bola bat zirudien.</i>

625
00:34:48,080 --> 00:34:50,360
<i>Azken aldiz esango dizut.</i>

626
00:34:53,000 --> 00:34:54,720
<i>Eta esaten dizut:</i>

627
00:34:56,640 --> 00:34:58,920
<i>"Laztana, ezin da izan.</i>

628
00:34:59,160 --> 00:35:03,600
<i>Hau ezin da alferrik izan".</i>

629
00:35:04,200 --> 00:35:07,240
<i>Ezetz esaten dizut...</i>

630
00:35:09,840 --> 00:35:11,680
<i>Eta esaten dizut:</i>

631
00:35:14,120 --> 00:35:16,360
<i>"Laztana, hau ezin da izan.</i>

632
00:35:17,080 --> 00:35:18,960
<i>O, laztana.</i>

633
00:35:19,080 --> 00:35:21,400
<i>Ezin da alferrik izan".</i>

634
00:35:26,880 --> 00:35:31,160
<i>Eta espero dut norbaitek esatea.</i>

635
00:35:31,840 --> 00:35:33,480
<i>Esatea niri zergatik.</i>

636
00:35:33,520 --> 00:35:37,280
<i>Norbaitek esatea niri zergatik maitasuna...</i>

637
00:35:37,560 --> 00:35:40,880
<i>Zergatik maitasuna...</i>

638
00:35:41,400 --> 00:35:43,520
<i>bola bat bezalakoa den</i>

639
00:35:43,760 --> 00:35:47,520
<i>kate eta guzti.</i>

640
00:36:27,320 --> 00:36:29,720
Behin ospe handia lortu zuen

641
00:36:29,800 --> 00:36:31,320
Montereyko jaialdian,

642
00:36:31,400 --> 00:36:34,200
uste dut hor hasi zela ohartzen

643
00:36:34,360 --> 00:36:35,800
zeintzuk ziren bere aukerak.

644
00:36:35,960 --> 00:36:39,200
Eta bere aukerak gailurrean zeuden.

645
00:36:43,520 --> 00:36:44,680
"Ama maitea,

646
00:36:44,920 --> 00:36:47,560
azkenean egun lasai bat

647
00:36:47,680 --> 00:36:50,000
eta denbora berri on
guztiak kontatzeko.

648
00:36:50,120 --> 00:36:54,240
Gure landetxe
politera aldatu naiz.

649
00:36:55,360 --> 00:36:57,920
Badirudi ezin dudala
beste ezertaz hitz egin.

650
00:36:58,080 --> 00:37:00,360
Talde hau
nire bizitza osoa da orain.

651
00:37:00,480 --> 00:37:03,440
Osotara hitzartuta nago
eta asko gustatzen zait.

652
00:37:03,720 --> 00:37:05,440
Artikulu batzuk
bidali nahi nizkizun.

653
00:37:05,560 --> 00:37:08,160
Montereytik atera da hau guztia.

654
00:37:08,560 --> 00:37:10,680
Port Arthur News-ek
zerbait argitaratu zuen?

655
00:37:10,800 --> 00:37:12,520
Baldin baduzu,
bidali iezadazu.

656
00:37:12,760 --> 00:37:15,040
Agian, egunen batean
izar bat izango naiz.

657
00:37:15,160 --> 00:37:16,320
Arraroa da.

658
00:37:16,440 --> 00:37:17,920
Zenbat eta hurbilago ikusi,

659
00:37:18,080 --> 00:37:20,520
izarra izateak esanahia galtzen du.

660
00:37:20,640 --> 00:37:23,600
Baina esan nahi duena esanda ere,
prest nago.

661
00:37:23,720 --> 00:37:25,920
Arlo pertsonalean gauzak
oso ondo doazkit.

662
00:37:26,080 --> 00:37:27,400
Mutil laguna daukat.

663
00:37:27,720 --> 00:37:29,680
Country Joe and the Fisheko burua da,

664
00:37:29,800 --> 00:37:31,000
Berkeleyko talde bat.

665
00:37:31,240 --> 00:37:33,960
Ni bezala kaprikornio da
eta 25 urte ditu.

666
00:37:34,040 --> 00:37:35,880
Momentuz oso ondo konpontzen gara.

667
00:37:36,120 --> 00:37:38,880
Rock munduko guztiek
oso politak aurkitzen gaituzte,

668
00:37:38,920 --> 00:37:41,280
Eta, egia esanda,
guztia horrela da.

669
00:37:44,040 --> 00:37:46,200
Ez ginen inoiz maiteminduta egon.

670
00:37:46,360 --> 00:37:47,560
Ez.

671
00:37:49,880 --> 00:37:51,520
Ez zegoen pindarrik.

672
00:37:51,720 --> 00:37:53,440
Lagun onak ginen.

673
00:37:53,600 --> 00:37:56,720
Biok nahi genuen agintea,
abeslariak ginen...

674
00:37:57,160 --> 00:38:00,120
Alderdi amatar
eta femenino bat zuen,

675
00:38:00,160 --> 00:38:02,600
inoiz hazten utzi
ez zuen alderdi bat.

676
00:38:03,840 --> 00:38:05,760
Asko saiatzen zen.

677
00:38:06,720 --> 00:38:08,640
Eta bere ama
hirira etorri behar zen.

678
00:38:08,880 --> 00:38:10,640
Chow mein
kozinatu nahi izan zuen bere amarentzat.

679
00:38:10,760 --> 00:38:14,640
Asko arduratzen zuen
bere amak apartamentua gustuko izateak.

680
00:38:14,800 --> 00:38:16,920
Seidermannek poster hori egin berria zuen

681
00:38:17,040 --> 00:38:19,200
bera lepokoekin biluzik ageri zela.

682
00:38:19,320 --> 00:38:21,600
Eta horman zintzilikatu genuen.

683
00:38:24,000 --> 00:38:27,440
Amodioaren udan joan ginen
bera bisitatzera.

684
00:38:27,560 --> 00:38:29,760
Nire anaia eta ni izan
behar ginen euren gurasoekin

685
00:38:29,880 --> 00:38:31,320
ateratzen ziren nerabe bakarrak.

686
00:38:31,440 --> 00:38:33,720
Janis ikustera joan ginen,
paseatzen ibili ginen,

687
00:38:33,840 --> 00:38:35,440
Janisek hiria erakutsi zigun.

688
00:38:35,560 --> 00:38:37,440
Ni oso hunkituta nengoen.

689
00:38:37,760 --> 00:38:39,720
Eta gero Avalon Ballroomera
joan ginen

690
00:38:39,840 --> 00:38:43,880
eta Big Brother ez zeuden
iragarrita gau hartarako.

691
00:38:43,881 --> 00:38:46,200
Baina atera ziren
eta hiru edo lau kanta jo zituzten.

692
00:38:46,320 --> 00:38:48,320
Moby Grapek jotzen utzi zieten

693
00:38:48,360 --> 00:38:50,720
Janisen gurasoak han baitzeuden.

694
00:38:52,000 --> 00:38:54,040
Joateko puntuan geundenean,

695
00:38:54,200 --> 00:38:57,760
gogoratzen dut nire gurasoetako batek
esan ziola besteari:

696
00:38:58,920 --> 00:39:03,240
"Maitea, uste dut aurrerantzean
ez dugula eragin handirik izango"

697
00:39:09,480 --> 00:39:12,920
Uste dut
bere istorioaren ikuspuntutik

698
00:39:13,040 --> 00:39:16,480
garrantzitsuena
zure bizitza zure baloreekin

699
00:39:16,720 --> 00:39:18,240
egokitzeko gaitasuna zela.

700
00:39:18,480 --> 00:39:23,560
Eta aukera hori
60ko musikan aurkitu zuen.

701
00:39:29,120 --> 00:39:32,200
Beti nahi izan zuen
onarpen soziala hor zegoen.

702
00:39:32,320 --> 00:39:35,040
Eta horrek bultzatu egin zuen.

703
00:39:35,240 --> 00:39:40,000
<i>Goazen, goazen</i>

704
00:39:40,280 --> 00:39:43,160
<i>Ez nizun sentiarazi</i>

705
00:39:44,480 --> 00:39:48,360
<i>gizonezko bakarra zinela?</i>

706
00:39:49,200 --> 00:39:52,880
Oso sentimendu lasaigarria
eta ezberdina zen

707
00:39:53,000 --> 00:39:55,520
baztertua izandako norbaitentzat.

708
00:39:56,280 --> 00:39:58,000
<i>Maitea, badakizu baietz.</i>

709
00:39:58,160 --> 00:40:00,760
<i>Eta aldiro esaten diot neure buruari.</i>

710
00:40:00,840 --> 00:40:02,880
<i>Nahikoa izan dudala uste dudala.</i>

711
00:40:03,200 --> 00:40:05,880
<i>Baina erakutsiko dizut, maitea.</i>

712
00:40:06,280 --> 00:40:08,640
<i>Emakume bat gogorra izan daitekeela.</i>

713
00:40:08,760 --> 00:40:13,520
<i>Zu etortzea nahi dut.</i>

714
00:40:14,520 --> 00:40:16,080
<i>Eta eramatea.</i>

715
00:40:16,240 --> 00:40:19,600
<i>Nire bihotzaren beste zatitxo bat.</i>

716
00:40:20,520 --> 00:40:21,640
<i>Eraman ezazu!</i>

717
00:40:23,000 --> 00:40:24,680
BERE ABESTIAK

718
00:40:24,760 --> 00:40:26,080
ESTALALDIAREN GARRASI LATZAK

719
00:40:26,081 --> 00:40:27,600
SEXUA ABESTI BAKOITZEAN

720
00:40:27,880 --> 00:40:31,720
<i>Eraman ezazu nire bihotzaren beste zatitxo bat.</i>

721
00:40:32,920 --> 00:40:37,600
<i>Badakizu baduzula</i>
<i>ondo sentiarazten bazaitu.</i>

722
00:40:39,640 --> 00:40:41,320
Orain beste manager bat duzu

723
00:40:41,480 --> 00:40:44,360
Albert Grossman,
Bob Dylanen managerra ere badena.

724
00:40:44,480 --> 00:40:46,600
Bai, bera hobea da.

725
00:40:47,600 --> 00:40:48,840
"Ama maitea,

726
00:40:49,040 --> 00:40:50,480
Atzo arratsaldetik,

727
00:40:50,640 --> 00:40:52,480
Columbia diskoetxean gaude ofizialki.

728
00:40:52,640 --> 00:40:54,680
Zorte handia daukat.

729
00:40:54,840 --> 00:40:57,320
25, 25, 25.

730
00:40:57,480 --> 00:40:58,920
Dena sobera izugarria da.

731
00:40:59,080 --> 00:41:01,320
Albo-alboka ibili nintzen
haur nahastu bat izanda

732
00:41:01,480 --> 00:41:02,880
eta orain hemen nago.

733
00:41:03,040 --> 00:41:05,240
Azkenean badirudi
zerbait ondo aterako zaidala.

734
00:41:05,360 --> 00:41:07,320
Sinestezina da."

735
00:41:16,080 --> 00:41:18,480
"1968ko otsailaren 20a.

736
00:41:18,520 --> 00:41:21,640
Ama maitea, gure diskoa
arrakasta handia izaten ari da.

737
00:41:21,760 --> 00:41:24,240
Urrezko diskoa izan gara
hiru egunetan.

738
00:41:24,520 --> 00:41:27,320
Eta Rose Bowlen zerbait harrigarria
gertatu zen.

739
00:41:27,440 --> 00:41:29,360
Poliziak ez zuen
jendea pasatzen uzten,

740
00:41:29,520 --> 00:41:31,160
eta bat-batean,
haiek gainditzea lortu zuten.

741
00:41:31,320 --> 00:41:33,800
Pista gainezkatu zuen
olatu bat bezalakoa zen.

742
00:41:34,120 --> 00:41:36,120
Arropatik, lepokoetatik,
tira egiten zidaten,

743
00:41:36,280 --> 00:41:38,640
eta esaten zidaten:
"Janis, maite zaitugu."

744
00:41:40,160 --> 00:41:43,560
<i>Eraman ezazu nire bihotzaren beste zatitxo bat.</i>

745
00:41:45,120 --> 00:41:49,040
<i>Badakizu baduzula</i>
<i>ondo sentiarazten bazaitu.</i>

746
00:41:52,120 --> 00:41:55,720
Pentsatzen zuen
eszenatokia ematen zioten bitartean

747
00:41:55,960 --> 00:41:57,640
irabazle bat izango zela.

748
00:42:05,080 --> 00:42:08,000
Eser zaitezte, mutilok.
Mutilok, esertzeko!

749
00:42:09,760 --> 00:42:11,560
Hemen gaude, esertzen.

750
00:42:11,800 --> 00:42:13,840
Ia mundu guztia eserita.

751
00:42:13,960 --> 00:42:15,400
Zoragarria.

752
00:42:16,680 --> 00:42:18,800
Existitzen al da San Frantzisko soinurik?

753
00:42:18,840 --> 00:42:20,800
Nolakoa da eta nola hasi zen?

754
00:42:20,960 --> 00:42:24,720
San Frantziskoko eszena musikala
deritzona, nire ustez,

755
00:42:24,880 --> 00:42:27,600
sortzeko askatasunean oinarritzen da.

756
00:42:27,680 --> 00:42:30,640
Arrazoiren batengatik,
musikari askok hemen bukatu dute.

757
00:42:30,720 --> 00:42:32,200
Eta elkartu egin dira.

758
00:42:32,360 --> 00:42:34,640
Eta nahi dutena egin ahal izan dute.

759
00:42:34,720 --> 00:42:36,640
Ondorioz, euren musika propioa egin dute.

760
00:42:36,760 --> 00:42:38,600
Zer iruditzen zaizu, Sam?

761
00:42:48,360 --> 00:42:50,600
Honi maitasunaren musika deitzen diogu.

762
00:42:52,600 --> 00:42:56,120
<i>Ez nuen aukerarik izan</i>
<i>maite zaitudala esateko.</i>

763
00:42:56,240 --> 00:42:57,840
<i>Eta behar zaitut.</i>

764
00:43:03,760 --> 00:43:05,240
Ez dago gaizki.

765
00:43:06,320 --> 00:43:08,840
Hemen gaude berriro elkarrekin
herriak eskatuta.

766
00:43:08,880 --> 00:43:09,880
Zer moduz zaude?

767
00:43:09,960 --> 00:43:12,880
Ez dakit zer zen.
Berehalako lotura bat egon zen.

768
00:43:13,000 --> 00:43:15,480
Nitaz erromantikoki
interesatuta egon zen?

769
00:43:15,720 --> 00:43:17,280
Baietz espero dut.

770
00:43:17,520 --> 00:43:19,840
Zure sua piztu dezaket, laztana?

771
00:43:22,440 --> 00:43:24,600
- Uste dut ezetz.
- Ezetz dirudi.

772
00:43:25,840 --> 00:43:27,480
Nik aurka apustu egin izango nuen.

773
00:43:27,520 --> 00:43:28,760
Lagun onak ginen.

774
00:43:29,080 --> 00:43:30,880
Eta zintzoa izango naiz,

775
00:43:30,920 --> 00:43:34,240
agian bai,
lagun minak egin ginen,

776
00:43:35,480 --> 00:43:37,040
...edo agian ez.

777
00:43:38,400 --> 00:43:41,400
Memoria oso txarra dut.

778
00:43:43,480 --> 00:43:44,960
Edo oso ona.

779
00:43:47,120 --> 00:43:49,600
Chelsea Hotelean bizi ginen

780
00:43:49,760 --> 00:43:52,760
Cheap Thrills egiten genuen bitartean
eta biran geundenean.

781
00:43:52,800 --> 00:43:54,280
Eta L.A.n ere bai.

782
00:43:54,320 --> 00:43:56,360
Denbora erdia Hollywooden geunden

783
00:43:56,400 --> 00:43:59,320
eta beste erdia
Manhattaneko Chelsea Hotelean.

784
00:43:59,880 --> 00:44:02,000
Oso dibertigarria izan zen.

785
00:44:02,160 --> 00:44:04,280
Elkartzen ginen...

786
00:44:05,160 --> 00:44:07,640
...eta heroina hartzen genuen
jende horren gelan.

787
00:44:07,641 --> 00:44:12,600
Eta lo kuluxkak egitera edo lotara
edo zerbaitera joaten ginen.

788
00:44:12,760 --> 00:44:16,760
Baina oso elkarrizketa atseginak genituen.

789
00:44:16,920 --> 00:44:19,200
<i>Sinets ezazu magian.</i>

790
00:44:20,320 --> 00:44:23,080
<i>Ez izan beldurrik erabiltzeko.</i>

791
00:44:24,440 --> 00:44:25,800
<i>Zatoz etxera.</i>

792
00:44:26,000 --> 00:44:27,880
<i>Zeta mistikoa jantzita.</i>

793
00:44:28,200 --> 00:44:31,120
<i>Edo aberatsen piltzarrak jantzita.</i>

794
00:44:31,280 --> 00:44:34,480
<i>Laztana, itzuli nirekin, mesedez.</i>

795
00:44:34,520 --> 00:44:39,440
<i>Badakit bidaia magiko baten</i>
<i>parte izan gaitezkeela.</i>

796
00:44:40,200 --> 00:44:41,520
New York atsegin zuen.

797
00:44:41,640 --> 00:44:44,160
Hilarri baten estiloa zuen berarentzat.

798
00:44:44,280 --> 00:44:46,640
Berarekin film bat egin behar nuen,

799
00:44:47,160 --> 00:44:48,600
asko gustatzen baitzitzaidan.

800
00:44:48,680 --> 00:44:51,520
Eta gauzak grabatzen ari zen

801
00:44:51,680 --> 00:44:53,440
taldearekin

802
00:44:54,160 --> 00:44:56,680
eta ni entzutera joaten nintzen
eta grabatzen nien.

803
00:44:59,360 --> 00:45:03,280
Ez dut uste ulertzen zuenik nola

804
00:45:03,520 --> 00:45:04,920
kontrolatu bere kantatzeko era.

805
00:45:05,040 --> 00:45:07,560
Zeren eta kantatzen zuenean...

806
00:45:07,920 --> 00:45:11,520
Galtzen zuenean,
oihu egiten zuen.

807
00:45:12,160 --> 00:45:15,120
Eta batzuetan,
oso eraginkorra zen,

808
00:45:15,560 --> 00:45:19,080
baina musikak zerbait gehiago
izan behar zuen.

809
00:45:32,800 --> 00:45:34,640
"Summertime" egin behar dugu.

810
00:45:35,520 --> 00:45:36,600
Nahi duzuenean.

811
00:45:49,160 --> 00:45:51,240
Jar dezakezu bigarrena?

812
00:45:52,160 --> 00:45:55,880
"Ez, ez, ez, ez negarrik egin!"
egiten duenean.

813
00:45:55,960 --> 00:46:00,040
<i>Ez, ez, ez, ez negarrik egin!</i>

814
00:46:00,440 --> 00:46:01,480
Kantaren amaieran.

815
00:46:01,481 --> 00:46:02,680
Amaieran, azkeneko akordea.

816
00:46:02,800 --> 00:46:06,400
Lehenengo sol maiorra eta arpegioa
gaizki daudela uste dut.

817
00:46:06,760 --> 00:46:08,120
- Bai.
- "Cry' esaten duelako.

818
00:46:08,240 --> 00:46:10,880
Zer nahi duzu?
Sei arpegio sol minorrean?

819
00:46:11,040 --> 00:46:12,720
Zeren eta sol minorrera
aldatzen da gero.

820
00:46:12,840 --> 00:46:14,720
Maiorrean dago jada,
eta saiatu minor bat jartzen.

821
00:46:14,840 --> 00:46:17,320
Zergatik ez dituzu lau sol maior,
do minor eta re egiten?

822
00:46:17,480 --> 00:46:19,640
- Ez, sei egin beharra dut.
- Egin lau.

823
00:46:19,641 --> 00:46:22,840
Bi moduetara egin dezakegu,
bi ideiak baliotsuak dira.

824
00:46:22,920 --> 00:46:24,560
Baina hamarrak dira.

825
00:46:24,880 --> 00:46:27,200
Uste dut lauretarako
izan genezakeela "Summertime".

826
00:46:27,360 --> 00:46:29,760
Hamabiak edo ordu bata aldera,

827
00:46:30,120 --> 00:46:32,160
ordu batzuk eman ditzakegu
beste zerbait egiten.

828
00:46:32,161 --> 00:46:35,040
Gaur hainbat egitea
bozkatu baduzue,

829
00:46:35,160 --> 00:46:37,080
ondo, baina ni ez nago ados.

830
00:46:37,280 --> 00:46:40,560
Jo eta gero entzunda,
ez dugu ezer ikasiko.

831
00:46:40,720 --> 00:46:43,400
Primeran dakit
nola entzuten den kanta.

832
00:46:43,560 --> 00:46:46,680
Garuna astindu dut ideiak emateko,
denek bezala.

833
00:46:46,840 --> 00:46:49,160
Mi maior eta mi minor
"Don't you cry" kantatzen duzunean.

834
00:46:49,320 --> 00:46:50,360
Itzali hori.

835
00:46:50,640 --> 00:46:52,680
Ados, moldatu dezaket.

836
00:46:52,920 --> 00:46:54,560
Ez ezazu alde egin.

837
00:46:59,520 --> 00:47:03,280
<i>Uda da.</i>

838
00:47:07,880 --> 00:47:11,960
<i>Eta bizitza erraza da.</i>

839
00:47:15,600 --> 00:47:19,320
<i>Arrainek jauzi egiten dute.</i>

840
00:47:21,720 --> 00:47:25,400
<i>Eta kotoia hazi egin da.</i>

841
00:47:30,480 --> 00:47:32,920
Hain polita zaude
pasatua zaudenean.

842
00:47:33,080 --> 00:47:34,560
Ados!

843
00:47:38,640 --> 00:47:40,360
Orain zure txanda da.

844
00:47:46,400 --> 00:47:49,640
- Lehenengo aldian gustatu zitzaizun.
- Bai, entzun nuenean gustatu zitzaidan.

845
00:47:49,760 --> 00:47:51,240
Bestea ere gustuko dut.

846
00:47:51,360 --> 00:47:54,480
Agian moldaketa bat,
edo bien arteko konbinazio bat.

847
00:47:54,560 --> 00:47:57,760
Zeren eta zurea oso lirikoa zen.

848
00:47:57,920 --> 00:47:59,680
Honek ez dauka ezer, baina...

849
00:47:59,720 --> 00:48:01,400
"Frenetikoa" da hitza.

850
00:48:42,440 --> 00:48:45,000
<i>Goiz hauetako batean</i>

851
00:48:45,280 --> 00:48:51,120
<i>abesten esnatuko zara.</i>

852
00:48:55,120 --> 00:48:57,240
<i>Eta alde egingo duzu.</i>

853
00:48:57,360 --> 00:49:00,560
<i>Zure hegalak zabalduko dituzu.</i>

854
00:49:01,840 --> 00:49:05,520
<i>Eta zeru aldera atera.</i>

855
00:49:08,200 --> 00:49:10,600
<i>Zerua.</i>

856
00:49:11,720 --> 00:49:14,800
<i>Goiz hori arte.</i>

857
00:49:20,120 --> 00:49:22,480
<i>Laztana.</i>

858
00:49:22,960 --> 00:49:25,160
<i>Ezerk ezingo dizu minik egin.</i>

859
00:49:25,520 --> 00:49:28,080
<i>Ezerk ez dizu hutsik egingo.</i>

860
00:49:28,600 --> 00:49:30,520
<i>Soilik egin nahi dut.</i>

861
00:49:30,840 --> 00:49:35,000
<i>Ixo, neska, neska, neska.</i>

862
00:49:36,920 --> 00:49:40,440
<i>Ez, ez negarrik egin.</i>

863
00:49:58,040 --> 00:49:59,760
Janis Joplin
and the Holding Company,

864
00:50:00,040 --> 00:50:01,360
Onak dira, ezta?

865
00:50:01,720 --> 00:50:04,440
Itzela, Janis.
Liluragarria egon zara.

866
00:50:04,560 --> 00:50:06,880
Orain dela gutxi Life aldizkarian
zuri buruz esan dute...

867
00:50:06,960 --> 00:50:09,640
Hemen ale bat daukat
eta gustatuko litzaidake irakurtzea

868
00:50:09,720 --> 00:50:12,240
zure musikari buruz
esan omen zenuena:

869
00:50:13,360 --> 00:50:17,000
"Ikusleak eserita egotea
bidaia arraro bat da.

870
00:50:20,120 --> 00:50:22,200
Banaketa bat dago.

871
00:50:22,360 --> 00:50:25,160
Baina dantza egiten dutenean,
zurekin egiten dute.

872
00:50:25,480 --> 00:50:28,360
Zuk aurkezten diezu,
haiek hartzen dute

873
00:50:28,560 --> 00:50:31,600
eta gero eta modu
askeagoan jo dezakezu".

874
00:50:32,720 --> 00:50:35,520
Gehixeago garatuko zenidake?

875
00:50:36,720 --> 00:50:38,840
Ezberdina da zuk esaten duzunean.

876
00:50:39,800 --> 00:50:41,360
Zera da...

877
00:50:41,800 --> 00:50:43,520
Artista izanda ulertuko duzu.

878
00:50:43,640 --> 00:50:45,560
Publikoaren eta artistaren
artean komunikazioa dago.

879
00:50:45,600 --> 00:50:50,240
Ez da batak ematea eta besteak jasotzea,
elkarrenganako zerbait da.

880
00:50:50,360 --> 00:50:52,440
Publikoa dantzatzean,
zurekin komunikatzen da,

881
00:50:52,560 --> 00:50:55,520
badakizu eurengana iristen ari zarela
eta ondo pasatzen dutela.

882
00:50:55,640 --> 00:50:56,960
Eta feedback bat sortzen da.

883
00:50:57,080 --> 00:50:59,040
Badakizu zer den
anplifikadoreen feedbacka?

884
00:50:59,080 --> 00:51:01,160
Nota bat altuegi jotzen duzunean

885
00:51:01,280 --> 00:51:03,320
eta anpliak errepikatzen duenean,
joan-etorri bat sortuz.

886
00:51:03,440 --> 00:51:05,640
Eta dena igoarazten du.

887
00:51:06,000 --> 00:51:09,840
Ados.
Askoz argiago geratu zait.

888
00:51:13,280 --> 00:51:14,360
"Familia maitea,

889
00:51:14,480 --> 00:51:15,920
Taldean arazo asko daude.

890
00:51:16,080 --> 00:51:19,240
Gehienak bikaina naizela
pentsatzen dudalako,

891
00:51:19,280 --> 00:51:21,240
mundu guztiak esaten dit,
Albertengandik hasita,

892
00:51:21,280 --> 00:51:22,920
eta taldea ahula da".

893
00:51:23,280 --> 00:51:24,760
Taldera iritsi zenean,

894
00:51:24,800 --> 00:51:27,240
Peter, baxu jotzailea,
taldearen buru zen.

895
00:51:27,560 --> 00:51:32,320
Eta James figura mitikoa,
enblematikoa eta ederra.

896
00:51:32,360 --> 00:51:34,280
Taldea irudikatzen zuen.

897
00:51:36,480 --> 00:51:40,320
Eta orduan Janis iritsi zen,
eta bi gauza horiek bihurtu zen.

898
00:51:40,560 --> 00:51:44,280
Beraren ospearen aurrean
erreakzio oso korapilatsu bat izan zuten.

899
00:51:49,440 --> 00:51:55,080
Parasito batzuk egon ziren
taldetik baztertu zutenak.

900
00:51:55,800 --> 00:51:58,840
Eta denbora kontua zen
norbait saiatzea

901
00:51:59,000 --> 00:52:00,520
bera fintzen eta

902
00:52:00,600 --> 00:52:02,720
Izar handi bihurtzen.

903
00:52:03,320 --> 00:52:05,280
Orain pentsatuz gero,
erokeria bat da,

904
00:52:05,440 --> 00:52:08,000
tipo harekin
errepresentazioko kontratu bat sinatu izana,

905
00:52:08,120 --> 00:52:10,120
baina uste dut hasieratik

906
00:52:10,200 --> 00:52:13,120
argi zegoela ez zela
gure fan sutsua.

907
00:52:13,121 --> 00:52:15,280
Gustatzen zitzaiona Janis zela.

908
00:52:15,600 --> 00:52:20,400
Baina talde guztiarentzat lan egingo zuela
sinetsi nahi izan genuen.

909
00:52:21,040 --> 00:52:23,360
Eta taldeko mutilak
babesgabe zeuden.

910
00:52:23,520 --> 00:52:27,120
Inork ezin zuen saihestu gertatzea.

911
00:52:27,360 --> 00:52:30,960
Bera oso berezia zen
eta arreta handia erakartzen zuen.

912
00:52:32,600 --> 00:52:35,000
Big Brotherren karreraz arduratzen zen,

913
00:52:35,360 --> 00:52:41,760
tipo haiek maite zituen,
baina urrunago zihoan zerbait ikusi zuen.

914
00:52:42,360 --> 00:52:45,720
Eta probatzen ez bazuen,
ez zuen inoiz jakingo egiteko gai izango zen.

915
00:52:46,440 --> 00:52:47,760
"Familia maitea,

916
00:52:48,120 --> 00:52:50,840
Berriro egongo gara Kalifornian,
bi astez.

917
00:52:51,120 --> 00:52:53,560
Gero hasiko da
nire lanik gogorrena:

918
00:52:53,960 --> 00:52:58,240
Esan nizuen Big Brother utzi behar nuela
eta bakarlari moduan zerbait egin.

919
00:52:58,680 --> 00:53:00,320
Presio handia egongo da

920
00:53:00,480 --> 00:53:03,040
Big Brother uzteak
sortuko dituen bibrazioengatik.

921
00:53:03,120 --> 00:53:06,240
Baita orain ni hain ospetsua
izateagatik ere.

922
00:53:11,040 --> 00:53:13,160
Inork ez zuen inoiz ikusi
arropa horrekin,

923
00:53:13,200 --> 00:53:16,560
baina horrela janzten zen
Texasetik iritsi zenean.

924
00:53:16,640 --> 00:53:19,880
Norbaitek galdetzen badit:
"Zer ikasi zenuen Janisengandik?"

925
00:53:19,960 --> 00:53:23,720
Esaldi batean esan beharko banu,
zintzotasun emozionala esango nuke.

926
00:53:23,920 --> 00:53:27,000
Eta emozionalki zintzoa
ez izatearen prezioa.

927
00:53:28,040 --> 00:53:29,560
Hura galtzen hasi zen.

928
00:53:29,600 --> 00:53:32,720
Jendeak berarengandik espero
zuena bihurtzen hasi zen.

929
00:53:32,840 --> 00:53:36,240
Izandakoaren karikatura
bihurtzen hasi zen.

930
00:53:36,520 --> 00:53:38,960
Eta jendearentzat interpretatzen zuen.

931
00:53:39,320 --> 00:53:41,720
Uste dut horrek
min egiten ziola, nolabait.

932
00:53:42,600 --> 00:53:45,960
"Tori bihotz bakarti hau
neska bakarti batengandik.

933
00:53:46,200 --> 00:53:47,800
Oso gora joan nahi baduzu,

934
00:53:47,920 --> 00:53:50,200
ezin duzu saihestu
erreta amaitzea."

935
00:53:50,480 --> 00:53:53,840
Idatzi zuen guztia
nahiko autobiografikoa da.

936
00:53:53,880 --> 00:53:56,760
"oso gora joan nahi baduzu"
hura ere bai, nik uste.

937
00:53:56,880 --> 00:54:00,240
Big Brother utzi zuen garaikoa da.

938
00:54:01,160 --> 00:54:05,160
Ospearen eta izardun
izatearen maila altuago

939
00:54:05,400 --> 00:54:07,040
baten bila zihoan.

940
00:54:07,200 --> 00:54:11,000
Eta aurka jotzeko arriskua zegoen.
Bazekien agian ez zuela funtzionatuko.

941
00:54:11,120 --> 00:54:13,000
Erre zitekeela.

942
00:54:21,280 --> 00:54:26,360
James, Peter eta Davidentzat
desengainua handia izan zen,

943
00:54:26,440 --> 00:54:30,520
zeren eta Janisek Sami
talde berrian elkartzea eskatu zion.

944
00:54:33,200 --> 00:54:35,720
Nik Janis maite nuen,
beti maite izan nuen.

945
00:54:36,000 --> 00:54:38,200
Ikusi nuen lehen aldian...

946
00:54:38,320 --> 00:54:40,360
Gustatzen zitzaidan jarrera hori zeukan.

947
00:54:40,880 --> 00:54:42,560
Ez zen gudularia,

948
00:54:43,040 --> 00:54:45,200
baina zurruna zen.

949
00:54:49,760 --> 00:54:54,080
Zaratatsua zen,
Texaseko emakume zaratatsu horietako bat.

950
00:54:54,120 --> 00:54:55,920
Oso azkarra zen, eta...

951
00:54:56,680 --> 00:54:59,200
...adeitsua, denbora gehienean.

952
00:54:59,360 --> 00:55:02,280
Biok jenio bizia geneukan.

953
00:55:04,400 --> 00:55:06,760
<i>Agian,</i>

954
00:55:08,320 --> 00:55:12,360
<i>Erregutzerik banu,</i>
<i>eta saiatzen naiz, laztana.</i>

955
00:55:13,600 --> 00:55:17,040
<i>Agian etxera itzuliko zara nirekin.</i>

956
00:55:17,560 --> 00:55:19,680
Janisekin jotzeko deitu zidaten.

957
00:55:19,840 --> 00:55:22,640
Txartel bat bidali zidaten
eta New Yorkera joan nintzen.

958
00:55:24,120 --> 00:55:26,000
Hara iritsi nintzen,
eta atea ireki zuten.

959
00:55:26,240 --> 00:55:30,080
Eta neska bat zegoen
kulero eta bularretakoan.

960
00:55:30,480 --> 00:55:32,240
Eta esan zuen:
"Kaixo, Janis naiz".

961
00:55:32,840 --> 00:55:35,120
Eta esan nuen: "Kaixo,
leku zuzenean nago".

962
00:55:36,120 --> 00:55:40,200
<i>Agian, agian, agian.</i>

963
00:55:40,240 --> 00:55:41,920
Kantatzen hasi zen.

964
00:55:42,320 --> 00:55:44,040
Eta esan nuen: "Zer arraio.

965
00:55:44,440 --> 00:55:46,400
Ziur zuria dela?"

966
00:55:49,560 --> 00:55:53,040
Zergatik utzi zenuen Big Brother
and the Holding Company?

967
00:55:54,280 --> 00:55:56,640
Hara, zeren...

968
00:55:57,880 --> 00:56:02,240
...beste zerbait egiteko unea iritsia zen.

969
00:56:02,600 --> 00:56:05,680
Norbaiten ondoan hazten zara

970
00:56:06,360 --> 00:56:09,800
eta, nolabait,
elkar nekatzen duzue.

971
00:56:09,920 --> 00:56:11,840
Eman dezakezuna agortzen duzu

972
00:56:11,960 --> 00:56:16,760
eta beste norabide batean
hazteko unea zen.

973
00:56:19,320 --> 00:56:21,280
Uste dut musikari
gisa hazten zarela

974
00:56:21,320 --> 00:56:23,800
eta hori da bilatzen duguna
eta egin behar duguna:

975
00:56:24,000 --> 00:56:26,760
Egiten dugun horretan
hobeak izaten saiatu.

976
00:56:31,160 --> 00:56:33,040
San Frantzisko izan zen
lehenengo tokia,

977
00:56:33,160 --> 00:56:36,600
lehenengo erkidegoa,
non Janis eroso sentitu zen.

978
00:56:37,800 --> 00:56:40,440
Big Brother utzi zuenean,
dena galdu zuen.

979
00:56:40,840 --> 00:56:51,200
JANIS BIG BROTHERREKIN
ITZULI BEHARKO LITZATEKE

980
00:56:52,640 --> 00:56:57,760
BERE TALDE BERRIA ASPERGARRIA DA

981
00:56:58,640 --> 00:57:00,640
JANISEK,
NAHIZ ETA AHOTS ONA IZAN,

982
00:57:00,840 --> 00:57:03,440
ARETHA BIHURTZEAREKIN
ITSUTUTA DIRUDI.

983
00:57:13,000 --> 00:57:15,280
Arrakasta edukitzearen
presioa izugarrizkoa zen,

984
00:57:15,360 --> 00:57:17,880
eta eraman beharreko
zama bat zen.

985
00:57:25,840 --> 00:57:27,920
Ez zekien talde baten buru izaten.

986
00:57:28,040 --> 00:57:30,800
Hanka sartu izanaren
arrazoietako bat izan zen.

987
00:57:30,840 --> 00:57:33,560
Ez zekien talde bat zuzentzen,
eta agintean zegoen.

988
00:57:33,720 --> 00:57:37,120
Beraz, beste jende bati
eskatu zion talde hori sortzea,

989
00:57:37,760 --> 00:57:40,080
beste jende arraro
batzuekin batera,

990
00:57:40,160 --> 00:57:41,960
taldearen zuzendari
izendatu zituenak.

991
00:57:43,200 --> 00:57:45,080
Ez zuen funtzionatzen.

992
00:57:47,160 --> 00:57:51,560
Pertsonalaren artean aldaketak egon ziren
eta ez zen ezer konpondu.

993
00:57:52,360 --> 00:57:56,600
Europara joan ginen elkarrekin jotzen
bi hilabete bakarrik zeramatenean.

994
00:57:57,280 --> 00:57:58,760
Han zegoen,
gauzak nola joan behar ziren

995
00:57:58,800 --> 00:58:00,520
ez zekien talde berri batekin.

996
00:58:01,320 --> 00:58:03,000
Oso ondo, adiskideak.

997
00:58:06,480 --> 00:58:07,480
Badakizue zer?

998
00:58:07,800 --> 00:58:09,760
Neuk egingo dut.

999
00:58:11,920 --> 00:58:14,080
Frankfurten jo genuen

1000
00:58:14,280 --> 00:58:16,320
eta Janis amorru bizian zegoen.

1001
00:58:16,920 --> 00:58:20,160
Oihaletik begiratu bat eman genuen

1002
00:58:20,520 --> 00:58:22,560
eta ondo orraztutako
tipoez beteta zegoen.

1003
00:58:22,760 --> 00:58:26,320
Buruan kaiku bat jarri
eta hortik moztuko bazenu bezala.

1004
00:58:27,000 --> 00:58:28,440
Prest al dago mundu guztia?

1005
00:58:28,480 --> 00:58:32,480
Jotzeko gogoa geneukan.
Eta esan genien: "Jotzera goaz

1006
00:58:32,600 --> 00:58:34,720
dantzatu nahi baduzue,
etorri gurekin

1007
00:58:35,400 --> 00:58:36,440
eta dantzatu".

1008
00:58:43,960 --> 00:58:45,920
<i>Behar duzun zerbait baldin badago.</i>

1009
00:58:47,120 --> 00:58:49,120
<i>Edo inoiz izan ez duzun zerbait.</i>

1010
00:58:49,160 --> 00:58:50,720
<i>Badakit ez duzula inoiz izan.</i>

1011
00:58:50,760 --> 00:58:53,480
<i>Ez zaitez geratu hor negarrez.</i>

1012
00:58:54,000 --> 00:58:56,920
<i>Ez zaitez geratu hor gaizki sentitzen.</i>

1013
00:58:57,520 --> 00:59:00,600
<i>Hobeto altxatzen bazara.</i>
<i>Ez duzu ulertzen?</i>

1014
00:59:00,800 --> 00:59:02,680
<i>Altxa ezazu eskua</i>

1015
00:59:02,920 --> 00:59:05,920
<i>Eskua altxatzeko esaten dizut.</i>

1016
00:59:06,680 --> 00:59:08,600
<i>Hemen eta orain.</i>

1017
00:59:35,120 --> 00:59:37,120
Ez naiz inor,
zale bat bakarrik

1018
00:59:37,240 --> 00:59:39,320
Bakarrik zale bat naiz.

1019
00:59:39,680 --> 00:59:41,080
Grabatu ezazu bera.

1020
00:59:41,120 --> 00:59:42,840
Beraren laguna zinela
pentsatzen genuen.

1021
00:59:42,841 --> 00:59:45,080
- Ez iezadazu atera argazkirik.
- Zergatik ez?

1022
00:59:45,240 --> 00:59:47,920
Zeren eta ni ez naiz ikusgarria,
begira iezaiozu berari.

1023
00:59:53,320 --> 00:59:55,120
Suposatzen dut,
arrotzak ginenez,

1024
00:59:55,240 --> 00:59:57,000
atzerriko lurraldeetan,

1025
00:59:57,280 --> 00:59:59,320
Kozmic Blues Band batu egin zela.

1026
01:00:02,320 --> 01:00:05,200
Londreseko Albert Hall-ekoa
izan zen azkeneko kontzertua.

1027
01:00:05,440 --> 01:00:08,880
Eta Janisek bazekien
Dylanek hango sarrerak amaitu zituela.

1028
01:00:09,320 --> 01:00:12,080
Albert Hallen jotzeko
oso gogotsu zegoen

1029
01:00:12,081 --> 01:00:13,880
eta sarrera guztiak
saldu zituen.

1030
01:00:14,400 --> 01:00:16,840
Jendeak Albert Halleko
korridoreetan dantzatzen amaitu zuen.

1031
01:00:16,841 --> 01:00:18,960
Amaitzean euforikoa zegoen.

1032
01:00:19,480 --> 01:00:21,440
Oso pozik nago!

1033
01:00:21,600 --> 01:00:24,600
Inork ez zuen pentsatu
hain ondo joango zela.

1034
01:00:24,760 --> 01:00:26,440
Inor ez zen altxatu.

1035
01:00:26,560 --> 01:00:29,280
Inoiz ez zen inor
altxatua dantzatzeko.

1036
01:00:29,400 --> 01:00:31,320
Jendeak ez zuen
inoiz ezer egiten, eta oraingoan bai.

1037
01:00:31,321 --> 01:00:33,720
Altxatu dira
eta dena eman dute.

1038
01:00:33,800 --> 01:00:35,400
Eta entzun dute.

1039
01:00:35,720 --> 01:00:37,600
Hain pozik nago!

1040
01:00:49,680 --> 01:00:52,440
Janis eszenatokian zegoenean
eta dena ondo joaten zenean

1041
01:00:52,640 --> 01:00:54,480
mundua orekan zegoen.

1042
01:00:57,000 --> 01:01:00,320
Baina une horren ondotik,
eszenatokitik jaitsi behar zara.

1043
01:01:08,000 --> 01:01:10,480
Berak beti esaten zuen
eszenatokian egotea

1044
01:01:10,520 --> 01:01:12,440
amodioa egitea bezalakoa zela.

1045
01:01:12,520 --> 01:01:14,440
Baina lilurapen bat da.

1046
01:01:15,000 --> 01:01:17,880
Kontzertua amaitzean,
ikusleek alde egiten dute,

1047
01:01:18,000 --> 01:01:20,240
eta zeure buruarekin geratzen zara.

1048
01:01:31,160 --> 01:01:36,040
Ez zuen ia inoiz
heroina hartzen kontzertuen aurretik,

1049
01:01:36,080 --> 01:01:39,280
ez baitzion ematen
eszenatokirako energia egokia.

1050
01:01:39,320 --> 01:01:40,880
Eta hori asko zaintzen zuen.

1051
01:01:41,120 --> 01:01:45,160
Baina oso ohikoa zen
kontzertuaren ondorengo txutea.

1052
01:01:47,240 --> 01:01:49,760
Kontrolatzen ez genuen
droga kontsumo batean

1053
01:01:49,800 --> 01:01:51,480
gain behera ari ginen.

1054
01:01:51,680 --> 01:01:55,040
Zeharka hitz egin beharra dut
momentu batez esateko

1055
01:01:55,041 --> 01:01:56,880
Janis Big Brotherren zegoenean

1056
01:01:56,881 --> 01:01:58,800
Peterrek ez zituela drogak hartzen.

1057
01:01:58,880 --> 01:02:03,480
Berarenganako begirunearengatik,
asko kontrolatzen ginen.

1058
01:02:04,600 --> 01:02:07,000
Eta orain, Kozmic Bluesen zegoela,

1059
01:02:07,080 --> 01:02:08,640
droga asko hartzen genituen.

1060
01:02:08,680 --> 01:02:11,520
Zeren Peter, aita, ez dago han.

1061
01:02:11,560 --> 01:02:14,360
Askeak gara eta droga hauek
guztiak har ditzakegu.

1062
01:02:16,840 --> 01:02:18,760
Ondorioz,
eskutik joan zitzaigun.

1063
01:02:18,800 --> 01:02:22,320
Eta Los Angelesen, zehazki
Landmark hotelean,

1064
01:02:22,600 --> 01:02:24,600
bere gelara deitu,
eta esan zidan:

1065
01:02:24,640 --> 01:02:27,440
"Zure zerbitzuak
ez dira beharrezkoak jada".

1066
01:02:27,800 --> 01:02:29,840
Eta gero heroina apur bat
hartu genuen eta esan zidan:

1067
01:02:29,960 --> 01:02:32,040
"Ez didazu galdetu behar zergatik?"

1068
01:02:34,040 --> 01:02:36,360
Eta esan nion:
"Zer garrantzi dauka?"

1069
01:02:36,560 --> 01:02:40,240
Pindarra galdua
zuen senar-emazte batzuk bezala zen.

1070
01:02:41,360 --> 01:02:44,120
Eta gure lagun
asko urte hartan hil ziren.

1071
01:02:44,800 --> 01:02:47,000
Moteleko ohe batean
etzanda zegoen eta esan zidan:

1072
01:02:47,120 --> 01:02:49,000
"Neuri ez zait gertatuko.

1073
01:02:49,320 --> 01:02:51,920
Nire jendeak
kolonoen egurra dauka,

1074
01:02:52,000 --> 01:02:55,440
herrialde guztia gurutzatu zuen Texaseraino,
gogorrak dira.

1075
01:02:55,480 --> 01:02:58,200
Gene horiek dauzkat.
Ez zait ezer gertatuko."

1076
01:02:58,240 --> 01:03:01,720
Eta pentsatu nuen:
"Kaka zaharra, hobe hori esan ez bazenu".

1077
01:03:04,320 --> 01:03:07,280
<i>Fida zaitez nitaz, laztana.</i>

1078
01:03:07,920 --> 01:03:11,120
<i>Eman iezadazu denbora.</i>

1079
01:03:12,040 --> 01:03:13,840
<i>Eman iezadazu denbora.</i>

1080
01:03:15,960 --> 01:03:19,440
<i>Nire maitasuna hazi bat bezalakoa da.</i>

1081
01:03:20,400 --> 01:03:24,120
<i>Denbora behar du hazteko.</i>

1082
01:03:25,440 --> 01:03:28,840
<i>Egunero indartsuagoa da.</i>

1083
01:03:29,120 --> 01:03:33,680
<i>Edozeinek sakrifikatzeko gogoa</i>
<i>izatera bultzatzen du.</i>

1084
01:03:35,440 --> 01:03:39,360
<i>Nire maitasuna hazi bat bezalakoa da.</i>

1085
01:03:40,280 --> 01:03:42,440
<i>Fida zaitez nitaz, neskatxo.</i>

1086
01:03:42,680 --> 01:03:44,800
<i>Fida zaitez nitaz, neskatxo.</i>

1087
01:03:45,280 --> 01:03:48,520
<i>Fida zaitez nire maitasunaz, nire bihotzaz.</i>

1088
01:03:49,920 --> 01:03:51,640
<i>Izan fedea, laztana.</i>

1089
01:03:52,360 --> 01:03:54,560
<i>Izan fedea niregan, laztana.</i>

1090
01:03:54,640 --> 01:03:57,920
Woodstocki buruz hitz egiten
nahiko aurrerapenarekin entzunda geneukan.

1091
01:03:57,960 --> 01:04:00,520
Eta pentsatu genuen: "Itzela,
hurrengo Monterey da".

1092
01:04:01,880 --> 01:04:03,640
Udako oso egun bero bat zen.

1093
01:04:05,280 --> 01:04:09,400
Eta mota guztietako helikopteroak
aireratzen eta lurreratzen ziren.

1094
01:04:11,560 --> 01:04:15,560
Gogoratzen naiz
Peggy aireratu ginen aireko garraioaren

1095
01:04:15,600 --> 01:04:17,160
zonaldean zegoela.

1096
01:04:18,800 --> 01:04:21,920
Beti nengoen urdurixe
Peggy zegoenean,

1097
01:04:21,960 --> 01:04:26,160
zeren eta iruditzen zitzaidan
lagundu ordez, zirikatu egingo zuela

1098
01:04:26,280 --> 01:04:28,000
drogekin zuen arazoan.

1099
01:04:31,560 --> 01:04:35,120
Deitu eta esan zidan:
"Etorri beharra duzu".

1100
01:04:35,720 --> 01:04:37,280
Esan nion: "Ezin dut".

1101
01:04:37,360 --> 01:04:40,920
Bagenekien auto ilarak
zeudela ordainlekuan,

1102
01:04:41,080 --> 01:04:43,760
jendeak ez zuen gasolinarik
eta erditzeren bat gertatua zen.

1103
01:04:43,840 --> 01:04:45,840
Oti izurrite bat bezalakoa zen.

1104
01:04:45,920 --> 01:04:47,960
Esan nion:

1105
01:04:48,000 --> 01:04:51,400
"Iristeko dudan
modu bakarra airetik da".

1106
01:04:51,600 --> 01:04:53,560
Eta esan zuen: "Ados".

1107
01:05:11,880 --> 01:05:15,760
Biok adin berekoak ginen,
Hegoaldekoak,

1108
01:05:16,480 --> 01:05:18,440
erdi mailako familietakoak...

1109
01:05:18,560 --> 01:05:23,160
Baina uste dut
Janisek okerrago pasatu zuela haztean.

1110
01:05:24,120 --> 01:05:27,680
Beste alde batetik,
jendeak uste ohi zuen arrazoi horregatik

1111
01:05:27,880 --> 01:05:29,680
zegoela deprimituta.

1112
01:05:30,080 --> 01:05:31,280
Ez zegoen.

1113
01:05:32,040 --> 01:05:34,200
Dibertsioa zen dena.

1114
01:05:34,600 --> 01:05:36,640
Heroina dibertsioarengatik
hartzen genuen.

1115
01:05:36,720 --> 01:05:38,960
Eta txarra zen guztitik
bakartzen gintuen.

1116
01:05:39,040 --> 01:05:42,200
Historiako gizarte
gertakari garrantzitsuenetako

1117
01:05:42,280 --> 01:05:44,400
baten erdian geunden.

1118
01:05:48,360 --> 01:05:50,720
Dakidanez,
drogaz leporaino jarri zen.

1119
01:05:51,120 --> 01:05:53,800
Behin-behineko
komunetan injektatu zuen,

1120
01:05:54,000 --> 01:05:55,200
eta ez zion eusten.

1121
01:05:56,600 --> 01:06:00,360
Azkenean, Peggyk eta John Cookek
ateratzera behartu zuten.

1122
01:06:10,880 --> 01:06:13,120
Zer moduz zaudete?

1123
01:06:13,360 --> 01:06:15,760
Zer moduz zaudete han?
Ondo zaudete?

1124
01:06:19,320 --> 01:06:21,040
Ez zaudete?

1125
01:06:21,120 --> 01:06:23,600
Txolinduta jarraitzen duzue
eta ura daukazue

1126
01:06:23,680 --> 01:06:26,040
eta lo egiteko leku bat
eta hori dena?

1127
01:06:28,320 --> 01:06:32,400
Zeren eta guk guztiok,

1128
01:06:32,560 --> 01:06:34,640
eta ez dut nahi erretolikarik egin,

1129
01:06:34,720 --> 01:06:37,560
baina denok gogoratu behar dugu,
sustatzaileek ere bai,

1130
01:06:37,640 --> 01:06:39,520
musika gozatzeko dela,

1131
01:06:39,640 --> 01:06:41,920
eta ez une txarrak pasatzeko.

1132
01:06:42,000 --> 01:06:45,080
Ez duzu inoren zikinkeriarik onartu behar,

1133
01:06:45,120 --> 01:06:47,320
soilik musikaz gozatu.

1134
01:06:47,480 --> 01:06:48,840
Ez duzu zertan.

1135
01:06:49,000 --> 01:06:51,360
Beraz. merezi duzuen baino
zikinkeria gehiago jasaten bazaudete,

1136
01:06:51,440 --> 01:06:53,040
badakizue zer egin.

1137
01:06:57,880 --> 01:07:01,320
<i>Landu nazazu, Jainkoa.</i>

1138
01:07:06,600 --> 01:07:09,560
<i>Landu nazazu, Jainkoa.</i>

1139
01:07:10,080 --> 01:07:13,240
<i>Mesedez, ez nazazu utzi.</i>

1140
01:07:14,760 --> 01:07:17,680
<i>Hemen behean hain ezdeus sentitzen naiz.</i>

1141
01:07:18,720 --> 01:07:21,560
<i>Maitatzeko inor gabe.</i>

1142
01:07:22,400 --> 01:07:25,800
<i>Nahiz eta leku guztietan bilatu dudan.</i>

1143
01:07:26,240 --> 01:07:29,920
<i>Eta ezin dut aurkitu maitatzeko inor.</i>

1144
01:07:30,080 --> 01:07:32,160
<i>Maite dudala sentitzen duenik.</i>

1145
01:07:32,161 --> 01:07:34,880
<i>Beraz...</i>

1146
01:07:37,760 --> 01:07:39,800
<i>Landu nazazu, Jainkoa.</i>

1147
01:07:44,200 --> 01:07:47,440
<i>Erabil nazazu, Jainkoa.</i>

1148
01:07:48,080 --> 01:07:52,120
Noizbait gertatzen zaizu hor ateratzen zarela
eta sentitzen duzula ez doala ondo?

1149
01:07:52,680 --> 01:07:57,920
Bai, baina martxan jartzeko trikimailu
batzuk dituzu.

1150
01:07:58,440 --> 01:08:00,200
Normalean anima zaitezke.

1151
01:08:00,320 --> 01:08:03,160
Ez duzu inoiz gogorik izan
eszenatokitik alde egiteko

1152
01:08:03,280 --> 01:08:05,440
eta esateko: "Sentitzen dut,
gaur hau ez dabil”?

1153
01:08:05,520 --> 01:08:08,520
Inoiz gertatu zaidan onena da,
ez nuke alde egingo.

1154
01:08:09,760 --> 01:08:12,480
Ezingo bazenu egin,
gaizki pasatuko zenuke, ezta?

1155
01:08:13,760 --> 01:08:18,040
Bai, espero dut hori gertatzean hainbeste
gustatzen zaidan beste gauza bat edukitzea.

1156
01:08:29,800 --> 01:08:31,360
<i>Mesedez.</i>

1157
01:08:31,480 --> 01:08:34,600
<i>Itxaron, ez, ez...</i>

1158
01:08:36,000 --> 01:08:38,680
<i>Ez nazazu utzi.</i>

1159
01:08:39,000 --> 01:08:41,920
<i>Laztana, nire eskua zabaltzean.</i>

1160
01:08:42,040 --> 01:08:44,760
<i>Eutsi nahi dizut.</i>

1161
01:08:45,560 --> 01:08:47,680
<i>Hor inoiz ez zaudenean.</i>

1162
01:08:48,000 --> 01:08:49,800
<i>Oraindik ez dut etsitzen.</i>

1163
01:08:49,920 --> 01:08:54,280
<i>Eskua zabaltzen jarraitzen dut</i>
<i>nire gizonari eusteko.</i>

1164
01:08:54,400 --> 01:08:57,000
<i>Esango dut: ez zaitez, ez zaitez...</i>

1165
01:08:57,800 --> 01:08:59,400
<i>Ez zaitez joan.</i>

1166
01:08:59,560 --> 01:09:02,000
<i>Ez, ez...</i>

1167
01:09:02,160 --> 01:09:03,760
<i>Ez, ez.</i>

1168
01:09:03,880 --> 01:09:08,240
<i>Ez nazazu utzi.</i>

1169
01:09:10,200 --> 01:09:11,440
<i>Beraz.</i>

1170
01:09:11,560 --> 01:09:15,680
<i>Jainkoa.</i>

1171
01:10:00,400 --> 01:10:03,960
Janisekin nengoeneko
nire aldi iluna da.

1172
01:10:05,000 --> 01:10:07,720
Puntu bat iritsi zen
non Albertek eta Janisek esan zuten:

1173
01:10:09,160 --> 01:10:12,800
"Kozmic Blues Banda
desegiten utziko dugu.

1174
01:10:15,600 --> 01:10:18,080
Janisek porrot hura
bere gain hartu zuen.

1175
01:10:18,400 --> 01:10:20,400
Huts egiten zebilena
bera zela sentitu zuen.

1176
01:10:20,600 --> 01:10:25,560
Eta heroina eta alkohol gehien
kontsumitu zuen aldia izan zen.

1177
01:10:32,960 --> 01:10:35,880
Gertatzen ari zaidan honek guztiak,

1178
01:10:35,881 --> 01:10:37,920
arrakastaren kontu honek...

1179
01:10:39,880 --> 01:10:42,840
...oraindik ez du arriskuan jarri

1180
01:10:43,000 --> 01:10:45,520
aspaldian Texasen
hartu nuen jarrera,

1181
01:10:45,800 --> 01:10:50,120
hots, neure buruarekiko leiala izan
eta barnean naizen pertsona izatearena,

1182
01:10:50,280 --> 01:10:51,280
eta ez jolastu.

1183
01:10:51,400 --> 01:10:53,400
Horixe da egiten
saiatzen ari naizena...

1184
01:10:53,520 --> 01:10:57,080
Neure burua ez engainatu.

1185
01:10:59,280 --> 01:11:02,600
Hotelean ikusi nuenean,
zalantza guztiak

1186
01:11:02,720 --> 01:11:06,160
eta neska galduaren estiloa,
ageri-agerikoak izan ziren.

1187
01:11:06,960 --> 01:11:10,240
Esan zuen:
"Sartu, edaria eskatuko diogu gela zerbitzuari".

1188
01:11:10,241 --> 01:11:13,120
Eta ez neraman denbora asko hor

1189
01:11:13,560 --> 01:11:17,200
droga injektatzea erabaki zuenean.
Inoiz ez nuen ikusia hori egiten.

1190
01:11:17,800 --> 01:11:21,200
Eta trago batzuk hartu genituen,
hitz egin genuen,

1191
01:11:21,320 --> 01:11:23,520
eta berriro egin zuen
ni joan aurretik.

1192
01:11:24,160 --> 01:11:25,480
Joan nintzenean,
pentsatu nuen:

1193
01:11:25,520 --> 01:11:29,240
"Ez dakit
berriro ikusi nahi dudan".

1194
01:11:33,960 --> 01:11:35,200
Zer pentsatzen duzu
kantatzen duzunean?

1195
01:11:35,320 --> 01:11:38,360
Abestian pentsatzen duzu
edo burua beste nonbait duzu?

1196
01:11:39,560 --> 01:11:41,760
Egia esanda,
ez dut asko pentsatzen.

1197
01:11:42,080 --> 01:11:44,120
Soilik sentitzen saiatzen naiz.

1198
01:11:45,480 --> 01:11:49,120
Zuri buruz jakin nuen azkenengoan,
Brasilgo oihanetan zeunden.

1199
01:11:49,200 --> 01:11:51,400
Riora inauterietara joan nintzen

1200
01:11:51,440 --> 01:11:55,880
eta gero Brasilgo iparraldetik zehar
auto-stop egitea erabaki nuen.

1201
01:11:55,960 --> 01:11:57,240
Opor moduko batzuk?

1202
01:11:57,280 --> 01:11:59,640
Errepideko edozein beatnik bat bezala.

1203
01:12:07,680 --> 01:12:10,280
Riora inauterietarako
iritsi nahi nuen

1204
01:12:10,400 --> 01:12:12,280
lagun batekin
geratuta bainengoen.

1205
01:12:12,400 --> 01:12:14,680
Riora egun pare bat
lehenago iritsi nintzen.

1206
01:12:14,880 --> 01:12:17,440
Eta pentsatu nuen: "Jainkoa,
hor dago Ipanemako hondartza".

1207
01:12:17,560 --> 01:12:19,920
"Ipanemako neska".

1208
01:12:20,200 --> 01:12:22,600
Ipanemako hondartzara
joan nintzen

1209
01:12:22,760 --> 01:12:26,560
eta aurkitu nuen
lehenengo pertsona Janis izan zen.

1210
01:12:27,240 --> 01:12:31,520
Ez nekien Janis zela,
bikinian zegoen neska bat ikusi nuen soilik.

1211
01:12:33,080 --> 01:12:35,480
<i>Laztana, ez nauzu ulertzen?</i>

1212
01:12:36,400 --> 01:12:38,680
<i>Zergatik?</i>

1213
01:12:38,840 --> 01:12:43,040
<i>Maitatzeko gizonezko bat behar dut.</i>

1214
01:12:45,080 --> 01:12:46,160
Begirada altxatu zuen,

1215
01:12:46,280 --> 01:12:48,080
gogoratzen dut
eguzkitako betaurrekoak altxatu zituela

1216
01:12:48,120 --> 01:12:50,000
eta esan zuela:
"Kaixo, guapo".

1217
01:12:50,960 --> 01:12:55,000
Eta pentsatu nuen: "'Guapo'?
Oihanean denbora luzea daramat!"

1218
01:12:55,080 --> 01:12:57,440
<i>Inguratzen nauen.</i>

1219
01:12:57,840 --> 01:13:00,360
<i>Bakardade hau.</i>

1220
01:13:00,600 --> 01:13:03,760
<i>Ezin da izan.</i>

1221
01:13:04,200 --> 01:13:05,720
<i>Ezin da izan.</i>

1222
01:13:05,840 --> 01:13:08,520
<i>Erantzunen bat egon behar da.</i>

1223
01:13:08,560 --> 01:13:10,680
<i>Ezin da izan.</i>

1224
01:13:10,840 --> 01:13:12,920
<i>Alde guztietara begiratzen dut,</i>
<i>baina ez dago bat ere.</i>

1225
01:13:12,960 --> 01:13:15,120
Hotelera itzuli ginenean,
lehenengo gauean,

1226
01:13:15,560 --> 01:13:18,400
berak ez zuen ondo lo egiten,
mugitu egiten zen, zorigaiztokoa zen,

1227
01:13:18,480 --> 01:13:20,160
izerdi hotza zeukan.

1228
01:13:20,240 --> 01:13:22,960
Eta esan zidan
drogetatik ateratzen saiatzen ari zela.

1229
01:13:23,080 --> 01:13:26,000
Bi egun eta erdiz besarkatu nuen,
hobetu arte.

1230
01:13:30,720 --> 01:13:34,520
Pertsona oso ezberdina zen,
askoz lasaiagoa,

1231
01:13:34,920 --> 01:13:37,200
eta askoz ere ederragoa.

1232
01:13:37,240 --> 01:13:39,600
Ez zegoen ohituta lasai egotera,

1233
01:13:39,680 --> 01:13:41,520
beraz, bazekien ederragoa zela.

1234
01:13:42,080 --> 01:13:44,520
Eta horren ondotik,
dena argi zegoen.

1235
01:13:44,640 --> 01:13:47,880
Ezin egon zitekeen hobeto
Brasilen zehar bidaiatu genuen bitartean.

1236
01:13:48,600 --> 01:13:52,480
Ezagutu nituen neskekin konparatuz
oso askea eta ezberdina zen.

1237
01:13:54,880 --> 01:13:57,400
Lehenagotik ez ninduen inoiz
inspiratu emakume batek.

1238
01:13:57,800 --> 01:13:59,640
Berarekin harrapatuta geratu nintzen.

1239
01:13:59,680 --> 01:14:02,040
Afrikako Iparraldera
joan behar nuen,

1240
01:14:02,320 --> 01:14:05,760
eta ezagutu nuenean esan nion neure buruari:
"Ez noa inora".

1241
01:14:08,200 --> 01:14:10,480
Kaliforniara itzuli ginenean,

1242
01:14:10,840 --> 01:14:13,840
denbora luzeagoa pasatu genuen elkarrekin,
biak bakarrik.

1243
01:14:14,320 --> 01:14:17,120
Parkera etortzen ginen,
Haightera joan,

1244
01:14:17,280 --> 01:14:19,440
baina, oinarrian, elkarrekin
pasatzen genuen denbora.

1245
01:14:19,480 --> 01:14:22,520
Banaezinak izan ginen
hilabete haietan.

1246
01:14:25,320 --> 01:14:27,960
Janisekin nuen erlazioa
handitzen joan zen heinean,

1247
01:14:28,080 --> 01:14:30,440
konturatu nintzen
kantatzen zizkidan abesti guztiak

1248
01:14:30,560 --> 01:14:32,360
beti blues zirela.

1249
01:14:32,840 --> 01:14:35,440
Eta horixe sentitzen zuen,
oinarrian, tristura.

1250
01:14:35,480 --> 01:14:37,800
Mundu guztiaren
mina sentitu zezakeen.

1251
01:14:38,080 --> 01:14:40,360
Heroina hartzearen arrazoietako bat da,

1252
01:14:40,520 --> 01:14:44,000
mundu guztiaren bizitzetan
barneratu beharrik ez izateko.

1253
01:14:44,400 --> 01:14:47,040
Jende gehienak ez ikusi egin diezaioke
inguruan gertatzen denari,

1254
01:14:47,080 --> 01:14:49,920
baina Janisek ezin zuen.
Ezin zuen alde batera utzi.

1255
01:14:51,000 --> 01:14:52,520
Baina drogen mende zegoen.

1256
01:14:52,680 --> 01:14:55,480
Eta gelditzea lortzen nuen,
eta joaten nintzenean,

1257
01:14:55,600 --> 01:14:59,440
esan dezakegu ahul jartzen zela
eta berriro hasi.

1258
01:15:01,040 --> 01:15:03,120
Esan nion:
"Ezin dut hau egin.

1259
01:15:03,240 --> 01:15:05,120
Ez dut jasaten,
zu hiltzen ari da eta."

1260
01:15:05,240 --> 01:15:06,480
Eta bihotza apurtu zitzaidan.

1261
01:15:06,640 --> 01:15:09,920
Horixe gertatu zen: Beste edozerk
baino gehiagok apurtu zidan bihotza.

1262
01:15:10,160 --> 01:15:11,840
Joan behar nintzela
esan nionean, esan zidan:

1263
01:15:11,880 --> 01:15:14,520
"Zergatik ez zara geratzen
eta nire managerra izan?"

1264
01:15:14,960 --> 01:15:16,920
Eskaintza tentagarria zen,

1265
01:15:17,040 --> 01:15:20,200
baina ezin nuen
jasan heroinarena.

1266
01:15:27,440 --> 01:15:29,560
<i>Egin negar.</i>

1267
01:15:29,880 --> 01:15:32,280
<i>Laztana</i>

1268
01:15:32,760 --> 01:15:35,360
<i>Egin negar, laztana.</i>

1269
01:15:36,560 --> 01:15:39,960
<i>Egin negar, laztana.</i>

1270
01:15:40,000 --> 01:15:42,200
<i>Laztana, ongi etorri etxera berriro.</i>

1271
01:15:44,240 --> 01:15:46,120
<i>Gizonezko bat nuen.</i>

1272
01:15:48,640 --> 01:15:51,800
<i>Esaten zidan: "Laztana</i>

1273
01:15:52,320 --> 01:15:54,360
<i>Badakizu maite zaitudala.</i>

1274
01:15:54,560 --> 01:15:56,280
<i>Baina neure burua aurkitzera</i>
<i>irten beharra daukat.</i>

1275
01:15:56,320 --> 01:15:58,360
<i>Nire bizitza aurkitu beharra dut.</i>

1276
01:15:58,520 --> 01:16:01,760
<i>Afrikara joan beharra daukat neure burua aurkitzeko.</i>

1277
01:16:02,360 --> 01:16:04,480
<i>Edo New Yorkera.</i>

1278
01:16:04,840 --> 01:16:06,760
<i>Edo Limara.</i>

1279
01:16:07,640 --> 01:16:09,680
<i>Tipo hauek beti joaten dira nonbaitera.</i>

1280
01:16:09,681 --> 01:16:12,040
<i>Inoiz ez nuen jakin zehazki nora.</i>

1281
01:16:12,920 --> 01:16:15,200
<i>Beti joaten dira nonbaitera.</i>

1282
01:16:17,320 --> 01:16:20,560
<i>Eta esan nion:</i>
<i>"Laztana, ez zara konturatzen?</i>

1283
01:16:22,160 --> 01:16:24,400
<i>Zure bizitza han bilatzen duzu, laztana.</i>

1284
01:16:24,680 --> 01:16:26,240
<i>Badakizu non dagoen zure bizitza?</i>

1285
01:16:26,241 --> 01:16:29,960
<i>Inozo bat bezala</i>
<i>hemen bertan dago zuri itxaroten.</i>

1286
01:16:30,680 --> 01:16:32,240
<i>Itxaroten dizu</i>

1287
01:16:32,760 --> 01:16:35,800
<i>Eta goiz batean</i>
<i>Casablancan esnatuko zara</i>

1288
01:16:36,120 --> 01:16:37,600
<i>Edo leku horietako batean</i>

1289
01:16:37,720 --> 01:16:39,760
<i>Eta izozten egongo zara</i>

1290
01:16:40,360 --> 01:16:45,080
<i>Esnatuko zara eta esango duzu:</i>
<i>"Jainkoa!"</i>

1291
01:16:46,400 --> 01:16:48,000
<i>Nahi dudan bakarra emakume hori</i>

1292
01:16:48,040 --> 01:16:49,800
<i>ohe bikoitz erraldoi horretan</i>
<i>botatzea da.</i>

1293
01:16:49,880 --> 01:16:53,880
<i>Larruzko ohazal horren gainean</i>
<i>eta satinezko maindire horiekin.</i>

1294
01:16:54,000 --> 01:16:56,640
<i>Zer egiten ari naiz Casablancan?</i>

1295
01:16:57,120 --> 01:16:58,600
<i>Benetan, txo.</i>

1296
01:16:58,640 --> 01:17:01,480
<i>Egun hauetako batean</i>
<i>tipo hori esnatuko da eta hori esango dio bere buruari.</i>

1297
01:17:01,600 --> 01:17:03,760
<i>Eta etxera itzultzean</i>

1298
01:17:04,160 --> 01:17:06,880
<i>Kaprikornio naizelako</i>

1299
01:17:07,000 --> 01:17:09,200
<i>Hor egongo naiz itxaroten</i>

1300
01:17:09,720 --> 01:17:12,440
<i>Eta esango diot:</i>
<i>"Laztana, banekien egun batean.</i>

1301
01:17:13,400 --> 01:17:16,000
<i>Banekien egun batean.</i>

1302
01:17:17,200 --> 01:17:20,200
<i>Etxera itzuliko zinela.</i>

1303
01:17:20,320 --> 01:17:23,280
<i>Laztana, nire atetik sartzen zarenean.</i>

1304
01:17:24,120 --> 01:17:26,680
<i>Zure begietan ikusiko dut</i>

1305
01:17:27,040 --> 01:17:28,680
<i>Esango dut: "Ene Jainkoa</i>

1306
01:17:28,760 --> 01:17:31,040
<i>Gizonezkoak ulertu egin du.</i>

1307
01:17:31,760 --> 01:17:35,200
<i>Jainkoa, gizonezkoa konturatu egin da.</i>

1308
01:17:35,400 --> 01:17:38,680
<i>Burua jar dezakezu nire sorbaldan.</i>

1309
01:17:39,560 --> 01:17:43,000
<i>Badakit</i>
<i>oraindik badituzula malkoak botatzeko.</i>

1310
01:17:43,360 --> 01:17:46,600
<i>Beraz, goazen, goazen.</i>

1311
01:17:47,120 --> 01:17:49,240
<i>Goazen, goazen.</i>

1312
01:17:49,360 --> 01:17:53,000
<i>Negar egin, negar egin, laztana.</i>

1313
01:17:54,400 --> 01:17:57,880
<i>Negar egin, laztana.</i>

1314
01:17:58,160 --> 01:18:00,560
<i>Negar egin.</i>

1315
01:18:02,040 --> 01:18:05,040
<i>Negar egin.</i>

1316
01:18:06,000 --> 01:18:08,880
<i>Negar egin, laztana.</i>

1317
01:18:10,200 --> 01:18:12,720
<i>Negar egin, laztana.</i>

1318
01:18:13,840 --> 01:18:16,040
<i>Negar egin, laztana.</i>

1319
01:18:26,280 --> 01:18:28,680
Kantatu berri duzun
kantari buruz galdetu nahi dizut.

1320
01:18:29,120 --> 01:18:32,360
Gizonezkoei buruz hitz egiten du.

1321
01:18:33,120 --> 01:18:34,160
Gizonezkoei buruz?

1322
01:18:34,161 --> 01:18:36,880
Ikusi dituzu inoiz mandoek
tiratzen dituzten gurdi horiek?

1323
01:18:36,960 --> 01:18:38,040
Bai.

1324
01:18:38,080 --> 01:18:42,600
Mando inozo bat dago, eta
badute makil luze bat hari batekin

1325
01:18:42,640 --> 01:18:44,120
eta azenario bat zintzilik.

1326
01:18:44,240 --> 01:18:46,400
Eta mandoaren aurpegian
zintzilik jartzen dute

1327
01:18:46,480 --> 01:18:49,000
eta berak egun guztian jarraitzen dio.

1328
01:18:50,560 --> 01:18:52,560
Nor da gizonezkoa
parabola honetan?

1329
01:18:52,800 --> 01:18:54,880
Mandoa edo azenarioari eusten diona?

1330
01:18:55,200 --> 01:18:57,200
Emakumea mandoa da.

1331
01:18:57,480 --> 01:18:59,600
Norbaitek engainatzeko baliatzen duen
zerbaiten bila.

1332
01:18:59,760 --> 01:19:02,880
Beti saihesten duen gizonezko bat
jarraitzen du denbora guztian.

1333
01:19:02,920 --> 01:19:06,240
Beti erakusten dute emateko
prest daudena baino zerbait gehiago.

1334
01:19:08,240 --> 01:19:10,040
Gau batean afaltzera joan ginen.

1335
01:19:10,280 --> 01:19:13,240
Eta gogoratzen dut esan niola,
aurreikusi gabe:

1336
01:19:14,520 --> 01:19:19,640
"Nola jakin dezaket
ez duzula heroina hartzen?"

1337
01:19:21,520 --> 01:19:23,200
Eta bere erantzuna
interesgarria izan zen:

1338
01:19:23,360 --> 01:19:25,160
"Nori axola zaio?"

1339
01:19:26,320 --> 01:19:27,760
Zur eta lur geratu nintzen.

1340
01:19:33,160 --> 01:19:34,640
Noizbait itzultzen zara
Port Arthurrera, Texasera?

1341
01:19:35,480 --> 01:19:37,760
Ez, baina abuztuan
joango naiz.

1342
01:19:37,960 --> 01:19:39,800
Eta badakizu zer egingo dudan?
- Ez dakit.

1343
01:19:39,960 --> 01:19:42,240
Institutuko ikasle
ohien bilerara joango naiz.

1344
01:19:46,560 --> 01:19:48,960
Ikusi nahiko nuke.
Egin bideoak eta ekarri.

1345
01:19:49,080 --> 01:19:50,360
Etorri nahi duzu?

1346
01:19:50,640 --> 01:19:53,480
Ez ditut lagun asko
institutuko zure gelan.

1347
01:19:53,600 --> 01:19:55,800
- Ezta nik ere.
- Ezta nirean ere, egia esateko.

1348
01:19:55,960 --> 01:19:57,720
Nola dakizu ez dutela
bilera aldatuko

1349
01:19:57,840 --> 01:19:59,280
joango zarela esan duzunean?

1350
01:19:59,560 --> 01:20:01,360
Egia da,
ez nien esan behar.

1351
01:20:06,920 --> 01:20:08,880
Zer gogoratzen duzu
gehien Port Arthurretik?

1352
01:20:12,880 --> 01:20:14,560
Ez dut asko gogoratzen.

1353
01:20:14,800 --> 01:20:16,360
Ez dut ezer esateko.

1354
01:20:19,080 --> 01:20:21,800
Zeren eta ergelen onarpenak soilik

1355
01:20:22,040 --> 01:20:26,800
ordaindu zezakeen hazi zen era.

1356
01:20:27,040 --> 01:20:30,200
Mundu guztiak maite bazuen,
dena ondo zegoen.

1357
01:20:30,320 --> 01:20:32,000
Baina norbaitek egiten ez bazuen,

1358
01:20:32,320 --> 01:20:34,240
minutu batean suntsi zezakeen.

1359
01:20:34,440 --> 01:20:37,960
Zerk ezberdintzen zintuen
zure institutuko ikaskideengandik?

1360
01:20:38,640 --> 01:20:40,320
Ez dakit, galdetu haiei.

1361
01:20:43,400 --> 01:20:46,280
Beste hitz batzuetan,
haiek ziren ezberdin egiten zintuztenak?

1362
01:20:47,400 --> 01:20:50,120
Beste hitz batzuetan,
haiekin konparatuta ezberdina zinen?

1363
01:20:51,320 --> 01:20:53,680
Haiengandik urrun
sentitzen nintzen.

1364
01:20:53,840 --> 01:20:55,800
Futbol amerikarreko
partiduetara joaten zinen?

1365
01:20:56,680 --> 01:20:58,320
Ez dut gogoratzen.

1366
01:20:59,600 --> 01:21:01,040
Ez dut gogoratzen.

1367
01:21:03,040 --> 01:21:04,560
Uste dut ezetz.

1368
01:21:04,720 --> 01:21:07,800
Ez nintzen promozioko
dantzaldira joan.

1369
01:21:09,920 --> 01:21:12,600
- Baina eskatu zizuten, ezta?
- Ba, ez.

1370
01:21:13,280 --> 01:21:17,080
Ez dut uste inork
nirekin joan nahi zuenik.

1371
01:21:19,440 --> 01:21:22,520
Eta ordutik pairatzen nabil.

1372
01:21:23,760 --> 01:21:28,000
Gogoratzen dut gaztea nintzenean,
mediku batek esan ziola nire amari

1373
01:21:28,320 --> 01:21:31,800
ez banintzen "bideratzen",

1374
01:21:32,000 --> 01:21:34,520
espetxean edo eroetxe

1375
01:21:34,560 --> 01:21:37,600
batean amaituko nuela
21 urte bete baino lehen.

1376
01:21:38,280 --> 01:21:41,200
Beraz, 25 urte bete nituenean
eta nire bigarren diskoa atera zenean,

1377
01:21:41,360 --> 01:21:43,880
nire amak zoriontzeko
edo zerbaitetarako telegrama bat bidali zidan,

1378
01:21:43,960 --> 01:21:46,360
esanez espetxea saihestu nuela.

1379
01:21:47,400 --> 01:21:50,120
- Zer moduz moldatzen zara gurasoekin?
- Nahiko ondo.

1380
01:21:50,160 --> 01:21:53,280
- Nonbaitera joan beharra zuten.
- Bai, ezkontza batera joan dira.

1381
01:21:53,360 --> 01:21:55,280
Nahiko ondo moldatzen gara.

1382
01:21:57,000 --> 01:21:59,400
Harrituta daude
zure arrakastarekin?

1383
01:22:00,120 --> 01:22:01,920
Uste dut baietz.

1384
01:22:02,960 --> 01:22:07,080
Gure gurasoek bere bizitzeko eraren
eta gizarteko estatusaren aurkako

1385
01:22:07,120 --> 01:22:09,280
erronkatzat bezala hartu zuten,

1386
01:22:09,360 --> 01:22:12,960
eta euren artean
zailtasunak sortu zituen.

1387
01:22:13,120 --> 01:22:16,360
Eta biek, isilean,

1388
01:22:16,480 --> 01:22:20,480
nolabait, zoritxar bat eragin zutela

1389
01:22:20,640 --> 01:22:22,400
sentitzen zuten.

1390
01:22:44,920 --> 01:22:46,560
Ez nuen 6 hilabetez ikusi.

1391
01:22:46,720 --> 01:22:49,800
Heroina utziko zuela zin egina zidan.

1392
01:22:50,720 --> 01:22:52,200
Eta egin zuen.

1393
01:22:52,680 --> 01:22:54,240
Eta horrek aldatu egin zuen.

1394
01:22:56,720 --> 01:22:58,200
"Familia maitea,

1395
01:22:58,320 --> 01:23:00,320
gauzak oso ondo doazkit.

1396
01:23:00,560 --> 01:23:03,680
Talde berri bat dut,
txikiagoa, eta zoragarria da.

1397
01:23:03,840 --> 01:23:05,640
Rion oso gizon ona
ezagutu nuen,

1398
01:23:05,680 --> 01:23:09,040
baina nik lanera itzuli beharra nuen,
beraz bidaiatzera joan da.

1399
01:23:09,360 --> 01:23:10,880
Baina benetan maite ninduen

1400
01:23:10,920 --> 01:23:12,520
eta oso ona
izan zen nirekin.

1401
01:23:12,560 --> 01:23:14,600
Itzuli nahi du
eta nirekin ezkondu.

1402
01:23:14,640 --> 01:23:17,560
Pentsatzen nuen inork
eskatu gabe hilko nintzela, fanak kenduta.

1403
01:23:17,680 --> 01:23:18,960
Benetan esaten zuen,
eta nork daki.

1404
01:23:19,080 --> 01:23:20,520
Agian musikaren munduaz
nekatuko naiz,

1405
01:23:20,560 --> 01:23:22,960
baina orain
gozatzen ari naiz."

1406
01:23:29,000 --> 01:23:31,280
Deitu zidan eta esan zidan:
"Etorri nahi duzu?

1407
01:23:31,440 --> 01:23:33,400
Talde berri oso on bat dut,
biretara itzuli nahi duzu?"

1408
01:23:33,440 --> 01:23:34,800
Eta esan nion:
"Uste dut ezetz".

1409
01:23:34,801 --> 01:23:35,920
Eta Janisek esan zuen:

1410
01:23:35,960 --> 01:23:39,000
"Txartel bat erosiko dizut,
etortzeko eta pentsatzeko."

1411
01:23:39,160 --> 01:23:41,960
<i>Amaitu dela esaten duzu.</i>

1412
01:23:42,480 --> 01:23:45,360
<i>Amaitu dela esaten duzu, laztana.</i>

1413
01:23:45,440 --> 01:23:47,400
<i>Baina hemen jarraitzen duzu.</i>

1414
01:23:47,520 --> 01:23:50,360
<i>Goazen, mugitu ipurdia.</i>

1415
01:23:50,440 --> 01:23:53,800
Esan zuen:
"Abesti baten erdian zerbait aldatzen badut,

1416
01:23:53,880 --> 01:23:55,440
haiek jarraitzen didate."

1417
01:23:56,160 --> 01:23:58,360
<i>Badakizu gizon bat behar dudala.</i>

1418
01:23:58,400 --> 01:24:00,200
Ez zen bakarrik garbia zegoela.

1419
01:24:00,560 --> 01:24:04,760
Ikasi daitezkeen
ikasbide guztiak ikasiak zituen,

1420
01:24:04,880 --> 01:24:08,560
aurreko urtean igarotako
une latzen ondoren.

1421
01:24:08,840 --> 01:24:11,600
Gusturago sentitzen zen
bere bizitza guztiarekin.

1422
01:24:15,400 --> 01:24:18,720
Davidek bera utzi izana
oso ona izan zen berarentzat.

1423
01:24:18,800 --> 01:24:21,800
Aurrerago bere
maitasun galdua zela aipatu zuen.

1424
01:24:22,320 --> 01:24:26,080
Oraindik itzultzea espero zuen
behin garbi egonda.

1425
01:24:26,160 --> 01:24:28,720
<i>Zer zerikusi dauka</i>
<i>neska gaixo batek maitasunarekin?</i>

1426
01:24:28,800 --> 01:24:31,040
<i>Astinduak ematen dituen maitasun bat.</i>

1427
01:24:33,720 --> 01:24:36,280
<i>Hartu erabakia, laztana.</i>

1428
01:24:36,640 --> 01:24:38,760
<i>Nirekin jolasten zabiltza.</i>

1429
01:24:40,040 --> 01:24:41,960
"David, entzun, laztana.

1430
01:24:42,040 --> 01:24:44,560
Utzi egin dut,
orain dela lau hilabete.

1431
01:24:44,680 --> 01:24:46,640
Talde zoragarri batekin
biran nago.

1432
01:24:46,720 --> 01:24:48,320
Janis berreskuratu dut.

1433
01:24:48,400 --> 01:24:51,080
Liluragarri ero dago,
baina maite dut.

1434
01:24:51,320 --> 01:24:53,120
Salvadorreko gure argazki hori daukat

1435
01:24:53,160 --> 01:24:55,520
eta begiratzen dudan bakoitzean,
emakume bat dirudit,

1436
01:24:55,720 --> 01:24:57,040
ez pop izar bat.

1437
01:24:57,160 --> 01:24:58,680
Baina beldur naiz
beranduegi izango den.

1438
01:24:58,760 --> 01:25:01,280
Badakit nola izan pop izarra,
baina ez dakit ogia egiten.

1439
01:25:01,880 --> 01:25:05,000
Laztana, begiratzen dizudanean,
oroitzapenek gainezka egiten didate.

1440
01:25:05,120 --> 01:25:07,440
Maite zaitut eta idatzi dizut,
kabroia.

1441
01:25:07,441 --> 01:25:08,680
Ez iezadazu oihu egin.

1442
01:25:15,560 --> 01:25:17,040
<i>Bai, badaukat.</i>

1443
01:25:17,160 --> 01:25:18,720
<i>Nitaz barrezka ari zara.</i>

1444
01:25:19,440 --> 01:25:21,760
<i>Nitaz barrezka ari zara.</i>

1445
01:25:22,520 --> 01:25:24,800
<i>Nitaz barrezka ari zara.</i>

1446
01:25:25,720 --> 01:25:28,200
<i>Mando baten aurrean dagoen...</i>

1447
01:25:30,320 --> 01:25:32,080
<i>...azenarioa bezala.</i>

1448
01:25:47,520 --> 01:25:50,520
Badirudi emakume liberal asko
gogaitzen dituela

1449
01:25:50,960 --> 01:25:54,480
sexualki hain zuzena izateak.

1450
01:25:55,000 --> 01:25:56,680
Oraindik ez dit inork eraso egin

1451
01:25:56,800 --> 01:25:58,160
Nola egingo dute?

1452
01:25:58,200 --> 01:26:00,760
Esaten dituzten
nahien irudikapena naiz.

1453
01:26:01,280 --> 01:26:05,600
Zer izanda konformatzen zaren,
horixe zara.

1454
01:26:06,040 --> 01:26:08,640
Zer izanda konformatzen zaren,
hori baino ez zara.

1455
01:26:08,720 --> 01:26:12,160
Eta norbaiten ontzi-garbigailua
izatearekin konformatzen badira,

1456
01:26:12,200 --> 01:26:13,760
euren arazoa da.

1457
01:26:13,800 --> 01:26:17,040
Horrekin konformatzen ez bazara
eta borrokatzen jarraitzen baduzu,

1458
01:26:17,120 --> 01:26:19,520
nahi duzuna izaten bukatuko duzu.

1459
01:26:19,640 --> 01:26:22,080
Nik nahi dudana egiten dut

1460
01:26:22,640 --> 01:26:24,400
eta zuzena iruditzen zaidana

1461
01:26:24,520 --> 01:26:26,120
eta ez ditut txorakeriak onartzen,
eta funtzionatu du.

1462
01:26:26,160 --> 01:26:27,920
Nola haserretuko dira horregatik?

1463
01:26:28,200 --> 01:26:29,760
Ezagutzen dudan neska batek
esan zuen:

1464
01:26:29,800 --> 01:26:32,000
"Zergatik ez dago inoiz
emakumerik euren taldeetan?"

1465
01:26:33,280 --> 01:26:35,640
Aurkeztu bateria-jotzaile on bat
eta kontratatu egingo dut.

1466
01:26:37,200 --> 01:26:39,800
Gainera, ez dut nahi
neska bat nirekin biran.

1467
01:26:40,440 --> 01:26:43,280
- Ez?
- Lehiakide nahiko dauzkat oraingoz.

1468
01:26:44,320 --> 01:26:46,720
Ez, gizonezkoez inguratuta egotea
gustatzen zait.

1469
01:26:50,080 --> 01:26:50,960
Pikutara.

1470
01:26:51,200 --> 01:26:54,000
Jainkoak bedeinka zaitzatela,
mutilak.

1471
01:26:54,320 --> 01:26:55,800
Bakea, maitasuna,
egia eta edertasuna.

1472
01:26:55,920 --> 01:27:00,240
Dibertigarria izan zen
berriro berarekin elkartzea Express Jaialdian.

1473
01:27:00,480 --> 01:27:03,720
Zeren eta denok
esparru txiki batean harrapatuta geunden,

1474
01:27:04,040 --> 01:27:07,280
Eta bere jarraigoak
ezin zuen lotuta mantendu.

1475
01:27:07,360 --> 01:27:09,400
Ezin zuten kontrolatu.

1476
01:27:09,920 --> 01:27:12,320
Bere arima bikiekin
egon nahi baitzuen,

1477
01:27:12,360 --> 01:27:13,520
musikariekin.

1478
01:27:13,600 --> 01:27:14,880
Calgaryra heldu gara?

1479
01:27:14,920 --> 01:27:17,520
Geldirik gaude.
Albertan gaude.

1480
01:27:17,640 --> 01:27:18,480
Alberta?

1481
01:27:18,600 --> 01:27:22,000
- Alberta, askatu ilea.
- Alberta ez askatu ilea.

1482
01:27:22,960 --> 01:27:25,040
Trenetik jaitsi gaitezke
zerbait erosteko.

1483
01:27:25,160 --> 01:27:27,480
Folk abeslari beldurgarria zara.

1484
01:27:29,680 --> 01:27:32,200
Ikusi zintudan lehenengo egunetik
maite zaitut.

1485
01:27:32,240 --> 01:27:33,720
Esan beharra nuen.

1486
01:27:34,360 --> 01:27:36,760
Jerryk ez zuen Janis maite Sports Illustrated-eko

1487
01:27:36,761 --> 01:27:39,040
bainujantzien modelo bat izateagatik.

1488
01:27:39,200 --> 01:27:41,360
Egiten zuenarengatik maite zuen.

1489
01:27:41,960 --> 01:27:44,280
Eta askatzen zituen pindarrengatik.

1490
01:27:44,800 --> 01:27:47,960
Benetan estimatzen zuen Janis zena

1491
01:27:48,000 --> 01:27:49,600
eta eskaintzeko zuena.

1492
01:27:55,160 --> 01:27:57,760
<i>Kentuckyko ikatz meatokietatik</i>

1493
01:27:58,040 --> 01:28:00,520
<i>Kaliforniako eguzkiraino.</i>

1494
01:28:01,200 --> 01:28:05,120
<i>Bobbyk nire arimaren sekretuak</i>
<i>partekatu zituen.</i>

1495
01:28:05,360 --> 01:28:09,120
Bere produktoreak
maketa bat eman zidan

1496
01:28:09,320 --> 01:28:12,040
berak "Bobby McGee"
kantatzen zuenekoa.

1497
01:28:13,120 --> 01:28:17,200
<i>Bobbyk hotzetik babesten ninduen.</i>

1498
01:28:19,040 --> 01:28:23,640
Asko gustatu zitzaidan
nola egin zuen bere kanta hura.

1499
01:28:23,880 --> 01:28:28,120
Konposatzailea bazara eta
norbaitek zurea den zerbaitekin hori egiten badu,

1500
01:28:28,240 --> 01:28:30,800
munduko gauzarik
atsegingarrienetarikoa da.

1501
01:28:30,801 --> 01:28:33,160
<i>Nire goiz guztiak aldatuko nituzke.</i>

1502
01:28:33,280 --> 01:28:36,120
<i>Atzo bakar batengatik.</i>

1503
01:28:36,480 --> 01:28:40,920
<i>Bobbyren gorputza</i>
<i>nirearen alboan besarkatzeagatik.</i>

1504
01:28:42,440 --> 01:28:44,960
<i>Eta "askatasuna" beste hitz bat da</i>
<i>esateko</i>

1505
01:28:45,080 --> 01:28:47,320
<i>Ez zaizula ezer gelditzen</i>
<i>galtzeko</i>

1506
01:28:47,560 --> 01:28:51,520
<i>Ezer ere ez.</i>
<i>Hori da Bobbyk utzi zidan guztia.</i>

1507
01:28:51,560 --> 01:28:53,280
Entzun dut disko berri bat
egiten ari zarela.

1508
01:28:53,320 --> 01:28:55,840
Bai, oso ondo doa,
gustatzen zait nire produktorea.

1509
01:28:55,841 --> 01:28:57,320
Oso ondo funtzionatzen ari da.

1510
01:28:57,400 --> 01:28:59,880
- Nork produzitzen du?
- Paul Rothchildek.

1511
01:29:00,160 --> 01:29:02,840
- Aurretik ez zenuen berarekin lanik egin?
- Ez.

1512
01:29:03,040 --> 01:29:06,080
Janisekin lehen aldiz
Pauli buruz hitz egin nuenean, esan zuen:

1513
01:29:06,081 --> 01:29:07,640
"Uf, tipo hori."

1514
01:29:07,800 --> 01:29:11,000
Eta esan nuen: "Zer gertatzen da?"
Eta berari buruz hitz egiten hasi zen.

1515
01:29:11,160 --> 01:29:12,640
"Hau serioa da, Janis."

1516
01:29:12,680 --> 01:29:15,960
Inoiz ez nion
entzunda horrela hitz egiten inori buruz.

1517
01:29:16,280 --> 01:29:19,720
Berarekin zenbat ikasten
zebilen esaten zuen.

1518
01:29:20,040 --> 01:29:22,760
Adorea oso altua zen.

1519
01:29:23,320 --> 01:29:26,080
Inoiz ez nuen ikusi
hain giro oneko saiorik.

1520
01:29:26,400 --> 01:29:28,720
Denak denotaz maiteminduta

1521
01:29:28,760 --> 01:29:30,760
eta oso gogor lanean.

1522
01:29:31,080 --> 01:29:34,520
Eta Janis beti prest
zegoen dena emateko.

1523
01:29:34,840 --> 01:29:37,240
Abeslari askoz ere hobea zen

1524
01:29:37,440 --> 01:29:39,880
munduko gainontzekoek
edo berak zekitena baino.

1525
01:29:45,120 --> 01:29:47,440
Berak egitea eskatzen ziona

1526
01:29:47,720 --> 01:29:51,600
bere agintera zituen
ahots ezberdinak ulertzea zen.

1527
01:29:51,640 --> 01:29:56,120
Eta horrek Janisengan
ondorio sakonak eragin zituen.

1528
01:29:56,600 --> 01:29:59,280
Zeren beti esaten zuen,
eta oso serio:

1529
01:29:59,360 --> 01:30:01,320
"Ahotsik gabe geratzen naizenean,

1530
01:30:01,440 --> 01:30:04,480
taberna bat erosiko dut
eta Marin Countyra erretiratuko naiz".

1531
01:30:04,720 --> 01:30:06,600
Paulengandik ikasten ari zenak

1532
01:30:06,680 --> 01:30:09,640
etorkizunean harago
begiratzea ahalbidetzen zion.

1533
01:30:10,000 --> 01:30:12,240
Eta horraxe begiratzen zuen Paulek beti.

1534
01:30:12,840 --> 01:30:16,840
Berak esaten zuen: "30 urte barru
zure diskorik onena egiten egotea nahi dut

1535
01:30:16,920 --> 01:30:19,120
eta nirekin egitea nahi dut."

1536
01:30:20,360 --> 01:30:23,400
Telefonoz deitu zidan
eta esan zidan:

1537
01:30:23,520 --> 01:30:25,960
"Telefonoz jarri behar dizut...

1538
01:30:27,200 --> 01:30:32,200
...grabatu berri dudan
Kris Kristoffersonen abesti bat."

1539
01:30:32,400 --> 01:30:35,680
Ahots hori entzutea,

1540
01:30:35,720 --> 01:30:37,280
bere harrotasuna,

1541
01:30:37,360 --> 01:30:39,080
bere zirrara...

1542
01:30:40,640 --> 01:30:42,920
Ez nuen aditu joan zen arte.

1543
01:30:43,040 --> 01:30:47,600
Eta oso hunkigarria izan zen niretzat.

1544
01:30:49,400 --> 01:30:50,680
Imajinatzen dut esaten:

1545
01:30:50,720 --> 01:30:53,560
"Ikusiko duzu kabroi horrek
hau entzuten duenean."

1546
01:31:01,280 --> 01:31:03,960
Horretan guztia
positiboa zen Janisentzat,

1547
01:31:04,000 --> 01:31:06,880
aisi orduak jasan ezin zituela izan ezik.

1548
01:31:10,640 --> 01:31:13,360
Janisek esaten zuen:
"Zergatik doaz taldeko mutilak etxera

1549
01:31:13,480 --> 01:31:16,200
neska horiekin
eta ni bakarrik noa?"

1550
01:31:16,720 --> 01:31:20,560
Beti esaten zuen:
"Ez duzu imajinatzen zein zaila den ni izatea."

1551
01:31:26,280 --> 01:31:29,440
Denok genekiela,
heroina utzita zeukan.

1552
01:31:29,560 --> 01:31:31,520
Haren truke alkoholari
emana zegoen,

1553
01:31:31,560 --> 01:31:33,520
baina ez zirudien
horrek hilko zuenik.

1554
01:31:34,920 --> 01:31:36,440
Uste dut pentsatu zuela

1555
01:31:36,520 --> 01:31:39,480
azken omenaldi bat
emango ziola bere buruari.

1556
01:31:41,440 --> 01:31:43,880
Uler dezaket berak pentsatzea:

1557
01:31:44,040 --> 01:31:45,880
"Inork ez du jakingo.

1558
01:31:45,960 --> 01:31:50,000
Nire gelan egongo naiz,
txute bat eta ohera joango naiz."

1559
01:31:53,000 --> 01:31:55,200
Paul Rothchildek deitu zidan
eta esan zidan:

1560
01:31:55,280 --> 01:31:57,760
"Janis ez dago,
aurki dezakezu?

1561
01:31:58,560 --> 01:32:01,400
Sarreran aparkatu nuen
eta gorantz begiratu nuen.

1562
01:32:01,880 --> 01:32:05,240
Banekien zein zen bere leihoa,
eta argia zegoen.

1563
01:32:07,680 --> 01:32:11,720
Atea zabaltzean
sentsazio sinple eta zuzen bat eduki nuen:

1564
01:32:11,760 --> 01:32:13,440
"Hemen ez dago inor."

1565
01:32:13,800 --> 01:32:17,080
Izkina pasatu eta
Janis ikusi nuen ohearen alde batean etzanda.

1566
01:32:21,320 --> 01:32:24,000
Baina "hemen ez dago inor" sentsazioa

1567
01:32:24,480 --> 01:32:25,760
zuzena zen.

1568
01:32:35,240 --> 01:32:42,360
JANIS JOPLIN 1970EKO
URRIAREN 4AN HIL ZEN.

1569
01:32:43,640 --> 01:32:46,480
<i>Kontatu itzazu behatzak.</i>

1570
01:32:47,400 --> 01:32:51,960
<i>Beste zer egin daiteke?</i>

1571
01:32:55,720 --> 01:32:57,600
<i>Badakit nola sentitzen zaren.</i>

1572
01:32:57,760 --> 01:33:02,400
Su aurrean nengoen,
arrautza bat irakiten edo horrelako zerbait.

1573
01:33:02,720 --> 01:33:04,520
Eta irratian esan zuten:
"Janis Joplin..."

1574
01:33:04,521 --> 01:33:07,680
Eta bere izenaren
azkeneko hizkia ahoskatu aurretik

1575
01:33:07,720 --> 01:33:09,280
jakin nuen hilda zegoela.

1576
01:33:10,680 --> 01:33:13,120
PEARL BERE HERIOTZA BAINO
3 HILABETE GEROAGO ATERA ZEN.

1577
01:33:13,160 --> 01:33:15,080
4 MILIOI KOPIA SALDU ZITUEN.

1578
01:33:15,120 --> 01:33:17,680
"ME AND BOBBY McGEE"-K BERE ARRAKASTA
HANDIENA IZATEN JARRAITZEN DU.

1579
01:33:21,360 --> 01:33:24,000
Janisi telegrama bat bidali nion.

1580
01:33:24,160 --> 01:33:25,520
Zera esaten du:

1581
01:33:26,880 --> 01:33:31,120
"Asko nabaritzen dut zure falta.
Gauzak ez dira berdinak bakarrik zaudenean.

1582
01:33:31,560 --> 01:33:34,000
Nahi duzunean
elkar naiteke zurekin Katmandun,

1583
01:33:34,040 --> 01:33:36,200
baina urriaren amaiera da
garairik onena.

1584
01:33:37,560 --> 01:33:38,880
Maite zaitut, laztana.

1585
01:33:39,760 --> 01:33:41,120
Dakizuna baino gehiago."

1586
01:33:41,360 --> 01:33:43,840
DAVIDEN TELEGRAMA HARRERARA

1587
01:33:43,880 --> 01:33:47,840
JANISEN HERIOTZAREN
HURRENGO GOIZEAN IRITSI ZEN.

1588
01:33:48,200 --> 01:33:50,960
Guztiz abaildu nintzen.

1589
01:33:51,080 --> 01:33:53,880
Ezagutu dudan inor baino
askoz ere konektatuagoa

1590
01:33:54,040 --> 01:33:56,160
zegoen zen horrekin

1591
01:33:56,480 --> 01:33:59,920
eta bere emozioekin.

1592
01:34:00,880 --> 01:34:04,720
Eta era horretakoa izateko,
hori lortzen saiatzeko...

1593
01:34:07,520 --> 01:34:09,840
Artea maila horretan egiteko

1594
01:34:10,920 --> 01:34:14,120
ordaindu beharreko prezioa da.

1595
01:34:16,560 --> 01:34:18,520
<i>Babestua izan nahi dut.</i>

1596
01:34:19,560 --> 01:34:21,080
"Familia maitea

1597
01:34:21,400 --> 01:34:24,560
Sentitzen dut
zuentzat hain etsigarria izatea.

1598
01:34:24,920 --> 01:34:27,920
Baina benetan uste dut
aukera asko daudela

1599
01:34:28,000 --> 01:34:30,360
oraingoan hanka ez sartzeko.

1600
01:34:30,840 --> 01:34:33,360
Oraintxe bertan ezin dut
askoz gehiagorik esan.

1601
01:34:33,920 --> 01:34:36,480
Uste dut
berri gehiago edukitzean idatziko dudala.

1602
01:34:36,760 --> 01:34:39,520
Ordura arte, bidali
kritikak goiko helbidera.

1603
01:34:40,000 --> 01:34:41,280
Eta mesedez,

1604
01:34:41,560 --> 01:34:44,960
sinetsi ezin duzuela
nik baino gehiago desiratu

1605
01:34:45,200 --> 01:34:46,520
aurrera ateratzea.

1606
01:34:46,560 --> 01:34:48,200
Maite zaituztet, Janis."

1607
01:34:50,240 --> 01:34:53,160
<i>Eser zaitez hor.</i>

1608
01:34:55,280 --> 01:34:58,960
<i>Zenbatu itzazu behatzak.</i>

1609
01:35:00,680 --> 01:35:02,880
<i>Beste zer?</i>

1610
01:35:03,000 --> 01:35:06,120
<i>Beste zer egin behar duzu?</i>

1611
01:35:08,560 --> 01:35:13,280
<i>Eta badakit ez duzula</i>
<i>arrazoirik jarraitzeko.</i>

1612
01:35:14,240 --> 01:35:16,600
<i>Badakit gehiago ezin duzula</i>
<i>sentitzen duzula.</i>

1613
01:35:16,720 --> 01:35:19,400
<i>Eser zaitez berriro.</i>

1614
01:35:20,080 --> 01:35:21,880
<i>Zenbatzea nahi dut.</i>

1615
01:35:22,760 --> 01:35:24,840
<i>Zenbatu itzazu behatzak.</i>

1616
01:35:25,160 --> 01:35:27,280
<i>Nire zorigaiztokoa.</i>

1617
01:35:27,600 --> 01:35:29,720
<i>Nire dohakabea.</i>

1618
01:35:30,240 --> 01:35:31,960
<i>Baina nire txikia.</i>

1619
01:35:32,000 --> 01:35:34,720
<i>Neskatxo triste txikia.</i>

1620
01:35:35,040 --> 01:35:37,920
<i>Badakit zorigaiztokoa zarela.</i>

1621
01:35:40,120 --> 01:35:42,040
<i>Laztana, badakit.</i>

1622
01:35:42,160 --> 01:35:48,440
<i>Neskato, badakit nola sentitzen zaren.</i>

1623
01:36:23,680 --> 01:36:26,040
Bera maite zuten pertsona batzuen

1624
01:36:26,080 --> 01:36:28,800
Iruzkin batzuk partekatu nahiko nituzke.

1625
01:36:31,200 --> 01:36:32,640
"Familia maitea,

1626
01:36:32,880 --> 01:36:38,720
Nahiz eta Janis inoiz ez ezagutu,
munduko nire lagun minena zen.

1627
01:36:39,640 --> 01:36:41,640
Janis pertsona oso ederra zen,

1628
01:36:41,960 --> 01:36:45,920
zeren eta beti ematen zuen
zeukan guztia bere musikan.

1629
01:36:46,240 --> 01:36:48,640
Bazen, eta beti izango da,

1630
01:36:48,800 --> 01:36:50,520
bluesaren ama.

1631
01:36:51,040 --> 01:36:53,120
Ez dut hitzik adierazteko.

1632
01:36:53,440 --> 01:36:56,400
Baina asko sentitzen dut."

1633
01:36:57,640 --> 01:37:00,280
Emakumeek lehen
orain baino ausardia handiagoa zuten.

1634
01:37:00,400 --> 01:37:04,640
Janisek ez zuen beldurrik
bere min eta egiaren aurrean.

1635
01:37:05,200 --> 01:37:07,760
Gehien inspiratu nauten gauzetako bat

1636
01:37:07,880 --> 01:37:13,280
bera hau esaten ikustea izan zen:
"Izan behar dudan gauza bakarra ni izatea da."

1637
01:37:14,760 --> 01:37:19,000
Hitz horiek
eta kanta horiek era horretan jo

1638
01:37:19,400 --> 01:37:22,440
eta bertan gezurrik
ez dagoela sentitu.

1639
01:37:22,560 --> 01:37:28,000
Eszenatokian norbera urratzea
bezalakoa da

1640
01:37:28,160 --> 01:37:30,760
eta azala ireki.

1641
01:37:32,360 --> 01:37:35,960
Bandera bat astindu zuen eta
rock-and-rollean emakumeentzako leku bat irabazi.

1642
01:37:36,080 --> 01:37:40,080
Lehenengoa izan zen
benetan sentitzen

1643
01:37:40,320 --> 01:37:43,000
garaiko rock-and-rollaren
argi ero hura.

1644
01:37:44,480 --> 01:37:46,120
Ez dakit ondo ezagutzen zenuen
Janis Joplin.

1645
01:37:46,640 --> 01:37:48,240
Urtebetetzerako
zinta bat bidali zidan.

1646
01:37:48,241 --> 01:37:51,520
Yokok batzuei eskatu zien
zinta bat egitea.

1647
01:37:51,720 --> 01:37:53,760
Eta bera hil ondotik ailegatu zen,
postaz.

1648
01:37:53,960 --> 01:37:55,720
Estudioan "Zorionak zuri"
kantatzen zidan.

1649
01:37:55,840 --> 01:37:59,800
Zer uste duzu
egin litekeela drogen gaindosien aurka?

1650
01:37:59,880 --> 01:38:02,080
Inork egiten
ez duen funtsezko galdera hauxe da:

1651
01:38:02,120 --> 01:38:04,040
Zergatik hartzen ditu jendeak
edozein motatako drogak,

1652
01:38:04,080 --> 01:38:05,960
berdin du alkohola,
aspirina edo droga gogorrak?

1653
01:38:06,080 --> 01:38:08,040
Gizartean zerbait ez dabil,

1654
01:38:08,041 --> 01:38:10,600
hainbeste presionatzen gaitu, ezin baikara
bertan bizi

1655
01:38:10,720 --> 01:38:13,120
haren aurka geure burua
babestu gabe.

1656
01:38:58,320 --> 01:39:00,400
Azpitituluak: SINKRO Subtitling