1
00:01:17,177 --> 00:01:21,614
CORIA ETA ITSASOA

2
00:02:15,468 --> 00:02:17,370
-Coria!
-Bai.

3
00:02:17,470 --> 00:02:18,471
Zatoz!

4
00:02:19,672 --> 00:02:22,942
Eramazu zeure ahizpa.

5
00:03:13,860 --> 00:03:15,328
Saleh Musina!

6
00:03:18,431 --> 00:03:20,200
Coria Muhammad Daf!

7
00:03:24,871 --> 00:03:27,140
Salka, Tiniguireko eritegia.

8
00:03:33,413 --> 00:03:34,981
Brahim Zein Belami!

9
00:03:39,852 --> 00:03:41,087
Hezkuntza bereziko zentroa

10
00:03:43,590 --> 00:03:46,025
Poliki, poliki. Aurreratu gabe.

11
00:03:47,126 --> 00:03:49,862
Kontuz har ezazu kutxa.

12
00:03:50,930 --> 00:03:52,599
Abdulah Muhammad Dle!

13
00:03:54,834 --> 00:03:56,502
Leila Mustafa!

14
00:03:56,769 --> 00:03:58,538
Leila Mustafa!

15
00:04:00,607 --> 00:04:02,108
Hemen!

16
00:04:08,548 --> 00:04:13,152
Mullah Bachar eta
Fatma Muhammad Zein!

17
00:04:21,394 --> 00:04:23,529
Gaurko azkenak zarete.

18
00:04:34,274 --> 00:04:35,775
Begira!

19
00:05:03,236 --> 00:05:04,237
Goazen!

20
00:05:04,871 --> 00:05:07,006
Ahuntzei jaten eman behar diegu.

21
00:05:07,307 --> 00:05:09,809
Hau ez da kutxa irekitzeko unea.

22
00:05:10,576 --> 00:05:12,245
Mugi!

23
00:05:26,259 --> 00:05:29,195
Amari laguntzen diot
ahuntzei jaten ematen…

24
00:05:29,329 --> 00:05:33,366
…sobrak baldin baditugu
gure janaritik.

25
00:05:33,766 --> 00:05:36,936
Kartoia, fruta eta ogia
ematen diegu.

26
00:05:38,905 --> 00:05:41,541
-Ez ditzagun uxatu.
-Poliki.

27
00:05:41,674 --> 00:05:45,178
-Ez ditugu uxatuko.
-Basamortutik etorri berriak dira.

28
00:05:46,579 --> 00:05:48,748
Ez zaitezte hesira gehiegi hurbildu.

29
00:05:48,781 --> 00:05:50,950
Ez ditugu ikaratzen eta.

30
00:05:54,020 --> 00:05:56,656
Begira nola jaten duten.

31
00:05:57,290 --> 00:05:59,459
Poliki.

32
00:06:00,026 --> 00:06:03,062
Lagunduko didazue gero
sukaldea txukuntzen?

33
00:06:03,062 --> 00:06:05,431
-Nik ontziak garbituko ditut.
-Hartu hau.

34
00:06:07,166 --> 00:06:10,903
-Eta hau ere bai.
-Emadazu.

35
00:06:11,571 --> 00:06:13,239
Mantso.

36
00:06:17,977 --> 00:06:19,779
Mantso.

37
00:06:19,946 --> 00:06:22,815
Bi edo hiru aldiz esan duzu.

38
00:06:24,217 --> 00:06:26,185
Garbitu eskuak
ahuntzak ukitu ondoren.

39
00:06:26,219 --> 00:06:27,620
Noiz edukiko du antxume bat?

40
00:06:27,687 --> 00:06:31,290
Oraindik ez, txikia da eta.

41
00:06:31,290 --> 00:06:33,659
Antxume bat edukitzen duenean
niretzat izango da.

42
00:06:33,926 --> 00:06:35,828
Amak ematen badizu…

43
00:06:35,862 --> 00:06:41,033
Baina esan dizut txikia dela.

44
00:06:42,068 --> 00:06:43,636
Ireki orain kutxa.

45
00:06:44,737 --> 00:06:48,174
Ea badagoen zerbait zuretzat,
Jadiya.

46
00:06:53,546 --> 00:06:55,515
Begira motxila!

47
00:07:03,990 --> 00:07:06,626
Pilota hau zuretzat da
edo niretzat?

48
00:07:10,229 --> 00:07:13,099
Begira, hau niretzat da.

49
00:07:22,708 --> 00:07:25,178
Soineko hau niretzat da.

50
00:07:44,897 --> 00:07:46,466
Begira.

51
00:07:50,102 --> 00:07:51,671
Zer polita!

52
00:07:59,679 --> 00:08:06,519
"Familia maitea,
zuek gutun hauek hartzean…

53
00:08:06,586 --> 00:08:09,188
…oso ondo egongo zaretela
espero dugu".

54
00:08:09,188 --> 00:08:10,790
"Gu ondo gaude".

55
00:08:12,191 --> 00:08:16,095
Ilusioz espero omen du
Jadiyaren bidaia.

56
00:08:16,095 --> 00:08:18,664
Faltan botatzen omen gaitu…

57
00:08:18,965 --> 00:08:27,740
…eta mendebaldeko Saharara etorri
nahi du familia osoa ezagutzeko.

58
00:08:27,773 --> 00:08:30,076
Asko maite gaituela esaten du.

59
00:08:44,557 --> 00:08:48,094
Txalo bero bat
opari kutxarentzat.

60
00:08:49,395 --> 00:08:51,097
Said, zer dauka kutxak?

61
00:08:51,197 --> 00:08:54,333
-Goxokiak.
-Goxokiak?

62
00:08:54,367 --> 00:08:57,537
-Toufa, zer dauka kutxak?
-Jostailuak.

63
00:08:57,537 --> 00:08:59,872
-Jostailuak?
-Bai, eta botikak.

64
00:08:59,872 --> 00:09:02,074
Ederki. Ireki dezagun.

65
00:09:02,074 --> 00:09:04,076
Ea zer dagoen barruan.

66
00:09:04,477 --> 00:09:07,113
Baietz gauza politak eduki.

67
00:09:16,255 --> 00:09:18,157
Txalo bero bat!

68
00:09:22,261 --> 00:09:23,229
Hauek botikak dira.

69
00:09:23,229 --> 00:09:28,501
Sendagaiak eritegikoentzat.

70
00:09:32,872 --> 00:09:37,610
Liburu hauek
zuen ikasketetarako dira.

71
00:09:37,810 --> 00:09:44,984
Zentro hau ireki genuenean
leku txiki bat zen.

72
00:09:45,117 --> 00:09:51,324
Umeak ez ziren etortzen.
Gutxi ziren.

73
00:09:51,657 --> 00:09:54,994
Ez orain bezala.

74
00:09:56,395 --> 00:10:01,901
Lan hau aukeratu nuen…

75
00:10:01,934 --> 00:10:08,674
…ume hauen egoerak
gure laguntza behar duelako.

76
00:10:15,014 --> 00:10:24,223
Urtebeteko ikastaro bat egin nuen,
osasun alorreko garrantzitsuena.

77
00:10:27,793 --> 00:10:33,065
Eta farmazialari-prestakuntza
egin nuen saharar kanpamentuetan.

78
00:10:33,232 --> 00:10:38,537
Bi hilabeteko farmazia-ikastaro
bat egin behar da…

79
00:10:39,472 --> 00:10:44,510
…tratamenduak erabiltzen ikasteko,
zer den eta nola erabili jakiteko.

80
00:10:45,177 --> 00:10:48,214
Nik hainbat ikastaro egin dut.

81
00:10:50,583 --> 00:10:55,655
Nazioarteko mediku talde batek
bidaltzen dizkigu sendagaiak…

82
00:10:56,022 --> 00:10:59,025
…saharar herriari
laguntzen baitiote.

83
00:11:00,059 --> 00:11:03,529
Batzuetan, sendagai iraungiak
iristen zaizkigu.

84
00:11:04,296 --> 00:11:09,502
Halakoetan, baliteke
hori hartzen duena gaixotzea.

85
00:11:23,716 --> 00:11:30,556
Saharar kanpamentuetan gizon eta
emakumeek berdin lan egiten dute.

86
00:11:30,790 --> 00:11:32,625
Biek lan egiten dute.

87
00:11:32,825 --> 00:11:38,798
Eta, osasunaren arloan bereziki,
berdinak dira.

88
00:11:39,465 --> 00:11:44,637
Medikuak eta erizainak berdin izan
daitezke gizonak edo emakumeak.

89
00:11:44,637 --> 00:11:46,238
Gauza bera da.

90
00:11:46,906 --> 00:11:51,811
Espainiako farmaziaren eta saharar
kanpamentuetako farmaziaren artean…

91
00:11:52,845 --> 00:11:55,147
…alde handia dago.

92
00:11:55,314 --> 00:11:57,550
Sendagaietan batez ere.

93
00:11:57,550 --> 00:12:01,253
Hemen ez dauzkagu beti botikak.
Gehiago behar izaten ditugu.

94
00:12:01,320 --> 00:12:05,491
Gaixo bat etorri, eta halako batean
ez duzu sendagairik berarentzat.

95
00:12:05,558 --> 00:12:09,128
Tratamendu tradizionala egiteko
esan behar diozu.

96
00:12:14,900 --> 00:12:21,574
Kuban ikasi nuen 13 urtez, eta
Portugalen espezialitatea egin nuen.

97
00:12:21,607 --> 00:12:24,210
Lan egin nuen,
familiari lagundu nion.

98
00:12:24,376 --> 00:12:30,616
Nire anaia batek
garuneko haur paralisia du.

99
00:12:31,016 --> 00:12:35,821
Eta anaia ekarri nuen, basamortuko
klima oso gogorra delako…

100
00:12:36,055 --> 00:12:38,758
…gaixo ez gauden guztiontzat.

101
00:12:38,791 --> 00:12:43,562
Eta are gogorragoa da
osasun arazoren bat dutenentzat.

102
00:12:44,497 --> 00:12:49,502
Medikuntzan aritzea erbesteratuen
kanpamentuetan edo Espainian…

103
00:12:49,535 --> 00:12:51,504
…alde izugarria dago.

104
00:12:51,937 --> 00:12:58,210
Oso zaila da erbesteratuen
kanpamentuetan medikuntzan aritzea.

105
00:12:58,277 --> 00:13:04,383
Basamortu babesgabean
ez baitago ez giza baliabiderik…

106
00:13:04,383 --> 00:13:08,154
…ez baliabide materialik
medikuntzan aritzeko.

107
00:13:13,793 --> 00:13:20,032
Erbesteratuen kanpamentuetako arazo
nagusia sendagai urritasuna da.

108
00:13:20,900 --> 00:13:22,902
Sendagaiak hartzen dituzu eskuarki?

109
00:13:23,235 --> 00:13:28,307
Sendagaien kontua tragedia bat da
niretzat, pixka bat esajeratuz…

110
00:13:28,340 --> 00:13:30,810
…segidarik ere ez baitago.

111
00:13:30,810 --> 00:13:33,279
Sendagai batzuk ematen dizkizute.

112
00:13:33,312 --> 00:13:38,517
Hipertentsioa duten paziente bati
sendagai bat errezetatzen diozu…

113
00:13:38,551 --> 00:13:41,153
…nahiz badakizun bi hilabete barru
bukatu egingo dela.

114
00:13:41,453 --> 00:13:45,758
Edo sendagaia aldatu behar diozu,
edo sendagairik gabe geratuko da.

115
00:13:47,293 --> 00:13:51,530
Eskolan hasiko gara
aste, astelehenean.

116
00:13:51,597 --> 00:13:53,532
Aste, asteartean.

117
00:13:53,632 --> 00:13:56,268
Aste, asteazkenean.

118
00:13:57,136 --> 00:14:02,474
Maskorrekin etxe bat egingo dugu.

119
00:14:05,878 --> 00:14:10,049
Nire itsasoa
zurea baino politagoa da.

120
00:14:47,353 --> 00:14:49,154
-Kaixo.
-Kaixo.

121
00:14:49,154 --> 00:14:52,458
-Zer moduz? Ondo.
-Ondo, bai. Eta zu?

122
00:15:01,767 --> 00:15:06,238
Fatma, zure ustez,
gure gizarteko emakumeok…

123
00:15:06,305 --> 00:15:08,507
…gizonen eskubide berak ditugu?

124
00:15:08,507 --> 00:15:11,777
Ez horixe.
Alde handi-handiak daude.

125
00:15:11,911 --> 00:15:15,214
Adibide bat jarriko dizut.

126
00:15:15,214 --> 00:15:17,883
Imajinatu gauza soil bat:

127
00:15:17,883 --> 00:15:21,487
Lagun bat ezkontzen zaizu…

128
00:15:21,687 --> 00:15:27,293
…eta zu ezkontzara zoaz.

129
00:15:29,061 --> 00:15:35,067
Handik 5 minutura,
telefonoa joka hasiko zaizu.

130
00:15:35,701 --> 00:15:41,073
Aita edo anaia zaharragoa
izango dira…

131
00:15:42,074 --> 00:15:48,647
…zu non zauden galdezka.

132
00:15:48,847 --> 00:15:56,755
Ez dute batere konfiantzarik gugan.

133
00:15:56,755 --> 00:15:59,024
Hala da.

134
00:15:59,058 --> 00:16:01,193
Eta ez dut ulertzen.

135
00:16:01,193 --> 00:16:04,296
Emakumeak bakarrik egon zirenean
kanpamentuetan…

136
00:16:04,463 --> 00:16:06,532
…gerra garaian…

137
00:16:06,699 --> 00:16:09,635
…ez zeuden gizonen lanaren mendean.

138
00:16:09,868 --> 00:16:13,372
Eta gizonak itzuli direnez gero,
dena kontrolatu nahi dute.

139
00:16:13,439 --> 00:16:14,873
Egia da, bai.

140
00:16:17,543 --> 00:16:19,578
Nire anaiari ez zaio gustatzen
emakumeek gidatzea.

141
00:16:19,611 --> 00:16:21,513
Ez egin kasurik.

142
00:16:21,613 --> 00:16:24,717
Ez diozu jaramonik egin behar
jendeak esaten duenari.

143
00:16:24,717 --> 00:16:33,459
Egizu kontu egun batean aita
edo ama gaixotzen zaizkizula…

144
00:16:33,492 --> 00:16:37,696
…eta ez dagoela
beste inor familian.

145
00:16:38,230 --> 00:16:42,101
Zure anaia ere ez.

146
00:16:42,468 --> 00:16:46,672
Eta autoa hor daukazu, geldirik.

147
00:16:46,672 --> 00:16:52,011
Zer egingo duzu?
Kalera atera laguntza eske?

148
00:16:52,011 --> 00:16:57,783
Zeure burua aski izan behar duzu.

149
00:16:59,018 --> 00:17:01,420
Fatma,
gidatzen erakutsi behar didazu.

150
00:17:01,553 --> 00:17:05,324
Bai horixe, adiskidea.
Nahi duzunean.

151
00:17:05,391 --> 00:17:07,359
Zenbat denbora daramazu gidatzen?

152
00:17:07,760 --> 00:17:12,765
Ahaztu egin al zaizu?
Urtebete inguru.

153
00:17:14,733 --> 00:17:18,771
-Orain hasiko al zara erakusten?
-Bai noski.

154
00:17:19,104 --> 00:17:21,573
Oraintxe hasiko al gara?

155
00:17:21,807 --> 00:17:27,046
Zure buruagan konfiantza izatea
da garrantzitsuena…

156
00:17:27,112 --> 00:17:29,314
…eta kontzentratzea.

157
00:17:29,381 --> 00:17:31,683
Lehen abiaduran goaz orain.

158
00:17:38,157 --> 00:17:42,995
Oina azeleragailutik kendu,
eta enbragea zapalduko dut.

159
00:17:43,062 --> 00:17:46,865
Orain bigarren abiaduran gaude.

160
00:17:47,699 --> 00:17:49,735
Ulertu didazu?

161
00:17:49,968 --> 00:17:54,740
-Beldur pixka bat ematen dit.
-Ez kezkatu.

162
00:17:54,740 --> 00:17:57,943
Niri ere gauza bera
gertatu zitzaidan hasieran.

163
00:17:58,510 --> 00:17:59,711
Oso urduri nengoen.

164
00:18:00,345 --> 00:18:01,847
Ikasi egin behar duzu.
Betiko geratuko zaizu.

165
00:18:01,947 --> 00:18:07,086
Animatzen ari naiz.

166
00:18:07,119 --> 00:18:13,092
Konfiantza izatea da
garrantzitsuena.

167
00:18:18,297 --> 00:18:22,968
-Zer sentitzen duzu gidatzen?
-Erabateko askatasuna.

168
00:18:23,669 --> 00:18:25,137
Duintasuna dut.

169
00:18:25,170 --> 00:18:33,812
Libre sentitzen naiz eta harro
saharar emakumea izateaz.

170
00:18:34,980 --> 00:18:38,484
Gazte eta libre sentitzen naiz,
eta neure burua aski dut.

171
00:18:38,550 --> 00:18:43,755
Eta besteei lagundu diezaieket.

172
00:18:44,223 --> 00:18:48,560
Horregatik izan behar ditugu
gizonen eskubide berak.

173
00:18:48,627 --> 00:18:51,864
Horregatik ikasi nahi dut gidatzen.

174
00:18:51,930 --> 00:18:53,799
Eta ikasiko duzu.

175
00:19:04,443 --> 00:19:06,411
Gero arte, Jadiya.

176
00:20:20,619 --> 00:20:27,259
Gaurko eskolan
ariketak egingo ditugu.

177
00:20:27,359 --> 00:20:33,398
Lehenik, hitz batzuk
silabatan zatituko ditugu.

178
00:20:33,699 --> 00:20:36,468
Nork esango dit
"c" letra daukan hitza?

179
00:20:36,969 --> 00:20:39,271
-Abdullah.
-Couscous.

180
00:20:39,404 --> 00:20:40,539
Cous-cous.

181
00:20:41,373 --> 00:20:43,108
Zenbat silaba ditu "couscous"ek?

182
00:20:43,175 --> 00:20:46,278
-Bi.
-Cous-cous.

183
00:20:48,513 --> 00:20:51,183
-Zenbat silaba?
-Bi.

184
00:20:51,416 --> 00:20:53,585
-Beste hitz bat?
-Nik badakit.

185
00:20:55,087 --> 00:20:57,122
-Abdullah.
-"Co-che".

186
00:21:05,497 --> 00:21:07,699
Bi silaba!

187
00:21:07,799 --> 00:21:10,135
-Zertarako dira autoak?
-Gidatzeko.

188
00:21:10,269 --> 00:21:12,704
-Zertarako?
-Gidatzeko.

189
00:21:13,038 --> 00:21:15,173
-Zertarako?
-Gidatzeko.

190
00:21:15,274 --> 00:21:21,513
Gidatzeko eta beste wilaya batera
bidaiatzeko.

191
00:21:22,848 --> 00:21:25,717
Yakhia,
zenbat silaba ditu "castillo"k?

192
00:21:28,820 --> 00:21:36,061
-Hiru.
-Hiru silaba: "cas-ti-llo".

193
00:21:37,062 --> 00:21:41,133
-Zenbat silaba ditu?
-Hiru silaba.

194
00:21:41,199 --> 00:21:42,301
Beste hitz bat.

195
00:21:44,036 --> 00:21:45,570
-Khadiya?
-"Barco".

196
00:21:51,743 --> 00:21:53,612
Marrazki politak egin.

197
00:21:56,315 --> 00:21:57,816
Marrazki bat egin, denok.

198
00:21:58,950 --> 00:22:01,219
Marraztu, Debbu.

199
00:22:02,120 --> 00:22:04,556
Zuk ere bai, Salama.

200
00:22:07,359 --> 00:22:10,195
Marrazki polit bat egin.

201
00:22:10,796 --> 00:22:13,065
Erabili hau.

202
00:22:15,067 --> 00:22:16,168
Marraztu, marraztu.

203
00:22:16,635 --> 00:22:19,137
Lan egin behar da.

204
00:22:19,271 --> 00:22:20,872
Debbu, marraztu.

205
00:22:23,875 --> 00:22:25,744
Hemen margo gehiago daude.

206
00:22:30,349 --> 00:22:32,784
Sidi, marraztu.

207
00:22:33,652 --> 00:22:35,454
Segi marrazten.

208
00:22:48,266 --> 00:22:50,569
Sidi, marrazten ari zara?

209
00:22:51,370 --> 00:22:54,306
Debbu,
marrazki on bat egiten ari zara?

210
00:22:55,574 --> 00:22:58,377
Oso marrazki politak
egiten ari zarete.

211
00:22:58,844 --> 00:23:00,879
Lan polita egiten ari zarete.

212
00:23:01,980 --> 00:23:03,648
Oso polita, Debbu.

213
00:23:05,951 --> 00:23:07,719
Zoaz beste ilarara.

214
00:23:07,719 --> 00:23:09,755
Poliki, poliki.

215
00:23:11,490 --> 00:23:14,493
Zugana tira egiozu, poliki.

216
00:23:15,861 --> 00:23:17,929
Hori da.

217
00:23:23,835 --> 00:23:25,404
Oso ondo.

218
00:23:25,437 --> 00:23:27,539
-Ehundegia gustatzen zaizu?
-Bai, asko.

219
00:23:27,639 --> 00:23:30,075
-Ehundegian lan egitea
gustatzen zaizu? - Bai.

220
00:23:34,279 --> 00:23:37,182
Yamamah, putz egin!

221
00:23:44,756 --> 00:23:45,791
Orain, zuk.

222
00:23:45,857 --> 00:23:48,059
Putz egin!

223
00:23:49,995 --> 00:23:52,197
Begira!

224
00:23:54,332 --> 00:23:56,768
Putz egin!

225
00:24:05,343 --> 00:24:09,948
-Bihar 8,30etan hasiko gara lanean.
-Ondo da.

226
00:24:59,498 --> 00:25:05,904
Saiatzen naiz nire umeei txikitatik
beren kultura irakasten…

227
00:25:06,204 --> 00:25:11,643
…beren hizkuntza,
beren herriaren historia.

228
00:25:11,743 --> 00:25:17,115
Behin, eskolan, bilera neukan
alabaren irakaslearekin.

229
00:25:18,383 --> 00:25:25,290
Alabak gelakideei basamortuan bizi
ginela kontatzen ziela esan zidan.

230
00:25:25,357 --> 00:25:29,628
Erbesteratuak ginela
eta dendetan bizi ginela.

231
00:25:29,661 --> 00:25:34,199
Irakasleak hori esan zidanean
alabaz oso harro sentitu nintzen.

232
00:25:37,569 --> 00:25:44,309
Behin, Saharako Osasun Batzordean
lanean ari nintzela…

233
00:25:44,309 --> 00:25:50,015
…seme-alabak gaixotu zitzaizkidan.
Deshidratatuta zeuden.

234
00:25:50,048 --> 00:25:52,551
Zainetan bidea aurkitzeko
modurik ere ez zegoen.

235
00:25:53,485 --> 00:25:55,387
Bi ume zeuden gaixorik:

236
00:25:55,487 --> 00:26:01,259
Nire semea eta bere amak
besoetan ekarri zidan mutil bat.

237
00:26:01,293 --> 00:26:04,062
Eta ez nuen bi aldiz pentsatu,
noski.

238
00:26:04,095 --> 00:26:06,665
Nire semea bidaian joatekoa zen
handik bi egunera.

239
00:26:06,698 --> 00:26:09,267
Beste umea kanpamentuetan zegoen…

240
00:26:09,267 --> 00:26:12,404
…eta zunda bidez hura
hidratatzea erabaki genuen.

241
00:26:24,082 --> 00:26:28,453
Badaude gu bezalako familiak.
Adibidez, dairatik kanpo gaude…

242
00:26:28,620 --> 00:26:31,056
…edo dairatik urrun samar.

243
00:26:31,089 --> 00:26:35,427
…eta upeletan ekarri behar da ura.

244
00:26:35,827 --> 00:26:39,631
Eta ura astean behin banatzen da.

245
00:26:47,939 --> 00:26:52,510
Gizonek eta emakumeek jaimatan
egiten duten lana oso desberdina da.

246
00:26:52,544 --> 00:26:59,184
Batzuetan biek egiten dute tea,
elkarri laguntzen diote.

247
00:26:59,651 --> 00:27:04,356
Emakumea etxekoandrea da,
denetik egiten du.

248
00:27:04,389 --> 00:27:11,429
Etxea garbitu, janaria prestatu,
ahuntzak gobernatu; baldin badituzu.

249
00:27:14,299 --> 00:27:20,505
Batzuetan bakarrik nago eta lan
handia dut etxean eta eritegian…

250
00:27:20,872 --> 00:27:25,076
…eta eutsi egin behar! Batzuetan,
gauez egiten ditut gauzak.

251
00:27:25,143 --> 00:27:26,978
Gauez ondo datorkit.

252
00:27:27,012 --> 00:27:30,248
Etxea garbitzen dut,
neure burua prestatzen dut…

253
00:27:33,752 --> 00:27:34,919
Ondo antolatzen ditut kontuak.

254
00:27:34,953 --> 00:27:37,255
Neure lana daukat.

255
00:27:37,489 --> 00:27:40,692
Lanaren arabera; lan handia badago,
eguneroko lana izaten da.

256
00:27:40,759 --> 00:27:42,861
Dauzkagun sendagaien arabera.

257
00:27:42,961 --> 00:27:48,466
Goizean jaikitzen naiz,
tea egiten dugu, gosaltzen dugu…

258
00:27:48,500 --> 00:27:54,973
Batzuetan astia izaten dut alabari
arropa prestatzeko eta garbitzeko…

259
00:27:55,040 --> 00:27:56,608
…eta beste batzuetan, ez.

260
00:27:56,775 --> 00:27:59,277
Batzuetan senarrari uzten diot
hori egiten.

261
00:27:59,310 --> 00:28:04,315
Arropa jartzen dio, aurpegia
garbitu, eta berarekin egoten da…

262
00:28:04,315 --> 00:28:06,117
…ni lanetik etorri arte.

263
00:28:07,185 --> 00:28:11,256
Emakume askoren senarrak
kanpoan daude, militarrekin.

264
00:28:12,924 --> 00:28:17,228
Bere herriaren alde,
bere lurraren alde, borrokatzen.

265
00:28:22,033 --> 00:28:27,572
Nire senarra militarra da.
Ez da denbora guztian hemen egoten.

266
00:28:27,872 --> 00:28:31,409
Batzuetan hilabete egoten da
kanpoan, edo hilabete hemen.

267
00:28:31,476 --> 00:28:34,212
Daukan lanaren arabera.

268
00:28:35,747 --> 00:28:37,048
Musu bat emadazu.

269
00:28:39,017 --> 00:28:41,052
Emaiozu musu panpinari.

270
00:28:41,286 --> 00:28:43,421
Sudurrean musu emaiozu.

271
00:28:43,621 --> 00:28:49,928
Ezkontzen zarenean, ez dakizu…
Noiznahi eraman diezazukete gizona.

272
00:28:51,096 --> 00:28:56,034
Zu etxean zaude une horren zain;
ez dakizu.

273
00:28:56,601 --> 00:29:00,371
Batzuetan
mikrofonoz egiten dute deia.

274
00:29:00,438 --> 00:29:05,110
Halakok eta halakok bihar 8etan 
edo 8'30etan prest egon behar dute.

275
00:29:05,143 --> 00:29:08,646
Militarrekin joan behar dute,
eta joan egin behar.

276
00:29:08,847 --> 00:29:11,216
Eta ez dakizu etorriko den.

277
00:29:12,317 --> 00:29:20,992
Gerra egon liteke, eta haiek beren
lurraren alde borrokatu behar.

278
00:29:21,826 --> 00:29:24,929
Eta hori oso latza da.

279
00:29:27,866 --> 00:29:33,471
Gaur, munduarekin zerikusia duena
ikasiko dugu…

280
00:29:33,505 --> 00:29:37,208
…eta, bereziki,
gure herriaren egoera.

281
00:29:37,275 --> 00:29:39,978
Gure herria Saharako Arabiar
Errepublika Demokratikoa da…

282
00:29:40,078 --> 00:29:41,412
…edo mendebaldeko Sahara.

283
00:29:41,613 --> 00:29:45,583
Afrikako ipar-mendebaldean
kokatuta dago.

284
00:29:45,784 --> 00:29:50,054
Hor, sakon, ikusten duzuen
itsaso hori Ozeano Atlantikoa da.

285
00:29:50,655 --> 00:29:54,793
Hor kokatzen da
gure aberri maitea…

286
00:29:55,093 --> 00:29:58,096
…baina ez gaude hor, noski.

287
00:29:58,129 --> 00:30:03,034
Non gaude gu orain?
Aljeriako hegoaldean.

288
00:30:03,101 --> 00:30:07,372
Tindufeko lurrean edo probintzian.

289
00:30:07,438 --> 00:30:11,009
Hor ikusten duzuen
gure auzoko herria, Maroko…

290
00:30:11,009 --> 00:30:18,817
…gure herrian sartu zen 1975ean,
Martxa Berde ospetsu haren pean.

291
00:30:18,850 --> 00:30:22,654
Martxa Berde hark
aurrean zeukan guztia erraustu zuen:

292
00:30:22,687 --> 00:30:25,757
Gizonak, emakumeak, umeak, dena.

293
00:30:25,957 --> 00:30:33,498
Harik eta herri osoa, gehienak,
ihes egin ahal izan zuen arte.

294
00:30:33,531 --> 00:30:41,906
Eta, herri askoren laguntzaz,
gaur gauden lekuraino iritsi ziren.

295
00:30:41,940 --> 00:30:44,309
40 urte baino gehiago
daramatzagu hemen.

296
00:30:44,409 --> 00:30:45,877
Familiak zatitu egin ziren.

297
00:30:45,910 --> 00:30:48,546
Batzuk han bizi dira,
beste batzuk hemen.

298
00:30:48,580 --> 00:30:51,382
Hor ikusten duzuen
leku lotsagarri hori…

299
00:30:51,416 --> 00:30:54,586
Hor eraiki zuten lotsa horri,
nola deitzen diote?

300
00:30:54,619 --> 00:30:57,422
-Nola?
-Murrua.

301
00:30:57,455 --> 00:30:58,990
Murrua, oso ondo.

302
00:30:59,023 --> 00:31:04,729
Hor ikusten duzuen murru hori
2.000 bat kilometro luzea da.

303
00:31:04,796 --> 00:31:10,869
2.000 kilometro: Sahara
iparraldetik hegoaldera zeharkatuz.

304
00:31:10,969 --> 00:31:15,106
Oso murru luzea da
eta mina asko ditu.

305
00:31:15,206 --> 00:31:20,144
Kontu handiz ibili behar du
murrua ikustera joaten denak.

306
00:31:20,478 --> 00:31:25,250
Zer nahi duzue zuek?
Murrua hor gelditzea?

307
00:31:25,416 --> 00:31:26,784
Erortzea.

308
00:31:26,818 --> 00:31:29,787
Nork du ahaideren bat
murruaren beste aldean?

309
00:31:30,154 --> 00:31:31,823
Zuk, Coria.

310
00:31:32,590 --> 00:31:38,062
Nik han dauzkat izeba, osabaren
umeak, nire lehengusuak eta amona.

311
00:31:38,096 --> 00:31:41,299
Eta jende pila daukat han.

312
00:31:41,332 --> 00:31:42,834
Ederki.

313
00:31:43,368 --> 00:31:47,272
Laster, ministro andrea
etorriko zaigu bisitan…

314
00:31:47,272 --> 00:31:54,112
…eta prestatu egin behar dugu,
opariak eta poemak prestatu.

315
00:31:54,279 --> 00:31:56,014
Ea zer egin daitekeen.

316
00:31:56,014 --> 00:31:59,384
Azkenik, eskerrak ematen dizkizuet
eskolagatik.

317
00:31:59,417 --> 00:32:01,753
Goazen, mesedez.

318
00:32:33,718 --> 00:32:37,922
Ministro andrea
etortzekoa omen da…

319
00:32:37,922 --> 00:32:40,325
…eta opari bat prestatuko diogu:
marrazki bat edo gutun bat.

320
00:33:18,830 --> 00:33:24,535
Ikastaro honen ondoren,
zein dira zuen asmoak?

321
00:33:26,104 --> 00:33:33,311
Ni farmazia ikasten ari naiz
eta ikasten segitu nahi nuke.

322
00:33:34,345 --> 00:33:38,516
Neskentzako autoeskola bat
ireki nahi nuke nik.

323
00:33:39,150 --> 00:33:44,822
Nik aktorea izan nahi nuke.

324
00:33:44,956 --> 00:33:46,657
Ea hala den.

325
00:33:56,100 --> 00:34:01,372
Eskuineko klikera joan,
berria sortu.

326
00:34:01,706 --> 00:34:07,812
Eta hor, Microsoft Worden
ikonoaren azpian.

327
00:34:08,046 --> 00:34:10,314
Hortxe. Azpian.

328
00:34:15,520 --> 00:34:17,588
Oso ondo. Horrela.

329
00:34:20,224 --> 00:34:24,195
Izena aldatu behar zaio.

330
00:34:24,228 --> 00:34:26,397
Horrela.

331
00:34:27,098 --> 00:34:28,900
Primeran.

332
00:34:31,502 --> 00:34:35,940
Bukatu da gaurko eskola.
Joan zaitezkete.

333
00:34:51,556 --> 00:34:56,094
-Noizko da ezkontza?
-Laster, Jainkoak nahi badu.

334
00:34:56,127 --> 00:34:59,530
-Familia osoa prest dago joateko.
-Primeran.

335
00:34:59,597 --> 00:35:04,769
-Dena antolatuta edukiko duzu.
-Hala daukat, bai.

336
00:35:04,836 --> 00:35:08,573
-Ederki. Gero arte.
-Gero arte. Agur.

337
00:35:11,943 --> 00:35:15,780
-Non dago Maaluma?
-Fatimarekin dago.

338
00:35:15,813 --> 00:35:19,350
-Ondo al dago?
-Sukar pixka bat du.

339
00:35:19,383 --> 00:35:21,686
A, bai?
Nik baditut botika batzuk.

340
00:35:22,687 --> 00:35:27,091
Sukarrerako botikak?
Erakutsidazu zer daukazun.

341
00:35:28,893 --> 00:35:32,697
-Hauek piperminak dira.
-Nola prestatu behar dira?

342
00:35:32,730 --> 00:35:37,535
-Esnetan irakin behar dituzu.
-Helduentzat eta umeentzat?

343
00:35:37,635 --> 00:35:40,905
Bai, helduentzat eta umeentzat.

344
00:35:40,938 --> 00:35:45,710
Beste zer botika dauzkazu?

345
00:35:45,743 --> 00:35:49,046
Zer behar duzun ikusi behar.
Gauza asko dauzkat.

346
00:35:55,153 --> 00:35:56,420
Zer da hori?

347
00:35:56,454 --> 00:36:00,258
Chebba: mea-aluna.
Eztarriko infekzioetarako, ona.

348
00:36:00,291 --> 00:36:02,260
-Eztarriko infekzioetarako?
-Bai.

349
00:36:02,293 --> 00:36:03,060
Nola erabiltzen da?

350
00:36:03,060 --> 00:36:06,664
Txikientzat…

351
00:36:10,701 --> 00:36:15,306
…ur azukredunean urtu,
eta poliki-poliki edanarazi.

352
00:36:15,740 --> 00:36:18,776
Helduek ahoan txikitu behar dute.

353
00:36:18,876 --> 00:36:20,945
-Eztarrirako da, ordea?
-Bai.

354
00:36:21,012 --> 00:36:29,654
Ur azukredunean urtu
eta poliki-poliki edanarazi.

355
00:36:30,054 --> 00:36:32,690
Garratz samarra da.

356
00:36:34,292 --> 00:36:41,132
Erraza iruditu zitzaidalako hasi
nintzen medikuntza tradizionalean.

357
00:36:41,332 --> 00:36:45,203
Sendatzen ez duenean ere,
ez du kalterik egiten, behintzat.

358
00:36:45,503 --> 00:36:48,072
Eta ez du bestelako ondoriorik.

359
00:37:01,152 --> 00:37:09,093
Erakunde humanitarioetatik
jasotzen dugu sahararrok janaria.

360
00:37:10,695 --> 00:37:15,266
8-10 kilo irin jasotzen ditugu.

361
00:37:16,767 --> 00:37:19,070
Kilo bat edo bi dilista.

362
00:37:20,871 --> 00:37:24,242
Kilo bat edo bi arroz.

363
00:37:25,543 --> 00:37:27,678
Litro bat olio.

364
00:37:32,617 --> 00:37:35,920
Kilo bat azukre.

365
00:37:39,257 --> 00:37:41,993
Eta arraina kontserban.

366
00:37:42,260 --> 00:37:51,068
Hori da sahararrok erbestean dugun
oinarrizko dieta.

367
00:38:01,145 --> 00:38:07,318
Nire herrikideekin
eta nire familiarekin bizi naiz.

368
00:38:07,385 --> 00:38:11,956
Gustatzen zaizkidan jardueretan
lan egiten dut.

369
00:38:12,990 --> 00:38:19,730
Parte hartzen dut eta iritzia
ematen dut, eta hori da onena.

370
00:38:54,932 --> 00:38:59,236
Hauek dira nire bizitzako
unerik dramatikoenak.

371
00:38:59,770 --> 00:39:02,907
Hegazkin bat entzuten dudanean…

372
00:39:03,407 --> 00:39:11,148
…exodoan jasan genituen
bonbardaketak datozkit gogora.

373
00:39:11,716 --> 00:39:15,786
Jendeak han utzi zituen…

374
00:39:15,786 --> 00:39:23,394
…beren etxeak eta gauzak…

375
00:39:23,894 --> 00:39:31,369
…marokoar okupatzaileengandik
ihesi.

376
00:39:44,014 --> 00:39:52,990
Hona iritsi ginenean
ez zegoen ezer ez.

377
00:39:53,057 --> 00:39:59,063
Asko sufritu genuen
hemen ez zegoelako ezer…

378
00:39:59,830 --> 00:40:04,235
…baina dena antolatu genuen.

379
00:40:06,070 --> 00:40:11,809
Gizonak gerrara joan ziren…

380
00:40:11,809 --> 00:40:14,078
…eta bitartean…

381
00:40:14,412 --> 00:40:20,951
…emakumeok borroka antolatu genuen…

382
00:40:20,951 --> 00:40:25,556
…duintasunaren, askatasunaren
eta independentziaren alde…

383
00:40:26,457 --> 00:40:28,793
…gainerako herriek bezala.

384
00:40:30,027 --> 00:40:38,536
Emakume guztiok galdu ditugu
aitak, senarrak, semeak…

385
00:40:39,136 --> 00:40:45,543
Gure lurraldea…

386
00:40:46,410 --> 00:40:49,380
…Saharako mendebaldea…

387
00:40:51,449 --> 00:40:57,455
…aberatsa da
baliabide naturaletan.

388
00:40:58,055 --> 00:41:00,124
…eta den-dena kendu digute.

389
00:41:00,858 --> 00:41:07,298
Ez badugu askatasuna lortzen…

390
00:41:07,398 --> 00:41:09,667
…geure buruak sakrifikatzen
jarraituko dugu…

391
00:41:09,967 --> 00:41:17,408
…gure duintasunaren alde.

392
00:41:30,754 --> 00:41:34,825
Orduan haurdun nengoen…

393
00:41:35,259 --> 00:41:37,061
…baina haurra galdu nuen…

394
00:41:37,428 --> 00:41:44,034
…bonbardaketengatik
eta tankeengatik.

395
00:41:45,469 --> 00:41:46,737
Ihes egin nuen…

396
00:41:46,871 --> 00:41:50,107
…ez nuelako
okupazioaren pean bizi nahi.

397
00:41:52,510 --> 00:41:57,615
Emakumeok
dena eraiki behar izan genuen.

398
00:41:57,848 --> 00:41:59,617
Hasieran…

399
00:41:59,617 --> 00:42:09,693
…ehun emakumeok
gure melhfak bildu genituen…

400
00:42:09,693 --> 00:42:14,798
…jaima bat eraiki ahal izateko.

401
00:42:14,899 --> 00:42:21,171
Hura izan zen
gure aterpea eta gure umeena.

402
00:42:21,539 --> 00:42:26,977
Iritsi ginenean, geure buruak
antolatu behar izan genituen.

403
00:42:28,379 --> 00:42:35,185
Instrukzio militarra eman ziguten
gure buruak defendatzeko.

404
00:42:36,554 --> 00:42:41,225
Adobezko bizilekuak
eraiki genituen.

405
00:42:42,259 --> 00:42:48,098
Eskolak, ospitaleak…

406
00:42:48,098 --> 00:42:54,705
…eta hori dena
gure askatasunaren alde.

407
00:42:56,206 --> 00:43:00,477
Hori da gure erabakia.

408
00:43:16,226 --> 00:43:19,997
Marokoarrak Saharan sartu zirenean…

409
00:43:19,997 --> 00:43:23,701
…jende gehiena
ahal zuen bezala irten zen handik.

410
00:43:25,135 --> 00:43:29,340
Han zeuden auto gutxiak…

411
00:43:29,873 --> 00:43:36,413
…saharar armadak hartu zituen
bere eginkizunetarako.

412
00:43:36,547 --> 00:43:39,817
Horregatik, jende gehienak
oinez alde egin zuen.

413
00:43:39,917 --> 00:43:44,955
Batzuetan, auto bat
aurkitzen zenuen bidean…

414
00:43:44,955 --> 00:43:48,158
…baina gehienok
oinez ihes egin genuen.

415
00:43:48,959 --> 00:43:53,364
-Zu nola iritsi zinen?
-Oinez, gehienbat.

416
00:43:53,430 --> 00:44:00,304
Beste batzuetan, ume bat bizkarrean
eta beste batzuk besoetan.

417
00:44:02,373 --> 00:44:07,144
Um Draiga-n egon ginen
hainbat egun.

418
00:44:09,546 --> 00:44:12,316
Harik eta
bonbardatzen hasi ziren arte.

419
00:44:12,650 --> 00:44:20,290
Orduan,
jendeak Gueltara ihes egin zuen.

420
00:44:20,958 --> 00:44:29,266
Han garraioa aurkitu genuen,
baina ez zegoen gauza handirik…

421
00:44:29,933 --> 00:44:32,770
…eta Rabuniraino ekarri gintuzten.

422
00:44:32,836 --> 00:44:36,206
-Rabunira!
-Rabunira, Jainkoari eskerrak.

423
00:44:37,141 --> 00:44:40,144
Oso egun latzak izan ziren haiek…

424
00:44:40,210 --> 00:44:45,182
…gizon guztiak
gerrara joanak baitziren.

425
00:44:46,183 --> 00:44:50,487
Zaharrak, emakumeak eta umeak
besterik ez ginen geratu.

426
00:44:51,689 --> 00:44:54,491
Eta ez zegoen ez janaririk,
ez urik, ez sendagairik.

427
00:44:54,558 --> 00:44:58,395
Hona etorri ginenean, aljeriarrek
ongietorri egin ziguten.

428
00:44:59,063 --> 00:45:02,766
Asko lagundu ziguten.

429
00:45:04,501 --> 00:45:08,038
Oso gaizki geunden.

430
00:45:09,473 --> 00:45:16,413
Eta ume gehienak hil egin ziren
napalma arnasteagatik.

431
00:45:16,447 --> 00:45:18,949
-Hori arnasteagatik?
-Arnasteagatik, bai.

432
00:45:19,383 --> 00:45:24,188
Aljeriarrek
ongietorri egin ziguten.

433
00:45:25,222 --> 00:45:29,193
Botikak eta janaria eman ziguten.

434
00:45:29,660 --> 00:45:34,932
Txertoak jarri zizkioten
jende gehienari.

435
00:45:35,933 --> 00:45:40,738
Eta guri laguntzen segitu dute
gaur arte.

436
00:45:40,971 --> 00:45:47,778
Jainkoari eskerrak.
Jainkoak bedeinka ditzala.

437
00:45:53,917 --> 00:46:00,057
Hala da, gameluekin
eta ahuntzekin ihes egin genuen.

438
00:46:00,090 --> 00:46:04,194
Jantzita geneukana
besterik ez genuen hartu.

439
00:46:04,328 --> 00:46:09,767
Umeak besoetan hartuta
eta ur pixka batekin.

440
00:46:10,033 --> 00:46:18,776
Ilunpean egin behar genuen janaria,
ezin baikenuen surik piztu.

441
00:46:19,777 --> 00:46:25,048
Ezin genuen argirik piztu,
hegazkinek ikus ez gintzaten.

442
00:46:25,649 --> 00:46:27,785
Autoak ere ezin genituen mugitu.

443
00:46:27,918 --> 00:46:32,289
Autoek ezin zuten
argia piztuta eduki.

444
00:46:32,356 --> 00:46:45,803
Ilunpetan joan ginen,
mendietan eta arroketan zehar.

445
00:46:45,836 --> 00:46:52,075
Emakumeek
besoetan zeramatzaten haurrak.

446
00:46:52,176 --> 00:46:58,115
Lubakitan ezkutatu behar genuen.

447
00:46:58,148 --> 00:46:59,249
Lubakitan!

448
00:46:59,349 --> 00:47:02,853
Hiru hilabetez egon ginen Gueltan.

449
00:47:03,153 --> 00:47:10,460
Datilez elikatzen ginen.

450
00:47:11,094 --> 00:47:20,170
Akazien azpian ezkutatu ginen
umeekin eta autoekin.

451
00:47:20,370 --> 00:47:28,679
Zuhaixken artean ere bai.

452
00:47:29,146 --> 00:47:36,453
Gauez adarrekin berotzen ginen…

453
00:47:36,486 --> 00:47:43,160
…egunez babesten gintuzten
adar haiekin berekin.

454
00:47:43,227 --> 00:48:00,978
Umeen jana berotzeko ere
erabiltzen genituen.

455
00:48:02,279 --> 00:48:08,051
Zer egin zuten emakumeek
gizonak gerrara joan zirenean?

456
00:48:08,118 --> 00:48:10,621
Gizonak gerrara joan ziren.

457
00:48:10,621 --> 00:48:20,063
Gutxi batzuk gelditu ziren
emakumeei laguntzeko.

458
00:48:20,097 --> 00:48:29,106
Baina emakumeak bakarrik arduratu
ziren kanpamentuak babesteaz.

459
00:48:29,106 --> 00:48:37,547
Haiek antolatu zuten dena.

460
00:48:38,081 --> 00:48:42,653
Emakumeek eraiki zuten hau dena.

461
00:48:42,719 --> 00:48:50,427
Haiek iritsi baino lehen, palmondo
gutxi batzuk besterik ez zeuden.

462
00:48:51,094 --> 00:48:53,463
Amona, esadazu.

463
00:48:53,463 --> 00:48:55,532
Zer gertatu zen
gizonak gerratik etorri zirenean?

464
00:48:55,532 --> 00:48:58,302
Emakumeei lagundu zieten?

465
00:48:58,368 --> 00:49:04,942
Jakina, emakumeek
atseden hartu behar zuten.

466
00:49:04,975 --> 00:49:07,744
Zereginak banatu,
eta gizonek lagundu egiten zuten.

467
00:49:07,778 --> 00:49:13,951
Emakumeek beren gain hartua zuten
zama guztia.

468
00:49:13,984 --> 00:49:17,354
Emakumeen zeregina
oso garrantzitsua izan da.

469
00:49:18,555 --> 00:49:23,060
Haiek sortu zuten
saharar estatuaren egitura osoa.

470
00:49:24,194 --> 00:49:29,433
Saharar emakumeek, gizonekin
batera, lan goresgarria egin dute…

471
00:49:29,433 --> 00:49:32,169
…beren herriaren
askatasunaren alde.

472
00:49:39,309 --> 00:49:42,412
Amona, esango al didazu
nolakoa den Saharako itsasoa?

473
00:49:42,679 --> 00:49:49,052
Saharako itsasoa
polita eta urdina da.

474
00:49:49,052 --> 00:49:53,991
Hondarrez betea,
eta usain onekoa.

475
00:49:53,991 --> 00:49:59,529
Arrain ona du, maskorrak…

476
00:49:59,596 --> 00:50:06,570
Eder-ederra da!

477
00:50:07,471 --> 00:50:12,709
Independenteak izango garenean
itsasoa ikustera eramango nauzu?

478
00:50:12,876 --> 00:50:16,213
Zer diozu, neska?

479
00:50:16,346 --> 00:50:21,251
Independenteak izango garenean
itsasoa ikustera eramango nauzu?

480
00:50:21,351 --> 00:50:24,788
-Bai. Joango gara.
-Itsasoa ikustera eramango nauzue?

481
00:50:24,855 --> 00:50:30,827
Jakina. Paseatzera joango gara.
Itsasoa ikusiko dugu.

482
00:50:31,595 --> 00:50:35,699
Gure anaia saharatarrekin batera
joango gara.

483
00:50:37,768 --> 00:50:40,971
-Musu bat emadazu.
-Jakina.

484
00:50:46,777 --> 00:50:48,145
Maite zaitut.

485
00:51:53,977 --> 00:51:57,447
Farmazian lan egiteko,
gauza asko jakin behar dira.

486
00:51:57,447 --> 00:51:59,416
Hau pazienteen gela da.

487
00:51:59,716 --> 00:52:03,153
-Zorionez, ez dago inor.
-Jainkoari eskerrak.

488
00:52:03,186 --> 00:52:11,828
Neguan, hotzarekin, bronkitisarekin
eta sukarrarekin etorriko da jendea.

489
00:52:11,895 --> 00:52:15,966
-Ba al dago argirik?
-7etatik aurrera.

490
00:52:16,433 --> 00:52:22,072
Arazo bat dago xafletako bateriekin
eta generadorearekin.

491
00:52:22,139 --> 00:52:26,510
7etatik edo 8etatik aurrera
pizten da argia.

492
00:52:29,813 --> 00:52:36,419
Hau kanpamentuko
ospitale nagusiko farmazia da.

493
00:52:36,820 --> 00:52:43,326
Hemendik eritegietara
eramaten dira sendagaiak.

494
00:52:43,927 --> 00:52:55,305
Behar ditugun sendagaien eskariekin
hona etortzen gara.

495
00:52:56,973 --> 00:52:59,509
-Maiz egoten zarete
sendagai faltan? -Bai.

496
00:52:59,576 --> 00:53:02,379
Eta nondik ekartzen dituzue?

497
00:53:02,479 --> 00:53:09,719
Rabuniko farmazia zentraletik,
baldin badaukate.

498
00:53:10,754 --> 00:53:14,758
Orain sendagaiak badaude.

499
00:53:15,025 --> 00:53:19,362
Baina, hilabete barru,
urritzen hasiko dira.

500
00:53:22,065 --> 00:53:27,571
Mediku eta erizain falta da
kanpamentuko arazo nagusia.

501
00:53:28,138 --> 00:53:32,809
Mediku eta erizain gutxi
dago hemen.

502
00:53:32,943 --> 00:53:37,013
Batzuetan ez dago medikurik,
erizainak bakarrik.

503
00:53:39,316 --> 00:53:44,621
Botikarik ez badaukagu
edo gaixoa oso larri baldin badago…

504
00:53:44,654 --> 00:53:46,556
…ospitalera eramaten dugu.

505
00:53:46,623 --> 00:53:49,392
Ospitaleak ezin badu sendatu,
Rabunira eramaten dugu…

506
00:53:49,426 --> 00:53:51,461
…bi orduko bidea da.

507
00:53:51,494 --> 00:53:54,464
Edo bestela Tindufera;
bi ordu eta erdiko bidea.

508
00:53:58,335 --> 00:54:02,439
Behin, alaba botaka
eta beherakoarekin hasi zitzaidan.

509
00:54:02,706 --> 00:54:08,578
Garai hartan ez zegoen botikarik
ez hemen eta ez eritegian.

510
00:54:08,745 --> 00:54:17,153
Rabunira eraman behar izan genuen.
7 egun egon zen ospitalean.

511
00:54:17,187 --> 00:54:19,789
Eta sueroa jarri behar izan zioten.

512
00:54:19,823 --> 00:54:25,195
Eta egun horietan, Jainkoari
eskerrak, alaba hobetu egin zen.

513
00:54:25,629 --> 00:54:28,465
Zer moduz moldatzen zarete
Maaluma, Buha eta zu lanarekin?

514
00:54:28,498 --> 00:54:32,636
Oso ondo gaude, Jainkoari eskerrak.

515
00:54:32,636 --> 00:54:36,339
Zaila al da ezkondu ondoren
lana eta familia uztartzea?

516
00:54:36,439 --> 00:54:38,908
Umea edukiz, zail samarra da.

517
00:54:38,942 --> 00:54:44,681
Pixohiala eta arropa
aldatu behar zaio…

518
00:54:44,748 --> 00:54:49,919
…eta gosaltzen eman behar zaio
lanera joan aurretik.

519
00:54:50,220 --> 00:54:53,423
Senarra pozik dago
zu lanean ari zarelako?

520
00:54:53,423 --> 00:54:58,528
Bai, ez du eragozpenik
nire lanarekin.

521
00:55:06,369 --> 00:55:10,774
Alaba gure herrian ikusi nahi nuke,
ez hemen.

522
00:55:12,542 --> 00:55:18,315
Ni hemen jaio nintzen, eta
niretzat ez da zaila hemen egotea.

523
00:55:18,315 --> 00:55:20,317
Ohituta nago.

524
00:55:20,417 --> 00:55:24,154
Hemen jaioa naiz, hemen bizi naiz.
Esnatu, eta hemen nengoen.

525
00:55:25,021 --> 00:55:32,128
Baina amak eta amonak kontatzen
digute hura oso polita dela…

526
00:55:32,195 --> 00:55:34,864
…desberdina dela,
han libre egoten dela…

527
00:55:34,898 --> 00:55:39,869
Nor bere lurran egotea, ba…
Nahi nuke alaba, hazten denean…

528
00:55:39,869 --> 00:55:43,506
…7-8 urte izatean,
gauzez hitz egiteko adinean…

529
00:55:43,506 --> 00:55:46,376
…bera han egotea, eta ez hemen.

530
00:56:26,783 --> 00:56:32,222
Begira zer melhfa polita!
Lanerako edo jaiman egoteko.

531
00:56:36,025 --> 00:56:38,661
Bi erosten badituzue,
bakarra kobratuko dizuet.

532
00:56:40,463 --> 00:56:41,898
Eskerrik asko.

533
00:56:53,610 --> 00:56:56,479
Ea ez den
bestea bezain garestia.

534
00:57:08,792 --> 00:57:11,094
Kalitatezko melhfak dira,
eta politak.

535
00:57:11,127 --> 00:57:14,864
-Jaitsi ezazu pixka bat.
-60 da azken prezioa.

536
00:57:14,864 --> 00:57:17,333
Mila esker.
Sar ezazu zorro batean.

537
00:57:39,689 --> 00:57:42,459
Amona hemen dago, Jadiya!

538
00:57:48,832 --> 00:57:50,867
-Goseak zaudete?
-Bai.

539
00:57:52,368 --> 00:57:55,371
-Berehala jango dugu.
-Goseak amorratzen nago.

540
00:57:55,839 --> 00:57:57,474
Pazientzia izan.

541
00:57:57,540 --> 00:58:02,545
-Amona, zer moduz zaude?
-Ondo?

542
00:58:19,896 --> 00:58:23,933
Toufah, ba al dakizu
irakasleak zer esan digun?

543
00:58:24,167 --> 00:58:28,338
Hezkuntza-ministro andrea
etorriko omen da.

544
00:58:28,371 --> 00:58:30,507
Poema bat idatzi,
eta marrazki bat egin behar diogu.

545
00:58:30,507 --> 00:58:31,875
Ba al dakizu zer egin?

546
00:58:31,975 --> 00:58:39,849
Idatzi poema bat Saharaz
edo itsasoaz, edo zerbait polita.

547
00:58:40,149 --> 00:58:42,552
Edo marrazki bat.

548
00:58:42,585 --> 00:58:45,788
Itsasoaren marrazki bat egitea
ideia ona da.

549
00:58:45,855 --> 00:58:48,625
Itsasoa marraztu, ba.

550
00:59:13,816 --> 00:59:16,886
Badakizu itsas-kurkuilu hauekin
itsasoa entzuten dela?

551
00:59:16,886 --> 00:59:18,888
Bai.

552
00:59:19,222 --> 00:59:21,658
Nola marrazten da itsasoa?

553
00:59:22,191 --> 00:59:24,193
Honela marrazten da.

554
00:59:47,116 --> 00:59:50,887
Baratze honetara etorri gara
zertarako den jakin dezazuen.

555
00:59:51,754 --> 00:59:55,358
Lurra nola eta zertarako
lantzen den ikasteko.

556
00:59:55,491 --> 00:59:59,062
Lurraren zeregina zein den jakiteko.
Ulertzen?

557
00:59:59,629 --> 01:00:02,999
Baratze honetan barazki asko
landatu dira…

558
01:00:02,999 --> 01:00:05,468
…herritarrak elikatzeko.

559
01:00:05,868 --> 01:00:13,209
Epe luzerako kontua da hau.
Ulertzen?

560
01:00:15,244 --> 01:00:19,916
Lana etengabe egin behar da.

561
01:00:20,450 --> 01:00:25,989
Ur asko behar izaten da…

562
01:00:27,056 --> 01:00:31,494
…barazkiak hazteko.

563
01:00:31,961 --> 01:00:37,166
Bestalde,
lur hau oso gazia da.

564
01:00:39,502 --> 01:00:45,708
Eta fruituak ez dira hazten.

565
01:00:46,209 --> 01:00:58,154
Azenarioak, arbiak, tipulak eta
tomateak bakarrik landa daitezke.

566
01:00:58,154 --> 01:01:07,597
Baina ez uste
hori egunero bil daitekeenik.

567
01:01:07,897 --> 01:01:12,268
Batzuetan, urtebete behar izaten da
uzta lortzeko.

568
01:01:12,335 --> 01:01:21,144
Zenbat ur dagoen
eta zenbat lan egin den, hartara.

569
01:01:21,210 --> 01:01:27,050
Berriz diot: 
fruiturik ezin da landatu…

570
01:01:27,083 --> 01:01:33,623
…lurra gaziegia delako.

571
01:01:36,893 --> 01:01:39,228
-Fruta gustatzen zaizue?
-Bai.

572
01:01:50,707 --> 01:01:52,875
Zer iruditzen zaizue nire melhfa?

573
01:01:52,909 --> 01:01:55,211
-Ederra da.
-Ondo geratuko al zait?

574
01:01:55,912 --> 01:02:00,550
-Jakina.
-Bi margo horiek ondo ematen dute.

575
01:02:00,583 --> 01:02:02,251
Txuriarekin konbinatuko ditut.

576
01:02:02,318 --> 01:02:04,854
-Begira nirea.
-Polita da.

577
01:02:04,887 --> 01:02:08,991
Orain merkatuan dauden melfak
oso originalak dira.

578
01:02:09,058 --> 01:02:11,394
Bai, niri asko gustatzen zaizkit.

579
01:02:11,461 --> 01:02:15,732
Okrearekin konbinatuko dut.

580
01:02:15,898 --> 01:02:18,668
Ondo prestatu behar dugu
ezkontzarako.

581
01:02:19,302 --> 01:02:22,071
Asko animatu behar dugu.

582
01:02:22,271 --> 01:02:24,707
Lagunarte atsegina izan behar dugu
ezkongaientzat.

583
01:02:25,208 --> 01:02:28,177
Jakina.
Eta gozokiak eta edaria zerbitzatu.

584
01:02:28,211 --> 01:02:31,647
Ondo antolatuta egon behar du
gure irakaslearen ezkontza delako.

585
01:02:32,415 --> 01:02:37,487
Eta, gainera, gu izan gara
lehenengo gonbidatuak.

586
01:02:46,329 --> 01:02:48,765
Nolakoa ote da andregaia?

587
01:02:51,901 --> 01:02:54,937
-Ez da zure lehengusinaren laguna?
-Baietz uste dut.

588
01:02:56,239 --> 01:03:00,076
Brahimek ondo merezi du.

589
01:03:00,076 --> 01:03:02,211
Bai horixe.

590
01:04:01,604 --> 01:04:05,775
-Kaixo. Zer moduz?
-Zer moduz zuek biek?

591
01:04:01,838 --> 01:04:01,871
Oso ederra omen da.

592
01:04:08,010 --> 01:04:11,614
Lehenengo egunekoa
20 galderako azterketa bat da.

593
01:04:11,681 --> 01:04:14,350
Gainerako egunak
auzoan pasatu behar dira.

594
01:04:14,450 --> 01:04:19,889
Eta, gero, ikuskaritza,
eta azterketa: PISIS.

595
01:04:20,089 --> 01:04:25,895
Hainbat egun dira, guztira,
eta azkeneko azterketa erraza da.

596
01:04:39,108 --> 01:04:42,111
Zer ari zarete eraikitzen?

597
01:04:42,144 --> 01:04:46,382
Gaztelu bat Sahararako.

598
01:04:46,549 --> 01:04:49,552
Oso handia da.

599
01:05:18,281 --> 01:05:21,751
Bai? Zer moduz?

600
01:05:22,151 --> 01:05:23,920
Oso ondo, Salkah.
Zer moduz zaude?

601
01:05:24,620 --> 01:05:29,425
Ondo, mila esker.
Eta zu, zer moduz?

602
01:05:30,226 --> 01:05:33,796
Familia ondo dago?

603
01:05:34,330 --> 01:05:39,735
Ondo gaude,
Jainkoari eskerrak.

604
01:05:39,769 --> 01:05:44,540
Aspaldi nengoen
zure deiaren zain.

605
01:05:44,573 --> 01:05:53,015
Nola dago familia?
Jaso duzu paketea?

606
01:05:53,416 --> 01:05:57,186
Bai, iritsi da.

607
01:05:57,253 --> 01:06:03,426
Behar genituen botikak zeuden.
Primeran etorriko zaizkigu.

608
01:06:04,327 --> 01:06:08,097
Bai, botikak
helduentzat eta umeentzat.

609
01:06:09,532 --> 01:06:11,500
Oso ondo.

610
01:06:11,534 --> 01:06:15,638
Ez didazu eskerrik eman behar.

611
01:06:16,439 --> 01:06:19,709
Hori ere iritsi zaizu.

612
01:06:20,009 --> 01:06:24,547
Bakoitzak ahal duen bezala
laguntzen du.

613
01:06:26,015 --> 01:06:28,784
Oso pozik nago
bidali didazunarekin.

614
01:06:31,187 --> 01:06:35,257
Jainkoari eskerrak.
Pozten naiz.

615
01:06:35,291 --> 01:06:41,397
Ez didazu eskerrik eman behar.

616
01:06:41,664 --> 01:06:43,065
Besarkada bat.

617
01:06:47,069 --> 01:06:51,340
Sahararrok atzerritarrak gara beti
gauden lekuetan.

618
01:06:51,774 --> 01:06:57,380
Nahi nuke nire seme-alabek
etorkizun desberdin bat izatea…

619
01:06:57,413 --> 01:07:00,649
…Sahara libre batean.
Ez dugu besterik eskatzen.

620
01:07:04,587 --> 01:07:07,857
Ongietorri egiten diogu Mariem
Salek Hmada, hezkuntza-ministroari…

621
01:07:07,890 --> 01:07:12,928
…Muhammad Muhammad Abdulah bigarren
hezkuntzako eskolara etorri baita.

622
01:07:20,369 --> 01:07:24,974
Coria, has zaitezke.

623
01:07:25,341 --> 01:07:30,713
Neskato bat naiz, eta haize eta
hondar bertsoak idazten ditut.

624
01:07:30,746 --> 01:07:33,649
Begiekin pentsatzen dut,
eta Dajlako itsasoaren bila nabil.

625
01:07:33,682 --> 01:07:37,019
Eta ametsetako margoekin
margotzen ditut bertsoak.

626
01:07:49,098 --> 01:07:51,300
Niretzat al da?

627
01:07:51,801 --> 01:07:53,169
Esker mila.

628
01:07:56,539 --> 01:08:02,578
Lehen ez zizuten galdetzen
norekin ezkondu nahi zenuen.

629
01:08:02,611 --> 01:08:09,251
Senar bat izendatzen zizuten
eta ezkontzera behartzen zintuzten.

630
01:08:09,318 --> 01:08:13,756
Eta ondorioak jasan behar zenituen.

631
01:08:15,024 --> 01:08:19,195
Gauzak aldatzen hasi dira
gure gizartean.

632
01:08:19,261 --> 01:08:22,298
Orain andregaiak eta senargaiak
elkar ezagutzen dute…

633
01:08:22,331 --> 01:08:25,835
Eta horrek asko errazten ditu
gauzak.

634
01:08:25,901 --> 01:08:30,473
Lehen
ezkontzera behartzen zintuzten…

635
01:08:30,473 --> 01:08:32,975
…eta horrek arazoak sortzen zituen.

636
01:08:34,910 --> 01:08:43,652
Gure gizartea aldatzen ari da…

637
01:08:44,553 --> 01:08:47,990
…eta aurreratzen ari gara, beraz.

638
01:08:47,990 --> 01:08:53,195
Asko aurreratu dugu.

639
01:08:53,262 --> 01:08:54,830
Eboluzionatzen ari gara, noski.

640
01:08:56,198 --> 01:09:03,272
Bizitza oso zaila zen lehen…

641
01:09:03,372 --> 01:09:09,178
…baina, zorionez,
gauzak aldatzen ari dira.

642
01:09:11,747 --> 01:09:15,684
Orain elkar ezagutzen 
eta maitatzen dute, gutxienez.

643
01:09:15,851 --> 01:09:20,923
Dibortzio asko dago,
nolanahi ere.

644
01:09:21,023 --> 01:09:27,696
Baina hori azken aukera da, noski.

645
01:09:29,865 --> 01:09:33,169
Dibortziatzen bada, emakumeak
independentzia lortzen du.

646
01:09:33,235 --> 01:09:36,906
Lan egin,
eta familia aurrera atera dezake.

647
01:09:36,972 --> 01:09:40,376
Ez daude gizonen mendean,
lehen bezala.

648
01:09:40,476 --> 01:09:48,117
Emakumeek prestakuntza dute,
eta edozein lan egin dezakete.

649
01:09:48,184 --> 01:09:57,660
Emakumeek senarren mendetasunik
gabe hezten dituzte beren umeak.

650
01:10:12,074 --> 01:10:15,411
Sahara
independentea izatean…

651
01:10:15,477 --> 01:10:18,414
…gauzak aldatu egingo dira
emakumeen eskubideari dagokionez.

652
01:10:18,447 --> 01:10:21,450
Baina ohitura eta tradizio asko
ez dira aldatuko.

653
01:10:21,517 --> 01:10:25,688
Ohiturak eta tradizioak
ezin baitira hain erraz aldatu.

654
01:11:48,037 --> 01:11:53,108
Gora ezkonberriak!

655
01:11:56,612 --> 01:12:01,016
Hau ezkontza zoriontsua da!

656
01:19:49,918 --> 01:19:52,187
ITZULPENA - AZPITITULUAK:
Jon Muñoz