1
00:00:30,080 --> 00:00:32,720
2009an, Carole Roussopoulos 
zuzendari feministak…

2
00:00:32,880 --> 00:00:35,760

…dokumental bat hasi zuen
hil baino hilabete batzuk lehenago… 

3
00:00:35,935 --> 00:00:38,960
…adiskide eta
borroka kide zen… 

4
00:00:39,139 --> 00:00:40,880
Delphine Seyrig antzezleari buruz. 

5
00:00:41,074 --> 00:00:45,960
Amaitu gabeko proiektu hura da
film honen abiapuntua.

6
00:00:47,560 --> 00:00:49,440
Orain, ministro andrea,
aurkeztuko dizut…

7
00:00:49,480 --> 00:00:50,920
…gastronomiaren misogino bat:

8
00:00:51,051 --> 00:00:53,400
Christian Guy,
kritikari gastronomikoa.

9
00:00:53,887 --> 00:00:55,760
Galdera bat egin nahi diot:

10
00:00:56,056 --> 00:00:58,880
Emakumeak gizonak baino
sukaldari hobeak al dira?

11
00:00:59,025 --> 00:00:59,960
Ez, inondik ere ez.

12
00:01:00,026 --> 00:01:03,160
Otordua prestatzen dute,
baina ez dakite sukaldaritzaz.

13
00:01:03,640 --> 00:01:06,520
LASAI AHIZPAK!
GURE IDAZKARIAK AZALDUKO DU…

14
00:01:06,699 --> 00:01:09,520
GIZONEK: SUKALDE ERRENTAGARRIA
EMAKUMEEK: DOAKO SUKALDEA

15
00:01:09,840 --> 00:01:12,560
Horren froga da ez dela
inoiz egon chef handi bat…

16
00:01:12,739 --> 00:01:14,007
…emakumezkoa.

17
00:01:14,080 --> 00:01:16,960
Eta ez da inoiz ezagutu emakumezko
kritikari gastronomikorik.

18
00:01:17,080 --> 00:01:19,120
Horrek azalpen asko ditu.

19
00:01:19,880 --> 00:01:22,080
Chef handia izateko…

20
00:01:22,315 --> 00:01:24,440
…lan handia egin beharra dago,
oso gogorra da.

21
00:01:25,040 --> 00:01:27,120
Kontua da, sukaldaritza femeninoa...

22
00:01:27,220 --> 00:01:28,721
…emakumeek sukaldean… 

23
00:01:29,589 --> 00:01:30,600
…egunero egiten dutela.

24
00:01:30,640 --> 00:01:32,080
…baina guk ez dugu
horri buruz hitz egingo.

25
00:01:32,120 --> 00:01:33,840
Egunerokoaz...

26
00:01:34,861 --> 00:01:36,830
-Oso nekagarria da.
-Horretan ados nago.

27
00:01:37,997 --> 00:01:38,965
Ez dira horretara dedikatzen.

28
00:01:39,099 --> 00:01:39,999
Ministro andreak erantzungo dizu. 

29
00:01:42,368 --> 00:01:44,560
Arrazoi duzu, emakumeek
ez dute pentsatzen.

30
00:01:44,600 --> 00:01:46,720
Egunero erretzen zaie haragia.

31
00:01:46,773 --> 00:01:49,360
Etxera iristean,
afaria ez dago inoiz ongi.

32
00:01:49,400 --> 00:01:50,080
Gauza jakina da.

33
00:01:50,777 --> 00:01:52,880
Bravo! Bravo! Bravo!

34
00:01:53,113 --> 00:01:55,715
TELEBISTAKO IRUDIEK…

35
00:01:55,915 --> 00:01:58,751
…EZ DUTE GURE BERRI EMATEN…

36
00:01:58,952 --> 00:02:02,822
…BIDEOAREN BIDEZ
KONTATUKO DUGU…

37
00:02:03,022 --> 00:02:07,727
…GURE ISTORIOA…

38
00:02:09,560 --> 00:02:11,600
DELPHINE ETA CAROLE 

39
00:02:13,000 --> 00:02:16,120
INTSUMISOAK

40
00:02:18,438 --> 00:02:20,080
<i>Tira, Delphine...

41
00:02:20,440 --> 00:02:22,440
<i>Hil amaierara iristeko,…

42
00:02:22,609 --> 00:02:25,680
<i>…bideo ikastaroak ematen nituen…

43
00:02:26,112 --> 00:02:28,080
<i>…ostiral gauetan, larunbatetan,
eta igandetan,…

44
00:02:28,648 --> 00:02:30,720
<i>…garai hartako 200 liberan,…

45
00:02:31,184 --> 00:02:33,440
<i>…sei emakumerentzat.

46
00:02:35,280 --> 00:02:38,000
Lokal txiki bat genuen,
14. barrutian,…

47
00:02:38,040 --> 00:02:39,760
…Hippolyte-Maindron kalean.

48
00:02:40,426 --> 00:02:42,200
Bi emakumek atea jo zuten.

49
00:02:42,262 --> 00:02:44,360
Izena eman nahi zuten ikastaroan.

50
00:02:44,520 --> 00:02:45,520
Baietz esan nien.

51
00:02:46,240 --> 00:02:47,320
Izena galdetu nien.

52
00:02:47,800 --> 00:02:49,720
Aurrerapen bat eskaini zidaten.

53
00:02:49,760 --> 00:02:52,880
Ezetz esan nien, ordainduko zutela 
lehen eskolan.

54
00:02:53,173 --> 00:02:57,560
Hurrengo astean hastekotan
gelditu ginen.

55
00:02:58,400 --> 00:03:02,640
  "Delphine Seyrig" irakurri nuen,
baina guztiz ezjakina nintzen…

56
00:03:03,349 --> 00:03:05,000
…eta ez nuen arrastorik nor zen.

57
00:03:05,218 --> 00:03:08,760
Ikastaroan ginela, ikasleetako bat…

58
00:03:09,920 --> 00:03:12,160
…shock egoeran zegoen, eta
esan zidan:

59
00:03:12,258 --> 00:03:15,562
"Ez al dakizu nor den?"
Eta nik: "Ba, ez..."

60
00:03:16,080 --> 00:03:17,800
Eta esan zuen: "Delphine Seyrig!"
Eta nik: "Bai, bai."

61
00:03:18,298 --> 00:03:20,440
Berak berriz: "Ez dakizu nor den?"
Eta nik: "Ezetz, ba!"

62
00:03:30,109 --> 00:03:32,520
Niretzat, nor zen ez jakitea…

63
00:03:32,946 --> 00:03:34,200
…edo ez ezagutzea…

64
00:03:34,614 --> 00:03:36,480
…uste dut izan zela…

65
00:03:36,916 --> 00:03:38,280
…positiboa elkar ezagutu genuenean.

66
00:03:39,018 --> 00:03:41,680
Izan ere, emakumeek
beldur zioten Delphineri.

67
00:03:43,623 --> 00:03:47,460
Eskatu dezagun Ilargia,
izan gaitezen kontentagaitzak.

68
00:03:47,894 --> 00:03:49,320
Eskatu soineko bat,…

69
00:03:49,729 --> 00:03:52,560
…distiratsuagoa, bereziagoa.

70
00:03:55,068 --> 00:03:57,480
Ilargiaren kolorekoa.
Ikusiko dugu.

71
00:03:57,937 --> 00:03:59,040
Zoaz bizkor.

72
00:04:39,612 --> 00:04:40,760
<i>Zooma!

73
00:04:41,347 --> 00:04:42,320
<i>Ireki diafragma.

74
00:04:42,782 --> 00:04:44,017
<i>Irakurri.

75
00:04:44,384 --> 00:04:45,600
Femenino.

76
00:04:46,386 --> 00:04:49,160
Femenino, emakumeari dagokiona.

77
00:04:49,789 --> 00:04:51,720
Organismo femeninoa.

78
00:04:52,492 --> 00:04:53,800
Grazia femeninoa.

79
00:04:53,893 --> 00:04:55,228
Xarma femeninoa.

80
00:04:56,462 --> 00:04:58,698
Ikusi "feminitate".

81
00:04:59,332 --> 00:05:01,234
Inteligentzia femeninoa.

82
00:05:01,768 --> 00:05:04,960
Betiereko femeninoa.

83
00:05:05,638 --> 00:05:06,920
-Betiereko femeninoa.
-Hori da.

84
00:05:07,206 --> 00:05:08,600
Bilatu "maskulino" hitza. 

85
00:05:08,675 --> 00:05:09,640
Maskulino.

86
00:05:10,009 --> 00:05:11,760
Gizonari dagokiona.

87
00:05:12,912 --> 00:05:16,080
Ederra da,
baina maskulinoegia.

88
00:05:16,449 --> 00:05:17,760
Adore maskulinoa.

89
00:05:19,419 --> 00:05:23,423
Delphinek berehala ulertu zuen
nola erabili bideoa. 

90
00:05:24,757 --> 00:05:26,760
Bideoen erabilera subertsiboa.

91
00:05:27,427 --> 00:05:29,360
Egon ginen...

92
00:05:29,862 --> 00:05:31,560
Lagun minak egin ginen… 

93
00:05:32,098 --> 00:05:33,333
…ikastaroaren ondoren. 

94
00:05:33,499 --> 00:05:36,440
Eta hasi ginen Iona
eta beste batzuekin…

95
00:05:36,502 --> 00:05:37,880
…elkarlanean.

96
00:05:40,473 --> 00:05:43,000
<i>Denek ez genituen
arrazoi beragatik egiten bideoak.

97
00:05:43,076 --> 00:05:45,240
<i>Ni, esaterako, antzezlea naiz…

98
00:05:45,778 --> 00:05:48,480
…<i>eta besteen lanak
interpretatzen ditut beti.

99
00:05:50,149 --> 00:05:53,120
<i>Gustatzen zait nire gauzak
azaldu ahal izatea…

100
00:05:53,219 --> 00:05:55,360
<i>…eta pentsatzen dudana esatea.

101
00:05:55,421 --> 00:05:58,160
<i>Edo interesatzen zaizkidan
gaiak lantzea.

102
00:05:58,358 --> 00:05:59,640
Zoom pixka bat gehiago.

103
00:06:00,259 --> 00:06:01,440
<i>Zaude.

104
00:06:01,627 --> 00:06:03,800
<i>Enkoadraketa aldatu dut.

105
00:06:05,698 --> 00:06:07,480
Enfokatu pixka bat.

106
00:06:11,671 --> 00:06:12,640
<i>Argia...

107
00:06:13,439 --> 00:06:14,920
<i>Zoom gutxiago, Delphine.

108
00:06:15,108 --> 00:06:16,720
<i>-Kokotsa moztu diozu.
<i>-Bai, bai.

109
00:06:19,312 --> 00:06:22,582
Delphine Seyrig, antzerkia eta
zinema egiten dituzu, bietarik.

110
00:06:23,015 --> 00:06:26,285
Antzerkian, Chekhov, Tourgueniev,
Beckett, Pinter eta Arrabal.

111
00:06:26,452 --> 00:06:28,600
Zineman Buñuel, Truffaut,
eta baita emakumeak ere,

112
00:06:29,021 --> 00:06:32,225
Marguerite Duras, Chantal Akerman 
eta Liliane de Kermadec, esaterako.

113
00:06:32,692 --> 00:06:35,960
Ezaguna zara intelektual gisa,…

114
00:06:36,028 --> 00:06:39,480
…interpretatu dituzulako
egile eta erregistro zailak…

115
00:06:39,532 --> 00:06:41,640
Uste dut intelektual hitza
arinki erabiltzen dela.

116
00:06:41,834 --> 00:06:42,840
Ni ez naiz intelektuala.

117
00:06:42,902 --> 00:06:44,800
Ez dut ikasketa titulurik.

118
00:06:44,871 --> 00:06:46,880
Irakurria dut "Hiru mosketariak".

119
00:06:46,939 --> 00:06:49,680
Asko irakurri dut gaztetan,…

120
00:06:49,709 --> 00:06:53,112
…baina ez naiz asko irakurtzekoa,…

121
00:06:53,312 --> 00:06:57,760
…ezta idaztekoa ere, eta ez naiz
 gai espiritualetan jantzia.

122
00:06:57,950 --> 00:06:59,480
Ni antzezlea naiz. 

123
00:07:00,486 --> 00:07:04,400
Gauza berria da antzezleak
intelektualtzat hartzea. 

124
00:07:11,440 --> 00:07:14,240
<i>Ez naiz zinemazale amorratua.

125
00:07:15,101 --> 00:07:17,570
<i>Eta horrek lagundu dit, nik uste,…

126
00:07:18,471 --> 00:07:21,007
…konplexurik gabe agertzen
egile handien aurrean…

127
00:07:22,775 --> 00:07:24,377
…horrekin blokeatu nintekeen. 

128
00:07:24,610 --> 00:07:27,346
Ez nuen, inondik ere,
zinema egiteko asmorik.

129
00:07:27,513 --> 00:07:29,982
Ez nekien bideoa
zer zen ere.

130
00:07:30,716 --> 00:07:35,054
Hiru urte neraman
aldizkari batean lanean,…

131
00:07:35,221 --> 00:07:36,856
…oso sofistikatua:

132
00:07:37,056 --> 00:07:38,324
Vogue.

133
00:07:39,592 --> 00:07:45,480
Han ikasi nuen zein ederra zen
argazkiak ateratzea,…

134
00:07:45,698 --> 00:07:49,640
…inprimatzea, papera, eta
nolabaiteko diziplina.

135
00:07:49,836 --> 00:07:53,600
Hiru urtera, kalera bota ninduten,
arrazoi bidegabe bategatik.

136
00:07:54,474 --> 00:07:56,640
Negarrez atera nintzen.

137
00:07:56,809 --> 00:07:58,720
24 urte nituen.

138
00:07:58,911 --> 00:08:01,800
Gaur egungo batxilergoa,
ez nuen besterik.

139
00:08:01,981 --> 00:08:04,800
Ez neukan ezer: eskuak
hutsik, poltsikoak hutsik.

140
00:08:04,984 --> 00:08:06,880
Kasualitatez,…

141
00:08:07,620 --> 00:08:11,090
Paul Roussopoulos eta Jean Genet
ezagutu nituen,…

142
00:08:11,290 --> 00:08:13,240
…elkarrekin bazkaltzen zeudela.

143
00:08:13,426 --> 00:08:18,640
Genetek galdetu zidan ea
eman zidaten kitapen txekea.

144
00:08:18,865 --> 00:08:20,867
Hartu zuen txekea eta esan zidan:

145
00:08:21,067 --> 00:08:24,920
"Aurrerantzean librea izango zara,
ez duzu nagusirik izango".

146
00:08:25,104 --> 00:08:28,760
Amets iritsezina iruditu zitzaidan.

147
00:08:29,208 --> 00:08:32,680
<i>Esan zidan irten berria zela
tresna iraultzaile bat.

148
00:08:32,879 --> 00:08:37,400
<i>Elkarrekin joan ginen hirurok
Sebastopol hiribidera,…

149
00:08:37,583 --> 00:08:41,254
<i>…erosi genuen kamera portatil
bat, Frantzian saldutako bigarrena.

150
00:08:41,454 --> 00:08:45,200
<i>Lehena Jean-Luc Godard-ek
erosi zuen, hamabost egun lehenago.  

151
00:08:54,100 --> 00:08:59,280
<i>Jende guztiak pentsatzen zuen
makina hura mirari bat zela.

152
00:08:59,872 --> 00:09:01,840
<i>Nik esan ohi nuen
Sony jaun-andreek sortua zutela…

153
00:09:02,108 --> 00:09:04,120
<i>…makina bat hitza emateko…

154
00:09:04,310 --> 00:09:06,160
<i>…zuzenean inplikatutako jendeari.

155
00:09:16,155 --> 00:09:20,560
Larriena zen inplikatutako
jendeak ez zuela inoiz hitza.

156
00:09:20,726 --> 00:09:23,120
Beste batzuek hitz egiten dute
haien izenean beti:

157
00:09:23,296 --> 00:09:27,800
…espezialistek, sindikalistek,
arduradunek, berdin dio.

158
00:09:27,967 --> 00:09:31,270
Batzuk, emakumeak gizonak 
baino gehiago,…

159
00:09:31,437 --> 00:09:33,440
…ez ziren inoiz agertzen.

160
00:09:33,639 --> 00:09:36,520
Esperientziak erakutsi zidan
oso gaztetatik…

161
00:09:36,709 --> 00:09:40,040
…emakumeek,
aukera ematen zitzaienean…

162
00:09:40,212 --> 00:09:43,816
…edozeri buruz hitz egiteko…

163
00:09:43,983 --> 00:09:45,585
…gauza interesgarriak zituztela
esateko…

164
00:09:45,785 --> 00:09:48,254
…eta ez zutela behar beren
izenean arituko zen inor.

165
00:10:02,134 --> 00:10:03,903
Ez gara ugaltzen,…

166
00:10:04,136 --> 00:10:07,200
…beraz, ez ditugu burgesiaren
ondasunak betikotzen.

167
00:10:07,373 --> 00:10:09,360
Herentziak jai du gurekin.

168
00:10:09,475 --> 00:10:10,776
Kito, amaitu da.

169
00:10:11,744 --> 00:10:14,600
Edonola ere, heteropoliek
aurpegiratzen digutena da…

170
00:10:14,780 --> 00:10:17,120
…beraiek sortu gintuztela…

171
00:10:17,316 --> 00:10:19,040
…eta sortuko gaituztela gero ere…

172
00:10:19,151 --> 00:10:20,353
…eta emango dizkigutela umeak…

173
00:10:20,519 --> 00:10:21,621
…eta abar.

174
00:10:21,854 --> 00:10:24,190
Moral hori ez zaigu komeni.

175
00:10:24,457 --> 00:10:28,027
Ez zaigu komeni gizarte 
egituraren oinarria: familia.

176
00:10:28,260 --> 00:10:31,280
Gizartea, beraz, 
ez zaigu komeni.

177
00:10:31,464 --> 00:10:35,840
Ondorioz, jarrera politiko
posible bakarra…

178
00:10:36,035 --> 00:10:38,000
…jarrera iraultzailea da.

179
00:10:44,877 --> 00:10:47,279
Norabait zoaz?

180
00:10:47,847 --> 00:10:49,181
Banoa.

181
00:10:49,582 --> 00:10:52,618
-Berriz? Ez izan inozoa.
-Mesedez...

182
00:10:53,386 --> 00:10:56,355
Ezin duzu irten eguraldi honekin,
badakizu ezta?

183
00:10:56,689 --> 00:10:58,090
Utzi joaten.

184
00:10:59,425 --> 00:11:01,694
Ez dizut utziko eta
ez zara joango.

185
00:11:02,995 --> 00:11:04,997
Hainbeste urte eta gero.

186
00:11:05,131 --> 00:11:07,066
<i>Uste dut banpiroen istorioak…

187
00:11:07,333 --> 00:11:09,560
…neska gazteei
kontatzen zizkietela…

188
00:11:10,069 --> 00:11:13,039
…ez zitezen
bakarrik irten gauez.

189
00:11:13,239 --> 00:11:15,074
Izutzeko.

190
00:11:15,508 --> 00:11:18,120
Jendea izutzeko modu hori…

191
00:11:18,377 --> 00:11:20,680
…zenbaitetan, gertatzen da…  

192
00:11:20,980 --> 00:11:22,648
…kontatzen duenaren kontrako…

193
00:11:23,015 --> 00:11:25,040
…erakargarriak bihurtzen direlako.

194
00:11:25,584 --> 00:11:27,353
Zeure buruari galdetzen diozu:

195
00:11:27,620 --> 00:11:30,400
"Zer gertatuko da bakarrik
irteten banaiz gauez kalera?"

196
00:11:30,556 --> 00:11:34,200
<i>"Izaki izugarri batekin
topo egingo dut?"  

197
00:11:34,393 --> 00:11:37,120
<i>Nire ustez, antzera gertatzen da 
</i>vamp-<i>ekin</i>.

198
00:11:37,463 --> 00:11:41,467
<i>Gizonei esaten zitzaien
ez fidatzeko emakume horiekin…

199
00:11:41,634 --> 00:11:44,637
<i>…galbidea zirela, beren familiak
hautsiko zituztela.

200
00:11:45,371 --> 00:11:46,772
<i>Mehatxua ziren. 

201
00:11:47,707 --> 00:11:50,476
Izpiritu bat, banpiro bat? 

202
00:11:51,177 --> 00:11:52,611
Ez, maitea.

203
00:11:53,913 --> 00:11:56,949
Modaz pasatutako
pertsonaia baino ez naiz.

204
00:11:57,116 --> 00:12:02,054
Badakizu, ezezagun ederra,
triste samarra, misteriotsua.

205
00:12:03,956 --> 00:12:06,360
<i>Orain egin nahi ditut gauzak…

206
00:12:08,427 --> 00:12:11,330
<i>…errealitatetik hurbilago.

207
00:12:13,132 --> 00:12:15,367
Lehenik, emakumea naizelako,…

208
00:12:15,534 --> 00:12:17,636
…orain egin nahi ditut…

209
00:12:21,407 --> 00:12:23,542
…asko emango didaten gauzak.

210
00:12:25,377 --> 00:12:29,949
Asko miresten ditut oraingo
emakume mugimenduak…

211
00:12:30,382 --> 00:12:33,360
…dauden egoeratik
atera nahi baitute,…  

212
00:12:33,552 --> 00:12:37,990
…bai beren lanean, 
bai soldatari dagokionez...

213
00:12:38,224 --> 00:12:40,826
…eta baita beste 
zapalkuntza moduetatik ere:

214
00:12:42,261 --> 00:12:45,720
zer irudi ematea eskatzen zaien,
zertara behartuta sentitzen diren.

215
00:12:45,898 --> 00:12:49,168
Gai horiek guztiak
asko interesatzen zaizkit.

216
00:12:49,368 --> 00:12:51,240
Nik uste garrantzitsua dela 
zineman…

217
00:12:51,337 --> 00:12:54,073
…emakumeak beraiei buruz
hitz egiten hastea.

218
00:12:54,774 --> 00:12:57,977
Orain arte, emakumeak
ikusten ziren…

219
00:12:58,177 --> 00:13:00,160
…gizonek irudikatu bezala.

220
00:13:00,346 --> 00:13:04,800
Garrantzizkoa da emakumeek
beren buruaren erretratua egitea.

221
00:13:13,692 --> 00:13:17,930
BADA SOLDADU EZEZAGUNA BAINO
EZEZAGUNAGORIK: HAREN EMAZTEA. 

222
00:13:25,538 --> 00:13:27,920
<i>Ekintza bikainenetako bat…

223
00:13:28,140 --> 00:13:31,240
<i>…soldadu ezezagunaren emazteari
eskainitako lore koroa izan zen.

224
00:13:31,677 --> 00:13:33,560
<i>Umorearen bitartez… 

225
00:13:33,746 --> 00:13:35,880
<i>…ekintza haren zuzentasunak…

226
00:13:36,048 --> 00:13:37,950
…mugimendu osoa irudikatzen du.

227
00:13:39,018 --> 00:13:41,887
<i>Hain barregarri zeuden
Cathy Bernheim,…

228
00:13:42,054 --> 00:13:44,190
<i>Catherine Deudon,
Christiane Rochefort...

229
00:13:44,423 --> 00:13:46,225
<i>Oso barregarri zeuden.

230
00:13:47,426 --> 00:13:49,400
Bizitza aldatu zitzaidan.

231
00:13:50,329 --> 00:13:53,480
Izan ere, Emakumeen Askapen 
Mugimenduak…

232
00:13:53,666 --> 00:13:55,901
…bizitza aldatu zien…

233
00:13:56,368 --> 00:13:58,160
…parte hartu zuten emakume guztiei.

234
00:13:58,537 --> 00:13:59,905
Hala da!

235
00:14:04,310 --> 00:14:07,479
<i>Egia da zaila dela
gaur egun ulertzea,…

236
00:14:07,746 --> 00:14:09,920
<i>…baina oso ondo 
pasatzen genuen elkarrekin.

237
00:14:10,382 --> 00:14:11,440
<i>Bilera haietara…

238
00:14:11,584 --> 00:14:12,960
<i>…ez zinen joaten esaka… 

239
00:14:13,052 --> 00:14:15,160
<i>"bilera batera 
joan beharra daukat".

240
00:14:16,021 --> 00:14:18,557
<i>Lagunengana joaten ginen,…

241
00:14:20,159 --> 00:14:24,864
<i>…dantzara, jatetxeetara,
barre egitera,...

242
00:14:25,331 --> 00:14:29,080
<i>Leloak asmatzen genituen...
Tira, nik neuk ez.

243
00:14:29,635 --> 00:14:31,000
<i>Abestiak aldatzen genituen.

244
00:14:31,070 --> 00:14:31,971
<i>Benetan izan zen… 

245
00:14:32,171 --> 00:14:35,760
…sormen handiko garaia,
sormen handikoa. 

246
00:14:37,920 --> 00:14:40,880
Lehen harremanak izatean,
senarrarekin, ez nuen ezer sentitu.

247
00:14:41,814 --> 00:14:44,680
Oso gartsua zen sexuan.
Lau edo bost aldiz saiatu zen.

248
00:14:44,817 --> 00:14:49,288
Seigarren aldian gertatu zen
bost urte zain neramana.

249
00:14:49,488 --> 00:14:51,457
Orgasmoa eduki nuen, eta
negar egin nuen.

250
00:14:52,591 --> 00:14:56,720
Begiratu ninduen, esanez bezala:
"Zer gertatzen da?".

251
00:14:57,062 --> 00:14:59,040
20 urte genituen,
ez genekien ezer.

252
00:14:59,131 --> 00:15:01,800
Esan nion: "Uste dut orgasmo bat 
eduki dudala lehen aldiz".

253
00:15:01,920 --> 00:15:03,480
"Ez nekien emakumeek
orgasmoak zituztenik?"

254
00:15:05,571 --> 00:15:06,839
20 urte zituen!

255
00:15:07,439 --> 00:15:09,375
"Ez da egia izango, Marie-Therese!
Ez nekien."

256
00:15:10,476 --> 00:15:11,844
Orduz geroztik,… 

257
00:15:12,011 --> 00:15:14,647
…eta horrexegatik
maite dut bera…

258
00:15:14,813 --> 00:15:17,349
…eta ez naiz haren kexu,…

259
00:15:17,650 --> 00:15:21,553
…mutila hiru orduz egon zitekeen
gainean nik orgasmoa izan arte.

260
00:15:21,820 --> 00:15:26,725
Besarkatzen ninduen, laztandu,
musuka aritzen zitzaidan,…

261
00:15:26,892 --> 00:15:31,664
…itxaroten zuen hiru orduz,
eutsi egiten zion,…

262
00:15:31,997 --> 00:15:33,332
…ni orgasmora iritsi arte.

263
00:15:34,566 --> 00:15:36,035
Benetan, ni orgasmora
iritsi arte.

264
00:15:36,268 --> 00:15:39,104
Batzuetan hiru ordu laurden
behar ditut, bestetan ordu erdi.

265
00:15:39,271 --> 00:15:41,473
Mutil gutxik eusten diote
ordu erdiz.

266
00:15:43,275 --> 00:15:44,276
Proposatzen dizut…

267
00:15:45,544 --> 00:15:46,520
…kontratu bat.

268
00:15:48,380 --> 00:15:50,616
Benetako kontratu bat,
bidezkoa biontzat.

269
00:15:53,018 --> 00:15:55,788
Bioi gustatzen zaizkigunez
ohiz kanpoko gauzak…

270
00:15:58,257 --> 00:16:00,320
…hurbilduko naiz zugana.

271
00:16:01,794 --> 00:16:02,795
Orain.

272
00:16:03,696 --> 00:16:06,065
Hainbat orduz egongo gara
elkarrekin.

273
00:16:08,834 --> 00:16:12,760
Eta, edozer gertatzen dela ere,
ez dugu berriro elkar ikusiko.

274
00:16:13,839 --> 00:16:14,807
Ados?

275
00:16:16,108 --> 00:16:17,376
Bai.

276
00:16:20,813 --> 00:16:22,480
Galdetu didazue
zergatik naizen feminista.

277
00:16:22,915 --> 00:16:25,117
Eta nik galdetu nahi dizuet denoi…

278
00:16:25,851 --> 00:16:28,053
…zein den zuen feminismoaren 
jatorria.

279
00:16:28,220 --> 00:16:29,655
Zer diozu zuk, Delphine?

280
00:16:30,289 --> 00:16:31,657
1969an, irakurrita neuzkan…

281
00:16:31,824 --> 00:16:34,240
…emakume amerikarren testuak…

282
00:16:34,326 --> 00:16:36,395
…elkartetan antolatuta zeudenak.

283
00:16:36,662 --> 00:16:40,532
Konturatu nintzen Parisen
bazeudela antzeko taldeak. 

284
00:16:40,933 --> 00:16:45,304
Haiek entzutera joan nintzen, eta
haiekin elkartu nintzen.

285
00:16:45,771 --> 00:16:49,808
Talde haiengana joanda
konturatu nintzen…

286
00:16:50,209 --> 00:16:54,980
…zirrara izugarria 
sentitzen nuela haiek entzutean.

287
00:16:55,180 --> 00:16:57,280
Ordu arte, gai haiez
aritzen ginen… 

288
00:16:57,383 --> 00:17:01,320
…ezkutuan, lotsaz… 

289
00:17:01,620 --> 00:17:03,355
…bat-batean gai nobleak ziren.

290
00:17:03,822 --> 00:17:07,320
Landu nahi genituen gai guztiak
ziren nobleak.

291
00:17:07,559 --> 00:17:10,129
Jadanik ez ziren lazgarriak,
sekundarioak edo lotsagarriak. 

292
00:17:11,597 --> 00:17:15,034
Orduan jabetu nintzen 
68ko maiatzetik…

293
00:17:15,234 --> 00:17:17,870
…atera nuena,
ez zela izan, inondik ere,…

294
00:17:18,037 --> 00:17:19,171
…nik uste izandakoa.

295
00:17:19,872 --> 00:17:22,307
Ez zen antzerkiaren forma
edo zinemakoa,…

296
00:17:22,574 --> 00:17:23,960
…feminismoa izan zen.

297
00:17:25,277 --> 00:17:27,212
Une horretatik aurrera, 
bat egin nuen…

298
00:17:28,147 --> 00:17:29,120
…mugimenduarekin.

299
00:17:29,181 --> 00:17:30,949
Argi eta garbi esan dezaket
mugimenduari jarraitu niola.

300
00:17:34,186 --> 00:17:36,655
Garrantzizko aurkikuntza
izan zen niretzat…

301
00:17:37,256 --> 00:17:38,520
…gauza izatea…

302
00:17:40,025 --> 00:17:41,026
…argi eta garbi hitz egiteko…

303
00:17:42,061 --> 00:17:45,998
…eta ulertu nerabe nintzenetik
sentitzen nuen iraultza hori.

304
00:17:46,298 --> 00:17:49,120
Eta antzezle gisa,
oso baliagarria izan zitzaidan.

305
00:17:49,701 --> 00:17:54,106
Ulertzeko zergatik ez nuen onartzen
antzerki eta zinemako gauza asko.

306
00:17:54,406 --> 00:17:56,141
Eta, aldi berean, lagundu zidan…

307
00:17:56,809 --> 00:17:59,978
…argiago ikusten eta
nire iritzia edukitzen…

308
00:18:01,380 --> 00:18:04,983
…eta besteen iritziei
amore ez ematen…

309
00:18:05,851 --> 00:18:08,160
nire nagusien iritziei,
denak gizonak,…

310
00:18:08,220 --> 00:18:10,756
…ezta zuzendariak edo ekoizleak 
baziren ere.

311
00:18:11,190 --> 00:18:14,026
Horrek guztiak eragin handia 
izan zuen nire bizitzan.

312
00:18:14,827 --> 00:18:18,197
Eta indarra eman zidan.

313
00:18:19,531 --> 00:18:21,960
<i>Denok parte hartu genuen
une bikainetan,…

314
00:18:22,101 --> 00:18:23,435
<i>…indar handiko uneetan.

315
00:18:23,936 --> 00:18:27,072
<i>343en Manifestua izan zen 
abiapuntua:

316
00:18:27,439 --> 00:18:30,409
<i>343 emakumek adierazi zuten
abortatu egin zutela.

317
00:18:30,909 --> 00:18:34,446
<i>Auzitara eraman gintzaketen
hori adierazteagatik,…

318
00:18:34,580 --> 00:18:35,914
<i>…343 emakumeok…

319
00:18:36,248 --> 00:18:40,185
<i>…haien artean emakume
ospetsuak,…

320
00:18:40,552 --> 00:18:42,187
<i>…abortatu genuela
 adierazteagatik.

321
00:18:42,588 --> 00:18:44,440
<i>Manifestu hura iraultzailea
izan zen… 

322
00:18:44,690 --> 00:18:48,193
<i>…Frantzian eta atzerrian.
Hark eman zion bultzada…

323
00:18:48,494 --> 00:18:50,195
<i>…feminismoari modu ofizialean.

324
00:18:54,399 --> 00:18:56,400
<i>Lehenengo manifestazio
feminista handia…

325
00:18:56,468 --> 00:18:59,304
<i>…Parisen, 1936. urteaz geroztik.

326
00:19:00,272 --> 00:19:03,308
<i>2.000 emakume inguru,
adin guztietakoak,… 

327
00:19:03,542 --> 00:19:06,979
<i>Errepublikatik Naziora doaz, 
MLFek deituta:…

328
00:19:07,412 --> 00:19:09,200
<i>…hau da, Emakumearen
Askapenerako Mugimenduak deituta.

329
00:19:09,314 --> 00:19:12,651
<i>Ez, jauna, Emakumeen
Askapenerako Mugimendua!

330
00:19:14,019 --> 00:19:15,687
<i>Zer deritzozu honi, andrea?

331
00:19:16,054 --> 00:19:17,200
<i>Zer iritzi duzu?

332
00:19:17,289 --> 00:19:18,520
Arrazoi dutela uste dut.

333
00:19:18,624 --> 00:19:20,080
<i>-Arrazoi dute?</i> 
-Bai.

334
00:19:20,192 --> 00:19:21,960
<i>Zergatik ez zoaz beraiekin?

335
00:19:22,060 --> 00:19:23,095
Zaharregia naizelako.

336
00:19:23,629 --> 00:19:24,800
<i>Ez! Unetxo bat baino ez...

337
00:19:25,330 --> 00:19:26,760
Argazki bat ateratzen ari zait!

338
00:19:35,774 --> 00:19:38,710
-Zergatik da?
<i>-Abortu libre eta doakoagatik.

339
00:19:38,911 --> 00:19:41,613
<i>Eta kontrazepzioari buruzko
informazioaren alde.

340
00:19:41,780 --> 00:19:43,182
Ez dezatela larrua jo!

341
00:19:43,815 --> 00:19:45,551
<i>-Zuk ez duzu larrua jotzen?</i>
-Bai.

342
00:19:45,784 --> 00:19:46,852
Bai, baina kontuz!

343
00:19:47,186 --> 00:19:48,420
-Horixe!
<i>-Nola?

344
00:19:50,289 --> 00:19:52,240
Ez duzu azalpenik beharko, ezta?

345
00:19:53,492 --> 00:19:54,459
Txantxetan ari zara?

346
00:19:56,295 --> 00:19:59,298
Ez zaitezte izan hain alferrak.
Amaitzen denean, gora!

347
00:20:00,832 --> 00:20:03,302
Ez da hala? 
Ez begiratu horrela.

348
00:20:04,102 --> 00:20:05,120
Ez grabatu hori!

349
00:20:06,171 --> 00:20:11,200
Delphine Seyrigek sartu nahi du.
Saioa ikusten ari da.

350
00:20:11,343 --> 00:20:12,644
Tira, esku hartze labur bat,…

351
00:20:12,811 --> 00:20:15,013
…gaurko lekuko sorpresa,
Delphine Seyrig.

352
00:20:15,914 --> 00:20:18,200
Uste dut ezingo dudala
asko hitz egin…

353
00:20:18,250 --> 00:20:19,680
…zeren...

354
00:20:20,619 --> 00:20:22,520
…beste plato batean nago.

355
00:20:22,588 --> 00:20:24,560
Beraz, orain esango dut…

356
00:20:24,623 --> 00:20:27,192
…gero ezingo baitut.

357
00:20:27,492 --> 00:20:28,960
Berriro ere traumei buruz ari gara.

358
00:20:29,027 --> 00:20:30,495
Askoz traumatikoagoa da…

359
00:20:30,662 --> 00:20:32,297
…eta emakume guztiek dakite hori…

360
00:20:32,464 --> 00:20:34,333
…seme-alabak haztea 
abortatzea baino.

361
00:20:34,633 --> 00:20:37,569
Emakumeek erabaki behar dute
zer baldintzatan abortatu.

362
00:20:38,270 --> 00:20:39,920
Sexualitate alderraia aipatu duzue.

363
00:20:40,038 --> 00:20:43,108
Uste dut ministro jaunak
aipatu duela.

364
00:20:43,508 --> 00:20:46,411
Lotsagabekeria iruditzen zait.

365
00:20:46,678 --> 00:20:47,779
Gorrotagarria!

366
00:20:48,013 --> 00:20:50,480
Emakumeen sexualitatea ez da...

367
00:20:50,549 --> 00:20:52,184
…gizonezkoena baino alderraiago.

368
00:20:52,517 --> 00:20:56,200
Ez dezagun konparaketarik egin
sexualitate alderraia duten nesken…

369
00:20:56,255 --> 00:20:57,222
…eta ez dutenen artean.

370
00:20:57,389 --> 00:20:59,558
Nazkagarria iruditzen zait.

371
00:20:59,758 --> 00:21:01,226
Esapide hori onartezina da!

372
00:21:01,460 --> 00:21:03,120
Aipatu da askatasuna ematea…

373
00:21:03,228 --> 00:21:04,796
…eta hori arrazoizkoa da, bai.

374
00:21:05,197 --> 00:21:06,465
Horko guztiak gizonezkoak zarete.

375
00:21:06,665 --> 00:21:08,160
Milioika emakume daude Frantzian.

376
00:21:08,233 --> 00:21:11,040
Eta zuek erabakitzen ari zarete
askatasun hori eman edo ez.

377
00:21:11,236 --> 00:21:13,305
Dagokien erantzukizuna
hartzeko gai diren edo ez.

378
00:21:13,538 --> 00:21:14,706
Tira,…

379
00:21:15,107 --> 00:21:18,043
…adimenik gabeko gizakitxoak gara,…

380
00:21:18,210 --> 00:21:20,479
…txakur txikiak bezala
kalera atera beharrekoak.

381
00:21:20,746 --> 00:21:22,480
Autonomia ukatzen zaigu.

382
00:21:22,714 --> 00:21:24,049
Gure gorputzaren gaineko autonomia.

383
00:21:24,983 --> 00:21:26,351
Anne-Marie, jaso burua.

384
00:21:26,718 --> 00:21:28,560
-Lagunduko dizut.
-Zaude.

385
00:21:30,422 --> 00:21:31,560
Mugitu argia.

386
00:21:31,690 --> 00:21:33,792
-Harrigarria!
-Ikusten duzu?

387
00:21:36,428 --> 00:21:37,880
-Zabalik dago.
-Ondo ikusten duzu?

388
00:21:37,996 --> 00:21:39,120
Horrela primeran.

389
00:21:39,298 --> 00:21:41,867
Hau uteroaren lepoa da?

390
00:21:42,134 --> 00:21:44,560
Normalean,
ez zaudenean haurdun,…

391
00:21:44,636 --> 00:21:47,472
…lepoa luzeagoa da,
estuagoa eta gogorragoa.

392
00:21:47,873 --> 00:21:50,142
Askoz ere itxiagoa, oro har.

393
00:21:51,777 --> 00:21:54,240
Begira, odola ateratzen ari da.

394
00:21:54,346 --> 00:21:55,640
Odola eta karena…

395
00:21:55,747 --> 00:21:57,920
…kanulara iristen ari dira.

396
00:22:00,919 --> 00:22:03,055
Gauzak ondo azalduz gero…

397
00:22:03,855 --> 00:22:05,657
…oso interesgarria da.

398
00:22:10,829 --> 00:22:13,640
Horrela zati handienak
xurgatzen ditugu.

399
00:22:16,435 --> 00:22:17,680
Sumatzen dut tiraka.

400
00:22:20,839 --> 00:22:23,640
Izango da harrapatu duelako...

401
00:22:26,111 --> 00:22:28,400
Uteroaren uzkurdura
txiki batzuk eragingo ditu.

402
00:22:31,249 --> 00:22:32,351
"Militante" esan dut.

403
00:22:32,551 --> 00:22:34,440
Militantea al zara?

404
00:22:34,586 --> 00:22:36,320
Ez zait gustatzen hori esatea. 

405
00:22:36,421 --> 00:22:39,291
Beti galdetzen didate hain
militante izaten jarraitzen dudan.

406
00:22:40,025 --> 00:22:42,327
Nire ustez, militanteek…

407
00:22:42,661 --> 00:22:43,720
…abandonatu egiten dute…

408
00:22:44,629 --> 00:22:46,120
…beren bizimodua,…

409
00:22:46,198 --> 00:22:47,599
…eta baita beren lanak ere…

410
00:22:48,266 --> 00:22:50,135
…buru-belarri jarduteko…

411
00:22:52,170 --> 00:22:55,360
…kausa baten bilakaeran,…

412
00:22:55,474 --> 00:22:56,920
…askapen mugimendu batean.

413
00:22:57,409 --> 00:22:59,240
Ez da nire kasua.
Ni antzezlea naiz.

414
00:22:59,611 --> 00:23:01,279
Baina, egia da… 

415
00:23:02,247 --> 00:23:05,080
…feminismoa arnasten dudala.

416
00:23:05,183 --> 00:23:07,560
Nire bizitzaren parte dela.

417
00:23:09,454 --> 00:23:11,440
Feminismoaren premia dudala.

418
00:23:11,590 --> 00:23:13,480
Beti izan zara feminista?

419
00:23:14,192 --> 00:23:16,720
Nonbait irakurri dut…

420
00:23:17,329 --> 00:23:18,680
…gaztea zinenean… 

421
00:23:18,730 --> 00:23:20,360
…ez zenuela ideia hori
emakumeari buruz.

422
00:23:20,432 --> 00:23:21,960
Zenioen emakumeak 
atsegingarria izan behar zuela…

423
00:23:22,033 --> 00:23:23,280
…eta atsegin izatea
bilatzen zenuen.

424
00:23:23,568 --> 00:23:26,320
Bai, baina ordurako ohartuta
nengoen.

425
00:23:26,938 --> 00:23:29,360
Bada argitasun modu bat
emakumeengan…

426
00:23:29,674 --> 00:23:31,880
…badakitenean atseginak 
izan behar dutela…

427
00:23:31,943 --> 00:23:33,080
…egia baita.

428
00:23:33,145 --> 00:23:35,920
Munduan aurrera egiteko
modu bakarra…

429
00:23:36,248 --> 00:23:37,400
…atseginak izatea da.

430
00:23:37,716 --> 00:23:39,480
Oso ongi jabetzen nintzen
orduan.

431
00:23:39,518 --> 00:23:41,080
Halere pentsatzen dut…

432
00:23:41,186 --> 00:23:42,320
…borroka handia zegoela
nire baitan…

433
00:23:42,454 --> 00:23:43,480
…bultzatzen ninduena...

434
00:23:43,889 --> 00:23:46,000
Bazegoen nigan zerbait…

435
00:23:46,858 --> 00:23:49,200
…talka egiten zuena
atsegin emate horrekin.

436
00:23:49,628 --> 00:23:52,160
Horrek eragiten zuen,
eta eragiten du…

437
00:23:52,831 --> 00:23:54,560
…zerbait ez oso harmoniatsua.

438
00:23:55,033 --> 00:23:57,280
Baina, tira, uste dut…

439
00:23:57,636 --> 00:23:59,800
…atsegingarri izan behar duela
jabetzea… 

440
00:24:00,105 --> 00:24:02,280
…garrantzi handikoa dela
emakume batentzat…

441
00:24:02,340 --> 00:24:04,640
…askatu ahal izateko…

442
00:24:06,178 --> 00:24:08,000
…irudi eta betebehar horretatik.

443
00:24:08,113 --> 00:24:09,981
Lehenik, 
jabetu egin behar dugu.

444
00:24:24,896 --> 00:24:27,499
<i>-Antzezleak ez dio beldurrik...
<i>-Denbora guztian!

445
00:24:27,666 --> 00:24:29,360
<i>-…kameraren begiari?
<i>-Denbora guztian!

446
00:24:30,502 --> 00:24:32,720
<i>Plazerra dago beldur hori
gainditzean?

447
00:24:33,138 --> 00:24:34,640
<i>Begi hori liluratze horretan?

448
00:24:37,809 --> 00:24:40,120
<i>Kontrakoa gertatzen da,
menderatu egiten zaituela…

449
00:24:40,479 --> 00:24:41,440
<i>…begi horrek.

450
00:24:41,813 --> 00:24:43,480
<i>Beti ez da atsegina.

451
00:24:43,915 --> 00:24:45,400
<i>Estugarria da.

452
00:24:46,551 --> 00:24:47,786
<i>Uste dut,…

453
00:24:48,153 --> 00:24:49,480
<i>…nahiz eta antzezleei…

454
00:24:50,989 --> 00:24:53,320
<i>…argazkiak gustatu,…

455
00:24:53,492 --> 00:24:55,393
<i>…sufritu ere egiten dutela.

456
00:25:00,332 --> 00:25:01,333
<i>Marie Dubois.

457
00:25:07,739 --> 00:25:09,040
<i>Delia Salvi.

458
00:25:10,008 --> 00:25:13,800
<i>Bukatu berri dudan lan hau…

459
00:25:13,979 --> 00:25:15,840
<i>…oso handinahia da.
Orain bi urte eta erdi hasi nuen. 

460
00:25:15,914 --> 00:25:18,080
<i>Izena du
 "Isilik ederrago!".

461
00:25:20,619 --> 00:25:23,640
<i>Muntaia bat da,
nik egindako elkarrizketena…

462
00:25:23,755 --> 00:25:25,120
<i>…beste antzezle batzuei.

463
00:25:25,190 --> 00:25:29,528
<i>Egiten nizkien neure buruari
egiten nizkion galdera berak.

464
00:25:31,096 --> 00:25:32,800
ISILIK EDERRAGO!

465
00:25:41,506 --> 00:25:44,800
Ez dut inoiz ahaztuko nire
lehen eguna Warner Brothers-en… 

466
00:25:45,577 --> 00:25:46,840
…joan nintzenean...

467
00:25:50,148 --> 00:25:51,760
…makillaje proba batera.

468
00:25:51,816 --> 00:25:54,920
Lehenengo aldia nuen
kamera baten aurrean.

469
00:25:55,554 --> 00:25:59,280
Nire aurpegian ari ziren lanean.

470
00:26:00,191 --> 00:26:04,720
Amaitu zutenean,
ez nuen nire burua ezagutu.

471
00:26:04,896 --> 00:26:07,600
Ematen nuen produkzio kate
batetik irten berria.

472
00:26:08,867 --> 00:26:09,880
Horrez gainera,...

473
00:26:10,468 --> 00:26:15,006
…nahi zuten dentista batek
masailezurra puskatzea…

474
00:26:17,509 --> 00:26:19,360
…masailak hondoratzeko.

475
00:26:19,411 --> 00:26:22,560
Masail ederrak nituen gaztetan.

476
00:26:25,417 --> 00:26:27,040
Beste behin: "Sudur horrekin…

477
00:26:27,218 --> 00:26:31,920
"ezin duzu trajediarik egin,
ezin da serio hartu!".

478
00:26:33,892 --> 00:26:37,295
Orain dela gutxi,
aginduak etorri ziren goitik,…

479
00:26:37,462 --> 00:26:39,130
Jack Warner buru nagusiak…

480
00:26:39,864 --> 00:26:41,400
…bularrak handitzea nahi zuen.

481
00:26:42,300 --> 00:26:46,760
Ez zaizkio gustatzen
bular txikiko emakumeak.

482
00:26:47,772 --> 00:26:50,640
Argi gelditu zen
produktu komertzial bat nintzela…

483
00:26:50,742 --> 00:26:53,778
…eta konpondu behar nindutela…

484
00:26:53,945 --> 00:26:56,080
…komertzialagoa izateko,…

485
00:26:56,748 --> 00:27:00,040
…inbertituko baitzuten
diru asko nigan.

486
00:27:09,060 --> 00:27:11,696
<i>Egundokoa izan zen 
berarekin joatea Hollywoodera.

487
00:27:12,664 --> 00:27:15,967
<i>Delphine oso atsegina zen
eguneroko bizitzan.

488
00:27:16,101 --> 00:27:17,102
<i>Oso eramankorra.

489
00:27:21,573 --> 00:27:23,080
<i>Bosna kilo hartu genituen…

490
00:27:23,775 --> 00:27:26,240
<i>…asko gustatzen baitzitzaigun
hanburgesak jatea.

491
00:27:27,512 --> 00:27:30,880
<i>Gelditzen ginen "drive-in"
izenekoetan, "cheeseburguer",

492
00:27:30,949 --> 00:27:32,250
<i>edo "doublecheese"
hanburgesak jatera.

493
00:27:44,429 --> 00:27:46,400
<i>Nik nahi nuen irudiak…

494
00:27:46,831 --> 00:27:48,480
<i>…pixka bat mugitzea.

495
00:27:48,566 --> 00:27:50,240
<i>Baina Delphinek…

496
00:27:50,502 --> 00:27:52,320
<i>…finkoa nahi zuen, 
tripodearekin…

497
00:27:53,872 --> 00:27:55,840
<i>…eta grabatzea emakumeak.

498
00:27:56,508 --> 00:27:58,040
<i>Horrela, 3/4 enkoadraketan,…

499
00:27:58,143 --> 00:28:00,078
edo 2/4,
baina geldi.

500
00:28:00,912 --> 00:28:04,000
Bosgarren filmazioaren ondoren,
Malibun,…

501
00:28:06,151 --> 00:28:07,040
Los Angelesen,…

502
00:28:07,986 --> 00:28:08,960
…eztanda egin nuen.

503
00:28:09,087 --> 00:28:11,560
Esan nion: "Delphine, zergatik
ez duzu tripode bat ekarri…

504
00:28:11,890 --> 00:28:12,800
…ni ekarri beharrean?"

505
00:28:13,491 --> 00:28:16,120
"Tripode bat hartu, botoiari eman
eta zuk zeuk egin."

506
00:28:16,327 --> 00:28:17,862
"Zertarako ekarri nauzu?"

507
00:28:18,229 --> 00:28:20,240
Negar batean joan nintzen…

508
00:28:21,700 --> 00:28:22,840
…hondartzaraino.

509
00:28:23,001 --> 00:28:24,440
Delphine atzetik zetorren:

510
00:28:24,502 --> 00:28:26,880
"Ez joan hara, ito egingo zara!"

511
00:28:27,439 --> 00:28:29,880
"Benetan alde egin nahi baduzu,
joan handik!"

512
00:28:30,408 --> 00:28:32,520
Argitu genuen hura, noski.

513
00:28:32,977 --> 00:28:34,979
Ez dut inoiz ahaztuko
zer esan zidan.

514
00:28:35,447 --> 00:28:37,320
"Entzun, Carole, pentsatu.

515
00:28:37,949 --> 00:28:39,751
"Errepublikako Presidentea
grabatzen dutenean...",

516
00:28:39,951 --> 00:28:42,800
…garai hartan ez baitzegoen 
emakumezko hautagairik ere,… 

517
00:28:45,590 --> 00:28:46,680
…"ondo pentsatu dute"…

518
00:28:47,192 --> 00:28:49,240
…"nola filmatu, enkoadratu"…

519
00:28:49,494 --> 00:28:52,880
…"bere mezua ahalik eta
eraginkorrena izan dadin"…

520
00:28:53,231 --> 00:28:55,760
…"eta ahalik eta sinesgarriena."

521
00:28:56,101 --> 00:28:57,068
"Bada...

522
00:28:57,569 --> 00:29:00,960
"Nik uste dut ezin dela 
ongi entzun"…

523
00:29:02,273 --> 00:29:04,743
…"kamera etengabe mugitzen bada."

524
00:29:05,143 --> 00:29:08,413
"Nik nahi dudana da
emakume hauek entzutea"…

525
00:29:08,980 --> 00:29:12,560
…"lehenengo aldiz era honetako
galderei erantzuten."

526
00:29:13,251 --> 00:29:17,040
Egin dut emazte haserrekor
juduaren papera,…

527
00:29:17,088 --> 00:29:19,560
…bakarrik erditzen den
emazte aitzindariarena,…

528
00:29:19,624 --> 00:29:22,320
Hegoaldeko emazte saminduarena…

529
00:29:22,393 --> 00:29:26,840
…nekazari baten 
emazte antzuarena...

530
00:29:27,198 --> 00:29:29,768
Era horretako paperak beti.

531
00:29:30,869 --> 00:29:33,638
Badaude pare bat paper hobeak,…

532
00:29:33,772 --> 00:29:36,107
…baina izar handiei gordeak.

533
00:29:36,474 --> 00:29:41,212
Emakume beltza izanik, hasieran
neskame paperak egiten nituen.

534
00:29:42,247 --> 00:29:45,800
Ez zegoen besterik
nire ahizpa beltzentzat.

535
00:29:46,551 --> 00:29:50,480
Oso beltza bazinen,
esklaboa izan zintezkeen.

536
00:29:53,158 --> 00:29:56,795
Baina horrelako gutxi egin nituen,
ez nuelako oso azal iluna.

537
00:29:58,329 --> 00:30:01,560
"Zakutoa hartu, eta ospa."

538
00:30:02,333 --> 00:30:03,735
Hori pentsatu izan dut beti.

539
00:30:04,035 --> 00:30:07,040
Txikitan, pena nuen
ez nintzelako mutila.

540
00:30:07,372 --> 00:30:09,760
Zentzu honetan, zeren...

541
00:30:11,209 --> 00:30:15,513
…zineman bilatzen nuena
bizitzeko aitzakia bat zen.

542
00:30:16,214 --> 00:30:20,819
Hain ondo interpretatzen dut…

543
00:30:21,119 --> 00:30:22,287
…emakumea naizelako.

544
00:30:22,987 --> 00:30:27,659
Emakumeak trebatuta daude
sedukzioan.

545
00:30:28,159 --> 00:30:32,297
Ez dakit hain ongi egingo nukeen
gizonezkoa banintz!

546
00:30:32,730 --> 00:30:35,800
Nola egokitzen da 40, 50 edo 60
urteko emakume bat?

547
00:30:35,867 --> 00:30:38,080
Ez du lekurik gizonen irudimenean.

548
00:30:38,136 --> 00:30:40,160
Ba, ezabatu egiten da!

549
00:30:40,371 --> 00:30:44,640
Gizonen ikuskizun bat
gizonentzat, beraz, agur!

550
00:30:45,176 --> 00:30:48,000
Ekoizleak gizonak dira,
teknikariak gizonak dira,…

551
00:30:48,112 --> 00:30:51,680
…zuzendari gehienak
gizonak dira.

552
00:30:51,850 --> 00:30:52,840
Prentsa...

553
00:30:54,586 --> 00:30:56,955
Prentsan denetik dago,
baina gehiago dira gizonak.

554
00:30:57,956 --> 00:31:00,058
Agenteak gizonak dira,
haiek gidatzen gaituzte.

555
00:31:01,626 --> 00:31:05,597
Gidoiak ematen dizkizutenak,
aholkuak ematen dizkizutenak...

556
00:31:05,763 --> 00:31:07,632
…orientatzen zaituztenak
gizonak dira.

557
00:31:10,735 --> 00:31:13,037
Irudipena dut gaiak ere…

558
00:31:14,239 --> 00:31:15,206
…gizonentzat direla. 

559
00:31:15,940 --> 00:31:19,680
Bi ginen grabatzen:
Carole eta biok.

560
00:31:20,111 --> 00:31:24,048
Intimitate handia zegoen,
esparru berean jarduten genuen.

561
00:31:25,250 --> 00:31:28,219
Kazetari batekin baino
intimitate handiagoa zegoen.

562
00:31:28,853 --> 00:31:32,120
Biok genekien
zeri buruz ari ginen hizketan.

563
00:31:35,293 --> 00:31:39,197
Esperientzia zoragarria izan zen.
Bideo hori…

564
00:31:39,397 --> 00:31:40,932
…maite dut biziki.

565
00:31:41,199 --> 00:31:46,104
Jabetu ginen 
emakumeon arteko eszenak… 

566
00:31:46,271 --> 00:31:47,906
…gutxitan zirela adiskidetsuak.

567
00:31:49,274 --> 00:31:53,878
<i>Interpretatu al dituzu
eszena beroak…

568
00:31:54,112 --> 00:31:57,782
<i>…beste emakumeekin?

569
00:31:59,017 --> 00:32:02,020
Ez, inoiz ez.

570
00:32:05,056 --> 00:32:08,259
Inoiz ez! Inoiz!

571
00:32:08,660 --> 00:32:11,800
Uste dut izan direla aldaketak…

572
00:32:11,863 --> 00:32:15,240
…azken urte hauetan…

573
00:32:16,134 --> 00:32:19,237
…Emakumeen Mugimenduari esker.

574
00:32:21,306 --> 00:32:25,560
Idazleei lotsa ematen die
emakumeak erabiltzea…

575
00:32:25,610 --> 00:32:29,347
…iraganeko paper estereotipatuetan.

576
00:32:30,348 --> 00:32:33,217
Emakumeek idatziko balute,
gauzak aldatuko lirateke, asko.

577
00:32:34,652 --> 00:32:37,200
Hitz egin dut Truffaut
eta beste batzuekin… 

578
00:32:37,288 --> 00:32:40,800
…eta esaten dute emakumeek
izutu egiten dituztela.

579
00:32:40,892 --> 00:32:42,840
Ez dituztela emakumeak ulertzen…

580
00:32:43,027 --> 00:32:45,680
…emakumeen mugimendu hori dela-eta.

581
00:32:46,264 --> 00:32:48,720
Dagoeneko ez dakite
nola idatzi guretzat.

582
00:32:49,133 --> 00:32:53,920
Esan beharra dago
feminista eta antzezlea bazara,…

583
00:32:55,540 --> 00:32:58,280
…ez duzula ia lanik…

584
00:32:58,409 --> 00:33:01,200
…bakarrik onartzen badituzu…

585
00:33:03,314 --> 00:33:06,600
…emakumearen irudi feminista
ematen duten paperak.

586
00:33:06,784 --> 00:33:09,600
Antzezle izateari uzten diozu,
hori ez baita existitzen.

587
00:33:10,488 --> 00:33:14,440
Guk arduratu behar dugu
halako paperez,…

588
00:33:14,859 --> 00:33:19,200
…irudikatzen eta ezagutzen dugunaz.
Emakume gehiagok idatzi behar dute.

589
00:33:20,131 --> 00:33:21,440
<i>Guregandik atera behar du.</i>

590
00:33:32,410 --> 00:33:34,200
Ez nekien existitzen zinenik.

591
00:33:40,618 --> 00:33:43,440
Kalkuta, niretzat,
itxaropen moduko bat da.

592
00:34:19,657 --> 00:34:22,460
<i>Zure ustez, zure betebeharra da
antzezle zaren aldetik…

593
00:34:22,894 --> 00:34:25,360
<i>…emakumeei lanbide horretan
laguntzea?

594
00:34:26,998 --> 00:34:29,000
Ez dut betebeharraren 
zentzu handirik.

595
00:34:29,767 --> 00:34:31,800
Emakumeekin lan egitea
interesatzen zait, besterik gabe.

596
00:34:32,970 --> 00:34:37,008
Lehen aldia da, Margueriterekin
egindako filma salbu,…

597
00:34:37,542 --> 00:34:38,520
…orain dela hamar urte egina.

598
00:34:38,600 --> 00:34:41,440
Lehen filma zuen, eta gizon bat
zen zuzendarikidea.

599
00:34:41,612 --> 00:34:44,920
Ez nuen sentipena eduki
emakume batekin ari nintzenik.

600
00:34:45,383 --> 00:34:47,200
Gizonekin baino ez dut filmatu.

601
00:34:47,518 --> 00:34:51,560
Eta aurten, bat-batean,
hiru emakumerekin jardun dut.

602
00:34:51,856 --> 00:34:54,892
Ez zen hautaketa bat izan,
hirurak onartu nituen…

603
00:34:55,460 --> 00:34:58,440
…interesatzen zitzaizkidalako
hiru gidoiak eta hiru emakumeak.

604
00:34:58,896 --> 00:35:02,440
Aparta izan zen, 15 urte eta gero,
hiru emakumerekin lan egitea.

605
00:35:02,633 --> 00:35:05,120
Berria da niretzat
emakumeekin lan egitea.

606
00:35:05,236 --> 00:35:07,071
Aurretik ez dut aukerarik eduki.

607
00:35:23,154 --> 00:35:25,880
Zuzendari batzuek, 
Bergman-ek adibidez,… 

608
00:35:25,990 --> 00:35:28,520
…emakumeei buruzko filmak
egiten eman dute bizitza.

609
00:35:29,093 --> 00:35:31,400
Emakumeek beraiei buruz
hitz egitean,…

610
00:35:31,462 --> 00:35:33,000
…erabat diferentea izango da.

611
00:35:33,531 --> 00:35:37,440
Gai horiek berak
emakumeek lantzean,…

612
00:35:37,502 --> 00:35:39,470
…esaterako, prostituzioa,…

613
00:35:39,670 --> 00:35:44,208
…orain arte ez bezalako
ikuspegietatik azalduko dira.

614
00:36:13,971 --> 00:36:14,960
Ostegunera arte.

615
00:36:34,960 --> 00:36:38,640
Marguerite Duras, Chantal Akerman,
Liliane de Kermadec.

616
00:36:38,680 --> 00:36:42,000
Hiru zuzendari hauek
badute ezaugarri komun bat:

617
00:36:42,133 --> 00:36:43,720
Delphine Seyrig-ekin filmatu dute.

618
00:36:43,768 --> 00:36:45,360
Delphine, esango al diguzu… 

619
00:36:45,570 --> 00:36:47,160
…badagoen berezitasunik…

620
00:36:47,572 --> 00:36:50,320
…emakume zuzendarien eta
gizonezkoen artean?

621
00:36:51,709 --> 00:36:55,760
Hiru filmak, Liliane,
Chantal eta Marguerite-renak,…

622
00:36:56,047 --> 00:36:58,600
…elkarren guztiz desberdinak dira.

623
00:36:58,716 --> 00:37:00,760
Baina, antzezle gisa,…

624
00:37:00,851 --> 00:37:03,000
…emakumezko pertsonaia bati
buruz hitz egitean,…

625
00:37:03,154 --> 00:37:07,080
…emakumezko zuzendari batekin
edo gizonezko batekin,…

626
00:37:07,858 --> 00:37:09,960
…aldea dago, nahitaez.

627
00:37:11,028 --> 00:37:12,920
Emakume batekin hitz egitean,…

628
00:37:14,065 --> 00:37:15,360
…hitz egiten dugu…

629
00:37:15,766 --> 00:37:18,520
…sexu bereko pertsona batez.

630
00:37:18,703 --> 00:37:21,720
Pentsatzen dut 
antzezle gizonezkoek,… 

631
00:37:23,341 --> 00:37:26,440
…beti gizonezko zuzendariekin
aritzen direnez…

632
00:37:26,510 --> 00:37:31,440
…hitz egitean beren paperei buruz
haiekin, jakingo dute zer den.

633
00:37:32,016 --> 00:37:36,080
Emakume antzezleentzat bitxia da
beste emakume batekin hitz egitea.

634
00:37:36,220 --> 00:37:38,880
<i>Uste dut emakumeen zinema
zinema diferentea dela.

635
00:37:39,857 --> 00:37:43,760
<i>Zinema diferentea, definizioz,
zinema politikoa da.

636
00:37:44,228 --> 00:37:45,080
Hori egia da.

637
00:37:45,196 --> 00:37:49,400
<i>Ez dago konparaziorik
Verneuil-en film baten…

638
00:37:50,268 --> 00:37:52,440
<i>…eta Liliane de Kermadec-en
film baten artean.

639
00:37:55,473 --> 00:37:57,400
<i>Baliabide finantzarioak,…

640
00:37:57,608 --> 00:37:59,600
<i>…aurrekontutik hasi,…

641
00:38:00,411 --> 00:38:03,880
…zenbat diru duzun,
filma politikoa da.

642
00:38:38,816 --> 00:38:41,120
<i>Film hori egin nuen…

643
00:38:41,185 --> 00:38:45,280
<i>…keinu horiei existentzia
zinematografikoa emateko.

644
00:38:47,792 --> 00:38:51,240
<i>Idatzi nuen 
Delphine gogoan nuela.

645
00:38:52,863 --> 00:38:55,366
<i>Alderdirik bereziena zen…

646
00:38:55,499 --> 00:38:59,720
<i>…ez zuela pertsonaiaren
inolako antzik.

647
00:39:00,171 --> 00:39:03,120
<i>Bera dama handi bat zen.

648
00:39:04,108 --> 00:39:08,412
<i>Paper hori egiten bazuen,
ohea egiten edo platerak garbitzen…

649
00:39:08,579 --> 00:39:10,400
<i>…ikusi ohi genuen norbaitek,…

650
00:39:10,448 --> 00:39:11,760
<i>…ikusezina izango zen.

651
00:39:13,551 --> 00:39:16,620
<i>Ikusezinak diren bezala
emazteak platerak garbitzen.

652
00:39:18,222 --> 00:39:21,492
<i>Era horretako paperak egiten 
ez dituen norbait behar genuen.

653
00:39:23,027 --> 00:39:24,920
<i>Hortaz, 
Delphine perfektua zen.

654
00:39:25,296 --> 00:39:27,098
<i>Bat-batean, 
ikusgai bihurtzen zen.

655
00:39:34,238 --> 00:39:38,280
Zergatik emakumeen egunerokoa
erakusteko kezka hori?

656
00:39:40,478 --> 00:39:42,800
Gehiegitan kontatu dira…

657
00:39:43,781 --> 00:39:46,584
…maitasunezko istorioak… 

658
00:39:47,051 --> 00:39:48,920
…ia inoiz ere ez direnak egia.

659
00:39:53,491 --> 00:39:58,280
Zinemak emakumearen irudi faltsua
erakusten du, gizonezkoena.

660
00:39:59,230 --> 00:40:02,880
Emakumeen egunerokoa
erakusten saiatzen direnean ere,…

661
00:40:03,167 --> 00:40:05,600
…fantasiazko eguneroko bat
erakusten dute.

662
00:40:05,669 --> 00:40:07,360
Nik ere bai, beharbada.

663
00:40:25,689 --> 00:40:28,520
<i>Prostituzioari buruzko lehen
Estatu Nagusiek etsia eragin dute.

664
00:40:28,692 --> 00:40:31,028
<i>Topaketa publikoa bazen ere,…

665
00:40:31,228 --> 00:40:33,497
<i>…kazetariei ez zieten utzi
argazkirik ateratzen.

666
00:40:33,864 --> 00:40:35,933
<i>Gainera, jendea erakartzeko,…

667
00:40:36,167 --> 00:40:38,560
<i>…iragarri zuten
han izango zirela Jane Fonda…

668
00:40:38,636 --> 00:40:42,173
<i>Annie Girardot, Jeanne Moreau
eta beste batzuk…

669
00:40:42,440 --> 00:40:45,080
<i>…baina Delphine Seyrig 
baino ez zen agertu.

670
00:40:46,110 --> 00:40:49,000
Emakumea naiz.
Nola ez nau arduratuko?

671
00:40:49,079 --> 00:40:51,920
Prostituzioa existitzen da…

672
00:40:52,016 --> 00:40:56,360
…hori onartzen duen 
sexualitate mota bat dagoelako.

673
00:40:56,587 --> 00:40:57,680
Bestela, ez litzateke existituko.

674
00:40:58,289 --> 00:41:02,280
<i>Prostituzioari buruzko Lehen
Estatu Nagusiak hasiko dira.

675
00:41:02,927 --> 00:41:05,729
<i>Hiru helburu nagusi ditugu:

676
00:41:06,397 --> 00:41:09,533
<i>"ez" esatea ezarri dizkiguten 
espetxe zigorrei,…

677
00:41:10,134 --> 00:41:12,336
<i>…"ez" esatea poliziaren
errepresio gehiegizkoari,…

678
00:41:12,570 --> 00:41:15,573
<i>…eta "ez" esatea
burdelak berriro irekitzeari.

679
00:41:16,540 --> 00:41:18,042
<i>Delphine bikain aritu zen.

680
00:41:18,209 --> 00:41:21,480
<i>Jaistean, gurekin elkartzen zen.
Bideoak erosten zizkigun. 

681
00:41:22,580 --> 00:41:24,748
<i>Diru gehiago zuen berak.

682
00:41:24,949 --> 00:41:27,200
<i>Solidarioa zen borroka haiekin.

683
00:41:32,556 --> 00:41:35,920
<i>Lyongo prostitutek
Saint-Nizier eliza okupatu zuten.

684
00:41:36,727 --> 00:41:38,929
<i>Pentsatu nuen:
"Hara joan behar dut."

685
00:41:43,868 --> 00:41:47,505
PROSTITUTAK LAGUNTZA ESKE
EMAKUME GUZTIEI

686
00:41:48,539 --> 00:41:51,275
<i>Asko kostatu zitzaigun
elizan sartzea.

687
00:41:51,675 --> 00:41:53,878
<i>Prostitutak ez zirelako
gurekin fidatzen.

688
00:41:54,411 --> 00:41:55,479
<i>Ez gintuzten ezagutzen.

689
00:41:56,146 --> 00:42:00,417
Kamerarekin geunden
eta azaldu genien…

690
00:42:01,018 --> 00:42:02,286
…ezin zutela elizatik atera…

691
00:42:02,453 --> 00:42:04,989
…espetxeratu egingo zituztela…

692
00:42:05,422 --> 00:42:06,624
<i>…poliziek.

693
00:42:07,057 --> 00:42:08,840
<i>Proposatu nien…

694
00:42:08,959 --> 00:42:11,195
<i>…goizero grabatzea
eliza barruan.

695
00:42:12,296 --> 00:42:17,280
<i>"Gero elkartu, bideoak ikusi
eta zerbait ez bazaizue gustatzen…

696
00:42:17,568 --> 00:42:21,071
<i>…zuzenean ezabatuko dugu",
ez baikenuen editatzeko ezer.

697
00:42:21,906 --> 00:42:24,520
Gero, esan genien
telebistak lortzea…

698
00:42:24,742 --> 00:42:29,580
…kanpoan jartzeko,
ezin zirenez elizatik atera,…

699
00:42:29,980 --> 00:42:33,050
…horrela jendeari hitz egiteko
aukera izateko, kutxen bitartez.

700
00:42:33,617 --> 00:42:35,386
Berehala ulertu zuten.

701
00:42:35,653 --> 00:42:38,680
Tira, ia bi orduko eztabaida.

702
00:42:40,257 --> 00:42:43,120
<i>Horrela, elizaren aurrean,
prostitutei entzuten zitzaien.

703
00:42:43,120 --> 00:42:47,320
<i>Auto istripuak egon ziren,
jendeak frenatu egiten zuen.

704
00:42:47,932 --> 00:42:50,800
<i>Izan ere, hotsa bikaina zen
eta oso ozen entzuten zen.

705
00:42:50,935 --> 00:42:53,170
<i>Prostituta izan gabe ere,
emakume guztiek…

706
00:42:53,337 --> 00:42:55,520
<i>…etorri beharko lukete
eliza guztietara, laguntzera.

707
00:42:55,573 --> 00:42:58,480
<i>Datozela laguntzera,
beren premia dugu.

708
00:42:58,542 --> 00:43:01,600
<i>Ez gara prostitutei buruz ari,…

709
00:43:01,679 --> 00:43:03,347
<i>…emakume izateari buruz, baizik.

710
00:43:03,781 --> 00:43:05,950
<i>Françoise Giroud-ek
ez du gutaz arduratu nahi.

711
00:43:06,116 --> 00:43:08,452
<i>Ez baikaitu emakumetzat
hartzen.

712
00:43:08,619 --> 00:43:11,488
<i>Beratzat, prostitutak gara,
emagalduak, hau da: ezer ez.

713
00:43:11,855 --> 00:43:14,592
<i>Gustatuko litzaiguke norbaitek
esku hartzea eta…

714
00:43:14,758 --> 00:43:17,600
<i>…gu aintzat hartzea. 

715
00:43:17,861 --> 00:43:21,440
<i>Ez gara irtengo,
emaitzarik lortu arte.

716
00:43:21,498 --> 00:43:24,501
<i>Emakumea naiz, eta ama.

717
00:43:24,935 --> 00:43:27,320
Zergak ordaintzen ditugu,…

718
00:43:27,371 --> 00:43:29,280
…dena ordaintzen dugu, eta
ez dugu ezertarako eskubiderik.

719
00:43:30,341 --> 00:43:34,200
<i>Irudia berehalakoa zen,
eta nahiko arin zihoan.

720
00:43:34,511 --> 00:43:38,680
Ez genuen konplexurik,
hasieratik beretik,…

721
00:43:38,782 --> 00:43:41,720
…garesti ez ziren
zinta horiei esker.

722
00:43:42,419 --> 00:43:45,080
Batez ere, grabatutakoa
berrikus genezakeen.

723
00:43:45,155 --> 00:43:47,424
Horrek lasaitu egin zituen
emakume asko.

724
00:43:48,359 --> 00:43:53,097
Emakumeok zalantza asko ditugu,
tira, orain gutxiago.

725
00:43:53,697 --> 00:43:58,280
Nire garaian,
oso ondo lisatzen genuen,…

726
00:43:58,736 --> 00:44:03,200
…baina auto bat edo motor bat
oso konplexua iruditzen zitzaigun.

727
00:44:04,975 --> 00:44:07,720
Zalantzaz beterik geunden...

728
00:44:09,747 --> 00:44:13,680
…zalantzatiak kamera aurrean 
eta gu haren atzean.

729
00:44:14,318 --> 00:44:16,487
Berehala hitz egin genezakeen
gauzei buruz.

730
00:44:17,221 --> 00:44:21,792
Emakumeek jakin zuten bideoak bide
ona zirela beren gauzak kontatzeko.

731
00:44:23,127 --> 00:44:27,280
<i>Nik deitzen diet
"Historia egiten duten anonimoak".

732
00:44:27,665 --> 00:44:30,440
<i>Defendatzen dituzten gauzen
aitzindari dira.

733
00:44:30,501 --> 00:44:32,560
<i>Eta ondo defendatzen dituztenez,…

734
00:44:33,137 --> 00:44:36,106
<i>…esango nuke, apalki,
heroi bihurtzen direla.

735
00:44:37,374 --> 00:44:41,720
Kontatuko dizut nola den emakume
batentzat Lip-en lan egitea.

736
00:44:44,982 --> 00:44:48,800
Baina erabiliko dut
"gizon" hitzaren ordez "zuri"…

737
00:44:49,119 --> 00:44:51,088
…eta "emakume" hitzaren ordez
 "arabiar".

738
00:44:51,555 --> 00:44:54,591
"Arabiar" esaten dudanean 
emakumeei buruz ari naiz.

739
00:44:55,426 --> 00:45:00,000
Lip-en, langileen erdia zuriak dira
eta beste erdia arabiarrak. 

740
00:45:00,698 --> 00:45:02,960
Nagusiak, noski,
zuriak dira.

741
00:45:03,367 --> 00:45:04,840
Ez dago nagusi arabiarrik.

742
00:45:06,070 --> 00:45:08,439
Buruzagi zuriek…

743
00:45:08,605 --> 00:45:11,320
…pentsatu, arrazoitu eta
hitz egiten dute.

744
00:45:12,576 --> 00:45:16,880
Arabiarrek ere pentsatzen dugu.
Arabiarra naizelako dakit.

745
00:45:17,147 --> 00:45:18,120
Pentsatu egiten dugu.

746
00:45:18,549 --> 00:45:21,040
Baina nagusiek ez dakite
pentsatzen dugunik…

747
00:45:21,351 --> 00:45:25,120
…ezin dugulako esan
zer pentsatzen dugun.

748
00:45:25,489 --> 00:45:30,260
Arabiarren arazoei dagokionez,
arazo batzuk arabiarrenak baitira,…

749
00:45:31,061 --> 00:45:33,530
…zuriek ez dituzte ulertzen,
traba egiten die.

750
00:45:34,031 --> 00:45:36,233
Adibidez, ez ditugu
gaixotasun berberak.

751
00:45:36,533 --> 00:45:39,169
Arabiarrek 
delikatua dugu urdaila.

752
00:45:40,738 --> 00:45:44,560
Nagusi zuriek, edo zuriek
oro har, gaixorik daudenean,…

753
00:45:44,675 --> 00:45:47,244
…gaixotasun nobleak dituzte,…

754
00:45:47,411 --> 00:45:50,314
…benetako gauzak,
arazo serioak.

755
00:45:50,447 --> 00:45:54,218
Arabiarrak beti kexu dira,
eta traba besterik ez dute egiten.

756
00:45:56,286 --> 00:45:59,800
<i>Lip-en berehala sortu zen
emakume talde bat…

757
00:46:00,390 --> 00:46:01,825
<i>…sindikatuetatik kanpo.

758
00:46:02,025 --> 00:46:03,840
<i>Berehala jabetu ziren…

759
00:46:04,000 --> 00:46:09,600
…sindikalistek, gizonek,
ez zietela hitz egiten uzten.

760
00:46:09,833 --> 00:46:10,768
Baina, agudo,…

761
00:46:11,869 --> 00:46:14,872
…telebistan irteten zirenean…

762
00:46:15,038 --> 00:46:18,000
…eta botere hori zutenean, 
jendeak entzun egiten zien.

763
00:46:18,142 --> 00:46:19,880
Ezin zieten mikroa itxi.

764
00:46:20,010 --> 00:46:23,960
Grabatzen ikasi zuten,
nik erakutsi nien.

765
00:46:24,081 --> 00:46:26,350
Parisera etortzen ziren,…

766
00:46:26,517 --> 00:46:29,480
…14. barrutiko tailerrera.

767
00:46:29,620 --> 00:46:34,280
Bideoak editatzen genituen,
eta bazegoen zerbait berezia,…

768
00:46:34,391 --> 00:46:35,459
…Lip-eko sei orduak:…

769
00:46:35,859 --> 00:46:38,800
…jendea, langileak,
joaten ziren Frantzian barrena…

770
00:46:38,996 --> 00:46:42,733
…beren borrokari buruz aritzeko
eta bideoak erakusteko.

771
00:46:48,505 --> 00:46:53,360
<i>Bideo multzo guztietan,
emakumeek garrantzizko rola zuten. 

772
00:46:54,711 --> 00:46:57,247
<i>Nire analisiaren arabera,
ez zegoenez eskolarik,…

773
00:46:57,614 --> 00:46:59,817
<i>…ez iraganik, ez historiarik,…

774
00:46:59,983 --> 00:47:02,052
<i>…gizonak ez ziren hartaz jabetu.

775
00:47:02,553 --> 00:47:05,680
<i>Baliabide berria zen…

776
00:47:05,756 --> 00:47:08,920
<i>…gizonek kolonizatu gabea.

777
00:47:15,199 --> 00:47:17,080
<i>Hiru urrats aurrera.

778
00:47:17,234 --> 00:47:19,000
<i>Hiru urrats atzera.

779
00:47:19,136 --> 00:47:20,771
<i>Hiru urrats alde batera.

780
00:47:20,938 --> 00:47:22,520
<i>Hiru urrats bestera.

781
00:47:22,773 --> 00:47:26,520
<i>Gizonek ez dakite zer egin
gu isilarazteko.

782
00:47:26,577 --> 00:47:30,120
<i>Orain askatu gaituzte,
nola ez ba!

783
00:47:30,414 --> 00:47:34,360
<i>Foroetan aipatzen gaituzte,
erreformak prestatzen dituzte.

784
00:47:34,718 --> 00:47:36,453
<i>Hiru urrats aurrera.

785
00:47:36,620 --> 00:47:38,480
<i>Hiru urrats atzera.

786
00:47:38,555 --> 00:47:40,200
<i>Hiru urrats alde batera.

787
00:47:40,257 --> 00:47:42,040
<i>Hiru bestera. 

788
00:48:07,618 --> 00:48:09,553
Azpimarratu nahi dut
gauza bat...

789
00:48:09,720 --> 00:48:11,400
Aurten, Emakumearen Urtea da,…

790
00:48:11,521 --> 00:48:13,490
…ez zaio inoiz Nobel saria
emakume bati eman.

791
00:48:13,657 --> 00:48:16,480
Literaturako sari handirik
ez zaio inoiz emakume bati eman! 

792
00:48:16,520 --> 00:48:18,800
Oso ondo iruditzen zait.

793
00:48:19,062 --> 00:48:21,120
Zenbat eta gutxiago hitz egin
emakumeei buruz, hobe?

794
00:48:21,265 --> 00:48:26,136
Ez! Aspaldi erakutsi zuten beren
talentua emakumeek literaturan.

795
00:48:27,104 --> 00:48:30,908
<i>1975eko abenduko
programa bat da.

796
00:48:31,108 --> 00:48:34,311
<i>Izena zuen
"Uf, akabo Emakumearen Urtea".

797
00:48:34,578 --> 00:48:37,520
<i>Pivot zen aurkezlea eta
Françoise Giroud gonbidatu zuen,…

798
00:48:37,581 --> 00:48:40,584
<i>…Emakume Gaietarako Ministro
garai hartan.

799
00:48:41,385 --> 00:48:43,487
<i>Grabatu genuen programa…

800
00:48:43,820 --> 00:48:48,792
<i>…eta gure iruzkinekin editatzea 
erabaki genuen.

801
00:48:49,059 --> 00:48:51,361
<i>Anne Sinclair-ek elkarrizketa
egin die…

802
00:48:51,528 --> 00:48:54,798
…irrati eta telebistako hiru
misoginori:…

803
00:48:54,932 --> 00:48:58,440
Marcel Jullian lehendakaria,
Pierre Bellemare eta Jacques Martin.

804
00:48:58,568 --> 00:49:02,205
-Ez duzu emakumerik taldean, ez?
-Bai, badaude.

805
00:49:02,472 --> 00:49:04,841
-Ez lehen mailan.
-Ez...

806
00:49:05,008 --> 00:49:08,080
Oso zaila delako aurkitzea
emakume aurkezleak. 

807
00:49:08,245 --> 00:49:10,614
Zu adibide ona zara,
baina zaila da.

808
00:49:11,014 --> 00:49:13,517
BEGIRATU DUZU ZABORRONTZIAN?

809
00:49:14,584 --> 00:49:18,280
-Protagonismoa galtzearen beldur?
-Ez!

810
00:49:18,455 --> 00:49:22,120
Egiaztatuta dago,
zinemako sarrerei begiratuta,… 

811
00:49:22,225 --> 00:49:26,496
…gizonezko protagonistekin 
sarrera gehiago saltzen direla. 

812
00:49:26,863 --> 00:49:29,499
Bardot anderearen kasuan
izan ezik.

813
00:49:29,900 --> 00:49:33,503
Azken batean, gizonen karrerak
ibilbide luzeagoa du.

814
00:49:33,837 --> 00:49:35,672
"LUZEAGOA ETA SENDOAGOA"
Sigmund Freud

815
00:49:36,473 --> 00:49:40,344
Zer aholku emango zenieke?

816
00:49:40,610 --> 00:49:43,113
Misogino batekin ezkonduei?
Gustatzen zaiela uste dut.

817
00:49:43,380 --> 00:49:44,448
OHARRA EMAKUME AZPIRATUEI!

818
00:49:45,148 --> 00:49:47,217
Ezkontzen zarenean, 
aukeratzen ari zara.

819
00:49:47,718 --> 00:49:49,252
Misogino bati berehala 
antzematen zaio!

820
00:49:49,786 --> 00:49:51,920
Beharbada, emakume batzuek
maite dituzte misoginoak.

821
00:49:52,055 --> 00:49:53,640
Onartzen dut.

822
00:49:53,757 --> 00:49:56,240
Jendeari utzi behar zaio
nahi bezala bizitzen.

823
00:49:56,293 --> 00:49:58,640
Esaten dute misoginoak direla
maitale onenak, ez?

824
00:49:58,829 --> 00:50:02,132
Ez dakit, ez naiz
inoiz misogino batekin egon.

825
00:50:03,000 --> 00:50:05,535
GIROUDI BARREGARRIA IRUDITZEN ZAIO.
ZURE IRITZIZ, BERA DA:

826
00:50:05,702 --> 00:50:09,306
LIMURTZAILEA, ZITALA, MUNDUKOIA,
MASOKISTA, MISOGINOA

827
00:50:09,506 --> 00:50:13,343
EMAKUMEEN GAIETARAKO IDAZKARIA,
GIZONEZKOEN GAIETARAKOA, DENA, EZER

828
00:50:13,744 --> 00:50:17,214
Umorearekin erantzun genuen,
baina oso haserre.

829
00:50:17,514 --> 00:50:19,160
Hura genuen erantzuteko modua.

830
00:50:19,216 --> 00:50:22,419
Jende guztiak nahiko lioke
erantzun telebistan…

831
00:50:22,619 --> 00:50:27,257
…jendaurrean azaltzeko
eta gainerakoei erakusteko.

832
00:50:27,424 --> 00:50:32,129
Badakizu zer egin zezakeen
jendeak Delphine Seyri eten 

833
00:50:32,262 --> 00:50:34,440
…eta beste zerbait esanaraziz gero?
-Noski!

834
00:50:34,598 --> 00:50:36,333
Jende guztiak eduki
beharko luke erantzuteko aukera.

835
00:50:36,833 --> 00:50:38,535
Louis Feraud, goi joskintzako
izarra!

836
00:50:38,702 --> 00:50:39,760
-Zer sorpresa!
-Begira. 

837
00:50:39,836 --> 00:50:41,772
Uste nuen bakarra zela,
baina ez…

838
00:50:41,938 --> 00:50:43,120
-Zer sorpresa!
-Begiratu.

839
00:50:43,173 --> 00:50:45,240
Uste nuen bakarra zela,
baina ez...

840
00:50:45,308 --> 00:50:46,280
-Ixo!

841
00:50:47,911 --> 00:50:50,120
Zaila al da denbora guztian
emakumeekin lan egitea?

842
00:50:50,180 --> 00:50:52,600
Baietz uste dut, bai.

843
00:50:52,749 --> 00:50:54,560
Horregatik, nire lanbidean,…

844
00:50:54,618 --> 00:50:56,653
…gizon gutxi daude 
emakumeak gustatzen zaizkienak.

845
00:50:56,820 --> 00:50:58,355
MAITATU / LARRUA JO
EMAKUMEAK

846
00:50:59,489 --> 00:51:00,640
Nitaz aparte.

847
00:51:02,793 --> 00:51:05,562
Arduratsuak dira
arduratsu izan behar ez dutenean.

848
00:51:05,729 --> 00:51:09,840
Narras janzten dira,
dotore jantzi behar denean.

849
00:51:09,900 --> 00:51:14,960
Funtsik ez dute,
funtsa behar denean.

850
00:51:15,038 --> 00:51:16,240
Eta alderantziz.

851
00:51:16,473 --> 00:51:21,440
Samurrak dira,
zakarrak izan behar dutenean.

852
00:51:21,511 --> 00:51:24,200
Eta zakarrak,
bizkorrak izan behar dutenean.

853
00:51:24,314 --> 00:51:26,120
Ulertezinak dira.

854
00:51:26,450 --> 00:51:28,720
Emakumeen artean bizi naiz,
baina aurpegiratzen diet…

855
00:51:28,852 --> 00:51:30,787
…ezin ditudala ulertu.

856
00:51:30,987 --> 00:51:32,000
OHARRA

857
00:51:32,189 --> 00:51:34,791
EZ DA GURE ERANTZUKIZUNA…

858
00:51:34,958 --> 00:51:38,128
IDAZKARIAREN ERANTZUNAK
ERAGIN DEZAKEEN ASALDURA…

859
00:51:38,662 --> 00:51:40,440
Hori ez da misoginoa!

860
00:51:40,497 --> 00:51:41,231
-Ez?
-Inondik ere.

861
00:51:41,431 --> 00:51:44,668
Emakumeak maite dituen
gizon baten hizkera da.

862
00:51:45,268 --> 00:51:46,760
Beraz, dena ongi da.

863
00:51:50,107 --> 00:51:52,800
Dena ongi, ministro anderea.

864
00:51:52,876 --> 00:51:55,720
Dena ongi da!

865
00:52:00,817 --> 00:52:02,652
EZ DUGU HITZ EGIN NAHI… 

866
00:52:02,819 --> 00:52:05,960
FRANÇOISE GIROUD-I BURUZ
PERTSONA GISA

867
00:52:05,989 --> 00:52:09,693
EZ DUGU AZTERTU NAHI BESTE EMAKUME
BATEK HOBETO EGINGO LUKEEN.

868
00:52:09,860 --> 00:52:13,463
ADIERAZI NAHI DUGU 
EMAKUME BATEK

869
00:52:13,663 --> 00:52:17,701
EZIN DUELA BESTE BAT ORDEZTU
GOBERNU PATRIARKAL BATEAN.

870
00:52:17,868 --> 00:52:20,270
SOILIK ADIERAZTEN DU 
IZATE FEMENINO BAT,

871
00:52:20,470 --> 00:52:22,806
ATSEGIN EMATEKO 
PREMIAREN

872
00:52:22,973 --> 00:52:24,307
(FEMINIZAZIO = MASO)

873
00:52:24,508 --> 00:52:26,309
ETA BOTEREA LORTZEKO
NAHIAREN ARTEAN

874
00:52:26,510 --> 00:52:27,844
(MASKULINIZAZIO = MISO).

875
00:52:28,011 --> 00:52:30,647
GIROUD-EK PROPOSATUTAKO
ERREFORMEI DAGOKIENEZ

876
00:52:30,814 --> 00:52:34,217
DAGOZKIEN MINISTERIOEK
PROPOSA DITZAKETE ZUZENEAN

877
00:52:34,384 --> 00:52:36,200
(LANA, OSASUNA, JUSTIZIA, ETAB...)

878
00:52:43,627 --> 00:52:45,800
Hilabete batez 
proiektatu genuen filma.

879
00:52:46,129 --> 00:52:50,901
Lehenengo bideo proiekzioa izan zen
Parisko areto batean.

880
00:52:51,067 --> 00:52:52,569
Paul-ek dena kalkulatu zuen.

881
00:52:52,969 --> 00:52:54,905
9 eserleku kendu genituen,…

882
00:52:55,138 --> 00:52:58,008
<i>…9 telebista alokatu genituen
FNAC dendan,…

883
00:52:58,175 --> 00:53:02,112
<i>…izugarrizko kable
nahaspilarekin.

884
00:53:02,746 --> 00:53:05,880
<i>Gizonak nahiko 
eraginkorrak izan ziren.

885
00:53:06,616 --> 00:53:10,080
<i>Ekipo guztia biltegian 
muntatu genuen.

886
00:53:10,253 --> 00:53:11,680
<i>Izugarria izan zen.

887
00:53:12,822 --> 00:53:17,093
<i>"Nouvel Observateur" eta 
"Liberation"-en agertu zen...

888
00:53:17,460 --> 00:53:21,131
Françoise Giroud-ek prentsa 
arduraduna bidali zigun…

889
00:53:21,498 --> 00:53:24,920
…galdetzera zer nahi genuen 
filma kentzearen truke.

890
00:53:25,569 --> 00:53:27,737
Ez zekiten norekin
ari ziren.

891
00:53:43,253 --> 00:53:46,690
Ez pentsa emakumea izateagatik
libratuko zarenik...

892
00:53:49,292 --> 00:53:52,400
Delphinek lotsagabe izaten
erakutsi zidan.

893
00:53:53,063 --> 00:53:54,640
Delphinerentzat…

894
00:53:55,332 --> 00:53:57,200
…zenbat eta garrantzitsuagoa
izan norbait,…

895
00:53:57,300 --> 00:53:58,969
…orduan eta gogo handiagoa
hari aurre egiteko.

896
00:54:05,242 --> 00:54:07,477
S.C.U.M. MANIFESTUA

897
00:54:10,347 --> 00:54:12,816
<i>Testu honen argitalpena
agortuta dago,… 

898
00:54:13,016 --> 00:54:16,200
<i>…ingelesezko zein frantsesezko
itzulpenean.

899
00:54:17,487 --> 00:54:21,600
<i>Horregatik, pentsatu dugu
pasarte bat erreproduzitzea.

900
00:54:22,225 --> 00:54:27,000
<i>Paris, 76ko abuztua. 
Delphine eta Carole.

901
00:54:28,298 --> 00:54:31,880
<i>SCUM Manifestua

902
00:54:33,770 --> 00:54:37,140
<i>Egilea:
Valerie Solanas.

903
00:54:39,809 --> 00:54:41,344
<i>1967.

904
00:54:50,687 --> 00:54:52,822
<i>Gizarte honetako bizitza…

905
00:54:56,626 --> 00:54:59,296
<i>…onenean ere, 
erabat aspergarria da,… 

906
00:55:02,532 --> 00:55:06,736
<i>…eta gizarteko ezer 
ez dagokigu emakumeoi,… 

907
00:55:09,973 --> 00:55:13,710
<i>…gauza bakarra egin dezakete
izpiritu zibikoa duten emakumeek,…

908
00:55:16,146 --> 00:55:18,548
<i>…emakume arduratsuek,…

909
00:55:20,116 --> 00:55:22,160
<i>…emakume abenturazaleek:

910
00:55:25,388 --> 00:55:28,360
<i>…gobernua eraitsi,…

911
00:55:30,927 --> 00:55:33,697
<i>…diru sistema ezabatu,…

912
00:55:36,399 --> 00:55:38,768
<i>…erabateko automatizazioa
ezarri…

913
00:55:45,208 --> 00:55:47,577
<i>…eta sexu maskulinoa suntsitu. 

914
00:55:51,047 --> 00:55:54,720
<i>Hori entzutean, pentsatzen dut:
"Nola ausartu ginen hori egitera?"

915
00:55:54,851 --> 00:55:56,986
Liburua berrargitaratzea
nahi genuen.

916
00:55:57,454 --> 00:55:59,055
Nola, ordea?

917
00:55:59,556 --> 00:56:01,991
Bi aukera genituen:

918
00:56:02,158 --> 00:56:04,760
Delphinek testua
kamera aurrean irakurtzea,…

919
00:56:06,129 --> 00:56:07,360
…baina ez zuen nahi.

920
00:56:07,430 --> 00:56:11,880
Eragina izango zuelako bere
izar irudiak edo ez dakit.

921
00:56:12,068 --> 00:56:14,360
Ez dakit nondik sortu zen ideia.

922
00:56:14,537 --> 00:56:18,375
Igande batez Delphineren etxean
elkartu ginen, Place des Vosges-en.

923
00:56:19,309 --> 00:56:23,560
Mahai bat hartuta, pentsatu genuen
idazteko makinaren kontuarekin…

924
00:56:23,747 --> 00:56:25,640
…polikiago joan gintezkeen…

925
00:56:25,815 --> 00:56:28,960
…esaldiak hobeto ahoskatu
eta erritmo egokia eman.

926
00:56:30,887 --> 00:56:35,360
Harrigarriena zen, uste dut beste
egun batean antzera izango zela,…

927
00:56:35,425 --> 00:56:38,400
…baina albisteak zuzenean dira,…

928
00:56:38,495 --> 00:56:39,720
…eta ordukoan izugarriak ziren.

929
00:56:39,829 --> 00:56:43,920
Baina gaur egun ere hala dira,
eta orduan ere bai.

930
00:56:44,968 --> 00:56:48,371
Paralelismo hori…

931
00:56:49,706 --> 00:56:54,600
…albisteen eta liburuaren artekoa,
oso fuertea zen.

932
00:56:55,345 --> 00:56:58,800
<i>...polizia amerikarrak,
bi Koreen arteko eremuan...

933
00:56:58,915 --> 00:57:03,560
<i>…"Sunday Times" egunkariak
jakinarazi duenez…

934
00:57:04,220 --> 00:57:05,600
<i>Gerrarekin kokoteraino!

935
00:57:05,755 --> 00:57:08,600
<i>20.000 emakume eta haur inguru
atera dira Belfasten kalera…

936
00:57:08,691 --> 00:57:10,727
<i>bakea eskatzeko Ipar Irlandan.

937
00:57:10,894 --> 00:57:15,720
<i>Bakearen alde Belfasten inoiz
izan den manisfestaziorik handiena.

938
00:57:15,799 --> 00:57:19,120
<i>Emakume katolikoak eta
protestanteak elkarren ondoan…

939
00:57:19,169 --> 00:57:22,400
<i>…atera dira gizonei eskatzeko
gelditu dezatela gatazka.

940
00:57:22,539 --> 00:57:26,200
<i>Irlandar gudaroste klandestinoa,
IRA, lotsaturik zegoen.

941
00:57:26,309 --> 00:57:31,120
<i>"Nazkagarri, kolaboratzaile eta 
oportunista" deitu zieten…

942
00:57:31,214 --> 00:57:35,151
<i>…20.000 manifestari
katoliko eta protestante baketsuei.

943
00:57:35,351 --> 00:57:38,721
<i>Emakume osatugabea izanik,
gizonak bizitza igarotzen du…

944
00:57:38,888 --> 00:57:42,080
<i>…osatu nahian,
emakume bihurtu nahian.

945
00:57:43,159 --> 00:57:47,600
<i>Hori lortzeko jazartzen ditu,
haiekin adiskidetsuki aritzen da,…

946
00:57:47,931 --> 00:57:52,520
<i>…haiengan bizi da,
haiekin bat eginik,…

947
00:57:52,969 --> 00:57:57,600
<i>…eta maskulinotzat aldarrikatuz
ezaugarri femenino guztiak:

948
00:57:58,074 --> 00:58:00,810
<i>…indar emozionala, 
independentzia,…

949
00:58:01,144 --> 00:58:05,315
<i>…boterea, dinamismoa,
erabakimena, lasaitasuna,…

950
00:58:05,582 --> 00:58:10,286
<i>…objektibitatea, segurtasuna,
kemena, osotasuna, bizitasuna,…

951
00:58:10,453 --> 00:58:15,240
<i>…intentsitatea, izaera 
sakontasuna, gustagarri den guztia.

952
00:58:16,426 --> 00:58:20,240
<i>Eta emakumeengan proiektatuz
ezaugarri maskulinoak:

953
00:58:20,296 --> 00:58:23,333
<i>harrokeria, arinkeria,
kaskarkeria,…

954
00:58:23,500 --> 00:58:26,360
<i>…maltzurkeria, ahultasuna.

955
00:58:28,872 --> 00:58:31,840
<i>Eremu jakin batean,
gizonak emakumeak baino…

956
00:58:31,875 --> 00:58:37,080
<i>…askoz ere hobeak dira:
jendarteko harremanetan.

957
00:58:37,714 --> 00:58:41,960
<i>Lan handia egin du
milioika emakume konbentzitzen…

958
00:58:42,051 --> 00:58:45,788
<i>…gizonak emakume direla
eta emakumeak gizon.

959
00:58:46,189 --> 00:58:49,120
<i>...70 zauritu atzo Beiruten.
Zibilak denak...

960
00:58:53,730 --> 00:58:57,680
<i>Testu bikaina iruditzen zait 
irakurtzeko.

961
00:58:57,734 --> 00:59:00,036
<i>Probokatzailea, noski.

962
00:59:01,070 --> 00:59:03,120
<i>Hura guztia gauzatzea
ezinezko da,…

963
00:59:03,172 --> 00:59:07,343
<i>…baina gogoeta
oso garrantzitsua da.

964
00:59:12,782 --> 00:59:15,880
Huts larria izango litzateke
zure aitarekin ezkontzea.  

965
00:59:16,052 --> 00:59:18,680
Iritzia aldarazi behar diogu,
baina kontra egin gabe.

966
00:59:18,755 --> 00:59:19,960
Baina maite dut.

967
00:59:20,857 --> 00:59:22,760
Badakit maite duzula.

968
00:59:23,259 --> 00:59:24,680
Baina esan dizut,…

969
00:59:24,861 --> 00:59:26,640
…nahastu egiten dituzu
maitasun motak.

970
00:59:26,896 --> 00:59:28,760
Bihar eman behar diot
erantzuna.

971
00:59:31,134 --> 00:59:36,760
<i>Azter dezagun egoera…

972
00:59:37,407 --> 00:59:41,480
<i>Gaztetxo, ez zaitez ezkondu
zure aitarekin…

973
00:59:41,711 --> 00:59:44,440
<i>Maite duzu, ulertzen dut…

974
00:59:45,248 --> 00:59:49,600
<i>Baina edozein dela ere arrazoia,
edozein dela zure sentimendua…

975
00:59:50,053 --> 00:59:54,480
<i>Gaztetxo, ez dira ezkontzen
semeak beren amekin.

976
00:59:54,791 --> 00:59:57,720
<i>Nahiz eta tradizioa izan,…

977
00:59:58,194 --> 00:59:59,920
<i>…kultura eta kondizioren batean…

978
01:00:00,063 --> 01:00:02,840
<i>Legeek erabaki zuten…

979
01:00:03,032 --> 01:00:06,636
<i>…alabek ez zutela 
ezkondu behar…

980
01:00:06,836 --> 01:00:08,720
<i>…beren aitekin.

981
01:00:09,472 --> 01:00:13,520
Delphine Seyrig, behin esan zenuen,
 France Soir-en,…

982
01:00:13,576 --> 01:00:16,920
…zinema frantsesak beldurra zizula. 
Hori zen titularra.

983
01:00:17,213 --> 01:00:20,950
Beldur zaie hitz egiten duten
emakumeei.

984
01:00:21,150 --> 01:00:23,360
Pentsatzen dutena esaten dutenei.
Emakume guztiek pentsatzen dute.

985
01:00:23,453 --> 01:00:26,240
Baina gutxik esan dezakete
zer pentsatzen duten.

986
01:00:26,289 --> 01:00:28,358
Hitz egiteko aukera dutenean,…

987
01:00:28,558 --> 01:00:31,880
…beldurra eragiten dute,
jendea ez baitago ohituta.

988
01:00:31,928 --> 01:00:36,760
Uste da ez dutela feminitaterik,
ez direla benetako emakumeak.

989
01:00:36,833 --> 01:00:38,600
Horren guztiaren atzean
beldurra dago.

990
01:00:38,701 --> 01:00:43,480
Beldur handia zaie
indartsu diren emakumeei.

991
01:00:44,941 --> 01:00:47,920
<i>Emakume askoren karrera
hondatu dute.

992
01:00:47,977 --> 01:00:50,760
Gaur egun zaila da 
ulertzen,… 

993
01:00:50,847 --> 01:00:56,040
…70eko testuinguruan…

994
01:00:56,319 --> 01:00:59,840
…emakume ugariren
karrera ezerezean gelditu zen…

995
01:01:00,023 --> 01:01:04,120
…jarrera feministak
edukitzeagatik. 

996
01:01:04,994 --> 01:01:08,120
Delphineren kasuan, hainbat
zuzendarik, Toscan du Plantier,

997
01:01:08,297 --> 01:01:09,932
…izenik ez ematearren.

998
01:01:11,134 --> 01:01:15,120
Delphini garrantzizko paper bat 
eskaini zioten, beretzat idatzia.

999
01:01:15,238 --> 01:01:16,706
Eta Toscanek esan zuen:…

1000
01:01:16,873 --> 01:01:20,440
"Ez dut ekoitziko
protagonista Delphine bada."

1001
01:01:20,543 --> 01:01:23,320
Horrelako gauzak…
oso larriak.

1002
01:01:24,580 --> 01:01:29,120
Yves Montan-ek ere uko egin zion
berarekin film batean lan egiteari.

1003
01:01:45,168 --> 01:01:46,969
Jaun-andreak.

1004
01:01:47,637 --> 01:01:49,305
Harro egotekoa da, guretzat…

1005
01:01:50,073 --> 01:01:52,075
…eta plazer handia…

1006
01:01:53,810 --> 01:01:56,913
…Europan lehen aldiz
aurkeztea…

1007
01:01:57,046 --> 01:02:03,386
…<i>one-man show</i> 
paregabea...

1008
01:02:18,034 --> 01:02:20,880
<i>Proposatu dizut
programa honetan…

1009
01:02:20,937 --> 01:02:23,800
<i>…zure panteoi pertsonala
aipatzea,…

1010
01:02:23,906 --> 01:02:26,640
<i>…miresten dituzun gizon edo
emakume handiak aipatzea.

1011
01:02:26,743 --> 01:02:28,720
<i>Esan didazu gorroto duzula hori.

1012
01:02:28,978 --> 01:02:33,840
<i>Nahiago duzula emakume
talde bat omendu:

1013
01:02:34,217 --> 01:02:37,560
mende hasierako 
emakume sufrajistak.

1014
01:02:38,254 --> 01:02:41,040
<i>Egia da gutxi ezagutzen dela
emakumeen mugimendua.

1015
01:02:41,090 --> 01:02:43,526
<i>Ez da eskolan ikasten den
zerbait.

1016
01:02:43,693 --> 01:02:45,760
<i>Oinarrizko eskubideen aldeko 
borroka.

1017
01:02:45,828 --> 01:02:48,400
<i>Esaldi batez azaltzen da,
barregarriak zirela esanez.

1018
01:02:48,598 --> 01:02:51,400
<i>Niretzat ez da barregarria,
sekulakoa iruditzen zait.

1019
01:02:51,567 --> 01:02:53,800
<i>Erotzat, histerikotzat
hartu ziren...

1020
01:02:53,870 --> 01:02:56,160
<i>Haiek esaten zuenak zentzurik
ez balu bezala.

1021
01:02:56,272 --> 01:02:58,840
<i>Inork entzungo ez balitu
bezala.

1022
01:02:58,908 --> 01:03:01,840
<i>Milaka irteten ziren kalera.

1023
01:03:01,911 --> 01:03:04,720
<i>Eta gogor borrokatu ziren!

1024
01:03:04,781 --> 01:03:08,200
<i>Gu epelak gara
haien aldean.

1025
01:03:08,651 --> 01:03:11,320
<i>Espetxeratu egin zituzten.

1026
01:03:11,687 --> 01:03:13,320
<i>Gose greba egin zuten.

1027
01:03:13,489 --> 01:03:15,000
<i>Indarrez ematen zieten
jaten.

1028
01:03:15,625 --> 01:03:19,840
<i>Oso borroka gogorra eta
tragikoa izan zen.

1029
01:03:19,896 --> 01:03:21,960
<i>Emakume batzuk
hil egin ziren borroka haietan.

1030
01:03:26,469 --> 01:03:29,880
<i>Garrantzizkoa da jakitea
hori dela gure iragana.

1031
01:03:30,573 --> 01:03:33,560
<i>Emakume askok ez dute
beren historia kontuan hartzen.

1032
01:03:37,580 --> 01:03:39,849
<i>Duela hiru urte sortu genuen…

1033
01:03:40,016 --> 01:03:43,386
<i>Simone de Beauvoir
ikus-entzunezko zentroa.

1034
01:03:45,354 --> 01:03:48,090
<i>Zentro bat gorde nahi
dituena… 

1035
01:03:48,257 --> 01:03:52,280
<i>…emakumeen borroka guztiak
beste emakume batzuek grabatuak.

1036
01:03:52,595 --> 01:03:54,920
<i>Material hori gordeta dago…

1037
01:03:55,097 --> 01:03:57,280
<i>…Simone de Beauvoir
Zentro Audiobisualean.

1038
01:03:57,867 --> 01:04:01,080
<i>Memoria kolektiboa sortu nahi da, 
hori guztia ez ahazteko.

1039
01:04:01,270 --> 01:04:03,339
Emakumeak identifikatu
daitezen…

1040
01:04:03,506 --> 01:04:06,676
…emakume inkonformistaren
eredu horrekin. 

1041
01:04:07,076 --> 01:04:08,880
Bi jarduera mota ditugu.

1042
01:04:09,078 --> 01:04:11,560
Lehena, irudi guztiak
biltzea…

1043
01:04:11,747 --> 01:04:14,520
…emakumeek zein gizonek
emakumeei buruz eginak,…

1044
01:04:14,717 --> 01:04:19,160
…edo emakumeek edozein
gairi buruz bideoan grabatuak.

1045
01:04:19,555 --> 01:04:21,640
<i>Bideoteka moduko bat da.

1046
01:04:21,757 --> 01:04:24,760
<i>Badago materiala 35 eta
16 mm-tan, bideo zintetan,…

1047
01:04:24,927 --> 01:04:26,280
<i>…eta baita argazkiak ere.

1048
01:04:26,929 --> 01:04:29,680
<i>Lehentasuna eman zitzaion…

1049
01:04:29,866 --> 01:04:34,200
…ezabatzen ari zen
70eko hasierako bideo materialari.

1050
01:04:34,370 --> 01:04:38,560
<i>Oraingoz, lehen belaunaldiko
bideoak salbatu ditugu,…

1051
01:04:38,741 --> 01:04:41,240
<i>…eta aukeren arabera,…

1052
01:04:41,310 --> 01:04:43,680
<i>…dokumentu zaharragoak
berreskuratuko ditugu.

1053
01:04:44,614 --> 01:04:50,040
Bideoaren hastapenetako 
zintak…

1054
01:04:50,219 --> 01:04:52,255
…desegin eta hauts bihurtzen dira.

1055
01:04:53,055 --> 01:04:56,058
Makinei itsasten zaizkie.

1056
01:04:56,359 --> 01:04:59,040
Bota egin behar izan nituen… 

1057
01:04:59,695 --> 01:05:01,063
…nire proba guztiak.

1058
01:05:02,031 --> 01:05:06,000
Lan izugarria da haiek berritzea.

1059
01:05:06,068 --> 01:05:09,040
IVCn muntatu ez zena… 

1060
01:05:09,872 --> 01:05:11,307
…galdu egin da.

1061
01:05:12,074 --> 01:05:16,440
Bideoak berritzeko arazoei 
buruz dakiguna da…

1062
01:05:17,513 --> 01:05:20,449
…zuhurtzia handia
behar dela…

1063
01:05:20,750 --> 01:05:21,851
…ezabatu egiten direlako.

1064
01:05:29,692 --> 01:05:35,040
<i>Benetako erradikalak
pankarta izugarriekin etorri ziren.

1065
01:05:35,097 --> 01:05:37,266
<i>Dena grabatu nuen,
pankarta guztiak.

1066
01:05:50,846 --> 01:05:53,416
<i>Pena da ez grabatu
izana koloretan.

1067
01:05:53,582 --> 01:05:56,000
<i>Pankarta arrosak zituzten…

1068
01:05:56,052 --> 01:05:59,120
<i>…pintura morearekin.

1069
01:05:59,221 --> 01:06:04,040
<i>Spray pintura erabili zuten.

1070
01:06:12,735 --> 01:06:15,440
<i>Emakumeak borrokan
hastean…

1071
01:06:16,872 --> 01:06:19,342
<i>…ez da izango nagusirik,
ez poliziarik, ez buruzagirik…

1072
01:06:20,743 --> 01:06:22,640
<i>…aurre egingo digunik.

1073
01:06:23,746 --> 01:06:27,560
<i>Langabeziara joango gara,
bakar-bakarrik…

1074
01:06:27,817 --> 01:06:31,360
<i>Ezin badugu fitxatu…

1075
01:06:31,787 --> 01:06:35,257
<i>400 libera soilik hilean,
nola ordaindu…

1076
01:06:35,458 --> 01:06:39,120
<i>…janaria, elektrizitatea,
gasa eta alokairua?

1077
01:06:39,462 --> 01:06:41,960
<i>Emakumeak borrokan
hasten direnean…

1078
01:06:42,298 --> 01:06:47,360
<i>Delphinek beti izan zituen
ideiak ekintzetarako,…

1079
01:06:47,903 --> 01:06:48,880
…filmetarako, etab.

1080
01:06:50,072 --> 01:06:52,480
Ideiak...

1081
01:06:53,609 --> 01:06:54,560
…ekintzetarako.

1082
01:06:54,744 --> 01:06:59,520
Ez dagoenetik, ikaragarri
nabaritzen dut haren falta.

1083
01:06:59,782 --> 01:07:02,640
Haren alderdi deshinibituarena,
azkarrarena.

1084
01:07:02,718 --> 01:07:05,321
Ez genituen ordu asko ematen
eztabaidan… 

1085
01:07:05,488 --> 01:07:09,360
…egin behar zen edo ez,
zuzena zen edo ez.

1086
01:07:09,425 --> 01:07:13,160
Zerbait egin nahi bagenuen,
egin, eta kito.

1087
01:07:14,463 --> 01:07:16,198
Eta hori oso ederra da.

1088
01:07:23,873 --> 01:07:26,542
<i>Zertan datza zure feminismoa?

1089
01:07:30,212 --> 01:07:34,350
<i>Lehenik, beste emakume
batzuekin komunikatzean.

1090
01:07:34,850 --> 01:07:38,454
<i>Lehenengo gauza beste
emakumeei entzutea da,…

1091
01:07:38,754 --> 01:07:40,956
<i>…eta norberari buruz
hitz egitea.

1092
01:07:41,390 --> 01:07:43,793
<i>Premia bat dela uste dut,
ezingo nuke bizi…

1093
01:07:44,260 --> 01:07:47,360
<i>beste emakume batzuekin
hitz egin gabe niri buruz,…

1094
01:07:47,430 --> 01:07:50,266
<i>…haiei buruz eta besteei buruz.

1095
01:07:54,970 --> 01:07:59,742
DELPHINE ETA CAROLEREN OROIMENEZ

1096
01:10:05,360 --> 01:10:09,600
ITZULPENA - AZPITITULUAK
Aintzane Atela - Rosetta TZ